📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਨ੍ਯਾਸਮ੍ - 7.5. ਪ੍ਰਤਿ ਪੂਰੁषਂ
Shri Mahanyasam - 7.5. Prati Purusham
Gurmukhi
(ਤੈ. ਸਂ. 1.8.6.1 - ਤੈ. ਸਂ. 1.8.6.2)
(ਤੈ. ਬ੍ਰਾ. 1.6.10.1 - ਤੈ. ਬ੍ਰਾ. 1.6.10.5)
ਪ੍ਰ॒ਤਿ॒ਪੂ॒ਰੁ॒ष ਮੇਕੑਕਪਾਲਾ॒-ਨ੍ਨਿਰ੍ਵੑਪ॒ਤ੍ਯੇ-ਕ॒ਮਤਿੑਰਿਕ੍ਤਂ॒-ਯਾਁਵੑਨ੍ਤੋ ਗृ॒ਹ੍ਯਾ᳚-ਸ੍ਸ੍ਮਸ੍ਤੇਭ੍ਯਃ॒ ਕਮੑਕਰ-ਮ੍ਪਸ਼ੂ॒ਨਾਗ੍ਂ ਸ਼ਰ੍ਮਾੑਸਿ॒ ਸ਼ਰ੍ਮ॒ ਯਜੑਮਾਨਸ੍ਯ॒ ਸ਼ਰ੍ਮੑ ਮੇ
ਯ॒ਚ੍ਛੈਕੑ ਏ॒ਵ ਰੁ॒ਦ੍ਰੋ ਨ ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯਾੑਯ ਤਸ੍ਥ ਆ॒ਖੁਸ੍ਤੇੑ ਰੁਦ੍ਰ ਪ॒ਸ਼ੁਸ੍ਤ-ਞ੍ਜੁੑषਸ੍ਵੈ॒ष ਤੇੑ ਰੁਦ੍ਰ ਭਾ॒ਗ-ਸ੍ਸ॒ਹ ਸ੍ਵਸ੍ਰਾਂ-ऽਬਿੑਕਯਾ॒ ਤਞ੍ਜੁੑषਸ੍ਵ ਭੇष॒ਜ-ਙ੍ਗਵੇ-ऽਸ਼੍ਵਾੑਯ॒
ਪੁਰੁੑषਾਯ ਭੇष॒ਜਮਥੋੑ ਅ॒ਸ੍ਮਭ੍ਯੑ-ਮ੍ਭੇष॒ਜਗ੍ਂ ਸੁਭੇੑषਜਂ॒-ਯਁਥਾ-ऽਸੑਤਿ । 1
ਸੁ॒ਗ-ਮ੍ਮੇ॒षਾਯੑ ਮੇ॒ष੍ਯਾੑ ਅਵਾ᳚ਬਂ ਰੁ॒ਦ੍ਰਮੑਦਿ-ਮ॒ਹ੍ਯਵੑ ਦੇ॒ਵ-ਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯੑਬਙ੍ਕਮ੍ ।
ਯਥਾੑ ਨ॒-ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੇਯੑਸਃ॒ ਕਰ॒ਦ੍ਯਥਾੑ ਨੋ॒ ਵਸ੍ਯੑ ਸਃ॒ ਕਰ॒ਦ੍ਯਥਾੑ ਨਃ ਪਸ਼ੁ॒ਮਤਃ॒
ਕਰ॒ਦ੍ਯਥਾੑ ਨੋ ਵ੍ਯਵਸਾ॒ਯਯਾ᳚ਤ੍ । ਤ੍ਰ੍ਯੑਬਙ੍ਕਂ-ਯਁਜਾਮਹੇ ਸੁਗ॒ਨ੍ਧਿ-ਮ੍ਪੁੑष੍ਟਿ॒ਵਰ੍ਧੑਨਮ੍ ।
ਉ॒ਰ੍ਵਾ॒ਰੁ॒ਕਮਿੑਵ॒ ਬਨ੍ਧੑਨਾ-ਨ੍ਮृ॒ਤ੍ਯੋ ਰ੍ਮੁੑਕ੍षੀਯ॒ ਮਾ-ऽਮृਤਾ᳚ਤ੍ । ਏ॒षਤੇੑ ਰੁਦ੍ਰ ਭਾ॒ਗ ਸ੍ਤਞ੍ਜੁੑषਸ੍ਵ॒ ਤੇਨਾੑਵ॒ਸੇਨੑ ਪ॒ਰੋ ਮੂਜੑਵ॒ਤੋ-ऽਤੀ॒ਹ੍ਯਵੑਤਤ
2
ਧਨ੍ਵਾ॒ ਪਿਨਾੑਕਹਸ੍ਤਃ॒ ਕृਤ੍ਤਿੑਵਾਸਾਃ ॥ 2
ਪ੍ਰ॒ਤਿ॒ਪੂ॒ਰੁ॒ष-ਮੇਕੑਕਪਾਲਾ॒-ਨ੍ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਜਾ॒ਤਾ ਏ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਰੁ॒ਦ੍ਰਾ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । ਏਕ॒ਮਤਿੑਰਿਕ੍ਤਮ੍ । ਜ॒ਨਿ॒ष੍ਯਮਾੑਣਾ ਏ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਰੁ॒ਦ੍ਰਾ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । ਏਕੑਕਪਾਲਾ ਭਵਨ੍ਤਿ । ਏ॒ਕ॒ਧੈਵ ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । ਨਾਭਿਘਾੑਰਯਤਿ । ਯਦੑਭਿਘਾ॒ਰਯੇ᳚ਤ੍ । ਅ॒ਨ੍ਤ॒ਰ॒ਵ॒-ਚਾ॒ਰਿਣਗ੍ਂੑ ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਙ੍ਕੁੑਰ੍ਯਾਤ੍ ।
ਏ॒ਕੋ॒ਲ੍ਮੁ॒ਕੇਨੑ ਯਨ੍ਤਿ । 3
ਤਦ੍ਧਿ ਰੁ॒ਦ੍ਰਸ੍ਯੑ ਭਾਗ॒ਧੇਯ᳚ਮ੍ । ਇ॒ਮਾ-ਨ੍ਦਿਸ਼ਂੑ-ਯਁਨ੍ਤਿ । ਏ॒षਾ ਵੈ ਰੁ॒ਦ੍ਰਸ੍ਯ॒ ਦਿਕ੍ । ਸ੍ਵਾਯਾੑ ਮੇ॒ਵ ਦਿ॒ਸ਼ਿ ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । ਰੁ॒ਦ੍ਰੋ ਵਾ ਅੑਪ॒ਸ਼ੁਕਾੑਯਾ॒ ਆਹੁੑਤ੍ਯੈ॒ ਨਾਤਿੑष੍ਠਤ । ਅ॒ਸੌ ਤੇੑ ਪ॒ਸ਼ੁਰਿਤਿ॒ ਨਿਰ੍ਦਿੑਸ਼ੇ॒ਦ੍ਯ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ष੍ਯਾਤ੍ । ਯਮੇ॒ਵ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿੑ ।
ਤਮੑਸ੍ਮੈ ਪ॒ਸ਼ੁ-ਨ੍ਨਿਰ੍ਦਿੑਸ਼ਤਿ । ਯਦਿ॒ ਨ ਦ੍ਵਿ॒ष੍ਯਾਤ੍ ।
ਆ॒ਖੁਸ੍ਤੇੑ ਪ॒ਸ਼ੁਰਿਤਿੑ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ । 4
ਨ ਗ੍ਰਾ॒ਮ੍ਯਾ-ਨ੍ਪ॒ਸ਼ੂਨ੍ ਹਿ॒ਨਸ੍ਤਿੑ । ਨਾਰ॒ਣ੍ਯਾਨ੍ । ਚ॒ਤੁ॒ष੍ਪ॒ਥੇ ਜੁੑਹੋਤਿ । ਏ॒ष ਵਾ ਅੑਗ੍ਨੀ॒ਨਾ-ਮ੍ਪਡ੍ਬੀੑਸ਼ੋ॒ ਨਾਮੑ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ॒ਵਤ੍ਯੇ॒ਵ ਜੁੑਹੋਤਿ ।
ਮ॒ਦ੍ਧ੍ਯ॒ਮੇਨੑ ਪ॒ਰ੍ਣੇਨੑ ਜੁਹੋਤਿ । ਸ੍ਰੁਗ੍ਘ੍ਯੇੑषਾ । ਅਥੋ॒ ਖਲੁੑ । ਅ॒ਨ੍ਤ॒ਮੇਨੈ॒ਵ ਹੋੑਤ॒ਵ੍ਯ᳚ਮ੍ । ਅ॒ਨ੍ਤ॒ਤ ਏ॒ਵ ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । 5
ਏष॒ ਤੇੑ ਰੁਦ੍ਰਭਾ॒ਗ-ਸ੍ਸ॒ਹਸ੍ਵਸ੍ਰਾਂ-ऽਬਿੑਕ॒ਯੇਤ੍ਯਾੑਹ । ਸ਼॒ਰਦ੍ਵਾ ਅ॒ਸ੍ਯਾਮ੍ਬਿੑਕਾ॒ ਸ੍ਵਸਾ᳚ ।
ਤਯਾ॒ ਵਾ ਏ॒ष ਹਿੑਨਸ੍ਤਿ । ਯਗ੍ਂ ਹਿ॒ਨਸ੍ਤਿੑ । ਤਯੈ॒ਵੈਨਗ੍ਂੑ ਸ॒ਹ ਸ਼ੑਮਯਤਿ ।
ਭੇ॒ष॒ਜਙ੍ਗਵ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ । ਯਾਵੑਨ੍ਤ ਏ॒ਵ ਗ੍ਰਾ॒ਮ੍ਯਾਃ ਪ॒ਸ਼ਵਃੑ । ਤੇਭ੍ਯੋੑ ਭੇष॒ਜ-ਙ੍ਕੑਰੋਤਿ । ਅਵਾ᳚ਬਂ ਰੁ॒ਦ੍ਰਮੑਦਿ ਮ॒ਹੀਤ੍ਯਾੑਹ । ਆ॒ਸ਼ਿषੑਮੇ॒ਵੈ-ਤਾਮਾ ਸ਼ਾ᳚ਸ੍ਤੇ । 6
ਤ੍ਰ੍ਯੑਬਙ੍ਕਂ-ਯਁਜਾਮਹ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ । ਮृ॒ਤ੍ਯੋ ਰ੍ਮੁੑਕ੍षੀਯ॒ ਮਾ-ऽਮृਤਾ॒-ਦਿਤਿ॒ ਵਾ ਵੈ ਤਦਾੑਹ ।
ਉਤ੍ਕਿੑਰਨ੍ਤਿ । ਭਗੑਸ੍ਯ ਲੀਫ੍ਸਨ੍ਤੇ । ਮੂਤੇੑ ਕृ॒ਤ੍ਵਾ ਸੑਜਨ੍ਤਿ ।
7
ਯਥਾ॒ ਜਨਂੑ-ਯਁ॒ਤੇੑ-ऽਵ॒ਸ-ਙ੍ਕ॒ਰੋਤਿੑ । ਤਾ॒ਦृਗੇ॒ਵ ਤਤ੍ । ਏ॒ष ਤੇੑ ਰੁਦ੍ਰਭਾ॒ਗ ਇਤ੍ਯਾੑਹ ਨਿ॒ਰਵੑਤ੍ਯੈ । ਅਪ੍ਰੑਤੀਕ੍ष॒-ਮਾਯੑਨ੍ਤਿ । ਅ॒ਪਃ ਪਰਿੑषਿਞ੍ਚਤਿ । ਰੁ॒ਦ੍ਰਸ੍ਯਾ॒ਨ੍ਤ ਰ੍​ਹਿੑਤ੍ਯੈ । ਪ੍ਰਵਾ ਏ॒ਤੇ᳚-ऽਸ੍ਮਾ-ਲ੍ਲੋ॒ਕਾ-ਚ੍ਚ੍ਯੑਵਨ੍ਤੇ । ਯੇ ਤ੍ਰ੍ਯੑਬਙ੍ਕੈ॒-ਸ਼੍ਚਰੑਨ੍ਤਿ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯ-ਞ੍ਚ॒ਰੁ-ਮ੍ਪੁਨ॒ਰੇਤ੍ਯ॒ ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਇ॒ਯਂ-ਵਾਁ ਅਦਿੑਤਿਃ । ਅ॒ਸ੍ਯਾਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰਤਿੑਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ॥ 7
ਓ-ਨ੍ਨਮੋ ਭਗਵਤੇੑ ਰੁਦ੍ਰਾ॒ਯ ॥ ਪ੍ਰਤਿਪੂਰੁषਂ-ਵਿਁਭਾਡਿਤਿ ਨੇਤ੍ਰਤ੍ਰਯਾੑਯ ਵੌ॒षਟ੍ ॥
Roman (IAST) Transliteration
(tai. saṃ. 1.8.6.1 - tai. saṃ. 1.8.6.2)
(tai. brā. 1.6.10.1 - tai. brā. 1.6.10.5)
pra॒ti॒pū॒ru॒ṣa meka̭kapālā॒-nnirva̭pa॒tye-ka॒mati̭riktaṃ॒-yā~va̭nto gṛ॒hyā᳚-ssmastebhyaḥ॒ kama̭kara-mpaśū॒nāgṃ śarmā̭si॒ śarma॒ yaja̭mānasya॒ śarma̭ me
ya॒cchaika̭ e॒va ru॒dro na dvi॒tīyā̭ya tastha ā॒khustḙ rudra pa॒śusta-ñjṷṣasvai॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga-ssa॒ha svasrāṃ-'bi̭kayā॒ tañjṷṣasva bheṣa॒ja-ṅgave-'śvā̭ya॒
purṷṣāya bheṣa॒jamatho̭ a॒smabhya̭-mbheṣa॒jagṃ subhḙṣajaṃ॒-ya~thā-'sa̭ti | 1
su॒ga-mme॒ṣāya̭ me॒ṣyā̭ avā᳚baṃ ru॒drama̭di-ma॒hyava̭ de॒va-ntrya̭baṅkam |
yathā̭ na॒-śśreya̭saḥ॒ kara॒dyathā̭ no॒ vasya̭ saḥ॒ kara॒dyathā̭ naḥ paśu॒mataḥ॒
kara॒dyathā̭ no vyavasā॒yayā᳚t | trya̭baṅkaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |
u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nā-nmṛ॒tyo rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t | e॒ṣatḙ rudra bhā॒ga stañjṷṣasva॒ tenā̭va॒sena̭ pa॒ro mūja̭va॒to-'tī॒hyava̭tata
dhanvā॒ pinā̭kahastaḥ॒ kṛtti̭vāsāḥ || 2
pra॒ti॒pū॒ru॒ṣa-meka̭kapālā॒-nnirva̭pati | jā॒tā e॒va pra॒jā ru॒drā-nni॒rava̭dayate | eka॒mati̭riktam | ja॒ni॒ṣyamā̭ṇā e॒va pra॒jā ru॒drā-nni॒rava̭dayate | eka̭kapālā bhavanti | e॒ka॒dhaiva ru॒dra-nni॒rava̭dayate | nābhighā̭rayati | yada̭bhighā॒raye᳚t | a॒nta॒ra॒va॒-cā॒riṇagṃ̭ ru॒dra-ṅkṷryāt |
e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti | 3
taddhi ru॒drasya̭ bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai ru॒drasya॒ dik | svāyā̭ me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate | ru॒dro vā a̭pa॒śukā̭yā॒ āhṷtyai॒ nāti̭ṣṭhata | a॒sau tḙ pa॒śuriti॒ nirdi̭śe॒dya-ndvi॒ṣyāt | yame॒va dveṣṭi̭ |
tama̭smai pa॒śu-nnirdi̭śati | yadi॒ na dvi॒ṣyāt |
ā॒khustḙ pa॒śuriti̭ brūyāt | 4
na grā॒myā-npa॒śūn hi॒nasti̭ | nāra॒ṇyān | ca॒tu॒ṣpa॒the jṷhoti | e॒ṣa vā a̭gnī॒nā-mpaḍbī̭śo॒ nāma̭ | a॒gni॒vatye॒va jṷhoti |
ma॒ddhya॒mena̭ pa॒rṇena̭ juhoti | srugghyḙṣā | atho॒ khalṷ | a॒nta॒menai॒va ho̭ta॒vya᳚m | a॒nta॒ta e॒va ru॒dra-nni॒rava̭dayate | 5
eṣa॒ tḙ rudrabhā॒ga-ssa॒hasvasrāṃ-'bi̭ka॒yetyā̭ha | śa॒radvā a॒syāmbi̭kā॒ svasā᳚ |
tayā॒ vā e॒ṣa hi̭nasti | yagṃ hi॒nasti̭ | tayai॒vainagṃ̭ sa॒ha śa̭mayati |
bhe॒ṣa॒jaṅgava॒ ityā̭ha | yāva̭nta e॒va grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ | tebhyo̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti | avā᳚baṃ ru॒drama̭di ma॒hītyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vai-tāmā śā᳚ste | 6
trya̭baṅkaṃ-ya~jāmaha॒ ityā̭ha | mṛ॒tyo rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā॒-diti॒ vā vai tadā̭ha |
utki̭ranti | bhaga̭sya līphsante | mūtḙ kṛ॒tvā sa̭janti |
yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ | tā॒dṛge॒va tat | e॒ṣa tḙ rudrabhā॒ga ityā̭ha ni॒rava̭tyai | apra̭tīkṣa॒-māya̭nti | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | ru॒drasyā॒nta r​hi̭tyai | pravā e॒te᳚-'smā-llo॒kā-ccya̭vante | ye trya̭baṅkai॒-ścara̭nti | ā॒di॒tya-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭pati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhanti || 7
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || pratipūruṣaṃ-vi~bhāḍiti netratrayā̭ya vau॒ṣaṭ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever