kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - paśuhautram
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - yūpasaṃskārāḥ
a॒ñjanti॒ tvāma̭ddhva॒re dḙva॒yantaḥ̭ | vana̭spate॒ madhṷnā॒ daivyḙna | yadū॒rdhvasti̭ṣṭhā॒-ddravi̭ṇe॒ha dha̭ttāt | yadvā॒ kṣayo̭ mā॒tura॒syā u॒pasthe᳚ || ucchra̭yasva vanaspate | varṣma̭-npṛthi॒vyā adhi̭ | sumi̭tī mī॒yamā̭naḥ |
varco̭dhā ya॒jñavā̭hase || sami̭ddhasya॒ śraya̭māṇaḥ pu॒rastā᳚t | brahma̭ vanvā॒no a॒jaragṃ̭ su॒vīra᳚m || 1 ||
ā॒re a॒smadama̭ti॒-mbādha̭mānaḥ | ucchra̭yasva maha॒te saubha̭gāya || ū॒rdhva ū॒ṣuṇa̭ ū॒taye᳚ | tiṣṭhā̭ de॒vo na sa̭vi॒tā | ū॒rdhvo vāja̭sya॒ sani̭tā॒ yada॒ñjibhiḥ̭ | vā॒ghadbhi̭-rvi॒hvayā̭mahe ||
ū॒rdhvo naḥ̭ pā॒hyagṃha̭so॒ ni ke॒tunā᳚ | viśva॒gṃ॒ sama॒triṇa̭-ndaha |
kṛ॒dhī na̭ ū॒rdhvāñca॒ rathā̭ya jī॒vase᳚ |
vi॒dā de॒veṣṷ no॒ duvaḥ̭ || 2 ||
jā॒to jā̭yate sudina॒tve ahnā᳚m | sama॒rya ā vi॒dathe॒ vardha̭mānaḥ | pu॒nanti॒ dhīrā̭ a॒paso̭ manī॒ṣā | de॒va॒yā vipra॒ udi̭yarti॒ vāca᳚m || yuvā̭ su॒vāsāḥ॒ pari̭vīta॒ āgā᳚t | sa u॒ śreyā᳚-nbhavati॒ jāya̭mānaḥ |
ta-ndhīrā̭saḥ ka॒vaya॒ unna̭yanti | svā॒dhiyo॒ mana̭sā deva॒yantaḥ̭ || pṛ॒thu॒pājā॒ ama̭rtyaḥ | ghṛ॒tani̭rṇi॒kh-svā̭hutaḥ || 3 ||
a॒gni-rya॒jñasya̭ havya॒vāṭ || tagṃ sa॒bādho̭ ya॒tasrṷcaḥ | i॒tthā dhi॒yā ya॒jñava̭ntaḥ | āca̭krura॒gni-mū॒taye᳚ || tvaṃ-va~rṷṇa u॒ta mi॒tro a̭gne | tvāṃ-va~̭rdhanti ma॒tibhi॒-rvasi̭ṣṭhāḥ |
tve vasṷ suṣaṇa॒nāni̭ santu |
yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ || 4 ||
(su॒vīraṃ॒ - duvaḥ॒ - svā̭huto॒ - +-'ṣṭau ca̭) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - prayājaviṣayā maitrāvaruṇapraiṣāḥ
hotā̭ yakṣada॒gnigṃ sa॒midhā̭ suṣa॒midhā॒ sami̭ddha॒-nnābhā̭ pṛthi॒vyā-ssa̭ga॒nthe vā॒masya̭ |
varṣma̭ndi॒va i॒ḍaspa॒de vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒t-tanū॒napā̭ta॒-madi̭te॒-rgarbha॒-mbhuva̭nasya go॒pām | maddhvā॒-'dya de॒vo de॒vebhyo̭ deva॒yānā᳚npa॒tho a̭naktu॒ vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒-nnarā॒śagṃsa̭-nnṛśa॒stra-nnṝgṃḥ pra̭ṇetram | gobhi̭-rva॒pāvā॒n-thsyā-dvī॒rai-śśaktī̭vā॒n-rathaiḥ᳚ prathama॒yāvā॒ hira̭ṇyaiśca॒ndrī vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣada॒gnimi॒ḍa ī̭ḍi॒to de॒vo de॒vāgṃ āva̭kṣa-ddū॒to ha̭vya॒vāḍamṷ̄raḥ |
upe॒maṃ-ya~॒jñamupe॒mā-nde॒vo de॒vahṷ̄timavatu॒ vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒r॒hi-ssu॒ṣṭarī॒morṇa̭mradā a॒smin. ya॒jñe vi ca॒ pra ca̭ prathatāg svāsa॒stha-nde॒vebhyaḥ̭ |
emḙnada॒dya vasa̭vo ru॒drā ā̭dityā-ssa̭dantu pri॒yamindra̭syāstu॒ vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 5 ||
hotā̭ yakṣa॒-ddura̭ ṛ॒ṣvāḥ ka̭va॒ṣyo-'ko̭ṣadhāvanī॒-rudātā̭bhi॒-rjiha̭tāṃ॒-vi~ pakṣo̭bhi-śśrayantām | su॒prā॒ya॒ṇā a॒smin. ya॒jñe viśra̭yantā-mṛtā॒vṛdho̭ vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣadu॒ṣāsā॒naktā̭ bṛha॒tī su॒peśa̭sā॒ nṝgṃḥ pati̭bhyo॒ yoni̭-ṅkṛṇvā॒ne |
sa॒gg॒smaya̭māne॒ indrḙṇa de॒vaireda-mba॒r॒hi-ssī̭datāṃ-vī~॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒-ddaivyā॒ hotā̭rā ma॒ndrā potā̭rā ka॒vī pracḙtasā |
svi̭ṣṭama॒dyānyaḥ ka̭radi॒ṣā sva̭bhigūrtama॒nya ū॒rjā sata̭vase॒maṃ-ya~॒jña-ndi॒vi de॒veṣṷ dhattāṃ-vī~॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣat-ti॒sro de॒vīra॒pasā̭ma॒pasta̭mā॒ acchi̭dra-ma॒dyedamapa̭-stanvatām |
de॒vebhyo̭ de॒vī-rde॒vamapo̭ vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒t-tvaṣṭā̭ra॒-maci̭ṣṭu॒mapā̭kagṃ reto॒dhāṃ-vi~śra̭vasaṃ-ya~śo॒dhām |
pu॒ru॒rūpa॒makā̭makarśanagṃ su॒poṣaḥ॒ poṣai॒-ssyā-thsu॒vīro̭ vī॒rai-rvetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati̭-mu॒pāva̭srakṣaddhi॒yo jo॒ṣṭāragṃ̭ śa॒śama॒nnaraḥ̭ |
svadā॒-thsvadhi̭tir-ṛtu॒thā-'dya de॒vo de॒vebhyo̭ ha॒vyā-'vā॒ḍ-vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣada॒gnigg svāhā-''jya̭sya॒ svāhā॒ meda̭sa॒-ssvāhā᳚ sto॒kānā॒g॒ svāhā॒ svāhā̭ kṛtīnā॒g॒ svāhā̭ ha॒vyasū᳚ktīnām |
svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān-thsvāhā॒-'gnigṃ ho॒trājjṷṣā॒ṇā agna॒ ājya̭sya viyantu॒ hota॒ryaja̭ || 6 ||
(pri॒yamindra̭syāstu॒ vetvājy̭sya॒ hota॒ryaja̭ - su॒vīro̭ vī॒rai-rvetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
(a॒gni-ntanū॒napā̭ta॒-nnarā॒śagṃsa̭ma॒gnimi॒ḍa ī̭ḍi॒to ba॒r॒hirdura̭ u॒ṣāsā॒naktā॒ daivyā̭ ti॒srastvaṣṭā̭raṃ॒-va~na॒spati̭ma॒gnim )
(pañca॒ vetveko̭ vi॒yantu॒ dvirvī॒tāmeko̭ vi॒yantu॒ dvirvetveko̭ viyantu॒ hota॒ryaja̭)
anuvākaṃ 3 - āpriya prayājānāṃ-yā~jyāḥ
sami̭ddho a॒dya manṷṣo duro॒ṇe | de॒vo de॒vān. ya̭jasi jātavedaḥ | ā ca॒ vaha̭ mitramaha-ściki॒tvān | tva-ndū॒taḥ ka॒vira̭si॒ pracḙtāḥ || tanṷ̄napātpa॒tha ṛ॒tasya॒ yānāṋ | maddhvā̭ sama॒ñjan-thsva̭dayā sujihva |
manmā̭ni dhī॒bhiru॒ta ya॒jñamṛ॒ndhann | de॒va॒trā ca̭ kṛṇuhyaddhva॒ra-nnaḥ̭ || narā॒śagṃsa̭sya mahi॒māna̭meṣām | upa̭stoṣāma yaja॒tasya̭ ya॒jñaiḥ || 7 ||
te su॒krata̭va॒-śśuca̭yo dhiya॒dhāṃḥ | svada̭ntu de॒vā u॒bhayā̭ni ha॒vyā || ā॒juhvā̭na॒ īḍyo॒ vandya̭śca | āyā᳚hyagne॒ vasṷbhi-ssa॒joṣāḥ᳚ |
tva-nde॒vānā̭masi yahva॒ hotā᳚ | sa ḙnān. yakṣīṣi॒to yajī̭yān || prā॒cīna̭-mba॒r॒hiḥ pra॒diśā̭ pṛthi॒vyāḥ | vasto̭ra॒syā vṛ̭jyate॒ agre॒ ahnā᳚m |
vyṷ prathate vita॒raṃ-va~rī̭yaḥ | de॒vebhyo॒ adi̭taye syo॒nam || 8 ||
vyaca̭svatīrurvi॒yā viśra̭yantām | pati̭bhyo॒ najana̭ya॒-śśumbha̭mānāḥ | devī᳚rdvāro bṛhatī-rviśvaminvāḥ | de॒vebhyo̭ bhavatha suprāya॒ṇāḥ || ā su॒ṣvaya̭ntī yaja॒te upā̭ke | u॒ṣāsā॒naktā̭ sadatā॒-nni yonau᳚ |
di॒vye yoṣa̭ṇe bṛha॒tī sṷru॒kme | adhi॒ śriyagṃ̭ śukra॒piśa॒-ndadhā̭ne || daivyā॒ hotā̭rā pratha॒mā su॒vācā᳚ | mimā̭nā ya॒jña-mmanṷṣo॒ yaja̭ddhyai || 9 ||
pra॒co॒daya̭ntā vi॒dathḙṣu kā॒rū | prā॒cīna॒-ñjyotiḥ̭ pra॒diśā̭ di॒śantā᳚ || āno̭ ya॒jña-mbhāra̭tī॒ tūya̭metu | iḍā̭ manu॒ṣvadi॒ha ce॒taya̭ntī | ti॒sro de॒vī-rba॒r॒hiredagg syo॒nam | sara̭svatī॒ svapa̭sa-ssadantu ||
ya i॒me dyāvā̭pṛthi॒vī jani̭trī | rū॒pairapigṃ̭śa॒-dbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | tama॒dya ho̭tariṣi॒to yajī̭yān |
de॒va-ntvaṣṭā̭rami॒ha ya̭kṣi vi॒dvān || 10 ||
u॒pāva̭sṛja॒t-tmanyā̭ sama॒ñjann | de॒vānā॒-mpātha̭ ṛtu॒thā ha॒vīgṃṣi̭ | vana॒spatiḥ̭ śami॒tā de॒vo a॒gniḥ | svada̭ntu ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ ||
sa॒dyo jā॒to vya̭mimīta ya॒jñam | a॒gni-rde॒vānā̭-mabhavat-puro॒gāḥ | a॒sya hotuḥ̭ pra॒diśyṛ॒tasya̭ vā॒ci |
svāhā̭kṛtagṃ ha॒vira̭dantu de॒vāḥ || 11 ||
(ya॒jñaiḥ - syo॒naṃ - ~yaja̭ddhyai - vi॒dvāna॒ - +ṣṭau ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - paryagnikaraṇīyā ṛcaḥ
a॒gnir-hotā̭ no addhva॒re | vā॒jī san-pari̭ṇīyate |
de॒vo de॒veṣṷ ya॒jñiyaḥ̭ || pari̭ trivi॒ṣṭya̭ddhva॒ram | yātya॒gnī ra॒thīri̭va | ā de॒veṣu॒ prayo॒ dadha̭t || pari॒ vāja̭patiḥ ka॒viḥ | a॒gnir-ha॒vyā nya̭kramīt |
dadha॒-dratnā̭ni dā॒śuṣe᳚ || 12 ||
(a॒gnir-hotā̭ no॒ nava̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - maitrāvaruṇapraiṣaḥ
ajai̭da॒gniḥ | asa̭na॒dvāja॒-nni | de॒vo de॒vebhyo̭ ha॒vyā-'vā᳚ṭ | prāñjo̭bhir-hinvā॒naḥ |
dhenā̭bhiḥ॒ kalpa̭mānaḥ | ya॒jñasyāyuḥ̭ prati॒rann |
upa॒ preṣya̭ hotaḥ | ha॒vyā de॒vebhyaḥ̭ || 13 ||
(ajai̭da॒ṣṭau) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - hoturadhrigupraiṣaḥ
daivyā᳚-śśamitāra u॒ta ma̭nuṣyā॒ āra̭bhaddhvam | upa̭ nayata॒ meddhyā॒ duraḥ̭ | ā॒śāsā̭nā॒ medha̭patibhyā॒-mmedha᳚m | prāsmā̭ a॒gni-mbha̭rata | stṛ॒ṇī॒ta ba॒r॒hiḥ | anvḙna-mmā॒tā ma̭nyatām | anṷ pi॒tā |
anu॒ bhrātā॒ saga̭rbhyaḥ | anu॒ sakhā॒ sayū᳚thyaḥ ||
u॒dī॒cīnāgṃ̭ asya pa॒do nidha̭ttāt || 14 ||
sūrya॒-ñcakṣṷrgamayatāt | vāta̭-mprā॒ṇama॒nva-va̭sṛjatāt | diśa॒-śśrotra᳚m | a॒ntari̭kṣa॒masu᳚m | pṛ॒thi॒vīgṃ śarī̭ram | e॒ka॒dhā-'sya॒ tvaca॒mācchya̭tāt | pu॒rā nābhyā̭ api॒śaso̭ va॒pāmutkhi̭datāt | a॒ntare॒voṣmāṇaṃ̭-vā~rayatāt | śye॒nama̭sya॒ vakṣaḥ̭ kṛṇutāt | pra॒śasā̭ bā॒hū || 15 ||
śa॒lā do॒ṣaṇī᳚ | ka॒śyape॒vāgṃsā᳚ | acchi̭dre॒ śroṇī᳚ |
ka॒vaṣo॒rū sre॒kapa̭rṇā-'ṣṭhī॒vantā᳚ | ṣaḍvigṃ̭śatirasya॒ vaṅkra̭yaḥ |
tā a̭nu॒ṣṭhyoccyā̭vayatāt | gātra̭-ṅgātrama॒syānṷ̄na-ṅkṛṇutāt | ū॒va॒ddhya॒go॒ha-mpārthi̭va-ṅkhanatāt | a॒snā rakṣa॒-ssagṃsṛ̭jatāt |
va॒ni॒ṣṭhuma̭sya॒ mā rā̭viṣṭa || 16 ||
urṷ̄ka॒-mmanya̭mānāḥ || nedva̭sto॒ke tana̭ye | ravi̭tā॒ rava̭cchamitāraḥ | addhri̭go śamī॒ddhvam | su॒śami̭ śamīddhvam | śa॒mī॒ddhva-ma̭ddhrigo ||
addhri̭gu॒ścāpā̭paśca | u॒bhau de॒vānāgṃ̭ śami॒tārau᳚ | tāvi॒ma-mpa॒śugg śra̭payatā-mpravi॒dvāgṃsau᳚ |
yathā̭ yathā-'sya॒ śrapa̭ṇa॒-ntathā̭tathā || 17 ||
[dha॒ttā॒-d- bā॒hū - mā rā̭viṣṭa॒ - tathā̭tathā ] (a. 6)
anuvākaṃ 7 - stokaviṣaya-mmaitrāvaruṇānuvacanam
ju॒ṣasva̭ sa॒pratha̭stamam | vaco̭ de॒vaphsa̭rastamam |
ha॒vyā juhvā̭na ā॒sani̭ || i॒ma-nno̭ ya॒jñama॒mṛtḙṣu dhehi | i॒mā ha॒vyā jā̭tavedo juṣasva | sto॒kānā̭magne॒ meda̭so ghṛ॒tasya̭ | hotaḥ॒ prāśā̭na pratha॒mo ni॒ṣadya̭ || ghṛ॒tava̭ntaḥ pāvaka te |
sto॒kāsśco̭tanti॒ meda̭saḥ | svadha̭rma-nde॒vavī̭taye || 18 ||
śreṣṭha̭-nno dhehi॒ vārya᳚m || tubhyagg̭ sto॒kā ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | agne॒ viprā̭ya santya | ṛṣi॒-śśreṣṭha॒-ssami̭ddhyase | ya॒jñasya̭ prāvi॒tā bha̭va ||
tubhyagg̭ ścotantyaddhrigo śacīvaḥ | sto॒kāso̭ agne॒ meda̭so ghṛ॒tasya̭ | ka॒vi॒śa॒sto bṛ̭ha॒tā bhā॒nunā-''gāḥ᳚ | ha॒vyā jṷṣasva medhira ||
oji̭ṣṭha-nte maddhya॒to meda॒ udbhṛ̭tam | pratḙ va॒ya-nda̭dāmahe | ścota̭nti te vaso sto॒kā adhi̭ tva॒ci |
prati॒ tāndḙva॒śo vi̭hi || 19 ||
(de॒vavī̭taya॒-udbhṛ̭ta॒-ntrīṇi̭ ca) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - vapā puroḍāśasviṣṭakṛtā-mpuronuvākyāḥ praiṣāśca
ā vṛ̭trahaṇā vṛtra॒habhi॒-śśuṣmaiḥ᳚ | indra̭ yā॒ta-nnamo̭bhiragne a॒rvāk | yu॒vagṃ rādho̭bhi॒raka̭vebhirindra | agnḙ a॒sme bha̭vatamutta॒mebhiḥ̭ || hotā̭ yakṣadindrā॒gnī | chāga̭sya va॒pāyā॒ meda̭saḥ | ju॒ṣetāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ || vi hyakhya॒-nmana̭sā॒ vasya̭ i॒cchann | indrā᳚gnī jñā॒sa u॒ta vā̭ sajā॒tān || 20 ||
nānyā yu॒vatprama̭tirasti॒ mahya᳚m | sa vā॒-ndhiyaṃ̭-vā~ja॒yantī̭matakṣam || hotā̭ yakṣadindrā॒gnī | pu॒ro॒ḍāśa̭sya ju॒ṣetāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ ||
tvāmī̭ḍate aji॒ra-ndū॒tyā̭ya | ha॒viṣma̭nta॒-ssada॒mi-nmānṷṣāsaḥ | yasya̭ de॒vairāsa̭do ba॒r॒hira̭gne | ahā᳚nyasmai su॒dinā̭ bhavantu || hotā̭ yakṣada॒gnim | pu॒ro॒ḍāśa̭sya ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ |
hota॒ryaja̭ || 21 ||
(sa॒jā॒tā - na॒gni-ndve ca̭) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - teṣāmeva yājyāḥ
gī॒rbhirvipraḥ॒ prama̭timi॒cchamā̭naḥ | ī॒̭ ra॒yiṃ-ya~॒śasa̭-mpūrva॒bhāja᳚m | indrā᳚gnī vṛtrahaṇā suvajrā | praṇo॒ navyḙbhistirata-nde॒ṣṇaiḥ || mācche᳚dma ra॒śmīgṃriti॒ nādha̭mānāḥ | pi॒tṛ॒ṇāgṃ śaktī̭ranu॒ yaccha̭mānāḥ | i॒ndrā॒gnibhyā॒-ṅkaṃ-vṛ~ṣa̭ṇo madanti | tā hyadrī̭ dhi॒ṣaṇā̭yā u॒pasthe᳚ ||
a॒gnigṃ sṷdī॒tigṃ su॒dṛśa̭-ṅgṛ॒ṇantaḥ̭ |
na॒ma॒syāma॒stveḍya̭-ñjātavedaḥ |
tvā-ndū॒tama̭ra॒tigṃ ha̭vya॒vāha᳚m |
de॒vā a̭kṛṇva-nna॒mṛta̭sya॒ nābhi᳚m || 22 ||
(jā॒ta॒ve॒do॒ dve ca̭) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - manotāsūktam
tvagg hya̭gne pratha॒mo ma॒notā᳚ | a॒syā dhi॒yo abha̭vo dasma॒ hotā᳚ | tvagṃ sīṃ᳚-vṛ~ṣa-nnakṛṇo-rdu॒ṣṭarī̭tu | saho॒ viśva̭smai॒ saha̭se॒ saha̭ddhyai || adhā॒ hotā॒ nya̭sīdo॒ yajī̭yān | i॒ḍaspa॒da i॒ṣaya॒nnīḍya॒-ssann | ta-ntvā॒ naraḥ̭ pratha॒ma-ndḙva॒yantaḥ̭ | ma॒ho rā॒ye ci॒taya̭nto॒ anṷ gmann || vṛ॒teva॒ yanta̭-mba॒hubhi̭-rvasa॒vyaiḥ᳚ |
tve ra॒yi-ñjā̭gṛ॒vāgṃso॒ anṷ gmann || 23 ||
ruśa̭ntama॒gni-nda̭rśa॒ta-mbṛ॒hanta᳚m | va॒pāva̭ntaṃ-vi~॒śvahā̭ dīdi॒vāgṃsa᳚m || pa॒da-nde॒vasya॒ nama̭sā vi॒yantaḥ̭ | śra॒va॒syava॒-śśrava̭ āpa॒nnamṛ̭ktam |
nāmā̭ni ci-ddadhire ya॒jñiyā̭ni | bha॒drāyā᳚-nte raṇayanta॒ sandṛ̭ṣṭau || tvāṃ-va~̭rdhanti kṣi॒tayaḥ̭ pṛthi॒vyām | tvagṃ rāya̭ u॒bhayā̭so॒ janā̭nām |
tva-ntrā॒tā ta̭raṇe॒ cetyo̭ bhūḥ |
pi॒tā mā॒tā sada॒mi-nmānṷṣāṇām || 24 ||
sa pa॒ryeṇya॒-ssa pri॒yo vi॒kṣva̭gniḥ | hotā̭ ma॒ndro niṣa̭sādā॒ yajī̭yān | ta-ntvā̭ va॒ya-ndama॒ ā dī̭di॒vāgṃsa᳚m | upa̭jñu॒bādho॒ nama̭sā sadema ||
ta-ntvā̭ va॒yagṃ su॒dhiyo॒ navya̭magne | su॒mnā॒yava̭ īmahe deva॒yantaḥ̭ | tvaṃ-vi~śo̭ anayo॒ dīdyā̭naḥ | di॒vo a̭gne bṛha॒tā ro̭ca॒nena̭ ||
vi॒śā-ṅka॒viṃ-vi~॒śpati॒gṃ॒ śaśva̭tīnām |
ni॒tośa̭naṃ-vṛ~ṣa॒bha-ñca̭rṣaṇī॒nām || 25 ||
pretī̭ṣaṇimi॒ṣaya̭nta-mpāva॒kam | rāja̭ntama॒gniṃ-ya~̭ja॒tagṃ ra̭yī॒ṇām || so a̭gna īje śaśa॒me ca॒ martaḥ̭ | yasta॒ āna̭ṭ-thsa॒midhā̭ ha॒vyadā̭tim |
ya āhṷti॒-mpari॒ vedā॒ namo̭bhiḥ | viśvethsa vā॒mā da̭dhate॒ tvotaḥ̭ || a॒smā ṷ te॒ mahi̭ ma॒he vi̭dhema | namo̭bhiragne sa॒midho॒ta ha॒vyaiḥ |
vedī̭ sūno sahaso gī॒rbhiru॒kthaiḥ |
ā tḙ bha॒drāyāgṃ̭ suma॒tau ya̭tema || 26 ||
ā yasta॒tantha॒ roda̭sī॒ vi bhā॒sā | śravo̭bhiśca śrava॒sya̭starṷtraḥ | bṛ॒hadbhi॒-rvājai॒-ssthavi̭rebhira॒sme | re॒vadbhi̭ragne vita॒raṃ-vi~bhā̭hi ||
nṛ॒vadva̭so॒ sada॒middhe᳚hya॒sme | bhūri̭ to॒kāya॒ tana̭yāya pa॒rśvaḥ | pū॒rvīriṣo̭ bṛha॒tīrā॒re a̭ghāḥ | a॒sme bha॒drā sau᳚śrava॒sāni̭ santu ||
pu॒rūṇya̭gne puru॒dhā tvā॒yā | vasṷ̄ni rājan-va॒sutā̭te aśyām | pu॒rūṇi॒ hi tve pṷruvāra॒ santi̭ |
agne॒ vasṷ vidha॒te rāja̭ni॒ tve || 27 ||
(jā॒gṛ॒vāgṃso॒ anṷ gma॒n - mānṷṣāṇāṃ - carṣaṇī॒nāṃ - ~ya̭te - māśyā॒-ndve ca̭) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - havirvanaspatisviṣṭakṛtā-mpuronuvākyāḥ praiṣāśca
ā bha̭ratagṃ śikṣataṃ-va~jrabāhū |
a॒smāgṃ i̭ndrāgnī avata॒gṃ॒ śacī̭bhiḥ |
i॒me nu te ra॒śmaya॒-ssūrya̭sya |
yebhiḥ̭ sapi॒tva-mpi॒taro̭ na॒ āyanṋ ||
hotā̭ yakṣadindrā॒gnī | chāga̭sya ha॒viṣa॒ āttā̭ma॒dya | ma॒ddhya॒to meda॒ udbhṛ̭tam | pu॒rā dveṣo᳚bhyaḥ | pu॒rā paurṷṣeyyā gṛ॒bhaḥ | ghastā᳚nnū॒nam || 28 ||
ghā॒se a̭jrāṇāṃ॒-ya~va̭saprathamānām | su॒matkṣa̭rāṇāgṃ śa॒tarṷdriyāṇām |
a॒gni॒ṣvā॒ttānā॒-mpīvo̭pavasanānām |
pā॒rśva॒ta-śśro̭ṇi॒ta-śśi̭tāma॒ta ṷthsāda॒taḥ | aṅgā̭daṅgā॒dava̭ttānām | kara̭ta e॒vendrā॒gnī | ju॒ṣetāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ ||
de॒vebhyo̭ vanaspate ha॒vīgṃṣi̭ |
hira̭ṇyaparṇa pra॒diva̭ste॒ artha᳚m || 29 ||
pra॒da॒kṣi॒ṇi-dra̭śa॒nayā̭ ni॒yūya̭ | ṛ॒tasya̭ vakṣi pa॒thibhī॒ raji̭ṣṭhaiḥ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati̭ma॒bhi hi | pi॒ṣṭata̭mayā॒ rabhi̭ṣṭhayā raśa॒nayā-''dhi̭ta |
yatre᳚ndrāgni॒yo-śchāga̭sya ha॒viṣaḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni |
yatra॒ vana॒spateḥ᳚ pri॒yā pāthāgṃ̭si |
yatra̭ de॒vānā̭mājya॒pānā᳚-mpri॒yā dhāmā̭ni | yatrā॒gner-hotuḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni |
tatrai॒ta-mpra॒stu-tyḙvo-pa॒stutyḙvo॒pāva̭srakṣat |
rabhī̭yāgṃ samiva kṛ॒tvī || 30 ||
kara̭de॒va-nde॒vo vana॒spatiḥ̭ | ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ || pi॒prī॒hi de॒vāgṃ ṷśa॒to ya̭viṣṭha | vi॒dvāṃ ṛ॒tūgṃr-ṛ̭tupate yaje॒ha |
ye daivyā̭ ṛ॒tvija॒stebhi̭ragne |
tvagṃ hotṝ̭ṇāma॒syāya̭jiṣṭhaḥ ||
hotā̭ yakṣada॒gnigg svi̭ṣṭa॒kṛta᳚m |
ayā̭ḍa॒gni-ri̭ndrāgni॒yo-śchāga̭sya ha॒viṣaḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni | ayā॒ḍvana॒spateḥ᳚ pri॒yā pāthāgṃ̭si |
ayā᳚ḍde॒vānā̭-mājya॒pānā᳚-mpri॒yā dhāmā̭ni |
yakṣa̭da॒gner-hotuḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni | yakṣa॒-thsva-mma̭hi॒māna᳚m | āya̭jatā॒mejyā॒ iṣaḥ̭ | kṛ॒ṇotu॒ so a̭ddhva॒rā jā॒tavḙdāḥ | ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ || 31 ||
(nū॒na - marthaṃ̭ - kṛ॒tvī - pāthāgṃ̭si sa॒pta ca̭) (a. 11)
anuvākaṃ 12 - teṣāmeva yājyāḥ
upo̭ha॒ yadvi॒dathaṃ̭-vā~॒jino॒ gūḥ | gī॒rbhi-rviprāḥ॒ prama̭ti-mi॒cchamā̭nāḥ | a॒rvanto॒ na kāṣṭhā॒-nnakṣa̭māṇāḥ | i॒ndrā॒gnī johṷvato॒ nara॒ste ||
vana̭spate raśa॒nayā̭-'bhi॒dhāya̭ | pi॒ṣṭata̭mayā va॒yunā̭ni vi॒dvān | vaha̭ deva॒trā di̭dhiṣo ha॒vīgṃṣi̭ | pra ca̭ dā॒tāra̭ma॒mṛtḙṣu vocaḥ || a॒gnigg svi̭ṣṭa॒kṛta᳚m | ayā̭ḍa॒gni-ri̭ndrāgni॒yo-śchāga̭sya ha॒viṣaḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni || 32 ||
ayā॒ḍvana॒spateḥ᳚ pri॒yā pāthāgṃ̭si |
ayā᳚ḍde॒vānā̭-mājya॒pānā᳚-mpri॒yā dhāmā̭ni |
yakṣa̭da॒gner-hotuḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni | yakṣa॒-thsva-mma̭hi॒māna᳚m | āya̭jatā॒mejyā॒ iṣaḥ̭ | kṛ॒ṇotu॒ so a̭ddhva॒rā jā॒tavḙdāḥ | ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ | agne॒ yada॒dya vi॒śo a̭ddhvarasya hotaḥ |
pāva̭ka śoce॒ veṣṭvagṃ hi yajvā᳚ |
ṛ॒tā ya̭jāsi mahi॒nā vi ya-dbhūḥ |
ha॒vyā va̭ha yaviṣṭha॒ yā tḙ a॒dya || 33 ||
(dhāmā̭ni॒ - bhureka̭-ñca) (a. 12)
anuvākaṃ 13 - anūyājapraiṣāḥ
de॒va-mba॒r॒hi-ssṷde॒va-nde॒vai-ssyā-thsu॒vīraṃ̭-vī~॒rairvasto᳚-rvṛ॒jyetā॒ktoḥ prabhri̭-ye॒tātya॒nyān-rā॒yā ba॒r॒hiṣma̭to madema vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vī-rdvāraḥ̭ saṅghā॒te vi॒ḍvīryāma̭ñchithi॒rā dhru॒vā de॒vahṷ̄tau va॒thsa
ī̭menā॒starṷṇa॒ āmi̭mīyāt-kumā॒ro vā॒ nava̭jāto॒ mainā॒ arvā̭ re॒ṇuka̭kāṭaḥ॒ pṛṇa̭gvasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā-'dyā॒smin. ya॒jñe pra̭ya॒tya̭hvetā॒mapi̭ nū॒na-ndaivī॒rviśaḥ॒ prāyā̭siṣṭā॒gṃ॒ suprī̭te॒ sudhi̭te vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||
de॒vī joṣṭrī॒ vasṷdhitī॒ yayo̭ra॒nyā-'ghā dveṣāgṃ̭si yu॒yava॒dā-'nyā va̭kṣa॒-dvasu॒ vāryā̭ṇi॒ yaja̭mānāya vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||
de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ iṣa॒mūrja̭ma॒nyā va̭kṣa॒thsagdhi॒gṃ॒ sapī̭tima॒nyā navḙna॒ pūrva॒-ndaya̭mānā॒-ssyāma̭ purā॒ṇena॒ nava॒-ntāmūrja̭mū॒rjāhṷtī ū॒rjaya̭māne adhātāṃ-va~su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||
de॒vā daivyā॒ hotā̭rā॒ neṣṭā̭rā॒ potā̭rā ha॒tāgha̭śagṃsā-vābha॒radva̭sū vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||
de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīriḍā॒ sara̭svatī॒ bhāra̭tī॒ dyā-mbhāra̭tyādi॒tyai-ra̭spṛkṣa॒-thsara̭svatī॒magṃ ru॒drai-rya॒jñamā̭vī-di॒haiveḍa̭yā॒ vasṷmatyā
sadha॒māda̭-mmadema vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ ||
de॒vo narā॒śagṃsa̭-striśī॒r॒ṣā ṣa̭ḍa॒kṣa-śśa॒tamidḙnagṃ śitipṛ॒ṣṭhā āda̭dhati sa॒hasra̭mī॒-mprava̭hanti mi॒trāvaru॒ṇeda̭sya ho॒tramarha̭to॒
bṛha॒spatiḥ̭ sto॒trama॒śvinā ''ddhva̭ryavaṃ-va~su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ ||
de॒vo vana॒spati̭-rva॒r॒ṣaprā̭vā ghṛ॒tani̭rṇi॒g-dyā-
magre॒ṇāspṛ̭kṣa॒dā-'ntari̭kṣa॒-mmaddhyḙnāprāḥ pṛthi॒vī-mupa̭reṇādṛgṃhī-dvasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ ||
de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nni॒dhe dhā̭si॒ pracyṷtīnā॒ma-pra̭cyuta-nnikāma॒dhara̭ṇa-mpuruspā॒r॒haṃ-ya~śa̭svade॒nā ba॒r॒hiṣā॒-'nyā ba॒r॒hīgṣya॒bhiṣyā̭ma vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ ||
de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-thsu॒dravi̭ṇā ma॒ndraḥ ka॒vi-ssa॒tyama̭nmā-''ya॒jī hotā॒ hotṷr-hotu॒rāya̭jīyā॒nagne॒ yān-de॒vānayā॒ḍyāgṃ api̭pre॒rye tḙ ho॒tre ama̭thsata॒ tāgṃ sa̭sa॒nuṣī॒gṃ॒ hotrā᳚-ndeva-ṅga॒mā-ndi॒vi de॒veṣṷ ya॒jñamera̭ye॒magg
svi̭ṣṭa॒kṛccāgne॒ hotā-'bhū᳚rvasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya namovā॒ke vīhi॒ yaja̭ || 34 ||
(yajaika̭-ñca) (a. 13)
anuvākaṃ 14 - anūyājayājyāḥ
de॒va-mba॒r॒hiḥ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu |
de॒vīrdvāraḥ̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu | de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā᳚ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām | de॒vī joṣṭrī᳚ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām |
de॒vī ū॒rjāhṷtī | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām || 35 ||
de॒vā daivyā॒ hotā̭rā | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām | de॒vīsti॒sra-sti॒sro de॒vīḥ |
va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu |
de॒vo narā॒śagṃsaḥ̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu | de॒vo vana॒spatiḥ̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu | de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu || 36 ||
de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | su॒dravi̭ṇā ma॒ndraḥ ka॒viḥ | sa॒tyama̭nmā-''ya॒jī hotā᳚ | hotṷr-hotu॒rāya̭jīyān |
agne॒ yānde॒vānayā᳚ṭ | yāgṃ api̭preḥ | ye tḙ ho॒tre ama̭thsata | tāgṃ sa̭sa॒nuṣī॒gṃ॒ hotrā᳚-ndeva-ṅga॒mām | di॒vi de॒veṣṷ ya॒jñamera̭ye॒mam | svi॒ṣṭa॒kṛccāgne॒ hotā-'bhūḥ᳚ |
va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya namovā॒ke vīhi̭ || 37 ||
(vī॒tāṃ॒ - ~ve॒tva - bhū॒reka̭-ñca) (a. 14)
anuvākaṃ 15 - sūktavākapraiṣāḥ
a॒gnima॒dya hotā̭ramavṛṇītā॒yaṃ-ya~ja̭mānaḥ॒ paca̭-npa॒ktīḥ paca̭-npuro॒ḍāśaṃ̭
ba॒ddhna-nni̭ndrā॒gnibhyā॒-ñchāgagṃ̭ sūpa॒sthā a॒dya de॒vo vana॒spati̭-rabhava-dindrā॒gnibhyā॒-ñchāge॒nāgha̭stā॒-nta-mmḙda॒staḥ prati̭ paca॒tā-'gra̭bhīṣṭā॒mavī̭vṛdhetā-mpuro॒ḍāśḙna॒ tvāma॒dyarṣa̭ ārṣeyarṣīṇā-nnapādavṛṇītā॒yaṃ-ya~ja̭māno ba॒hubhya॒ ā saṅga̭tebhya e॒ṣa mḙ de॒veṣu॒ vasu॒ vāryā ya̭kṣyata॒ iti॒ tā yā
de॒vā dḙva॒-dānā॒nyadu॒stānya̭smā॒ ā ca॒ śāsvā ca̭ gurasveṣi॒taśca̭ hota॒rasi̭ bhadra॒vācyā̭ya॒ preṣi̭to॒ mānṷṣa-ssūktavā॒kāya̭ sū॒ktā brṷ̄hi || 38 ||
(a॒gnima॒dyaika᳚m) (a. 15)
(a॒ñjanti॒ - hotā̭ yakṣa॒th - sami̭dvo a॒dyā - gni - rajai॒-d- daivyā̭ - ju॒ṣas - vā vṛ̭trahaṇā - gī॒rbhi - stvagg hyā - bha̭rata॒ - mupo̭ha॒ ya-d- de॒va-mba॒r॒hi-ssṷde॒vaṃ - de॒va-mba॒r॒hi - ra॒gnima॒dya pañca̭daśa)
(a॒ñjan - tyu॒pāva̭sṛja॒n - nānyā yu॒vat - kara̭de॒va ma॒ṣṭātrigṃ̭śat)
(a॒ñjanti̭ - sū॒ktā brṷ̄hi)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||