Kena Upanishad - Prathamah Khandah

ॐ

ਕੇਨ ਉਪਨਿषਦ੍ - ਪ੍ਰਥਮਃ ਖਣ੍ਡਃ

Upanishad Gurmukhi

॥ ਅਥ ਕੇਨੋਪਨਿषਤ੍ ॥

ੴ ਸ॒ਹ ਨਾੑਵਵਤੁ । ਸ॒ਹ ਨੌੑ ਭੁਨਕ੍ਤੁ । ਸ॒ਹ ਵੀ॒ਰ੍ਯੑ-ਙ੍ਕਰਵਾਵਹੈ । ਤੇ॒ਜ॒ਸ੍ਵਿਨਾ॒ਵਧੀੑਤਮਸ੍ਤੁ॒ ਮਾ ਵਿੑਦ੍ਵਿषਾ॒ਵਹੈ᳚ ।

ੴ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃੑ ॥

ੴ ਆਪ੍ਯਾਯਨ੍ਤੁ ਮਮਾਙ੍ਗਾਨਿ ਵਾਕ੍ਪ੍ਰਾਣਸ਼੍ਚਕ੍षੁ-ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮਥੋ ਬਲਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ । ਸਰ੍ਵ-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੌਪਨਿषਦ-ਮ੍ਮਾ-ऽਹ-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰਾਕੁਰ੍ਯਾ-ਮ੍ਮਾ ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰਾਕਰੋਦਨਿਰਾਕਰਣਮਸ੍ਤ੍ਵਨਿਰਾਕਰਣ-ਮ੍ਮੇ-ऽਸ੍ਤੁ । ਤਦਾਤ੍ਮਨਿ ਨਿਰਤੇ ਯ ਉਪਨਿषਤ੍ਸੁ ਧਰ੍ਮਾਸ੍ਤੇ ਮਯਿ ਸਨ੍ਤੁ ਤੇ ਮਯਿ ਸਨ੍ਤੁ ।

ੴ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃੑ ॥

ਕੇਨੇषਿਤ-ਮ੍ਪਤਤਿ ਪ੍ਰੇषਿਤ-ਮ੍ਮਨਃ

ਕੇਨ ਪ੍ਰਾਣਃ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪ੍ਰੈਤਿ ਯੁਕ੍ਤਃ ।

ਕੇਨੇषਿਤਾਂ-ਵਾਁਚਮਿਮਾਂ-ਵਁਦਨ੍ਤਿ

ਚਕ੍षੁ-ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ-ਙ੍ਕ ਉ ਦੇਵੋ ਯੁਨਕ੍ਤਿ ॥ 1 ॥

ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ-ਮ੍ਮਨਸੋ ਮਨੋ ਯਦ੍

ਵਾਚੋ ਹ ਵਾਚਂ ਸ ਉ ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਃ ।

ਚਕ੍षੁषਸ਼੍ਚਕ੍षੁਰਤਿਮੁਚ੍ਯ ਧੀਰਾਃ

ਪ੍ਰੇਤ੍ਯਾਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕਾਦਮृਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ॥ 2 ॥

ਨ ਤਤ੍ਰ ਚਕ੍षੁਰ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਨ ਵਾਗਚ੍ਛਤਿ ਨੋ ਮਨਃ ।

ਨ ਵਿਦ੍ਮੋ ਨ ਵਿਜਾਨੀਮੋ ਯਥੈਤਦਨੁਸ਼ਿष੍ਯਾਤ੍ ॥ 3 ॥

ਅਨ੍ਯਦੇਵ ਤਦ੍ਵਿਦਿਤਾਦਥੋ ਅਵਿਦਿਤਾਦਧਿ ।

ਇਤਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ ਪੂਰ੍ਵੇषਾਂ-ਯੇਁ ਨਸ੍ਤਦ੍ਵ੍ਯਾਚਚਕ੍षਿਰੇ ॥ 4 ॥

ਯਦ੍ਵਾਚਾ-ऽਨਭ੍ਯੁਦਿਤਂ-ਯੇਁਨ ਵਾਗਭ੍ਯੁਦ੍ਯਤੇ ।

ਤਦੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤ੍ਵਂ-ਵਿਁਦ੍ਧਿ ਨੇਦਂ-ਯਁਦਿਦਮੁਪਾਸਤੇ ॥ 5 ॥

ਯਨ੍ਮਨਸਾ ਨ ਮਨੁਤੇ ਯੇਨਾਹੁਰ੍ਮਨੋ ਮਤਮ੍ ।

ਤਦੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤ੍ਵਂ-ਵਿਁਦ੍ਧਿ ਨੇਦਂ-ਯਁਦਿਦਮੁਪਾਸਤੇ ॥ 6 ॥

ਯਚ੍ਚਕ੍षੁषਾ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯੇਨ ਚਕ੍षੂਂषਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ।

ਤਦੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤ੍ਵਂ-ਵਿਁਦ੍ਧਿ ਨੇਦਂ-ਯਁਦਿਦਮੁਪਾਸਤੇ ॥ 7 ॥

ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤ੍ਰੇਣ ਨ ਸ਼‍ऋਣੋਤਿ ਯੇਨ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮਿਦਂ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ।

ਤਦੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤ੍ਵਂ-ਵਿਁਦ੍ਧਿ ਨੇਦਂ-ਯਁਦਿਦਮੁਪਾਸਤੇ ॥ 8 ॥

ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਣੇਨ ਨ ਪ੍ਰਾਣਿਤਿ ਯੇਨ ਪ੍ਰਾਣਃ ਪ੍ਰਣੀਯਤੇ ।

ਤਦੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤ੍ਵਂ-ਵਿਁਦ੍ਧਿ ਨੇਦਂ-ਯਁਦਿਦਮੁਪਾਸਤੇ ॥ 9 ॥

॥ ਇਤਿ ਕੇਨੋਪਨਿषਦਿ ਪ੍ਰਥਮਃ ਖਣ੍ਡਃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

|| atha kenopaniṣat ||

oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ |

oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||

oṃ āpyāyantu mamāṅgāni vākprāṇaścakṣu-śśrotramatho balamindriyāṇi ca sarvāṇi | sarva-mbrahmaupaniṣada-mmā-'ha-mbrahma nirākuryā-mmā mā brahma nirākarodanirākaraṇamastvanirākaraṇa-mme-'stu | tadātmani nirate ya upaniṣatsu dharmāste mayi santu te mayi santu |

oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||

keneṣita-mpatati preṣita-mmanaḥ

kena prāṇaḥ prathamaḥ praiti yuktaḥ |

keneṣitāṃ-vā~camimāṃ-va~danti

cakṣu-śśrotra-ṅka u devo yunakti || 1 ||

śrotrasya śrotra-mmanaso mano yad

vāco ha vācaṃ sa u prāṇasya prāṇaḥ |

cakṣuṣaścakṣuratimucya dhīrāḥ

pretyāsmāllokādamṛtā bhavanti || 2 ||

na tatra cakṣurgacchati na vāgacchati no manaḥ |

na vidmo na vijānīmo yathaitadanuśiṣyāt || 3 ||

anyadeva tadviditādatho aviditādadhi |

iti śuśruma pūrveṣāṃ-ye~ nastadvyācacakṣire || 4 ||

yadvācā-'nabhyuditaṃ-ye~na vāgabhyudyate |

tadeva brahma tvaṃ-vi~ddhi nedaṃ-ya~didamupāsate || 5 ||

yanmanasā na manute yenāhurmano matam |

tadeva brahma tvaṃ-vi~ddhi nedaṃ-ya~didamupāsate || 6 ||

yaccakṣuṣā na paśyati yena cakṣūṃṣi paśyati |

tadeva brahma tvaṃ-vi~ddhi nedaṃ-ya~didamupāsate || 7 ||

yacchrotreṇa na śa‍ṛṇoti yena śrotramidaṃ śrutam |

tadeva brahma tvaṃ-vi~ddhi nedaṃ-ya~didamupāsate || 8 ||

yatprāṇena na prāṇiti yena prāṇaḥ praṇīyate |

tadeva brahma tvaṃ-vi~ddhi nedaṃ-ya~didamupāsate || 9 ||

|| iti kenopaniṣadi prathamaḥ khaṇḍaḥ ||