2.3 - Hotribrahmanasheshah - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Brahmavadino Vadanti

ॐ

2.3 - ਹੋਤृਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼ੇषਃ - ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਪਾਠਃ - ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਵਦਨ੍ਤਿ

Krishna Gurmukhi

ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾष੍ਟਕੇ ਤृਤੀਯਃ ਪ੍ਰਪਾਠਕਃ - ਹੋਤृਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼ੇषਃ

ਓ-ਨ੍ਨਮਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ,

ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਭ੍ਯੋ ਨਮਃ । ਹ॒ਰਿਃ॒ ਓਮ੍ ॥

ਅਨੁਵਾਕਂ 1 - ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਹੋਤृਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾ-ਞ੍ਚਤੁਰ੍ਹੋਤृਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵ੍ਯਵਹਾਰ

ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮ॒ਵਾ॒ਦਿਨੋੑ ਵਦਨ੍ਤਿ । ਕਿ-ਞ੍ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤृਣਾ-ਞ੍ਚਤੁਰ੍ਹੋਤृ॒ਤ੍ਵਮਿਤਿੑ । ਯਦੇ॒ਵੈषੁ ਚੑਤੁ॒ਰ੍ਧਾ ਹੋਤਾੑਰਃ । ਤੇਨ॒ ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤਾਰਃ । ਤਸ੍ਮਾ॒ਚ੍ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤਾਰ ਉਚ੍ਯਨ੍ਤੇ । ਤਚ੍ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤृਣਾ-ਞ੍ਚਤੁਰ੍ਹੋਤृ॒ਤ੍ਵਮ੍ ॥ ਸੋਮੋ॒ ਵੈ ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤਾ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਃ ਪਞ੍ਚੑਹੋਤਾ । ਧਾ॒ਤਾ षਡ੍ਢੋੑਤਾ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਃੑ ਸ॒ਪ੍ਤਹੋੑਤਾ ॥ 1 ॥

ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒-ਰ੍ਦਸ਼ੑਹੋਤਾ । ਯ ਏ॒ਵ-ਞ੍ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤृਣਾ॒-ਮृਦ੍ਧਿਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ऋ॒ਧ੍ਨੋਤ੍ਯੇ॒ਵ ॥ ਯ ਏੑषਾਮੇ॒ਵ-ਮ੍ਬ॒ਨ੍ਧੁਤਾਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਬਨ੍ਧੁੑਮਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏੑषਾਮੇ॒ਵ-ਙ੍ਕ੍ਲृਪ੍ਤਿਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਕਲ੍ਪੑਤੇ-ऽਸ੍ਮੈ । ਯ ਏੑषਾਮੇ॒ਵ-ਮਾ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾਨ੍-ਭਵਤਿ । ਯ ਏੑषਾਮੇ॒ਵ-ਮ੍ਪ੍ਰੑਤਿ॒ष੍ਠਾਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 2 ॥

ਪ੍ਰਤ੍ਯੇ॒ਵ ਤਿੑष੍ਠਤਿ ॥ ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮ॒ਵਾ॒ਦਿਨੋੑ ਵਦਨ੍ਤਿ । ਦਸ਼ੑਹੋਤਾ॒ ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤਾ । ਪਞ੍ਚੑਹੋਤਾ॒ षਡ੍ਢੋੑਤਾ ਸ॒ਪ੍ਤਹੋੑਤਾ । ਅਥ॒ ਕਸ੍ਮਾ॒ਚ੍ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤਾਰ ਉਚ੍ਯਨ੍ਤ॒ ਇਤਿੑ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ॒ ਵੈ ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤਾ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਃ॒ ਖਲੁ॒ ਵੈ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋੑ ਦੇ॒ਵਤਾੑਨਾ-ਮੁਪ॒ਦੇਸ਼ੑਨਾਤ੍ । ਯ ਏ॒ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰ॒ਗ੍ਗ੍॒ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੑ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਤਾੑਨਾ-ਮੁਪ॒ਦੇਸ਼ੑਨਾ॒-ਦ੍ਵੇਦੑ । ਵਸਿੑष੍ਠ-ਸ੍ਸਮਾ॒ਨਾਨਾ᳚-ਮ੍ਭਵਤਿ । ਤਸ੍ਮਾ॒ਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠੑਮਾ॒ਯਨ੍ਤੑ-ਮ੍ਪ੍ਰਥ॒ਮੇਨੈ॒ਵਾਨੁੑਬੁਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤੇ । ਅ॒ਯਮਾਗਨ੍ਨ੍ੑ । ਅ॒ਯਮਵਾੑਸਾ॒ਦਿਤਿੑ । ਕੀ॒ਰ੍ਤਿਰੑਸ੍ਯ॒ ਪੂਰ੍ਵਾ-ऽऽਗੑਚ੍ਛਤਿ ਜ॒ਨਤਾੑਮਾਯ॒ਤਃ । ਅਥੋੑ ਏਨ-ਮ੍ਪ੍ਰਥ॒ਮੇਨੈ॒ਵਾਨੁੑ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤੇ । ਅ॒ਯਮਾਗਨ੍ਨ੍ੑ । ਅ॒ਯਮਵਾੑਸਾ॒ਦਿਤਿੑ ॥ 3 ॥

(ਸ॒ਪ੍ਤਹੋੑਤਾ - ਪ੍ਰਤਿ॒ष੍ਠਾਂ-ਵੇਁਦੑ - ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ षਟ੍ਚੑ) (ਅ. 1)

ਅਨੁਵਾਕਂ 2 - ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕੋ ਹੋਤृਮਨ੍ਤ੍ਰਹੋਮਃ

ਦਕ੍षਿੑਣਾ-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੀ॒ष੍ਯਨ੍-ਥ੍ਸ॒ਪ੍ਤਦੑਸ਼॒ ਕृਤ੍ਵੋ-ऽਪਾ᳚ਨ੍ਯਾਤ੍ । ਆ॒ਤ੍ਮਾਨੑਮੇ॒ਵ ਸਮਿੑਨ੍ਧੇ । ਤੇਜੑਸੇ ਵੀ॒ਰ੍ਯਾੑਯ । ਅਥੋ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਰੇ॒ਵੈਨਾ᳚-ਮ੍ਭੂ॒ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿੑ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ । ਆ॒ਤ੍ਮਨੋ ऽਨਾ᳚ਰ੍ਤ੍ਯੈ ॥ ਯਦ੍ਯੇੑਨ॒ਮਾਰ੍ਤ੍-ਵਿੑਜ੍ਯਾ-ਦ੍ਵृ॒ਤਗ੍ਂ ਸਨ੍ਤੑ-ਨ੍ਨਿ॒ਰ੍ਹਰੇੑਰਨ੍ਨ੍ । ਆਗ੍ਨੀ᳚ਦ੍ਧ੍ਰੇ ਜੁਹੁਯਾ॒-ਦ੍ਦਸ਼ੑਹੋਤਾਰਮ੍ । ਚ॒ਤੁ॒ਰ੍ਗृ॒ਹੀ॒ਤੇਨਾਜ੍ਯੇੑਨ । ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ᳚ਤ੍-ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਨ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਨ੍ੑ । ਪ੍ਰ॒ਤਿ॒ਲੋ॒ਮਂ-ਵਿਁ॒ਗ੍ਰਾਹ᳚ਮ੍ ॥ 4 ॥

ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਨੇ॒ਵਾਸ੍ਯੋਪੑਦਾਸਯਤਿ ॥ ਯਦ੍ਯੇੑਨ॒-ਮ੍ਪੁਨੑਰੁਪ॒ ਸ਼ਿਕ੍षੇੑਯੁਃ । ਆਗ੍ਨੀ᳚ਦ੍ਧ੍ਰ ਏ॒ਵ ਜੁੑਹੁਯਾ॒-ਦ੍ਦਸ਼ੑਹੋਤਾਰਮ੍ । ਚ॒ਤੁ॒ਰ੍ਗृ॒ਹੀ॒ਤੇਨਾਜ੍ਯੇੑਨ । ਪ॒ਸ਼੍ਚਾ-ਤ੍ਪ੍ਰਾਂਆਸੀੑਨਃ । ਅ॒ਨੁ॒ਲੋ॒ਮ-ਮਵਿੑਗ੍ਰਾਹਮ੍ । ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਨੇ॒ਵਾਸ੍ਮੈੑ ਕਲ੍ਪਯਤਿ ॥ ਪ੍ਰਾਯੑਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੀ॒-ਵਾਘੋਤੇ-ਤ੍ਯृੑਤੁਮੁ॒ਖ ऋੑਤੁਮੁਖੇ ਜੁਹੋਤਿ । ऋ॒ਤੂਨੇ॒ਵਾਸ੍ਮੈੑ ਕਲ੍ਪਯਤਿ । ਕਲ੍ਪੑਨ੍ਤੇ-ऽਸ੍ਮਾ ऋ॒ਤਵਃੑ ॥ 5 ॥

ਕ੍ਲृ॒ਤਾ ਅੑਸ੍ਮਾ ऋ॒ਤਵ॒ ਆਯੑਨ੍ਤਿ ॥ षਡ੍ਢੋੑਤਾ॒ ਵੈ ਭੂ॒ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਰਿ॒ਦਗ੍ਂ ਸਰ੍ਵੑਮਸृਜਤ । ਸ ਮਨੋੑ-ऽਸृਜਤ । ਮਨ॒ਸੋ-ऽਧਿੑ ਗਾਯ॒ਤ੍ਰੀਮੑਸृਜਤ । ਤਦ੍ਗਾੑਯ॒ਤ੍ਰੀਂ-ਯਁਸ਼ੑ ਆਰ੍ਚ੍ਛਤ੍ । ਤਾਮਾ-ऽਲੑਭਤ । ਗਾ॒ਯ॒ਤ੍ਰਿ॒ਯਾ ਅਧਿ॒ ਛਨ੍ਦਾਗ੍ੑਸ੍ਯ ਸृਜਤ । ਛਨ੍ਦੋ॒ਭ੍ਯੋ-ऽਧਿ॒ ਸਾਮੑ । ਤ-ਥ੍ਸਾਮ॒ ਯਸ਼ੑ ਆਰ੍ਚ੍ਛਤ੍ । ਤਦਾ-ऽਲੑਭਤ ॥ 6 ॥

ਸਾਮ੍ਨੋ-ऽਧਿ॒ ਯਜੂਗ੍ੑष੍ਯਸृਜਤ । ਯਜੁ॒ਰ੍ਭ੍ਯੋ-ऽਧਿ॒ ਵਿष੍ਣੁ᳚ਮ੍ । ਤ-ਦ੍ਵਿष੍ਣੁਂ॒-ਯਁਸ਼ੑ ਆਰ੍ਚ੍ਛਤ੍ । ਤਮਾ-ऽਲੑਭਤ । ਵਿ॒ष੍ਣੋਰਦ੍ਧ੍ਯੋषੑਧੀਰਸृਜਤ । ਓषੑਧੀ॒ਭ੍ਯੋ-ऽਧਿ॒ ਸੋਮ᳚ਮ੍ । ਤ-ਥ੍ਸੋਮਂ॒-ਯਁਸ਼ੑ ਆਰ੍ਚ੍ਛਤ੍ । ਤਮਾ-ऽਲੑਭਤ । ਸੋਮਾ॒ਦਧਿੑ ਪ॒ਸ਼ੂਨੑਸृਜਤ । ਪ॒ਸ਼ੁਭ੍ਯੋ-ऽਧੀਨ੍ਦ੍ਰ᳚ਮ੍ ॥ 7 ॥

ਤਦਿਨ੍ਦ੍ਰਂ॒-ਯਁਸ਼ੑ ਆਰ੍ਚ੍ਛਤ੍ । ਤਦੇੑਨ॒-ਨ੍ਨਾਤਿ॒ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯੑਵਤ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੑ ਇਵ ਯਸ਼॒ਸ੍ਵੀ ਭੑਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਨੈਨਂ॒-ਯਁਸ਼ੋ-ऽਤਿ॒ ਪ੍ਰਚ੍ਯੑਵਤੇ ॥ ਯਦ੍ਵਾ ਇ॒ਦ-ਙ੍ਕਿ-ਞ੍ਚੑ । ਤ-ਥ੍ਸਰ੍ਵੑਮੁਤ੍ਤਾ॒ਨ ਏ॒ਵਾਙ੍ਗੀੑਰ॒ਸਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਗृਹ੍ਣਾਤ੍ । ਤਦੇੑਨ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿੑਗृਹੀਤ॒-ਨ੍ਨਾਹਿੑਨਤ੍ । ਯ-ਤ੍ਕਿਞ੍ਚੑ ਪ੍ਰਤਿ ਗृਹ੍ਣੀ॒ਯਾਤ੍ । ਤ-ਥ੍ਸਰ੍ਵੑਮੁਤ੍ਤਾ॒ਨਸ੍ਤ੍ਵਾ᳚ਙ੍ਗੀਰ॒ਸਃ ਪ੍ਰਤਿੑਗृਹ੍ਣਾ॒ਤ੍ਵਿਤ੍ਯੇ॒ਵ ਪ੍ਰਤਿੑਗृਹ੍ਣੀਯਾਤ੍ । ਇ॒ਯਂ-ਵਾਁ ਉੑਤ੍ਤਾ॒ਨ ਆ᳚ਙ੍ਗੀਰ॒ਸਃ । ਅ॒ਨਯੈ॒ਵੈਨ॒ਤ੍-ਪ੍ਰਤਿੑ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ । ਨੈਨਗ੍ਂੑ ਹਿਨਸ੍ਤਿ ॥ ਬ॒ਰ॒ਃਇषਾ॒ ਪ੍ਰਤੀੑਯਾ॒ਦ੍ਗਾਂ-ਵਾਁ-ऽਸ਼੍ਵਂੑ-ਵਾਁ । ਏ॒ਤਦ੍ਵੈ ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾ-ਮ੍ਪ੍ਰਿ॒ਯ-ਨ੍ਧਾਮੑ । ਪ੍ਰਿ॒ਯੇਣੈ॒ਵੈਨ॒-ਨ੍ਧਾਮ੍ਨਾ॒ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇੑਤਿ ॥ 8 ॥

(ਵਿ॒ਗ੍ਰਾਹੑ - ਮृ॒ਤਵ॒ - ਸ੍ਤਦਾ-ऽਲੑਭ॒ - ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਂੑ - ਗृਹ੍ਣੀਯਾ॒-ਥ੍षਟ੍ਚੑ) (ਅ. 2)

ਅਨੁਵਾਕਂ 3 - ਕੇਸ਼ਵਪਨਾਙ੍ਗ-ਮ੍ਪੁष੍ਟਿਵੇਦਨਂ

ਯੋ ਵਾ ਅਵਿੑਦ੍ਵਾ-ਨ੍ਨਿਵ॒ਰ੍ਤਯੑਤੇ । ਵਿਸ਼ੀੑਰ੍षਾ॒ ਸਪਾ᳚ਪ੍ਮਾ॒ ऽਮੁष੍ਮਿੑਲ੍ ਁਲੋ॒ਕੇ ਭੑਵਤਿ । ਅਥ॒ ਯੋ ਵਿ॒ਦ੍ਵਾ-ਨ੍ਨਿੑਵ॒ਰ੍ਤਯੑਤੇ । ਸਸ਼ੀੑਰ੍षਾ॒ ਵਿਪਾ᳚ਪ੍ਮਾ॒ ऽਮੁष੍ਮਿੑਲ੍ ਁਲੋ॒ਕੇ ਭੑਵਤਿ ॥ ਦੇ॒ਵਤਾ॒ ਵੈ ਸ॒ਪ੍ਤ ਪੁष੍ਟਿੑਕਾਮਾ॒ ਨ੍ਯੑਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚੑ ਪृਥਿ॒ਵੀ ਚੑ । ਵਾ॒ਯੁਸ਼੍ਚਾ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍ष-ਞ੍ਚ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ॒ ਦ੍ਯੌਸ਼੍ਚੑ ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ᳚ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਨ੍ਯੑਵਰ੍ਤਯਤ । ਸ ਸਾੑਹ॒ਸ੍ਰ-ਮੑਪੁष੍ਯਤ੍ ॥ 9 ॥

ਪृ॒ਥਿ॒ਵੀ ਨ੍ਯੑਵਰ੍ਤਯਤ । ਸੌषੑਧੀਭਿ॒-ਰ੍ਵਨ॒ਸ੍ਪਤਿੑਭਿ-ਰਪੁष੍ਯਤ੍ । ਵਾ॒ਯੁਰ੍ਨ੍ਯੑਵਰ੍ਤਯਤ । ਸ ਮਰੀੑਚੀਭਿ-ਰਪੁष੍ਯਤ੍ । ਅ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍ष॒-ਨ੍ਨ੍ਯੑਵਰ੍ਤਯਤ । ਤਦ੍ਵਯੋੑਭਿ-ਰਪੁष੍ਯਤ੍ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯੋ ਨ੍ਯੑਵਰ੍ਤਯਤ । ਸ ਰ॒ਸ਼੍ਮਿਭਿੑ-ਰਪੁष੍ਯਤ੍ । ਦ੍ਯੌਰ੍ਨ੍ਯੑਵਰ੍ਤਯਤ । ਸਾ ਨਕ੍षੑਤ੍ਰੈ-ਰਪੁष੍ਯਤ੍ । ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮਾ॒ ਨ੍ਯੑਵਰ੍ਤਯਤ । ਸੋੑ-ऽਹੋਰਾ॒ਤ੍ਰੈ-ਰੑਰ੍ਧਮਾ॒ਸੈ-ਰ੍ਮਾਸੈਰ੍ੑ ऋ॒ਤੁਭਿਃੑ ਸਂਵਁਥ੍ਸ॒ਰੇਣਾੑ-ਪੁष੍ਯਤ੍ । ਤਾਨ੍ਪੋषਾ᳚ਨ੍-ਪੁष੍ਯਤਿ । ਯਾਗ੍ਸ੍ਤੇ-ऽਪੁੑष੍ਯਨ੍ਨ੍ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦਾਨ੍ਨਿ ਚੑ ਵ॒ਰ੍ਤਯੑਤੇ॒ ਪਰਿੑ ਚ ॥ 10 ॥

(ਅ॒ਪੁ॒ष੍ਯ॒ਨ੍ - ਨਕ੍षੑਤ੍ਰੈਰਪੁष੍ਯ॒-ਤ੍ਪਞ੍ਚੑ ਚ) (ਅ. 3)

ਅਨੁਵਾਕਂ 4 - ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਮਨ੍ਤ੍ਰਮਹਿਮਜ੍ਞਾਨਮ੍

ਤਸ੍ਯ॒ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨੇਰ੍-ਹਿਰੑਣ੍ਯ-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰ॒ਹੁषਃੑ । ਅ॒ਰ੍ਧਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ-ਪਾ᳚ਕ੍ਰਾਮਤ੍ । ਤਦੇ॒ਤੇਨੈ॒ਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਗृਹ੍ਣਾਤ੍ । ਤੇਨ॒ ਵੈ ਸੋ᳚-ऽਰ੍ਧਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯ-ਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤ । ਅ॒ਰ੍ਧਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤੇ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਨ੍. ਹਿਰੑਣ੍ਯ-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ । ਅਥ॒ ਯੋ ऽਵਿੑਦ੍ਵਾ-ਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ । ਅ॒ਰ੍ਧਮੑਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾਪੑ ਕ੍ਰਾਮਤਿ ॥ ਤਸ੍ਯ॒ ਵੈ ਸੋਮੑਸ੍ਯ॒ ਵਾਸਃੑ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰ॒ਹੁषਃੑ । ਤृਤੀੑਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ-ਪਾ᳚ਕ੍ਰਾਮਤ੍ ॥ 11 ॥

ਤਦੇ॒ਤੇਨੈ॒ਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਗृਹ੍ਣਾਤ੍ । ਤੇਨ॒ ਵੈ ਸ ਤृਤੀੑਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤ । ਤृਤੀੑਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤੇ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਨ੍. ਵਾਸਃੑ ਪ੍ਰਤਿ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ । ਅਥ॒ ਯੋ-ऽਵਿੑਦ੍ਵਾ-ਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ । ਤृਤੀੑਯਮਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾਪੑ ਕ੍ਰਾਮਤਿ ॥ ਤਸ੍ਯ॒ ਵੈ ਰੁ॒ਦ੍ਰਸ੍ਯ॒ ਗਾ-ਮ੍ਪ੍ਰੑਤਿਜਗ੍ਰ॒ਹੁषਃੑ । ਚ॒ਤੁ॒ਰ੍ਥਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ-ਪਾ᳚ਕ੍ਰਾਮਤ੍ । ਤਾਮੇ॒ਤੇਨੈ॒ਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਗृਹ੍ਣਾਤ੍ । ਤੇਨ॒ ਵੈ ਸ ਚੑਤੁ॒ਰ੍ਥਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤ ॥ 12 ॥

ਚ॒ਤੁ॒ਰ੍ਥਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤੇ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾ-ਨ੍ਗਾ-ਮ੍ਪ੍ਰੑਤਿ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ । ਅਥ॒ ਯੋ-ऽਵਿੑਦ੍ਵਾ-ਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ । ਚ॒ਤੁ॒ਰ੍ਥਮੑਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾਪੑ ਕ੍ਰਾਮਤਿ ॥ ਤਸ੍ਯ॒ ਵੈ ਵਰੁੑਣ॒ਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵੑ-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰ॒ਹੁषਃੑ । ਪ॒ਞ੍ਚ॒ਮਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ-ਪਾ᳚ਕ੍ਰਾਮਤ੍ । ਤਮੇ॒ਤੇਨੈ॒ਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਗृਹ੍ਣਾਤ੍ । ਤੇਨ॒ ਵੈ ਸ ਪੑਞ੍ਚ॒ਮਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤ । ਪ॒ਞ੍ਚ॒ਮਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤੇ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਨਸ਼੍ਵੑ-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ ॥ 13 ॥

ਅਥ॒ ਯੋ-ऽਵਿੑਦ੍ਵਾ-ਨ੍ਪ੍ਰਤਿਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ । ਪ॒ਞ੍ਚ॒ਮਮੑਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾਪੑ ਕ੍ਰਾਮਤਿ ॥ ਤਸ੍ਯ॒ ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤੇਃ॒ ਪੁਰੁੑष-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰ॒ਹੁषਃੑ । ष॒ष੍ਠਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ-ਪਾ᳚ਕ੍ਰਾਮਤ੍ । ਤਮੇ॒ਤੇਨੈ॒ਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਗृਹ੍ਣਾਤ੍ । ਤੇਨ॒ ਵੈ ਸ ष॒ष੍ਠਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤ । ष॒ष੍ਠਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤੇ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾ-ਨ੍ਪੁਰੁੑष-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ । ਅਥ॒ ਯੋ-ऽਵਿੑਦ੍ਵਾ-ਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ । ष॒ष੍ਠਮੑਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾਪੑ-ਕ੍ਰਾਮਤਿ ॥ 14 ॥

ਤਸ੍ਯ॒ ਵੈ ਮਨੋ॒ਸ੍ਤਲ੍ਪੑ-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰ॒ਹੁषਃੑ । ਸ॒ਪ੍ਤ॒ਮਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ-ਪਾ᳚ਕ੍ਰਾਮਤ੍ । ਤਮੇ॒ਤੇਨੈ॒ਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਗृਹ੍ਣਾਤ੍ । ਤੇਨ॒ ਵੈ ਸ ਸੑਪ੍ਤ॒ਮਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯ-ਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤ । ਸ॒ਪ੍ਤ॒ਮਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤੇ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਗ੍ਸ੍ਤਲ੍ਪੑ-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ । ਅਥ॒ ਯੋ-ऽਵਿੑਦ੍ਵਾ-ਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ । ਸ॒ਪ੍ਤ॒ਮਮੑਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾਪੑ-ਕ੍ਰਾਮਤਿ ॥ ਤਸ੍ਯ॒ ਵਾ ਉੑਤ੍ਤਾ॒ਨਸ੍ਯਾ᳚ਙ੍ਗੀਰ॒ਸਸ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾੑਣ-ਤ੍ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰ॒ਹੁषਃੑ । ਅ॒ष੍ਟ॒ਮਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ-ਪਾ᳚ਕ੍ਰਾਮਤ੍ ॥ 15 ॥

ਤਦੇ॒ਤੇਨੈ॒ਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਗृਹ੍ਣਾਤ੍ । ਤੇਨ॒ ਵੈ ਸੋ᳚-ऽष੍ਟ॒ਮਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤੇ । ਅ॒ष੍ਟ॒ਮਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧੑਤ੍ਤੇ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਨ ਪ੍ਰਾੑਣ-ਤ੍ਪ੍ਰਤਿ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ । ਅਥ॒ ਯੋ-ऽਵਿੑਦ੍ਵਾ-ਨ੍ਪ੍ਰਤਿਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ । ਅ॒ष੍ਟ॒ਮਮੑਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾਪੑ ਕ੍ਰਾਮਤਿ ॥ ਯਦ੍ਵਾ ਇ॒ਦ-ਙ੍ਕਿ-ਞ੍ਚੑ । ਤ-ਥ੍ਸਰ੍ਵੑ-ਮੁਤ੍ਤਾ॒ਨ ਏ॒ਵਾਙ੍ਗੀੑਰ॒ਸਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑ ਗृਹ੍ਣਾਤ੍ । ਤਦੇੑਨ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿੑਗृਹੀਤ॒-ਨ੍ਨਾਹਿੑਨਤ੍ । ਯ-ਤ੍ਕਿ-ਞ੍ਚੑ ਪ੍ਰਤਿ ਗृਹ੍ਣੀ॒ਯਾਤ੍ । ਤ-ਥ੍ਸਰ੍ਵੑ-ਮੁਤ੍ਤਾ॒ਨ-ਸ੍ਤ੍ਵਾ᳚ਙ੍ਗੀਰ॒ਸਃ ਪ੍ਰਤਿੑਗृਹ੍ਣਾ॒ਤ੍ਵਿਤ੍ਯੇ॒ਵ ਪ੍ਰਤਿੑ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਤ੍ । ਇ॒ਯਂ-ਵਾਁ ਉੑਤ੍ਤਾ॒ਨ ਆ᳚ਙ੍ਗੀਰ॒ਸਃ । ਅ॒ਨਯੈ॒ਵੈਨ॒ਤ੍-ਪ੍ਰਤਿੑਗृਹ੍ਣਾਤਿ । ਨੈਨਗ੍ਂੑ ਹਿਨਸ੍ਤਿ ॥ 16 ॥

(ਤृਤੀੑਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾਪਾ᳚ਕ੍ਰਾਮਚ੍ - ਚਤੁ॒ਰ੍ਥਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਨ੍ਨੁ॒ਪਾਧ॒ - ਤ੍ਤਾਸ਼੍ਵੑ-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ - ष॒ष੍ਠੑਮਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾਪੑਕ੍ਰਾਮ -ਤ੍ਯष੍ਟ॒ਮਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯਾਪਾ᳚ਕ੍ਰਾਮਤ੍ - ਪ੍ਰਤਿ ਗृਹ੍ਣੀ॒ਯਾਚ੍ ਚ॒ਤ੍ਵਾਰਿੑ ਚ) (ਅ. 4)

(ਤਸ੍ਯ॒ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨੇਰ੍-ਹਿਰੑਣ੍ਯ॒ਗ੍ਂ॒ ਸੋਮੑਸ੍ਯ॒ ਵਾਸ॒ਸ੍ਤਦੇ॒ਤੇਨੑ ਰੁ॒ਦ੍ਰਸ੍ਯ॒ ਗਾ-ਨ੍ਤਾਮੇ॒ਤੇਨ॒ ਵਰੁੑਣ॒ਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵੑ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤੇਃ॒ ਪੁਰੁੑष॒-ਮ੍ਮਨੋ॒ਸ੍ਤਲ੍ਪ॒-ਨ੍ਤਮੇ॒ਤੇਨੋ᳚ਤ੍ਤਾ॒ਨਸ੍ਯ॒ ਤਦੇ॒ਤੇਨਾਪ੍ਰਾੑਣ॒ਦ੍ਯ-ਦ੍ਵੈ )

(ਅ॒ਰ੍ਧ-ਨ੍ਤृਤੀੑਯਮष੍ਟ॒ਮ-ਨ੍ਤਚ੍ਚੑਤੁ॒ਰ੍ਥ-ਨ੍ਤਾ-ਮ੍ਪੑਞ੍ਚ॒ਮਗ੍ਂ ष॒ष੍ਠਗ੍ਂ ਸੑਪ੍ਤ॒ਮਨ੍ਤਮ੍ ।

ਤਦੇ॒ਤੇਨ॒ ਦ੍ਵੇ ਤਾਮੇ॒ਤੇਨੈਕ॒-ਨ੍ਤਮੇ॒ਤੇਨ॒ ਤ੍ਰੀਣਿ॒ ਤਦੇ॒ਤੇਨੈਕਂ᳚ )

ਅਨੁਵਾਕਂ 5 - ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋਤ੍ਤਰਰੂਪੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿषਯਸ੍ਸਂਵਾਁਦਃ

ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮ॒ਵਾ॒ਦਿਨੋੑ ਵਦਨ੍ਤਿ ॥ ਯ-ਦ੍ਦਸ਼ੑਹੋਤਾਰ-ਸ੍ਸ॒ਤ੍ਰਮਾਸੑਤ । ਕੇਨ॒ ਤੇ ਗृ॒ਹਪੑਤਿਨਾ ऽऽਰ੍ਧ੍ਨੁਵਨ੍ਨ੍ । ਕੇਨੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅੑਸृਜ॒ਨ੍ਤੇਤਿੑ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਨਾ॒ ਵੈ ਤੇ ਗृ॒ਹਪੑਤਿਨਾ ऽऽਰ੍ਧ੍ਨੁਵਨ੍ਨ੍ । ਤੇਨੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅੑਸृਜਨ੍ਤ ॥ ਯਚ੍ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤਾਰ-ਸ੍ਸ॒ਤ੍ਰਮਾਸੑਤ । ਕੇਨ॒ ਤੇ ਗृ॒ਹਪੑਤਿਨਾ ऽऽਰ੍ਧ੍ਨੁਵਨ੍ਨ੍ । ਕੇਨੌषੑਧੀ-ਰਸृਜ॒ਨ੍ਤੇਤਿੑ । ਸੋਮੇੑਨ॒ ਵੈ ਤੇ ਗृ॒ਹਪੑਤਿਨਾ ऽऽਰ੍ਧ੍ਨੁਵਨ੍ਨ੍ ॥ 17 ॥

ਤੇਨੌषੑਧੀ-ਰਸृਜਨ੍ਤ ॥ ਯ-ਤ੍ਪਞ੍ਚੑਹੋਤਾਰ-ਸ੍ਸ॒ਤ੍ਰਮਾਸੑਤ । ਕੇਨ॒ ਤੇ ਗृ॒ਹਪੑਤਿਨਾ ऽऽਰ੍ਧ੍ਨੁਵਨ੍ਨ੍ । ਕੇਨੈ॒ਭ੍ਯੋ ਲੋ॒ਕੇਭ੍ਯੋ-ऽਸੁੑਰਾ॒-ਨ੍ਪ੍ਰਾਣੁੑਦਨ੍ਤ । ਕੇਨੈੑषਾ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ੂਨੑਵृਞ੍ਜ॒ਤੇਤਿੑ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਨਾ॒ ਵੈ ਤੇ ਗृ॒ਹਪੑਤਿਨਾ ऽऽਰ੍ਧ੍ਨੁਵਨ੍ਨ੍ । ਤੇਨੈ॒ਭ੍ਯੋ ਲੋ॒ਕੇਭ੍ਯੋ-ऽਸੁੑਰਾ॒ਨ੍-ਪ੍ਰਾਣੁੑਦਨ੍ਤ । ਤੇਨੈੑषਾ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ੂਨੑਵृਞ੍ਜਤ ॥ ਯ-ਥ੍षਡ੍ਢੋੑਤਾਰ-ਸ੍ਸ॒ਤ੍ਰਮਾਸੑਤ । ਕੇਨ॒ ਤੇ ਗृ॒ਹਪੑਤਿਨਾ ऽऽਰ੍ਧ੍ਨੁਵਨ੍ਨ੍ ॥ 18 ॥

ਕੇਨ॒ਰ੍ਤੂਨੑ-ਕਲ੍ਪਯ॒ਨ੍ਤੇਤਿੑ । ਧਾ॒ਤ੍ਰਾ ਵੈ ਤੇ ਗृ॒ਹਪੑਤਿਨਾ ऽऽਰ੍ਧ੍ਨੁਵਨ੍ਨ੍ । ਤੇਨ॒ਰ੍ਤੂਨੑਕਲ੍ਪਯਨ੍ਤ ॥ ਯ-ਥ੍ਸ॒ਪ੍ਤਹੋੑਤਾਰ-ਸ੍ਸ॒ਤ੍ਰਮਾਸੑਤ । ਕੇਨ॒ ਤੇ ਗृ॒ਹਪੑਤਿਨਾ ऽऽਰ੍ਧ੍ਨੁਵਨ੍ਨ੍ । ਕੇਨ॒ ਸੁਵੑਰਾਯਨ੍ਨ੍ । ਕੇਨੇ॒ਮਾਲ੍ ਁਲੋ॒ਕਾਨ੍-ਥ੍ਸਮੑਤਨ੍ਵ॒ਨ੍ਨਿਤਿੑ । ਅ॒ਰ੍ਯ॒ਮ੍ਣਾ ਵੈ ਤੇ ਗृ॒ਹਪੑਤਿਨਾ ऽऽਰ੍ਧ੍ਨੁਵਨ੍ਨ੍ । ਤੇਨ॒ ਸੁਵੑਰਾਯਨ੍ਨ੍ । ਤੇਨੇ॒ਮਾਲ੍ ਁਲੋ॒ਕਾਨ੍-ਥ੍ਸਮੑਤਨ੍ਵ॒ਨ੍ਨਿਤਿੑ ॥ 19 ॥

ਏ॒ਤੇ ਵੈ ਦੇ॒ਵਾ ਗृ॒ਹਪੑਤਯਃ । ਤਾਨ੍. ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਨ੍ । ਅਪ੍ਯ॒ਨ੍ਯਸ੍ਯੑ ਗਾਰ੍ਹਪ॒ਤੇ ਦੀਕ੍षੑਤੇ । ਅ॒ਵਾ॒ਨ੍ਤ॒ਰਮੇ॒ਵ ਸ॒ਤ੍ਰਿਣਾੑ-ਮृਦ੍ਧ੍ਨੋਤਿ ॥ ਯੋ ਵਾ ਅੑਰ੍ਯ॒ਮਣਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਦਾਨੑਕਾਮਾ ਅਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਭੑਵਨ੍ਤਿ । ਯ॒ਜ੍ਞੋ ਵਾ ਅੑਰ੍ਯ॒ਮਾ । ਆਰ੍ਯਾੑਵਸ॒ਤਿਰਿਤਿ॒ ਵੈ ਤਮਾੑਹੁ॒ਰ੍ਯ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਸ਼ਗ੍ਂਸੑਨ੍ਤਿ ॥ ਆਰ੍ਯਾੑ ਵਸ॒ਤਿਰ੍ਭੑਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 20 ॥

ਯਦ੍ਵਾ ਇ॒ਦ-ਙ੍ਕਿ-ਞ੍ਚੑ । ਤ-ਥ੍ਸਰ੍ਵ॒-ਞ੍ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤਾਰਃ । ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤृ॒ਭ੍ਯੋ-ऽਧਿੑ ਯ॒ਜ੍ਞੋ ਨਿਮਿੑਰ੍ਤਃ । ਸ ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਨ੍. ਵਿ॒ਵਦੇੑਤ । ਅ॒ਹਮੇ॒ਵ ਭੂਯੋੑ ਵੇਦ । ਯਸ਼੍ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤॄ॒ਨ੍॒. ਵੇਦੇਤਿੑ । ਸ ਹ੍ਯੇੑਵ ਭੂਯੋ॒ ਵੇਦੑ । ਯਸ਼੍ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤॄ॒ਨ੍.॒ ਵੇਦੑ ॥ ਯੋ ਵੈ ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤृਣਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਹੋਤॄ॒ਨ੍॒. ਵੇਦੑ । ਸਰ੍ਵਾੑਸੁ ਪ੍ਰ॒ਜਾਸ੍ਵਨ੍ਨੑਮਤ੍ਤਿ ॥ 21 ॥

ਸਰ੍ਵਾ॒ ਦਿਸ਼ੋ॒-ऽਭਿਜੑਯਤਿ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒ਰ੍ਵੈ ਦਸ਼ੑਹੋਤृਣਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਹੋਤਾ᳚ । ਸੋਮ॒ਸ਼੍ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤृਣਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਹੋਤਾ᳚ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਃ ਪਞ੍ਚੑਹੋਤृਣਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਹੋਤਾ᳚ । ਧਾ॒ਤਾ षਡ੍ਢੋੑਤृਣਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਹੋਤਾ᳚ । ਅ॒ਰ੍ਯ॒ਮਾ ਸ॒ਪ੍ਤਹੋੑਤृਣਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਹੋਤਾ᳚ । ਏ॒ਤੇ ਵੈ ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤृਣਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਹੋਤਾੑਰਃ । ਤਾਨ੍. ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਸਰ੍ਵਾੑਸੁ ਪ੍ਰ॒ਜਾਸ੍ਵਨ੍ਨੑਮਤ੍ਤਿ । ਸਰ੍ਵਾ॒ ਦਿਸ਼ੋ॒-ऽਭਿ ਜੑਯਤਿ ॥ 22 ॥

(ਆ॒ਰ੍ਧ੍ਨੁ॒ਵ॒ - ਨ੍ਨਾ॒ਧ੍ਨੁ॒ਵ॒ - ਨ੍ਨਿਤ੍ਯੇ॒ - ਵਂ-ਵੇਁਦਾ᳚ - ਤ੍ਤਿ॒ - ਸਰ੍ਵਾ॒ ਦਿਸ਼ੋ॒ਭਿ ਜੑਯਤਿ ) (ਅ. 5)

(ਵੈ ਤੇਨੑ ਸ॒ਤ੍ਰ-ਙ੍ਕੇਨੑ)

2.3.6 ਅਨੁਵਾਕਂ - ਹੋਤृਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਕ੍ਰਤੂਨਾਮृਤ੍ਵਿਗ੍ ਵਿਸ਼ੇषਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਪਨਮ੍, ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਯ-ਞ੍ਚ

ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾ-ਸ੍ਸृ॒ष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਯੑਸ੍ਰਗ੍ਂਸਤ । ਸ ਹृਦੑਯ-ਮ੍ਭੂ॒ਤੋੑ-ऽਸ਼ਯਤ੍ । ਆਤ੍ਮ॒ਨ੍॒. ਹਾ(3) ਇਤ੍ਯਹ੍ਵੑਯਤ੍ । ਆਪਃ॒ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਨ੍ । ਤਾ ਅੑਗ੍ਨਿਹੋ॒ਤ੍ਰੇਣੈ॒ਵ ਯੑਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁਨੋਪੑ ਪ॒ਰ੍ਯਾਵੑਰ੍ਤਨ੍ਤ । ਤਾਃ ਕੁਸਿੑਨ੍ਧ॒ਮੁਪੌੑਹਨ੍ਨ੍ । ਤਸ੍ਮਾੑਦਗ੍ਨਿਹੋ॒ਤ੍ਰਸ੍ਯੑ ਯਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੋਃ । ਏਕੑ ऋ॒ਤ੍ਵਿਕ੍ ॥ ਚ॒ਤੁ॒ष੍ਕृਤ੍ਵੋ-ऽਹ੍ਵੑਯਤ੍ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ-ਰ੍ਵਾ॒ਯੁ-ਰਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯ-ਸ਼੍ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ᳚ ॥ 23 ॥

ਤੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਨ੍ । ਤੇ ਦੑਰ੍ਸ਼ਪੂਰ੍ਣਮਾ॒ਸਾਭ੍ਯਾੑਮੇ॒ਵ ਯੑਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁਨੋਪੑ ਪ॒ਰ੍ਯਾਵੑਰ੍ਤਨ੍ਤ । ਤ ਉਪੌੑਹਗ੍ਗ੍-ਸ਼੍ਚ॒ਤ੍ਵਾਰ੍ਯਙ੍ਗਾੑਨਿ । ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਪੂਰ੍ਣਮਾ॒ਸਯੋ᳚-ਰ੍ਯਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੋਃ । ਚ॒ਤ੍ਵਾਰੑ ऋ॒ਤ੍ਵਿਜਃੑ ॥ ਪ॒ਞ੍ਚ॒ ਕृਤ੍ਵੋ-ऽਹ੍ਵੑਯਤ੍ । ਪ॒ਸ਼ਵਃ॒ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਨ੍ । ਤੇ ਚਾੑਤੁਰ੍ਮਾ॒ਸ੍ਯੈਰੇ॒ਵ ਯੑਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁਨੋਪੑ ਪ॒ਰ੍ਯਾਵੑਰ੍ਤਨ੍ਤ । ਤ ਉਪੌੑਹ॒ਲ੍ ਁਲੋਮੑ ਛ॒ਵੀ-ਮ੍ਮਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸਮਸ੍ਥਿੑ ਮ॒ਜ੍ਜਾਨ᳚ਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾ᳚ਚ੍ਚਾਤੁਰ੍ਮਾ॒ਸ੍ਯਾਨਾਂ᳚-ਯਁਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੋਃ ॥ 24 ॥

ਪਞ੍ਚ॒ਰ੍ਤ੍ਵਿਜਃੑ ॥ ष॒ਟ੍ਕृਤ੍ਵੋ-ऽਹ੍ਵੑਯਤ੍ । ऋ॒ਤਵਃ॒ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਨ੍ । ਤੇ ਪੑਸ਼ੁਬ॒ਨ੍ਧੇਨੈ॒ਵ ਯੑਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁਨੋਪੑ ਪ॒ਰ੍ਯਾਵੑਰ੍ਤਨ੍ਤ । ਤ ਉਪੌੑਹ॒ਨ੍-ਥ੍ਸ੍ਤਨਾੑਵਾ॒ਣ੍ਡੌ ਸ਼ਿ॒ਸ਼੍ਨਮਵਾ᳚ਞ੍ਚ-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾ᳚ਤ੍-ਪਸ਼ੁਬ॒ਨ੍ਧਸ੍ਯੑ ਯਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੋਃ । षਡृ॒ਤ੍ਵਿਜਃੑ ॥ ਸ॒ਪ੍ਤ॒ਕृਤ੍ਵੋ-ऽਹ੍ਵੑਯਤ੍ । ਹੋਤ੍ਰਾਃ॒ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਨ੍ । ਤਾ-ਸ੍ਸੌ॒ਮ੍ਯੇਨੈ॒ਵਾਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰੇਣੑ ਯਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁਨੋਪੑ ਪ॒ਰ੍ਯਾਵੑਰ੍ਤਨ੍ਤ ॥ 25 ॥

ਤਾ ਉਪੌੑਹਨ੍-ਥ੍ਸ॒ਪ੍ਤਸ਼ੀੑਰ੍ष॒ਣ੍ਯਾ᳚ਨ੍-ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਨ੍ । ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਥ੍ਸੌ॒ਮ੍ਯਸ੍ਯਾ᳚ਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰਸ੍ਯੑ ਯਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੋਃ । ਸ॒ਪ੍ਤ ਹੋਤ੍ਰਾਃ॒ ਪ੍ਰਾਚੀ॒ਰ੍ਵषੑਟ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ॥ ਦ॒ਸ਼॒ਕृਤ੍ਵੋ-ऽਹ੍ਵੑਯਤ੍ । ਤਪਃ॒ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਸ਼ृਣੋਤ੍ । ਤਤ੍-ਕਰ੍ਮੑਣੈ॒ਵ ਸਂੑਵਁਥ੍ਸ॒ਰੇਣ॒ ਸਰ੍ਵੈ᳚ਰ੍ਯਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁਭਿ॒ਰੁਪੑ ਪ॒ਰ੍ਯਾਵੑਰ੍ਤਤ । ਤ-ਥ੍ਸਰ੍ਵੑਮਾ॒ਤ੍ਮਾਨ॒-ਮਪੑਰਿਵਰ੍ਗ॒-ਮੁਪੌੑਹਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾ᳚ਥ੍- ਸਂਵਁਥ੍ਸ॒ਰੇ ਸਰ੍ਵੇੑ ਯਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤਵੋ-ऽਵੑਰੁਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ॥ ਤਸ੍ਮਾ॒-ਦ੍ਦਸ਼ੑਹੋਤਾ॒ ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤਾ । ਪਞ੍ਚੑਹੋਤਾ॒ षਡ੍ਢੋੑਤਾ ਸ॒ਪ੍ਤਹੋੑਤਾ । ਏਕੑਹੋਤ੍ਰੇ ਬ॒ਲਿਗ੍ਂ ਹੑਰਨ੍ਤਿ । ਹਰੑਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਬ॒ਲਿਮ੍ । ਐਨ॒ਮਪ੍ਰੑਤਿਖ੍ਯਾਤ-ਙ੍ਗਚ੍ਛਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 26 ॥

(ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮਾ᳚ - ਸ਼੍ਚਾਤੁਰ੍ਮਾ॒ਸ੍ਯਾਨਾਂ᳚-ਯਁਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੋ - ਰੑਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰੇਣੑ ਯਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁਨੋਪੑ ਪ॒ਰ੍ਯਾਵੑਰ੍ਤਨ੍ਤ - ਸ॒ਪ੍ਤਹੋੑਤਾ ਚ॒ਤ੍ਵਾਰਿੑ ਚ) (ਅ. 6)

ਅਨੁਵਾਕਂ 7 - ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਕ੍ਰਤੁਰੁਦ੍ਭਾਵਸਾਧਨੇਨ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾ

ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਃ॒ ਪੁਰੁੑष-ਮਸृਜਤ । ਸੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿਰੑਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਮਮਾ॒ਯ-ਮਨ੍ਨੑਮ॒ਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿੑ । ਸੋੑ-ऽਬਿਭੇਤ੍ । ਸਰ੍ਵਂ॒-ਵੈਁ ਮਾ॒-ऽਯ-ਮ੍ਪ੍ਰਧੑਕ੍ष੍ਯ॒ਤੀਤਿੑ । ਸ ਏ॒ਤਾਗ੍-ਸ਼੍ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤॄਨਾਤ੍ਮ॒-ਸ੍ਪਰੑਣਾਨਪਸ਼੍ਯਤ੍ । ਤਾਨੑਜੁਹੋਤ੍ । ਤੈਰ੍ਵੈ ਸ ਆ॒ਤ੍ਮਾਨੑ-ਮਸ੍ਪृਣੋਤ੍ ॥ ਯਦੑਗ੍ਨਿਹੋ॒ਤ੍ਰ-ਞ੍ਜੁ॒ਹੋਤਿੑ । ਏਕੑਹੋਤਾਰਮੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯੑਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁ-ਮਾ᳚ਪ੍ਨੋਤ੍ਯਗ੍ਨਿਹੋ॒ਤ੍ਰਮ੍ ॥ 27 ॥

ਕੁਸਿੑਨ੍ਧ-ਞ੍ਚਾ॒ਤ੍ਮਨਃੑ ਸ੍ਪृ॒ਣੋਤਿੑ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਸ੍ਯੑ ਚ॒ ਸਾਯੁੑਜ੍ਯ-ਙ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ਚ॒ਤੁਰੁਨ੍ਨੑਯਤਿ । ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤਾਰਮੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯੑਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁ-ਮਾ᳚ਪ੍ਨੋਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਪੂਰ੍ਣਮਾ॒ਸੌ । ਚ॒ਤ੍ਵਾਰਿੑ ਚਾ॒ਤ੍ਮਨੋ-ऽਙ੍ਗਾੑਨਿ ਸ੍ਪृ॒ਣੋਤਿੑ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਸ੍ਯੑ ਚ॒ ਸਾਯੁੑਜ੍ਯ-ਙ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ਚ॒ਤੁਰੁਨ੍ਨੑਯਤਿ । ਸ॒ਮਿਤ੍ਪੑਞ੍ਚ॒ਮੀ । ਪਞ੍ਚੑਹੋਤਾਰਮੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯੑਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁ-ਮਾ᳚ਪ੍ਨੋਤਿ ਚਾਤੁਰ੍ਮਾ॒ਸ੍ਯਾਨਿੑ । ਲੋਮੑ ਛ॒ਵੀ-ਮ੍ਮਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸਮਸ੍ਥਿੑ ਮ॒ਜ੍ਜਾਨ᳚ਮ੍ ॥ 28 ॥

ਤਾਨਿੑ ਚਾ॒ਤ੍ਮਨਃੑ ਸ੍ਪृ॒ਣੋਤਿੑ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਸ੍ਯੑ ਚ॒ ਸਾਯੁੑਜ੍ਯ-ਙ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ਚ॒ਤੁਰੁਨ੍ਨੑਯਤਿ । ਦ੍ਵਿਰ੍ਜੁੑਹੋਤਿ । षਡ੍ਢੋੑਤਾਰਮੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯੑਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁ-ਮਾ᳚ਪ੍ਨੋਤਿ ਪਸ਼ੁਬ॒ਨ੍ਧਮ੍ । ਸ੍ਤਨਾੑਵਾ॒ਣ੍ਡੌ ਸ਼ਿ॒ਸ਼੍ਨਮਵਾ᳚ਞ੍ਚ-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣਮ੍ । ਤਾਨਿੑ ਚਾ॒ਤ੍ਮਨਃੑ ਸ੍ਪृ॒ਣੋਤਿੑ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਸ੍ਯੑ ਚ॒ ਸਾਯੁੑਜ੍ਯ-ਙ੍ਗਚ੍ਛਤਿ । ਚ॒ਤੁਰੁਨ੍ਨੑਯਤਿ । ਦ੍ਵਿਰ੍ਜੁੑਹੋਤਿ ॥ 29 ॥

ਸ॒ਮਿ-ਥ੍ਸੑਪ੍ਤ॒ਮੀ । ਸ॒ਪ੍ਤਹੋੑਤਾਰਮੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯੑਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁ-ਮਾ᳚ਪ੍ਨੋਤਿ ਸੌ॒ਮ੍ਯ-ਮੑਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰਮ੍ । ਸ॒ਪ੍ਤ ਚਾ॒ਤ੍ਮਨਃੑ ਸ਼ੀਰ੍ष॒ਣ੍ਯਾ᳚ਨ੍-ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਨ੍-ਥ੍ਸ੍ਪृ॒ਣੋਤਿੑ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਸ੍ਯੑ ਚ॒ ਸਾਯੁੑਜ੍ਯ-ਙ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ਚ॒ਤੁਰੁਨ੍ਨੑਯਤਿ । ਦ੍ਵਿਰ੍ਜੁ॒ਹੋਤਿੑ । ਦ੍ਵਿਰ੍ਨਿਮਾ᳚ਰ੍ष੍ਟਿ । ਦ੍ਵਿਃ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਞਾੑਤਿ । ਦਸ਼ੑਹੋਤਾਰਮੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯੑਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁ-ਮਾ᳚ਪ੍ਨੋਤਿ ਸਂਵਁਥ੍ਸ॒ਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵੑ-ਞ੍ਚਾ॒ਤ੍ਮਾਨ॒-ਮਪੑਰਿਵਰ੍ਗਗ੍ਗ੍ ਸ੍ਪृ॒ਣੋਤਿੑ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਸ੍ਯੑ ਚ॒ ਸਾਯੁੑਜ੍ਯ-ਙ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ 30 ॥

(ਅ॒ਗ੍ਨਿ॒ਹੋ॒ਤ੍ਰਂ - ਮ॒ਜ੍ਜਾਨਂ॒ - ਦ੍ਵਿਰ੍ਜੁੑਹੋ॒ - ਤ੍ਯਪੑਰਿਵਰ੍ਗਗ੍ਗ੍ ਸ੍ਪृ॒ਣੋਤ੍ਯੇਕੑ-ਞ੍ਚ ) (ਅ. 7)

ਅਨੁਵਾਕਂ 8 - ਸृष੍ਟਿਸਾਧਨਤ੍ਵੇਨ ਹੋਤृਮਨ੍ਤ੍ਰਾਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾ

[(ਅਪੑਕ੍ਰਾਮਤ ਗਰ੍ਭਿ॒ਣ੍ਯਃ) ਇਸ੍ ਓਨ੍ਲ੍ਯ੍ ਇਨ੍ਸ੍ਤ੍ਰੁਚ੍ਤਿਓਨ੍ , ਨੋਤ੍ ਅ ਮਨ੍ਤ੍ਰ]

ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ-ਰਕਾਮਯਤ॒ ਪ੍ਰਜਾੑਯੇ॒ਯੇਤਿੑ । ਸ ਤਪੋੑ-ऽਤਪ੍ਯਤ । ਸੋ᳚-ऽਨ੍ਤਰ੍ਵਾੑਨਭਵਤ੍ । ਸ ਹਰਿੑਤ-ਸ਼੍ਸ਼੍ਯਾ॒ਵੋੑ-ऽਭਵਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾ॒-ਥ੍ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯੑਨ੍ਤਰ੍ਵੑਤ੍ਨੀ । ਹਰਿੑਣੀ ਸ॒ਤੀ ਸ਼੍ਯਾ॒ਵਾ ਭੑਵਤਿ । ਸ ਵਿ॒ਜਾਯੑਮਾਨੋ॒ ਗਰ੍ਭੇੑਣਾਤਾਮ੍ਯਤ੍ । ਸ ਤਾ॒ਨ੍ਤਃ ਕृ॒ष੍ਣ-ਸ਼੍ਸ਼੍ਯਾ॒ਵੋੑ-ऽਭਵਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਤ੍ਤਾ॒ਨ੍ਤਃ ਕृ॒ष੍ਣ-ਸ਼੍ਸ਼੍ਯਾ॒ਵੋ ਭੑਵਤਿ । ਤਸ੍ਯਾਸੁੑਰੇ॒ਵਾਜੀੑਵਤ੍ ॥ 31 ॥

ਤੇਨਾਸੁ॒ਨਾ-ऽਸੁੑਰਾਨਸृਜਤ । ਤਦਸੁੑਰਾਣਾ-ਮਸੁਰ॒ਤ੍ਵਮ੍ । ਯ ਏ॒ਵਮਸੁੑਰਾਣਾ-ਮਸੁਰ॒ਤ੍ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਅਸੁੑਮਾਨੇ॒ਵ ਭੑਵਤਿ । ਨੈਨ॒ਮਸੁੑਰ੍ਜਹਾਤਿ ॥ ਸੋ-ऽਸੁੑਰਾਨ੍-ਥ੍ਸृ॒ष੍ਟ੍ਵਾ ਪਿ॒ਤੇਵਾੑਮਨ੍ਯਤ । ਤਦਨੁੑ ਪਿ॒ਤॄਨੑਸृਜਤ । ਤਤ੍-ਪਿੑਤृ॒ਣਾ-ਮ੍ਪਿੑਤृ॒ਤ੍ਵਮ੍ । ਯ ਏ॒ਵ-ਮ੍ਪਿੑਤृ॒ਣਾ-ਮ੍ਪਿੑਤृ॒ਤ੍ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਪਿ॒ਤੇਵੈ॒ਵ ਸ੍ਵਾਨਾ᳚-ਮ੍ਭਵਤਿ ॥ 32 ॥

ਯਨ੍ਤ੍ਯੑਸ੍ਯ ਪਿ॒ਤਰੋ॒ ਹਵ᳚ਮ੍ ॥ ਸ ਪਿ॒ਤॄਨ੍-ਥ੍ਸृ॒ष੍ਟ੍ਵਾ ऽਮੑਨਸ੍ਯਤ੍ । ਤਦਨੁੑ ਮਨੁ॒ष੍ਯਾੑ-ਨਸृਜਤ । ਤਨ੍ਮੑਨੁ॒ष੍ਯਾੑਣਾ-ਮ੍ਮਨੁष੍ਯ॒ਤ੍ਵਮ੍ । ਯ ਏ॒ਵ-ਮ੍ਮੑਨੁ॒ष੍ਯਾੑਣਾ-ਮ੍ਮਨੁष੍ਯ॒ਤ੍ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਮ॒ਨ॒ਸ੍ਵ੍ਯੇੑਵ ਭੑਵਤਿ । ਨੈਨ॒-ਮ੍ਮਨੁੑਰ੍ਜਹਾਤਿ ॥ ਤਸ੍ਮੈੑ ਮਨੁ॒ष੍ਯਾ᳚ਨ੍-ਥ੍ਸਸृਜਾ॒ਨਾਯੑ । ਦਿਵਾੑ ਦੇਵ॒ਤ੍ਰਾ ऽਭੑਵਤ੍ । ਤਦਨੁੑ ਦੇ॒ਵਾਨੑਸृਜਤ । ਤ-ਦ੍ਦੇ॒ਵਾਨਾ᳚-ਨ੍ਦੇਵ॒ਤ੍ਵਮ੍ । ਯ ਏ॒ਵ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਾਨਾ᳚-ਨ੍ਦੇਵ॒ਤ੍ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਦਿਵਾੑ ਹੈ॒ਵਾਸ੍ਯੑ ਦੇਵ॒ਤ੍ਰਾ ਭੑਵਤਿ ॥ ਤਾਨਿ॒ ਵਾ ਏ॒ਤਾਨਿੑ ਚ॒ਤ੍ਵਾਰ੍ਯਮ੍ਭਾਗ੍ਂੑਸਿ । ਦੇ॒ਵਾ ਮੑਨੁ॒ष੍ਯਾਃ᳚ ਪਿ॒ਤਰੋ-ऽਸੁੑਰਾਃ ॥ ਤੇषੁ॒ ਸਰ੍ਵੇ॒ष੍ਵਮ੍ਭੋ॒ ਨਭੑ ਇਵ ਭਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 33 ॥

(ਅ॒ਜੀ॒ਵ॒ਥ੍ - ਸ੍ਵਾਨਾ᳚-ਮ੍ਭਵਤਿ - ਦੇ॒ਵਾਨੑਸृਜਤ ਸ॒ਪ੍ਤ ਚੑ) (ਅ. 8)

ਅਨੁਵਾਕਂ 9 - ਵਾਯੁਰੂਪਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨੇਨ ਹੋਤृਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾ-ਮ੍ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾ

[(ਯ॒ਥਾ॒ਸ੍ਥਾ॒ਨ-ਙ੍ਗੑਰ੍ਭਿ॒ਣ੍ਯਃੑ) ਇਸ੍ ऒਨ੍ਲ੍ਯ੍ ਇਨ੍ਸ੍ਤ੍ਰੁਚ੍ਤਿऒਨ੍ , ਨॊਤ੍ ਅ ਮਨ੍ਤ੍ਰ]

ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮ॒ਵਾ॒ਦਿਨੋੑ ਵਦਨ੍ਤਿ । ਯੋ ਵਾ ਇ॒ਮਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਯਾਤ੍ । ਯਤੋ॒-ऽਯ-ਮ੍ਪਵੑਤੇ । ਯਦੑਭਿ॒ ਪਵੑਤੇ । ਯਦੑਭਿ ਸ॒ਪਂਵਁੑਤੇ । ਸਰ੍ਵ॒ਮਾਯੁੑਰਿਯਾਤ੍ । ਨ ਪੁ॒ਰਾ ऽऽਯੁੑषਃ॒ ਪ੍ਰਮੀੑਯੇਤ । ਪ॒ਸ਼ੁ॒ਮਾਨ੍-ਥ੍ਸ੍ਯਾ᳚ਤ੍ । ਵਿ॒ਨ੍ਦੇਤੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਮ੍ ॥ ਯੋ ਵਾ ਇ॒ਮਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 34 ॥

ਯਤੋ॒-ऽਯ-ਮ੍ਪਵੑਤੇ । ਯਦੑਭਿ॒ ਪਵੑਤੇ । ਯਦੑਭਿ ਸ॒ਪਂਵਁੑਤੇ । ਸਰ੍ਵ॒ਮਾਯੁੑਰੇਤਿ । ਨ ਪੁ॒ਰਾ-ऽऽਯੁੑषਃ॒ ਪ੍ਰਮੀੑਯਤੇ । ਪ॒ਸ਼ੁ॒ਮਾ-ਨ੍ਭੑਵਤਿ । ਵਿ॒ਨ੍ਦਤੇ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਮ੍ ॥ ਅ॒ਦ੍ਭ੍ਯਃ ਪੑਵਤੇ । ਅ॒ਪੋੑ-ऽਭਿ ਪੑਵਤੇ । ਅ॒ਪੋੑ-ऽਭਿ ਸਮ੍ਪੑਵਤੇ ॥ 35 ॥

ਅ॒ਸ੍ਯਾਃ ਪੑਵਤੇ । ਇ॒ਮਾਮ॒ਭਿ ਪੑਵਤੇ । ਇ॒ਮਾਮ॒ਭਿ ਸਮ੍ਪੑਵਤੇ । ਅ॒ਗ੍ਨੇਃ ਪੑਵਤੇ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਮ॒ਭਿ ਪੑਵਤੇ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਮ॒ਭਿ ਸ-ਮ੍ਪੑਵਤੇ । ਅ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਾ-ਤ੍ਪਵਤੇ । ਅ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਮ॒ਭਿ ਪੑਵਤੇ । ਅ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਮ॒ਭਿ ਸ-ਮ੍ਪੑਵਤੇ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਾ-ਤ੍ਪੑਵਤੇ ॥ 36 ॥

ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਮ॒ਭਿ ਪੑਵਤੇ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਮ॒ਭਿ ਸ-ਮ੍ਪੑਵਤੇ । ਦ੍ਯੋਃ ਪੑਵਤੇ । ਦਿਵੑਮ॒ਭਿ ਪੑਵਤੇ ॥ ਦਿਵੑਮ॒ਭਿ ਸ-ਮ੍ਪੑਵਤੇ । ਦਿ॒ਗ੍ਭ੍ਯਃ ਪੑਵਤੇ । ਦਿਸ਼ੋ॒-ऽਭਿ ਪੑਵਤੇ । ਦਿਸ਼ੋ॒-ऽਭਿ ਸ-ਮ੍ਪੑਵਤੇ । ਸ ਯਤ੍-ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ॒ਦ੍ਵਾਤਿੑ । ਪ੍ਰਾ॒ਣ ਏ॒ਵ ਭੂ॒ਤ੍ਵਾ ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ᳚ਦ੍ਵਾਤਿ ॥ 37 ॥

ਤਸ੍ਮਾ᳚ਤ੍-ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ॒-ਦ੍ਵਾਨ੍ਤ᳚ਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਃ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰਤਿੑ ਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ । ਪ੍ਰਾ॒ਣੋ ਹਿ ਪ੍ਰਿ॒ਯਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਨਾ᳚ਮ੍ । ਪ੍ਰਾ॒ਣ ਇੑਵ ਪ੍ਰਿ॒ਯਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਨਾ᳚-ਮ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਸ ਵਾ ਏ॒ष ਪ੍ਰਾ॒ਣ ਏ॒ਵ ॥ ਅਥ॒ ਯ-ਦ੍ਦੑਕ੍षਿਣ॒ਤੋ ਵਾਤਿੑ । ਮਾ॒ਤ॒ਰਿਸ਼੍ਵੈ॒ਵ ਭੂ॒ਤ੍ਵਾ ਦੑਕ੍षਿਣ॒ਤੋ ਵਾੑਤਿ । ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਦ੍ਦਕ੍षਿਣ॒ਤੋ ਵਾਨ੍ਤਂੑ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਯਾਤ੍ । ਸਰ੍ਵਾ॒ ਦਿਸ਼॒ ਆਵਾੑਤਿ ॥ 38 ॥

ਸਰ੍ਵਾ॒ ਦਿਸ਼ੋ-ऽਨੁ॒ ਵਿਵਾੑਤਿ । ਸਰ੍ਵਾ॒ ਦਿਸ਼ੋ-ऽਨੁ॒ ਸਂਵਾਁ॒ਤੀਤਿੑ । ਸ ਵਾ ਏ॒ष ਮਾੑਤ॒ਰਿਸ਼੍ਵੈ॒ਵ ॥ ਅਥ॒ ਯਤ੍-ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਾਤਿੑ । ਪਵੑਮਾਨ ਏ॒ਵ ਭੂ॒ਤ੍ਵਾ ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਾੑਤਿ । ਪੂ॒ਤਮੑਸ੍ਮਾ॒ ਆਹੑਰਨ੍ਤਿ । ਪੂ॒ਤਮੁਪੑਹਰਨ੍ਤਿ । ਪੂ॒ਤਮੑਸ਼੍ਨਾਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਸ ਵਾ ਏ॒ष ਪਵੑਮਾਨ ਏ॒ਵ ॥ 39 ॥

ਅਥ॒ ਯਦੁੑਤ੍ਤਰ॒ਤੋ ਵਾਤਿੑ । ਸ॒ਵਿ॒ਤੈਵ ਭੂ॒ਤ੍ਵੋਤ੍ਤੑਰ॒ਤੋ ਵਾੑਤਿ । ਸ॒ਵਿ॒ਤੇਵ॒ ਸ੍ਵਾਨਾ᳚-ਮ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਸ ਵਾ ਏ॒ष ਸੑਵਿ॒ਤੈਵ ॥ ਤੇ ਯ ਏੑਨ-ਮ੍ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾੑਦਾ॒ਯਨ੍ਤੑ-ਮੁਪ॒ਵਦੑਨ੍ਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਾਸ੍ਯੑ ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ᳚ਤ੍-ਪਾ॒ਪ੍ਮਾਨਃੑ । ਤਾਗ੍ਸ੍ਤੇ ऽਪੑਘ੍ਨਨ੍ਤਿ । ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ॒ਦਿਤੑਰਾਨ੍-ਪਾ॒ਪ੍ਮਨਃੑ ਸਚਨ੍ਤੇ ॥ ਅਥ॒ ਯ ਏੑਨ-ਨ੍ਦਕ੍षਿਣ॒ਤ ਆ॒ਯਨ੍ਤੑ-ਮੁਪ॒ਵਦੑਨ੍ਤਿ ॥ 40 ॥

ਯ ਏ॒ਵਾਸ੍ਯੑ ਦਕ੍षਿਣ॒ਤਃ ਪਾ॒ਪ੍ਮਾਨਃੑ । ਤਾਗ੍ਸ੍ਤੇ ऽਪੑਘ੍ਨਨ੍ਤਿ । ਦ॒ਕ੍षਿ॒ਣ॒ਤ ਇਤੑਰਾ-ਨ੍ਪਾ॒ਪ੍ਮਨਃੑ ਸਚਨ੍ਤੇ ॥ ਅਥ॒ ਯ ਏੑਨ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਦਾ॒ਯਨ੍ਤੑ-ਮੁਪ॒ਵਦੑਨ੍ਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਾਸ੍ਯੑ ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਤ੍-ਪਾ॒ਪ੍ਮਾਨਃੑ । ਤਾਗ੍ਸ੍ਤੇ ऽਪੑਘ੍ਨਨ੍ਤਿ । ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਦਿਤੑਰਾਨ੍-ਪਾ॒ਪ੍ਮਨਃੑ ਸਚਨ੍ਤੇ ॥ ਅਥ॒ ਯ ਏੑਨਮੁਤ੍ਤਰ॒ਤ ਆ॒ਯਨ੍ਤੑਮੁਪ॒ ਵਦੑਨ੍ਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਾਸ੍ਯੋ᳚ਤ੍ਤਰ॒ਤਃ ਪਾ॒ਪ੍ਮਾਨਃੑ । ਤਾਗ੍ਸ੍ਤੇ ऽਪੑਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ॥ 41 ॥

ਉ॒ਤ੍ਤ॒ਰ॒ਤ ਇਤੑਰਾ-ਨ੍ਪਾ॒ਪ੍ਮਨਃੑ ਸਚਨ੍ਤੇ ॥ ਤਸ੍ਮਾੑ ਦੇ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਨ੍ । ਵੀਵੑ ਨृਤ੍ਯੇਤ੍ । ਪ੍ਰੇਵੑ ਚਲੇਤ੍ । ਵ੍ਯਸ੍ਯੇੑਵਾ॒ਕ੍ष੍ਯੌ ਭਾੑषੇਤ । ਮ॒ਣ੍ਟਯੇੑਦਿਵ । ਕ੍ਰਾ॒ਥਯੇੑਦਿਵ । ਸ਼ृ॒ਙ੍ਗਾ॒ਯੇਤੇੑਵ ॥ ਉ॒ਤ ਮੋਪੑਵਦੇਯੁਃ । ਉ॒ਤ ਮੇੑ ਪਾ॒ਪ੍ਮਾਨ॒-ਮਪੑਹਨ੍ਯੁ॒ਰਿਤਿੑ ॥ ਸ ਯਾ-ਨ੍ਦਿਸ਼ਗ੍ਂੑ ਸ॒ਨਿਮੇ॒ष੍ਯਨ੍-ਥ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ । ਯ॒ਦਾ ਤਾ-ਨ੍ਦਿਸ਼ਂ॒-ਵਾਁਤੋੑ ਵਾ॒ਯਾਤ੍ । ਅਥ॒ ਪ੍ਰਵੇ॒ਯਾਤ੍ । ਪ੍ਰ ਵਾੑ ਧਾਪਯੇਤ੍ (ਧਾਵਯੇਤ੍) । ਸਾ॒ਤਮੇ॒ਵ ਰੑਦਿ॒ਤਂ-ਵ੍ਯੂਁੑਢ-ਙ੍ਗ॒ਨ੍ਧਮ॒ਭਿ ਪ੍ਰਚ੍ਯੑਵਤੇ । ਆ-ऽਸ੍ਯ॒ ਤ-ਞ੍ਜੑਨਪ॒ਦ-ਮ੍ਪੂਰ੍ਵਾੑ ਕੀ॒ਰ੍ਤਿਰ੍ਗੑਚ੍ਛਤਿ ॥ ਦਾਨੑਕਾਮਾ ਅਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਭੑਵਨ੍ਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 42 ॥

(ਵੇਦ॒ - ਸਮ੍ਪੑਵਤ - ਆਦਿ॒ਤ੍ਯਾ-ਤ੍ਪੑਵਤੇ - ਵਾ॒ਤ੍ਯਾ - ਵਾ᳚ਤ੍ਯੇ॒ - ष ਪਵੑਮਾਨ ਏ॒ਵ - ਦੑਕ੍षਿਣ॒ਤ ਆ॒ਯਨ੍ਤੑਮੁਪ॒ ਵਦੑਨ੍ - ਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰ॒ਤਃ ਪਾ॒ਪ੍ਮਾਨ॒ਸ੍ਤਾਗ੍ਸ੍ਤੇ ऽਪੑਘ੍ਨ॒ - ਨ੍ਤੀਤ੍ਯ॒ष੍ਟੌ ਚੑ) (ਅ. 9)

ਅਨੁਵਾਕਂ 10 - ਦਸ਼ਹੋਤृਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾ-ਙ੍ਕਾਮ੍ਯਪ੍ਰਯੋਗਃ

ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒-ਸ੍ਸੋਮ॒ਗ੍ਂ॒ ਰਾਜਾੑਨਮਸृਜਤ । ਤ-ਨ੍ਤ੍ਰਯੋ॒ ਵੇਦਾ॒ ਅਨ੍ਵੑਸृਜ੍ਯਨ੍ਤ । ਤਾਨ੍. ਹਸ੍ਤੇੑ-ऽਕੁਰੁਤ । ਅਥ॒ ਹ ਸੀਤਾੑ ਸਾਵਿ॒ਤ੍ਰੀ । ਸੋਮ॒ਗ੍ਂ॒ ਰਾਜਾੑਨ-ਞ੍ਚਕਮੇ । ਸ਼੍ਰ॒ਦ੍ਧਾਮੁ॒ ਸ ਚੑਕਮੇ । ਸਾ ਹੑ ਪਿ॒ਤਰੑ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒-ਮੁਪੑਸਸਾਰ । ਤਗ੍ਂ ਹੋੑਵਾਚ । ਨਮੑਸ੍ਤੇ ਅਸ੍ਤੁ ਭਗਵਃ । ਉਪੑ ਤ੍ਵਾ-ऽਯਾਨਿ ॥ 43 ॥

ਪ੍ਰ ਤ੍ਵਾੑ ਪਦ੍ਯੇ ॥ ਸੋਮਂ॒-ਵੈਁ ਰਾਜਾੑਨ-ਙ੍ਕਾਮਯੇ । ਸ਼੍ਰ॒ਦ੍ਧਾਮੁ॒ ਸ ਕਾੑਮਯਤ॒ ਇਤਿੑ । ਤਸ੍ਯਾੑ ਉ॒ ਹ ਸ੍ਥਾੑਗ॒ਰਮੑਲਙ੍ਕਾ॒ਰ-ਙ੍ਕੑਲ੍ਪਯਿ॒ਤ੍ਵਾ । ਦਸ਼ੑਹੋਤਾਰ-ਮ੍ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ᳚-ਦ੍ਵ੍ਯਾ॒ਖ੍ਯਾਯੑ । ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤਾਰ-ਨ੍ਦਕ੍षਿਣ॒ਤਃ । ਪਞ੍ਚੑ ਹੋਤਾਰ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਤ੍ । षਡ੍ਢੋੑਤਾਰ-ਮੁਤ੍ਤਰ॒ਤਃ । ਸ॒ਪ੍ਤਹੋੑਤਾਰ-ਮੁ॒ਪਰਿੑष੍ਟਾਤ੍ । ਸ॒ਮ੍ਭਾ॒ਰੈਸ਼੍ਚ॒ ਪਤ੍ਨਿੑਭਿਸ਼੍ਚ॒ ਮੁਖੇੑ-ऽਲ॒ਙ੍ਕृਤ੍ਯੑ ॥ 44 ॥

ਆ-ऽਸ੍ਯਾਰ੍ਧਂ-ਵਁੑਵ੍ਰਾਜ । ਤਾਗ੍ਂ ਹੋ॒ਦੀਕ੍ष੍ਯੋੑਵਾਚ । ਉਪ॒ ਮਾ-ऽऽਵੑਰ੍ਤ॒ਸ੍ਵੇਤਿੑ । ਤਗ੍ਂ ਹੋੑਵਾਚ । ਭੋਗ॒-ਨ੍ਤੁ ਮ॒ ਆਚੑਕ੍ष੍ਵ । ਏ॒ਤ-ਨ੍ਮ॒ ਆਚੑਕ੍ष੍ਵ । ਯਤ੍ਤੇੑ ਪਾ॒ਣਾਵਿਤਿੑ । ਤਸ੍ਯਾੑ ਉ॒ ਹ ਤ੍ਰੀਨ੍. ਵੇਦਾ॒-ਨ੍ਪ੍ਰਦੑਦੌ । ਤਸ੍ਮਾ॒ਦੁ ਹ॒ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ॒ ਭੋਗ॒ਮੈਵ ਹਾੑਰਯਨ੍ਤੇ ॥ ਸ ਯਃ ਕਾ॒ਮਯੇੑਤ ਪ੍ਰਿ॒ਯ-ਸ੍ਸ੍ਯਾ॒ਮਿਤਿੑ ॥ 45 ॥

ਯਂ-ਵਾਁੑ ਕਾ॒ਮਯੇੑਤ ਪ੍ਰਿ॒ਯ-ਸ੍ਸ੍ਯਾ॒ਦਿਤਿੑ । ਤਸ੍ਮਾੑ ਏ॒ਤਗ੍ਗ੍ ਸ੍ਥਾੑਗ॒ਰ-ਮੑਲਙ੍ਕਾ॒ਰ-ਙ੍ਕੑਲ੍ਪਯਿ॒ਤ੍ਵਾ । ਦਸ਼ੑਹੋਤਾਰ-ਮ੍ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ᳚-ਦ੍ਵ੍ਯਾ॒ਖ੍ਯਾਯੑ । ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤਾਰ-ਨ੍ਦਕ੍षਿਣ॒ਤਃ । ਪਞ੍ਚੑਹੋਤਾਰ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਤ੍ । षਡ੍ਢੋੑਤਾਰ-ਮੁਤ੍ਤਰ॒ਤਃ । ਸ॒ਪ੍ਤਹੋੑਤਾ-ਰਮੁ॒ਪਰਿੑष੍ਟਾਤ੍ । ਸ॒ਮ੍ਭਾ॒ਰੈਸ਼੍ਚ॒ ਪਤ੍ਨਿੑਭਿਸ਼੍ਚ॒ ਮੁਖੇੑ-ऽਲ॒ਙ੍ਕृਤ੍ਯੑ । ਆ-ऽਸ੍ਯਾਰ੍ਧਂ-ਵ੍ਰਁੑਜੇਤ੍ । ਪ੍ਰਿ॒ਯੋ ਹੈ॒ਵ ਭੑਵਤਿ ॥ 46 ॥

(ਅ॒ਯਾ॒ - ਨ੍ਯ॒ਲ॒ਙ੍ਕृਤ੍ਯੑ - ਸ੍ਯਾ॒ਮਿਤਿੑ - ਭਵਤਿ) (ਅ. 10)

ਅਨੁਵਾਕਂ 11 - ਦਸ਼ਹੋਤ੍ਰਾਦਿਮਨ੍ਤ੍ਰਨਾਮ੍ਨਾ-ਮ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਮ੍

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ᳚ਤ੍ਮ॒ਨ੍-ਵਦੑਸृਜਤ । ਤਦੑਕਾਮਯਤ । ਸਮਾ॒ਤ੍ਮਨਾੑ ਪਦ੍ਯੇ॒ਯੇਤਿੑ । ਆਤ੍ਮ॒-ਨ੍ਨਾਤ੍ਮ॒-ਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾਮੑਨ੍ਤ੍ਰਯਤ । ਤਸ੍ਮੈੑ ਦਸ਼॒ਮਗ੍ਂ ਹੂ॒ਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਸ਼ृਣੋਤ੍ । ਸ ਦਸ਼ੑਹੂਤੋ-ऽਭਵਤ੍ । ਦਸ਼ੑਹੂਤੋ ਹ॒ ਵੈ ਨਾਮੈ॒षਃ । ਤਂ-ਵਾਁ ਏ॒ਤ-ਨ੍ਦਸ਼ੑਹੂਤ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਨ੍ਤ᳚ਮ੍ । ਦਸ਼ੑਹੋ॒ਤੇਤ੍ਯਾਚੑਕ੍षਤੇ ਪ॒ਰੋਕ੍षੇੑਣ । ਪ॒ਰੋਕ੍षੑਪ੍ਰਿਯਾ ਇਵ॒ ਹਿ ਦੇ॒ਵਾਃ ॥ 47 ॥

ਆਤ੍ਮ॒-ਨ੍ਨਾਤ੍ਮ॒-ਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾਮੑਨ੍ਤ੍ਰਯਤ । ਤਸ੍ਮੈੑ ਸਪ੍ਤ॒ਮਗ੍ਂ ਹੂ॒ਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਸ਼ृਣੋਤ੍ । ਸ ਸ॒ਪ੍ਤਹੂੑਤੋ-ऽਭਵਤ੍ । ਸ॒ਪ੍ਤਹੂੑਤੋ ਹ॒ ਵੈ ਨਾਮੈ॒षਃ । ਤਂ-ਵਾਁ ਏ॒ਤਗ੍ਂ ਸ॒ਪ੍ਤਹੂੑਤ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਨ੍ਤ᳚ਮ੍ । ਸ॒ਪ੍ਤਹੋ॒ਤੇਤ੍ਯਾਚੑਕ੍षਤੇ ਪ॒ਰੋਕ੍षੇੑਣ । ਪ॒ਰੋਕ੍षੑਪ੍ਰਿਯਾ ਇਵ॒ ਹਿ ਦੇ॒ਵਾਃ ॥ ਆਤ੍ਮ॒-ਨ੍ਨਾਤ੍ਮ॒-ਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾਮੑਨ੍ਤ੍ਰਯਤ । ਤਸ੍ਮੈੑ ष॒ष੍ਠਗ੍ਂ ਹੂ॒ਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਸ਼ृਣੋਤ੍ । ਸ षਡ੍ਢੂੑਤੋ-ऽਭਵਤ੍ ॥ 48 ॥

षਡ੍ਢੂੑਤੋ ਹ॒ ਵੈ ਨਾਮੈ॒षਃ । ਤਂ-ਵਾਁ ਏ॒ਤਗ੍ਂ षਡ੍ਢੂੑਤ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਨ੍ਤ᳚ਮ੍ । षਡ੍ਢੋ॒ਤੇਤ੍ਯਾਚੑਕ੍षਤੇ ਪ॒ਰੋਕ੍षੇੑਣ । ਪ॒ਰੋਕ੍षੑਪ੍ਰਿਯਾ ਇਵ॒ ਹਿ ਦੇ॒ਵਾਃ ॥ ਆਤ੍ਮ॒-ਨ੍ਨਾਤ੍ਮ॒-ਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾਮੑਨ੍ਤ੍ਰਯਤ । ਤਸ੍ਮੈੑ ਪਞ੍ਚ॒ਮਗ੍ਂ ਹੂ॒ਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑ ਸ਼ृਣੋਤ੍ । ਸ ਪਞ੍ਚੑ ਹੂਤੋ-ऽਭਵਤ੍ । ਪਞ੍ਚੑਹੂਤੋ ਹ॒ ਵੈ ਨਾਮੈ॒षਃ । ਤਂ-ਵਾਁ ਏ॒ਤ-ਮ੍ਪਞ੍ਚੑਹੂਤ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਨ੍ਤ᳚ਮ੍ । ਪਞ੍ਚੑਹੋ॒ਤੇਤ੍ਯਾਚੑਕ੍षਤੇ ਪ॒ਰੋਕ੍षੇੑਣ ॥ 49 ॥

ਪ॒ਰੋਕ੍षੑਪ੍ਰਿਯਾ ਇਵ॒ ਹਿ ਦੇ॒ਵਾਃ ॥ ਆਤ੍ਮ॒-ਨ੍ਨਾਤ੍ਮ॒-ਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾਮੑਨ੍ਤ੍ਰਯਤ । ਤਸ੍ਮੈੑ ਚਤੁ॒ਰ੍ਥਗ੍ਂ ਹੂ॒ਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਸ਼ृਣੋਤ੍ । ਸ ਚਤੁੑਰ੍ਹੂਤੋ-ऽਭਵਤ੍ । ਚਤੁੑਰ੍ਹੂਤੋ ਹ॒ ਵੈ ਨਾਮੈ॒षਃ । ਤਂ-ਵਾਁ ਏ॒ਤ-ਞ੍ਚਤੁੑਰ੍ਹੂਤ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਨ੍ਤ᳚ਮ੍ । ਚਤੁੑਰ੍ਹੋ॒ਤੇਤ੍ਯਾਚੑਕ੍षਤੇ ਪ॒ਰੋਕ੍षੇੑਣ । ਪ॒ਰੋਕ੍षੑਪ੍ਰਿਯਾ ਇਵ॒ ਹਿ ਦੇ॒ਵਾਃ ॥ ਤਮੑਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਤ੍ਵਂ-ਵੈਁ ਮੇ॒ ਨੇਦਿੑष੍ਠਗ੍ਂ ਹੂ॒ਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਸ਼੍ਰੌषੀਃ । ਤ੍ਵਯੈੑ-ਨਾਨਾਖ੍ਯਾ॒ਤਾਰ॒ ਇਤਿੑ । ਤਸ੍ਮਾ॒ਨ੍ਨੁ ਹੈੑਨਾ॒ਗ੍॒-ਸ਼੍ਚਤੁੑਰ੍ਹੋਤਾਰ॒ ਇਤ੍ਯਾਚੑਕ੍षਤੇ । ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਚ੍ਛੁਸ਼੍ਰੂ॒षੁਃ ਪੁ॒ਤ੍ਰਾਣਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਹृਦ੍ਯੑਤਮਃ । ਨੇਦਿੑष੍ਠੋ॒ ਹृਦ੍ਯੑਤਮਃ । ਨੇਦਿੑष੍ਠੋ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣੋ ਭਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 50 ॥

(ਦੇ॒ਵਾਃ - षਡ੍ਢੂੑਤੋ-ऽਭਵ॒ਤ੍ - ਪਞ੍ਚੑਹੋ॒ਤੇਤ੍ਯਾਚੑਕ੍षਤੇ ਪ॒ਰੋਕ੍षੇੑਣਾ - ਸ਼੍ਰੌषੀ॒-ष੍षਟ੍ਚੑ) (ਅ. 11)

(ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮ॒ਵਾ॒ਦਿਨਃ॒ ਕਿਂ - ਦਕ੍षਿੑਣਾਂ॒ - ਁਯੋ ਵਾ ਅਵਿੑਦ੍ਵਾ॒ਨ੍ - ਤਸ੍ਯ॒ ਵੈ - ਬ੍ਰੑਹ੍ਮਵਾ॒ਦਿਨੋ॒ ਯ-ਦ੍ਦਸ਼ੑਹੋਤਾਰਃ - ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒ ਵ੍ਯਸ੍ਰਂ - ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਃ॒ ਪੁਰੁੑषਂ - ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਰਕਾਮਯਤ॒ ਸ ਤਪ॒-ਸ੍ਸੋ᳚-ऽਨ੍ਤਰ੍ਵਾ᳚ਨ੍ - ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾ॒ਦਿਨੋ॒ ਯੋ ਵਾ ਇ॒ਮਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਯਾਤ੍ - ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒-ਸ੍ਸੋਮ॒ਗ੍ਂ॒ ਰਾਜਾੑਨਂ॒ - ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ᳚ਤ੍ ਮ॒ਨ੍ਵਦੇਕਾੑਦਸ਼)

(ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮ॒ਵਾ॒ਦਿਨ॒ - ਸ੍ਤਸ੍ਯ॒ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨੇ--ਰ੍ ਯਦ੍ਵਾ ਇ॒ਦ-ਙ੍ਕਿਞ੍ਚੑ - ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਰਕਾਮਯਤ॒ -ਯ ਏ॒ਵਾਸ੍ਯੑ ਦਕ੍षਿਣ॒ਤਃ ਪੑਞ੍ਚਾ॒ਸ਼ਤ੍)

(ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮ॒ਵਾ॒ਦਿਨੋ॒ - ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ )

॥ ਹਰਿਃੑ ਓਮ੍ ॥

॥ ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾष੍ਟਕੇ ਤृਤੀਯਃ ਪ੍ਰਪਾਠਕ-ਸ੍ਸਮਾਪ੍ਤਃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake tṛtīyaḥ prapāṭhakaḥ - hotṛbrāhmaṇaśeṣaḥ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - sarveṣāṃ hotṛmantrāṇā-ñcaturhotṛśabdena vyavahāra

bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | ki-ñcatṷrhotṛṇā-ñcaturhotṛ॒tvamiti̭ | yade॒vaiṣu ca̭tu॒rdhā hotā̭raḥ | tena॒ catṷrhotāraḥ | tasmā॒ccatṷrhotāra ucyante | taccatṷrhotṛṇā-ñcaturhotṛ॒tvam || somo॒ vai catṷrhotā | a॒gniḥ pañca̭hotā | dhā॒tā ṣaḍḍho̭tā | indraḥ̭ sa॒ptaho̭tā || 1 ||

pra॒jāpa̭ti॒-rdaśa̭hotā | ya e॒va-ñcatṷrhotṛṇā॒-mṛddhiṃ॒-ve~da̭ | ṛ॒dhnotye॒va || ya ḙṣāme॒va-mba॒ndhutāṃ॒-ve~da̭ | bandhṷmānbhavati | ya ḙṣāme॒va-ṅklṛptiṃ॒-ve~da̭ | kalpa̭te-'smai | ya ḙṣāme॒va-mā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navān-bhavati | ya ḙṣāme॒va-mpra̭ti॒ṣṭhāṃ-ve~da̭ || 2 ||

pratye॒va ti̭ṣṭhati || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | daśa̭hotā॒ catṷrhotā | pañca̭hotā॒ ṣaḍḍho̭tā sa॒ptaho̭tā | atha॒ kasmā॒ccatṷrhotāra ucyanta॒ iti̭ | indro॒ vai catṷrhotā | indraḥ॒ khalu॒ vai śreṣṭho̭ de॒vatā̭nā-mupa॒deśa̭nāt | ya e॒vamindra॒gg॒ śreṣṭha̭-nde॒vatā̭nā-mupa॒deśa̭nā॒-dveda̭ | vasi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati | tasmā॒cchreṣṭha̭mā॒yanta̭-mpratha॒menai॒vānṷbuddhyante | a॒yamāganṋ | a॒yamavā̭sā॒diti̭ | kī॒rtira̭sya॒ pūrvā-''ga̭cchati ja॒natā̭māya॒taḥ | atho̭ ena-mpratha॒menai॒vānṷ buddhyante | a॒yamāganṋ | a॒yamavā̭sā॒diti̭ || 3 ||

(sa॒ptaho̭tā - prati॒ṣṭhāṃ-ve~da̭ - buddhyante॒ ṣaṭca̭) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - naimittiko hotṛmantrahomaḥ

dakṣi̭ṇā-mpratigrahī॒ṣyan-thsa॒ptada̭śa॒ kṛtvo-'pā᳚nyāt | ā॒tmāna̭me॒va sami̭ndhe | teja̭se vī॒ryā̭ya | atho᳚ pra॒jāpa̭tire॒vainā᳚-mbhū॒tvā prati̭ gṛhṇāti | ā॒tmano 'nā᳚rtyai || yadyḙna॒mārt-vi̭jyā-dvṛ॒tagṃ santa̭-nni॒rharḙrann | āgnī᳚ddhre juhuyā॒-ddaśa̭hotāram | ca॒tu॒rgṛ॒hī॒tenājyḙna | pu॒rastā᳚t-pra॒tyantiṣṭhanṋ | pra॒ti॒lo॒maṃ-vi~॒grāha᳚m || 4 ||

prā॒ṇāne॒vāsyopa̭dāsayati || yadyḙna॒-mpuna̭rupa॒ śikṣḙyuḥ | āgnī᳚ddhra e॒va jṷhuyā॒-ddaśa̭hotāram | ca॒tu॒rgṛ॒hī॒tenājyḙna | pa॒ścā-tprāṃāsī̭naḥ | a॒nu॒lo॒ma-mavi̭grāham | prā॒ṇāne॒vāsmai̭ kalpayati || prāya̭ścittī॒-vāghote-tyṛ̭tumu॒kha ṛ̭tumukhe juhoti | ṛ॒tūne॒vāsmai̭ kalpayati | kalpa̭nte-'smā ṛ॒tavaḥ̭ || 5 ||

klṛ॒tā a̭smā ṛ॒tava॒ āya̭nti || ṣaḍḍho̭tā॒ vai bhū॒tvā pra॒jāpa̭tiri॒dagṃ sarva̭masṛjata | sa mano̭-'sṛjata | mana॒so-'dhi̭ gāya॒trīma̭sṛjata | tadgā̭ya॒trīṃ-ya~śa̭ ārcchat | tāmā-'la̭bhata | gā॒ya॒tri॒yā adhi॒ chandāg̭sya sṛjata | chando॒bhyo-'dhi॒ sāma̭ | ta-thsāma॒ yaśa̭ ārcchat | tadā-'la̭bhata || 6 ||

sāmno-'dhi॒ yajūg̭ṣyasṛjata | yaju॒rbhyo-'dhi॒ viṣṇu᳚m | ta-dviṣṇuṃ॒-ya~śa̭ ārcchat | tamā-'la̭bhata | vi॒ṣṇoraddhyoṣa̭dhīrasṛjata | oṣa̭dhī॒bhyo-'dhi॒ soma᳚m | ta-thsomaṃ॒-ya~śa̭ ārcchat | tamā-'la̭bhata | somā॒dadhi̭ pa॒śūna̭sṛjata | pa॒śubhyo-'dhīndra᳚m || 7 ||

tadindraṃ॒-ya~śa̭ ārcchat | tadḙna॒-nnāti॒ prācya̭vata | indra̭ iva yaśa॒svī bha̭vati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | nainaṃ॒-ya~śo-'ti॒ pracya̭vate || yadvā i॒da-ṅki-ñca̭ | ta-thsarva̭muttā॒na e॒vāṅgī̭ra॒saḥ pratya̭gṛhṇāt | tadḙna॒-mprati̭gṛhīta॒-nnāhi̭nat | ya-tkiñca̭ prati gṛhṇī॒yāt | ta-thsarva̭muttā॒nastvā᳚ṅgīra॒saḥ prati̭gṛhṇā॒tvitye॒va prati̭gṛhṇīyāt | i॒yaṃ-vā~ ṷttā॒na ā᳚ṅgīra॒saḥ | a॒nayai॒vaina॒t-prati̭ gṛhṇāti | nainagṃ̭ hinasti || ba॒ra॒ḥiṣā॒ pratī̭yā॒dgāṃ-vā~-'śvaṃ̭-vā~ | e॒tadvai pa̭śū॒nā-mpri॒ya-ndhāma̭ | pri॒yeṇai॒vaina॒-ndhāmnā॒ pratyḙti || 8 ||

(vi॒grāha̭ - mṛ॒tava॒ - stadā-'la̭bha॒ - tendraṃ̭ - gṛhṇīyā॒-thṣaṭca̭) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - keśavapanāṅga-mpuṣṭivedanaṃ

yo vā avi̭dvā-nniva॒rtaya̭te | viśī̭rṣā॒ sapā᳚pmā॒ 'muṣmi̭l ~lo॒ke bha̭vati | atha॒ yo vi॒dvā-nni̭va॒rtaya̭te | saśī̭rṣā॒ vipā᳚pmā॒ 'muṣmi̭l ~lo॒ke bha̭vati || de॒vatā॒ vai sa॒pta puṣṭi̭kāmā॒ nya̭vartayanta | a॒gniśca̭ pṛthi॒vī ca̭ | vā॒yuścā॒ntari̭kṣa-ñca | ā॒di॒tyaśca॒ dyauśca̭ ca॒ndramāḥ᳚ | a॒gnirnya̭vartayata | sa sā̭ha॒sra-ma̭puṣyat || 9 ||

pṛ॒thi॒vī nya̭vartayata | sauṣa̭dhībhi॒-rvana॒spati̭bhi-rapuṣyat | vā॒yurnya̭vartayata | sa marī̭cībhi-rapuṣyat | a॒ntari̭kṣa॒-nnya̭vartayata | tadvayo̭bhi-rapuṣyat | ā॒di॒tyo nya̭vartayata | sa ra॒śmibhi̭-rapuṣyat | dyaurnya̭vartayata | sā nakṣa̭trai-rapuṣyat | ca॒ndramā॒ nya̭vartayata | so̭-'horā॒trai-ra̭rdhamā॒sai-rmāsair̭ ṛ॒tubhiḥ̭ saṃva~thsa॒reṇā̭-puṣyat | tānpoṣā᳚n-puṣyati | yāgste-'pṷṣyann | ya e॒vaṃ-vi~॒dānni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca || 10 ||

(a॒pu॒ṣya॒n - nakṣa̭trairapuṣya॒-tpañca̭ ca) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - pratigrahamantramahimajñānam

tasya॒ vā a॒gner-hira̭ṇya-mpratijagra॒huṣaḥ̭ | a॒rdhami̭ndri॒yasyā-pā᳚krāmat | tade॒tenai॒va pratya̭gṛhṇāt | tena॒ vai so᳚-'rdhami̭ndri॒ya-syā॒tma-nnu॒pādha̭tta | a॒rdhami̭ndri॒yasyā॒tma-nnu॒pādha̭tte | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān. hira̭ṇya-mprati gṛ॒hṇāti̭ | atha॒ yo 'vi̭dvā-nprati gṛ॒hṇāti̭ | a॒rdhama̭syendri॒yasyāpa̭ krāmati || tasya॒ vai soma̭sya॒ vāsaḥ̭ pratijagra॒huṣaḥ̭ | tṛtī̭yamindri॒yasyā-pā᳚krāmat || 11 ||

tade॒tenai॒va pratya̭gṛhṇāt | tena॒ vai sa tṛtī̭yamindri॒yasyā॒tma-nnu॒pādha̭tta | tṛtī̭yamindri॒yasyā॒tma-nnu॒pādha̭tte | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān. vāsaḥ̭ prati gṛ॒hṇāti̭ | atha॒ yo-'vi̭dvā-nprati gṛ॒hṇāti̭ | tṛtī̭yamasyendri॒yasyāpa̭ krāmati || tasya॒ vai ru॒drasya॒ gā-mpra̭tijagra॒huṣaḥ̭ | ca॒tu॒rthami̭ndri॒yasyā-pā᳚krāmat | tāme॒tenai॒va pratya̭gṛhṇāt | tena॒ vai sa ca̭tu॒rthami̭ndri॒yasyā॒tma-nnu॒pādha̭tta || 12 ||

ca॒tu॒rthami̭ndri॒yasyā॒tma-nnu॒pādha̭tte | ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-ngā-mpra̭ti gṛ॒hṇāti̭ | atha॒ yo-'vi̭dvā-nprati gṛ॒hṇāti̭ | ca॒tu॒rthama̭syendri॒yasyāpa̭ krāmati || tasya॒ vai varṷṇa॒syāśva̭-mpratijagra॒huṣaḥ̭ | pa॒ñca॒mami̭ndri॒yasyā-pā᳚krāmat | tame॒tenai॒va pratya̭gṛhṇāt | tena॒ vai sa pa̭ñca॒mami̭ndri॒yasyā॒tma-nnu॒pādha̭tta | pa॒ñca॒mami̭ndri॒yasyā॒tma-nnu॒pādha̭tte | ya e॒vaṃ-vi~॒dvānaśva̭-mprati gṛ॒hṇāti̭ || 13 ||

atha॒ yo-'vi̭dvā-npratigṛ॒hṇāti̭ | pa॒ñca॒mama̭syendri॒yasyāpa̭ krāmati || tasya॒ vai pra॒jāpa̭teḥ॒ purṷṣa-mpratijagra॒huṣaḥ̭ | ṣa॒ṣṭhami̭ndri॒yasyā-pā᳚krāmat | tame॒tenai॒va pratya̭gṛhṇāt | tena॒ vai sa ṣa॒ṣṭhami̭ndri॒yasyā॒tma-nnu॒pādha̭tta | ṣa॒ṣṭhami̭ndri॒yasyā॒tma-nnu॒pādha̭tte | ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-npurṷṣa-mprati gṛ॒hṇāti̭ | atha॒ yo-'vi̭dvā-nprati gṛ॒hṇāti̭ | ṣa॒ṣṭhama̭syendri॒yasyāpa̭-krāmati || 14 ||

tasya॒ vai mano॒stalpa̭-mpratijagra॒huṣaḥ̭ | sa॒pta॒mami̭ndri॒yasyā-pā᳚krāmat | tame॒tenai॒va pratya̭gṛhṇāt | tena॒ vai sa sa̭pta॒mami̭ndri॒ya-syā॒tma-nnu॒pādha̭tta | sa॒pta॒mami̭ndri॒yasyā॒tma-nnu॒pādha̭tte | ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgstalpa̭-mpratigṛ॒hṇāti̭ | atha॒ yo-'vi̭dvā-nprati gṛ॒hṇāti̭ | sa॒pta॒mama̭syendri॒yasyāpa̭-krāmati || tasya॒ vā ṷttā॒nasyā᳚ṅgīra॒sasyā prā̭ṇa-tpratijagra॒huṣaḥ̭ | a॒ṣṭa॒mami̭ndri॒yasyā-pā᳚krāmat || 15 ||

tade॒tenai॒va pratya̭gṛhṇāt | tena॒ vai so᳚-'ṣṭa॒mami̭ndri॒yasyā॒tma-nnu॒pādha̭tte | a॒ṣṭa॒mami̭ndri॒yasyā॒tma-nnu॒pādha̭tte | ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna prā̭ṇa-tprati gṛ॒hṇāti̭ | atha॒ yo-'vi̭dvā-npratigṛ॒hṇāti̭ | a॒ṣṭa॒mama̭syendri॒yasyāpa̭ krāmati || yadvā i॒da-ṅki-ñca̭ | ta-thsarva̭-muttā॒na e॒vāṅgī̭ra॒saḥ pratya̭ gṛhṇāt | tadḙna॒-mprati̭gṛhīta॒-nnāhi̭nat | ya-tki-ñca̭ prati gṛhṇī॒yāt | ta-thsarva̭-muttā॒na-stvā᳚ṅgīra॒saḥ prati̭gṛhṇā॒tvitye॒va prati̭ gṛhṇīyāt | i॒yaṃ-vā~ ṷttā॒na ā᳚ṅgīra॒saḥ | a॒nayai॒vaina॒t-prati̭gṛhṇāti | nainagṃ̭ hinasti || 16 ||

(tṛtī̭yamindri॒yasyāpā᳚krāmac - catu॒rthami̭ndri॒yasyā॒tmannu॒pādha॒ - ttāśva̭-mpratigṛ॒hṇāti̭ - ṣa॒ṣṭha̭masyendri॒yasyāpa̭krāma -tyaṣṭa॒mami̭ndri॒yasyāpā᳚krāmat - prati gṛhṇī॒yāc ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)

(tasya॒ vā a॒gner-hira̭ṇya॒gṃ॒ soma̭sya॒ vāsa॒stade॒tena̭ ru॒drasya॒ gā-ntāme॒tena॒ varṷṇa॒syāśva̭-mpra॒jāpa̭teḥ॒ purṷṣa॒-mmano॒stalpa॒-ntame॒teno᳚ttā॒nasya॒ tade॒tenāprā̭ṇa॒dya-dvai )

(a॒rdha-ntṛtī̭yamaṣṭa॒ma-ntacca̭tu॒rtha-ntā-mpa̭ñca॒magṃ ṣa॒ṣṭhagṃ sa̭pta॒mantam |

tade॒tena॒ dve tāme॒tenaika॒-ntame॒tena॒ trīṇi॒ tade॒tenaikaṃ᳚ )

anuvākaṃ 5 - praśnottararūpo brahmaviṣayassaṃvā~daḥ

bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti || ya-ddaśa̭hotāra-ssa॒tramāsa̭ta | kena॒ te gṛ॒hapa̭tinā ''rdhnuvann | kena̭ pra॒jā a̭sṛja॒nteti̭ | pra॒jāpa̭tinā॒ vai te gṛ॒hapa̭tinā ''rdhnuvann | tena̭ pra॒jā a̭sṛjanta || yaccatṷrhotāra-ssa॒tramāsa̭ta | kena॒ te gṛ॒hapa̭tinā ''rdhnuvann | kenauṣa̭dhī-rasṛja॒nteti̭ | somḙna॒ vai te gṛ॒hapa̭tinā ''rdhnuvann || 17 ||

tenauṣa̭dhī-rasṛjanta || ya-tpañca̭hotāra-ssa॒tramāsa̭ta | kena॒ te gṛ॒hapa̭tinā ''rdhnuvann | kenai॒bhyo lo॒kebhyo-'sṷrā॒-nprāṇṷdanta | kenai̭ṣā-mpa॒śūna̭vṛñja॒teti̭ | a॒gninā॒ vai te gṛ॒hapa̭tinā ''rdhnuvann | tenai॒bhyo lo॒kebhyo-'sṷrā॒n-prāṇṷdanta | tenai̭ṣā-mpa॒śūna̭vṛñjata || ya-thṣaḍḍho̭tāra-ssa॒tramāsa̭ta | kena॒ te gṛ॒hapa̭tinā ''rdhnuvann || 18 ||

kena॒rtūna̭-kalpaya॒nteti̭ | dhā॒trā vai te gṛ॒hapa̭tinā ''rdhnuvann | tena॒rtūna̭kalpayanta || ya-thsa॒ptaho̭tāra-ssa॒tramāsa̭ta | kena॒ te gṛ॒hapa̭tinā ''rdhnuvann | kena॒ suva̭rāyann | kene॒māl ~lo॒kān-thsama̭tanva॒nniti̭ | a॒rya॒mṇā vai te gṛ॒hapa̭tinā ''rdhnuvann | tena॒ suva̭rāyann | tene॒māl ~lo॒kān-thsama̭tanva॒nniti̭ || 19 ||

e॒te vai de॒vā gṛ॒hapa̭tayaḥ | tān. ya e॒vaṃ-vi~॒dvān | apya॒nyasya̭ gārhapa॒te dīkṣa̭te | a॒vā॒nta॒rame॒va sa॒triṇā̭-mṛddhnoti || yo vā a̭rya॒maṇaṃ॒-ve~da̭ | dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vanti | ya॒jño vā a̭rya॒mā | āryā̭vasa॒tiriti॒ vai tamā̭hu॒rya-mpra॒śagṃsa̭nti || āryā̭ vasa॒tirbha̭vati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 20 ||

yadvā i॒da-ṅki-ñca̭ | ta-thsarva॒-ñcatṷrhotāraḥ | catṷrhotṛ॒bhyo-'dhi̭ ya॒jño nimi̭rtaḥ | sa ya e॒vaṃ-vi~॒dvān. vi॒vadḙta | a॒hame॒va bhūyo̭ veda | yaścatṷrhotṝ॒n॒. vedeti̭ | sa hyḙva bhūyo॒ veda̭ | yaścatṷrhotṝ॒n.॒ veda̭ || yo vai catṷrhotṛṇā॒gṃ॒ hotṝ॒n॒. veda̭ | sarvā̭su pra॒jāsvanna̭matti || 21 ||

sarvā॒ diśo॒-'bhija̭yati | pra॒jāpa̭ti॒rvai daśa̭hotṛṇā॒gṃ॒ hotā᳚ | soma॒ścatṷrhotṛṇā॒gṃ॒ hotā᳚ | a॒gniḥ pañca̭hotṛṇā॒gṃ॒ hotā᳚ | dhā॒tā ṣaḍḍho̭tṛṇā॒gṃ॒ hotā᳚ | a॒rya॒mā sa॒ptaho̭tṛṇā॒gṃ॒ hotā᳚ | e॒te vai catṷrhotṛṇā॒gṃ॒ hotā̭raḥ | tān. ya e॒vaṃ-ve~da̭ | sarvā̭su pra॒jāsvanna̭matti | sarvā॒ diśo॒-'bhi ja̭yati || 22 ||

(ā॒rdhnu॒va॒ - nnā॒dhnu॒va॒ - nnitye॒ - vaṃ-ve~dā᳚ - tti॒ - sarvā॒ diśo॒bhi ja̭yati ) (a. 5)

(vai tena̭ sa॒tra-ṅkena̭)

2.3.6 anuvākaṃ - hotṛpraśaṃsāprasaṅgena kratūnāmṛtvig viśeṣavyavasthāpanam, agnihotrasya prāśastya-ñca

pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā-ssṛ॒ṣṭvā vya̭sragṃsata | sa hṛda̭ya-mbhū॒to̭-'śayat | ātma॒n॒. hā(3) ityahva̭yat | āpaḥ॒ pratya̭śṛṇvann | tā a̭gniho॒treṇai॒va ya̭jñakra॒tunopa̭ pa॒ryāva̭rtanta | tāḥ kusi̭ndha॒mupaṷhann | tasmā̭dagniho॒trasya̭ yajñakra॒toḥ | eka̭ ṛ॒tvik || ca॒tu॒ṣkṛtvo-'hva̭yat | a॒gni-rvā॒yu-rā̭di॒tya-śca॒ndramāḥ᳚ || 23 ||

te pratya̭śṛṇvann | te da̭rśapūrṇamā॒sābhyā̭me॒va ya̭jñakra॒tunopa̭ pa॒ryāva̭rtanta | ta upaṷhagg-śca॒tvāryaṅgā̭ni | tasmā᳚-ddarśapūrṇamā॒sayo᳚-ryajñakra॒toḥ | ca॒tvāra̭ ṛ॒tvijaḥ̭ || pa॒ñca॒ kṛtvo-'hva̭yat | pa॒śavaḥ॒ pratya̭śṛṇvann | te cā̭turmā॒syaire॒va ya̭jñakra॒tunopa̭ pa॒ryāva̭rtanta | ta upaṷha॒l ~loma̭ cha॒vī-mmā॒gṃ॒samasthi̭ ma॒jjāna᳚m | tasmā᳚ccāturmā॒syānāṃ᳚-ya~jñakra॒toḥ || 24 ||

pañca॒rtvijaḥ̭ || ṣa॒ṭkṛtvo-'hva̭yat | ṛ॒tavaḥ॒ pratya̭śṛṇvann | te pa̭śuba॒ndhenai॒va ya̭jñakra॒tunopa̭ pa॒ryāva̭rtanta | ta upaṷha॒n-thstanā̭vā॒ṇḍau śi॒śnamavā᳚ñca-mprā॒ṇam | tasmā᳚t-paśuba॒ndhasya̭ yajñakra॒toḥ | ṣaḍṛ॒tvijaḥ̭ || sa॒pta॒kṛtvo-'hva̭yat | hotrāḥ॒ pratya̭śṛṇvann | tā-ssau॒myenai॒vāddhva॒reṇa̭ yajñakra॒tunopa̭ pa॒ryāva̭rtanta || 25 ||

tā upaṷhan-thsa॒ptaśī̭rṣa॒ṇyā᳚n-prā॒ṇān | tasmā᳚-thsau॒myasyā᳚ddhva॒rasya̭ yajñakra॒toḥ | sa॒pta hotrāḥ॒ prācī॒rvaṣa̭ṭkurvanti || da॒śa॒kṛtvo-'hva̭yat | tapaḥ॒ pratya̭śṛṇot | tat-karma̭ṇai॒va saṃ̭va~thsa॒reṇa॒ sarvai᳚ryajñakra॒tubhi॒rupa̭ pa॒ryāva̭rtata | ta-thsarva̭mā॒tmāna॒-mapa̭rivarga॒-mupaṷhat | tasmā᳚th- saṃva~thsa॒re sarvḙ yajñakra॒tavo-'va̭ruddhyante || tasmā॒-ddaśa̭hotā॒ catṷrhotā | pañca̭hotā॒ ṣaḍḍho̭tā sa॒ptaho̭tā | eka̭hotre ba॒ligṃ ha̭ranti | hara̭ntyasmai pra॒jā ba॒lim | aina॒mapra̭tikhyāta-ṅgacchati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 26 ||

(ca॒ndramā᳚ - ścāturmā॒syānāṃ᳚-ya~jñakra॒to - ra̭ddhva॒reṇa̭ yajñakra॒tunopa̭ pa॒ryāva̭rtanta - sa॒ptaho̭tā ca॒tvāri̭ ca) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - agnihotrasya sarvakraturudbhāvasādhanena praśaṃsā

pra॒jāpa̭tiḥ॒ purṷṣa-masṛjata | so᳚-'gnira̭bravīt | mamā॒ya-manna̭ma॒stviti̭ | so̭-'bibhet | sarvaṃ॒-vai~ mā॒-'ya-mpradha̭kṣya॒tīti̭ | sa e॒tāg-ścatṷrhotṝnātma॒-spara̭ṇānapaśyat | tāna̭juhot | tairvai sa ā॒tmāna̭-maspṛṇot || yada̭gniho॒tra-ñju॒hoti̭ | eka̭hotārame॒va ta-dya̭jñakra॒tu-mā᳚pnotyagniho॒tram || 27 ||

kusi̭ndha-ñcā॒tmanaḥ̭ spṛ॒ṇoti̭ | ā॒di॒tyasya̭ ca॒ sāyṷjya-ṅgacchati || ca॒turunna̭yati | catṷrhotārame॒va ta-dya̭jñakra॒tu-mā᳚pnoti darśapūrṇamā॒sau | ca॒tvāri̭ cā॒tmano-'ṅgā̭ni spṛ॒ṇoti̭ | ā॒di॒tyasya̭ ca॒ sāyṷjya-ṅgacchati || ca॒turunna̭yati | sa॒mitpa̭ñca॒mī | pañca̭hotārame॒va ta-dya̭jñakra॒tu-mā᳚pnoti cāturmā॒syāni̭ | loma̭ cha॒vī-mmā॒gṃ॒samasthi̭ ma॒jjāna᳚m || 28 ||

tāni̭ cā॒tmanaḥ̭ spṛ॒ṇoti̭ | ā॒di॒tyasya̭ ca॒ sāyṷjya-ṅgacchati || ca॒turunna̭yati | dvirjṷhoti | ṣaḍḍho̭tārame॒va ta-dya̭jñakra॒tu-mā᳚pnoti paśuba॒ndham | stanā̭vā॒ṇḍau śi॒śnamavā᳚ñca-mprā॒ṇam | tāni̭ cā॒tmanaḥ̭ spṛ॒ṇoti̭ | ā॒di॒tyasya̭ ca॒ sāyṷjya-ṅgacchati | ca॒turunna̭yati | dvirjṷhoti || 29 ||

sa॒mi-thsa̭pta॒mī | sa॒ptaho̭tārame॒va ta-dya̭jñakra॒tu-mā᳚pnoti sau॒mya-ma̭ddhva॒ram | sa॒pta cā॒tmanaḥ̭ śīrṣa॒ṇyā᳚n-prā॒ṇān-thspṛ॒ṇoti̭ | ā॒di॒tyasya̭ ca॒ sāyṷjya-ṅgacchati || ca॒turunna̭yati | dvirju॒hoti̭ | dvirnimā᳚rṣṭi | dviḥ prāśñā̭ti | daśa̭hotārame॒va ta-dya̭jñakra॒tu-mā᳚pnoti saṃva~thsa॒ram | sarva̭-ñcā॒tmāna॒-mapa̭rivargagg spṛ॒ṇoti̭ | ā॒di॒tyasya̭ ca॒ sāyṷjya-ṅgacchati || 30 ||

(a॒gni॒ho॒traṃ - ma॒jjānaṃ॒ - dvirjṷho॒ - tyapa̭rivargagg spṛ॒ṇotyeka̭-ñca ) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - sṛṣṭisādhanatvena hotṛmantrāsāmarthya praśaṃsā

[(apa̭krāmata garbhi॒ṇyaḥ) is only instruction , not a mantra]

pra॒jāpa̭ti-rakāmayata॒ prajā̭ye॒yeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | so᳚-'ntarvā̭nabhavat | sa hari̭ta-śśyā॒vo̭-'bhavat | tasmā॒-thstrya̭ntarva̭tnī | hari̭ṇī sa॒tī śyā॒vā bha̭vati | sa vi॒jāya̭māno॒ garbhḙṇātāmyat | sa tā॒ntaḥ kṛ॒ṣṇa-śśyā॒vo̭-'bhavat | tasmā᳚-ttā॒ntaḥ kṛ॒ṣṇa-śśyā॒vo bha̭vati | tasyāsṷre॒vājī̭vat || 31 ||

tenāsu॒nā-'sṷrānasṛjata | tadasṷrāṇā-masura॒tvam | ya e॒vamasṷrāṇā-masura॒tvaṃ-ve~da̭ | asṷmāne॒va bha̭vati | naina॒masṷrjahāti || so-'sṷrān-thsṛ॒ṣṭvā pi॒tevā̭manyata | tadanṷ pi॒tṝna̭sṛjata | tat-pi̭tṛ॒ṇā-mpi̭tṛ॒tvam | ya e॒va-mpi̭tṛ॒ṇā-mpi̭tṛ॒tvaṃ-ve~da̭ | pi॒tevai॒va svānā᳚-mbhavati || 32 ||

yantya̭sya pi॒taro॒ hava᳚m || sa pi॒tṝn-thsṛ॒ṣṭvā 'ma̭nasyat | tadanṷ manu॒ṣyā̭-nasṛjata | tanma̭nu॒ṣyā̭ṇā-mmanuṣya॒tvam | ya e॒va-mma̭nu॒ṣyā̭ṇā-mmanuṣya॒tvaṃ-ve~da̭ | ma॒na॒svyḙva bha̭vati | naina॒-mmanṷrjahāti || tasmai̭ manu॒ṣyā᳚n-thsasṛjā॒nāya̭ | divā̭ deva॒trā 'bha̭vat | tadanṷ de॒vāna̭sṛjata | ta-dde॒vānā᳚-ndeva॒tvam | ya e॒va-nde॒vānā᳚-ndeva॒tvaṃ-ve~da̭ | divā̭ hai॒vāsya̭ deva॒trā bha̭vati || tāni॒ vā e॒tāni̭ ca॒tvāryambhāgṃ̭si | de॒vā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒taro-'sṷrāḥ || teṣu॒ sarve॒ṣvambho॒ nabha̭ iva bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 33 ||

(a॒jī॒va॒th - svānā᳚-mbhavati - de॒vāna̭sṛjata sa॒pta ca̭) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - vāyurūpatvajñānena hotṛmantrāṇā-mpraśaṃsā

[(ya॒thā॒sthā॒na-ṅga̭rbhi॒ṇyaḥ̭) is ònly instructiòn , nòt a mantra]

bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | yo vā i॒maṃ-vi~॒dyāt | yato॒-'ya-mpava̭te | yada̭bhi॒ pava̭te | yada̭bhi sa॒paṃva~̭te | sarva॒māyṷriyāt | na pu॒rā ''yṷṣaḥ॒ pramī̭yeta | pa॒śu॒mān-thsyā᳚t | vi॒ndeta̭ pra॒jām || yo vā i॒maṃ-ve~da̭ || 34 ||

yato॒-'ya-mpava̭te | yada̭bhi॒ pava̭te | yada̭bhi sa॒paṃva~̭te | sarva॒māyṷreti | na pu॒rā-''yṷṣaḥ॒ pramī̭yate | pa॒śu॒mā-nbha̭vati | vi॒ndate᳚ pra॒jām || a॒dbhyaḥ pa̭vate | a॒po̭-'bhi pa̭vate | a॒po̭-'bhi sampa̭vate || 35 ||

a॒syāḥ pa̭vate | i॒māma॒bhi pa̭vate | i॒māma॒bhi sampa̭vate | a॒gneḥ pa̭vate | a॒gnima॒bhi pa̭vate | a॒gnima॒bhi sa-mpa̭vate | a॒ntari̭kṣā-tpavate | a॒ntari̭kṣama॒bhi pa̭vate | a॒ntari̭kṣama॒bhi sa-mpa̭vate | ā॒di॒tyā-tpa̭vate || 36 ||

ā॒di॒tyama॒bhi pa̭vate | ā॒di॒tyama॒bhi sa-mpa̭vate | dyoḥ pa̭vate | diva̭ma॒bhi pa̭vate || diva̭ma॒bhi sa-mpa̭vate | di॒gbhyaḥ pa̭vate | diśo॒-'bhi pa̭vate | diśo॒-'bhi sa-mpa̭vate | sa yat-pu॒rastā॒dvāti̭ | prā॒ṇa e॒va bhū॒tvā pu॒rastā᳚dvāti || 37 ||

tasmā᳚t-pu॒rastā॒-dvānta᳚m | sarvāḥ᳚ pra॒jāḥ prati̭ nandanti | prā॒ṇo hi pri॒yaḥ pra॒jānā᳚m | prā॒ṇa i̭va pri॒yaḥ pra॒jānā᳚-mbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | sa vā e॒ṣa prā॒ṇa e॒va || atha॒ ya-dda̭kṣiṇa॒to vāti̭ | mā॒ta॒riśvai॒va bhū॒tvā da̭kṣiṇa॒to vā̭ti | tasmā᳚-ddakṣiṇa॒to vāntaṃ̭-vi~॒dyāt | sarvā॒ diśa॒ āvā̭ti || 38 ||

sarvā॒ diśo-'nu॒ vivā̭ti | sarvā॒ diśo-'nu॒ saṃvā~॒tīti̭ | sa vā e॒ṣa mā̭ta॒riśvai॒va || atha॒ yat-pa॒ścādvāti̭ | pava̭māna e॒va bhū॒tvā pa॒ścādvā̭ti | pū॒tama̭smā॒ āha̭ranti | pū॒tamupa̭haranti | pū॒tama̭śnāti | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | sa vā e॒ṣa pava̭māna e॒va || 39 ||

atha॒ yadṷttara॒to vāti̭ | sa॒vi॒taiva bhū॒tvotta̭ra॒to vā̭ti | sa॒vi॒teva॒ svānā᳚-mbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | sa vā e॒ṣa sa̭vi॒taiva || te ya ḙna-mpu॒rastā̭dā॒yanta̭-mupa॒vada̭nti | ya e॒vāsya̭ pu॒rastā᳚t-pā॒pmānaḥ̭ | tāgste 'pa̭ghnanti | pu॒rastā॒dita̭rān-pā॒pmanaḥ̭ sacante || atha॒ ya ḙna-ndakṣiṇa॒ta ā॒yanta̭-mupa॒vada̭nti || 40 ||

ya e॒vāsya̭ dakṣiṇa॒taḥ pā॒pmānaḥ̭ | tāgste 'pa̭ghnanti | da॒kṣi॒ṇa॒ta ita̭rā-npā॒pmanaḥ̭ sacante || atha॒ ya ḙna-mpa॒ścādā॒yanta̭-mupa॒vada̭nti | ya e॒vāsya̭ pa॒ścāt-pā॒pmānaḥ̭ | tāgste 'pa̭ghnanti | pa॒ścādita̭rān-pā॒pmanaḥ̭ sacante || atha॒ ya ḙnamuttara॒ta ā॒yanta̭mupa॒ vada̭nti | ya e॒vāsyo᳚ttara॒taḥ pā॒pmānaḥ̭ | tāgste 'pa̭ghnanti || 41 ||

u॒tta॒ra॒ta ita̭rā-npā॒pmanaḥ̭ sacante || tasmā̭ de॒vaṃ-vi~॒dvān | vīva̭ nṛtyet | preva̭ calet | vyasyḙvā॒kṣyau bhā̭ṣeta | ma॒ṇṭayḙdiva | krā॒thayḙdiva | śṛ॒ṅgā॒yetḙva || u॒ta mopa̭vadeyuḥ | u॒ta mḙ pā॒pmāna॒-mapa̭hanyu॒riti̭ || sa yā-ndiśagṃ̭ sa॒nime॒ṣyan-thsyāt | ya॒dā tā-ndiśaṃ॒-vā~to̭ vā॒yāt | atha॒ prave॒yāt | pra vā̭ dhāpayet (dhāvayet) | sā॒tame॒va ra̭di॒taṃ-vyū~̭ḍha-ṅga॒ndhama॒bhi pracya̭vate | ā-'sya॒ ta-ñja̭napa॒da-mpūrvā̭ kī॒rtirga̭cchati || dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vanti | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 42 ||

(veda॒ - sampa̭vata - ādi॒tyā-tpa̭vate - vā॒tyā - vā᳚tye॒ - ṣa pava̭māna e॒va - da̭kṣiṇa॒ta ā॒yanta̭mupa॒ vada̭n - tyuttara॒taḥ pā॒pmāna॒stāgste 'pa̭ghna॒ - ntītya॒ṣṭau ca̭) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - daśahotṛmantrāṇā-ṅkāmyaprayogaḥ

pra॒jāpa̭ti॒-ssoma॒gṃ॒ rājā̭namasṛjata | ta-ntrayo॒ vedā॒ anva̭sṛjyanta | tān. hastḙ-'kuruta | atha॒ ha sītā̭ sāvi॒trī | soma॒gṃ॒ rājā̭na-ñcakame | śra॒ddhāmu॒ sa ca̭kame | sā ha̭ pi॒tara̭-mpra॒jāpa̭ti॒-mupa̭sasāra | tagṃ ho̭vāca | nama̭ste astu bhagavaḥ | upa̭ tvā-'yāni || 43 ||

pra tvā̭ padye || somaṃ॒-vai~ rājā̭na-ṅkāmaye | śra॒ddhāmu॒ sa kā̭mayata॒ iti̭ | tasyā̭ u॒ ha sthā̭ga॒rama̭laṅkā॒ra-ṅka̭lpayi॒tvā | daśa̭hotāra-mpu॒rastā᳚-dvyā॒khyāya̭ | catṷrhotāra-ndakṣiṇa॒taḥ | pañca̭ hotāra-mpa॒ścāt | ṣaḍḍho̭tāra-muttara॒taḥ | sa॒ptaho̭tāra-mu॒pari̭ṣṭāt | sa॒mbhā॒raiśca॒ patni̭bhiśca॒ mukhḙ-'la॒ṅkṛtya̭ || 44 ||

ā-'syārdhaṃ-va~̭vrāja | tāgṃ ho॒dīkṣyo̭vāca | upa॒ mā-''va̭rta॒sveti̭ | tagṃ ho̭vāca | bhoga॒-ntu ma॒ āca̭kṣva | e॒ta-nma॒ āca̭kṣva | yattḙ pā॒ṇāviti̭ | tasyā̭ u॒ ha trīn. vedā॒-nprada̭dau | tasmā॒du ha॒ striyo॒ bhoga॒maiva hā̭rayante || sa yaḥ kā॒mayḙta pri॒ya-ssyā॒miti̭ || 45 ||

yaṃ-vā~̭ kā॒mayḙta pri॒ya-ssyā॒diti̭ | tasmā̭ e॒tagg sthā̭ga॒ra-ma̭laṅkā॒ra-ṅka̭lpayi॒tvā | daśa̭hotāra-mpu॒rastā᳚-dvyā॒khyāya̭ | catṷrhotāra-ndakṣiṇa॒taḥ | pañca̭hotāra-mpa॒ścāt | ṣaḍḍho̭tāra-muttara॒taḥ | sa॒ptaho̭tā-ramu॒pari̭ṣṭāt | sa॒mbhā॒raiśca॒ patni̭bhiśca॒ mukhḙ-'la॒ṅkṛtya̭ | ā-'syārdhaṃ-vra~̭jet | pri॒yo hai॒va bha̭vati || 46 ||

(a॒yā॒ - nya॒la॒ṅkṛtya̭ - syā॒miti̭ - bhavati) (a. 10)

anuvākaṃ 11 - daśahotrādimantranāmnā-mpravṛttinimittam

brahmā᳚tma॒n-vada̭sṛjata | tada̭kāmayata | samā॒tmanā̭ padye॒yeti̭ | ātma॒-nnātma॒-nnityāma̭ntrayata | tasmai̭ daśa॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot | sa daśa̭hūto-'bhavat | daśa̭hūto ha॒ vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-ndaśa̭hūta॒gṃ॒ santa᳚m | daśa̭ho॒tetyāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 47 ||

ātma॒-nnātma॒-nnityāma̭ntrayata | tasmai̭ sapta॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot | sa sa॒ptahṷ̄to-'bhavat | sa॒ptahṷ̄to ha॒ vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒tagṃ sa॒ptahṷ̄ta॒gṃ॒ santa᳚m | sa॒ptaho॒tetyāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || ātma॒-nnātma॒-nnityāma̭ntrayata | tasmai̭ ṣa॒ṣṭhagṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot | sa ṣaḍḍhṷ̄to-'bhavat || 48 ||

ṣaḍḍhṷ̄to ha॒ vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒tagṃ ṣaḍḍhṷ̄ta॒gṃ॒ santa᳚m | ṣaḍḍho॒tetyāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || ātma॒-nnātma॒-nnityāma̭ntrayata | tasmai̭ pañca॒magṃ hū॒taḥ pratya̭ śṛṇot | sa pañca̭ hūto-'bhavat | pañca̭hūto ha॒ vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-mpañca̭hūta॒gṃ॒ santa᳚m | pañca̭ho॒tetyāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa || 49 ||

pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || ātma॒-nnātma॒-nnityāma̭ntrayata | tasmai̭ catu॒rthagṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot | sa catṷrhūto-'bhavat | catṷrhūto ha॒ vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-ñcatṷrhūta॒gṃ॒ santa᳚m | catṷrho॒tetyāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || tama̭bravīt | tvaṃ-vai~ me॒ nedi̭ṣṭhagṃ hū॒taḥ pratya̭śrauṣīḥ | tvayai̭-nānākhyā॒tāra॒ iti̭ | tasmā॒nnu hai̭nā॒g॒-ścatṷrhotāra॒ ityāca̭kṣate | tasmā᳚-cchuśrū॒ṣuḥ pu॒trāṇā॒gṃ॒ hṛdya̭tamaḥ | nedi̭ṣṭho॒ hṛdya̭tamaḥ | nedi̭ṣṭho॒ brahma̭ṇo bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 50 ||

(de॒vāḥ - ṣaḍḍhṷ̄to-'bhava॒t - pañca̭ho॒tetyāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇā - śrauṣī॒-ṣṣaṭca̭) (a. 11)

(bra॒hma॒vā॒dinaḥ॒ kiṃ - dakṣi̭ṇāṃ॒ - ~yo vā avi̭dvā॒n - tasya॒ vai - bra̭hmavā॒dino॒ ya-ddaśa̭hotāraḥ - pra॒jāpa̭ti॒ vyasraṃ - pra॒jāpa̭tiḥ॒ purṷṣaṃ - pra॒jāpa̭tirakāmayata॒ sa tapa॒-sso᳚-'ntarvā᳚n - brahmavā॒dino॒ yo vā i॒maṃ-vi~॒dyāt - pra॒jāpa̭ti॒-ssoma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒ - brahmā᳚t ma॒nvadekā̭daśa)

(bra॒hma॒vā॒dina॒ - stasya॒ vā a॒gne--r yadvā i॒da-ṅkiñca̭ - pra॒jāpa̭tirakāmayata॒ -ya e॒vāsya̭ dakṣiṇa॒taḥ pa̭ñcā॒śat)

(bra॒hma॒vā॒dino॒ - ya e॒vaṃ-ve~da̭ )

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake tṛtīyaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||