📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
ਭਾਵਨੋਪਨਿषਦ੍
Bhavanopanishad
Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਗੁਰੁ-ਸ੍ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਭੂਤਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ॥1॥
ਕੇਨ ਨਵਰਨ੍ਧ੍ਰਰੂਪੋ ਦੇਹਃ।
ਨਵਸ਼ਕ੍ਤਿਰੂਪਂ ਸ਼੍ਰੀਚਕ੍ਰਮ।
ਵਾਰਾਹੀ ਪਿਤृਰੂਪਾ।
ਕੁਰੁਕੁਲ੍ਲਾ ਬਲਿਦੇਵਤਾ ਮਾਤਾ।
ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਾ-ਸ੍ਸਾਗਰਾਃ।
ਦੇਹੋ ਨਵਰਤ੍ਨਦ੍ਵੀਪਃ।
ਆਧਾਰਨਵਕਮੁਦ੍ਰਾ: ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ।
ਤ੍ਵਗਾਦਿਸਪ੍ਤਧਾਤੁਭਿਰ-ਨੇਕੈ-ਸ੍ਸਂ​ਯੁਁਕ੍ਤਾ-ਸ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਃ ਕਲ੍ਪਤਰਵਃ।
ਤੇਜ: ਕਲ੍ਪਕੋਦ੍ਯਾਨਮ੍।ਰਸਨਯਾ ਭਾਵ੍ਯਮਾਨਾ ਮਧੁਰਾਮ੍ਲਤਿਕ੍ਤ-ਕਟੁਕषਾਯਲਵਣਭੇਦਾ-ष੍षਡ੍ਰਸਾ-ष੍षਡृਤਵਃ ।
ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪੀਠਮ੍।
ਕੁਣ੍ਡਲਿਨੀ ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਗृਹਮ੍। ਇਚ੍ਛਾਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁਨ੍ਦਰੀ।
ਜ੍ਞਾਤਾ ਹੋਤਾ ਜ੍ਞਾਨਮਗ੍ਨਿਃ ਜ੍ਞੇਯਂ ਹਵਿਃ। ਜ੍ਞਾਤृਜ੍ਞਾਨਜ੍ਞੇਯਾਨਾਮਭੇਦਭਾਵਨਂ ਸ਼੍ਰੀਚਕ੍ਰਪੂਜਨਮ੍। ਨਿਯਤਿਸਹਿਤਾ-ਸ਼੍ਸ਼੍ਰ੍-ऋਙ੍ਗਾਰਾਦਯੋ ਨਵ ਰਸਾ ਅਣਿਮਾਦਯਃ। ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਲੋਭਮੋਹਮਦ-ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਪੁਣ੍ਯਪਾਪਮਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਯਾਦ੍ਯष੍ਟਸ਼ਕ੍ਤਯਃ । ਪृਥਿਵ੍ਯਪ੍ਤੇਜੋਵਾਯ੍ਵਾਕਾਸ਼ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਤ੍ਵਕ੍ਚਕ੍षੁਰ੍ਜਿਹ੍ਵਾਘ੍ਰਾਣਵਾ-ਕ੍ਪਾਣਿਪਾਦਪਾਯੂਪਸ੍ਥਮਨੋਵਿਕਾਰਾ-ष੍षੋਡਸ਼ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ।
ਵਚਨਾਦਾਨਗਮਨਵਿਸਰ੍ਗਾਨਨ੍ਦਹਾਨੋਪੇਕ੍षਾਬੁਦ੍ਧਯੋ-ऽਨਙ੍ਗਕੁਸੁਮਾਦਿਸ਼ਕ੍ਤਯੋ-ऽष੍ਟੌ।
ਅਲਮ੍ਬੁਸਾ ਕੁਹੂਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵੋਦਰੀ ਵਰੁਣਾ ਹਸ੍ਤਿਜਿਹ੍ਵਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਤ੍ਯਸ਼੍ਵਿਨੀ ਗਾਨ੍ਧਾਰੀ ਪੂषਾ ਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀਡਾ ਪਿਙ੍ਗਲਾ ਸੁषੁਮ੍ਨਾ ਚੇਤਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਨਾਡ੍ਯਃ। ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਕ੍षੋਭਿਣ੍ਯਾਦਿਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਰਗਾ ਦੇਵਤਾਃ। ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਵ੍ਯਾਨੋਦਾਨਸਮਾਨਨਾਗਕੂਰ੍ਮਕृਕਰਦੇਵਦਤ੍ਤਧਨਞ੍ਜਯਾ ਇਤਿ ਦਸ਼ ਵਾਯਵਃ ।
ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿ-ਪ੍ਰਦਾ ਦੇਵ੍ਯੋ ਬਹਿਰ੍ਦਸ਼ਾਰਗਾ ਦੇਵਤਾਃ। ਏਤਦ੍ਵਾਯੁਦਸ਼ਕਸਂਸਰ੍ਗੋਪਾਥਿਭੇਦੇਨ ਰੇਚਕਪੂਰਕਸ਼ੋषਕਦਾਹਕ-ਪ੍ਲਾਵਕਾ ਅਮृਤਮਿਤਿ ਪ੍ਰਾਣਮੁਖ੍ਯਤ੍ਵੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ-ऽਸ੍ਤਿ ।
ਕ੍षਾਰਕੋ ਦਾਰਕਃ, ਕ੍षੋਭਕੋ ਮੋਹਕੋ ਜृਮ੍ਭਕ ਇਤ੍ਯਪਾਲਨਮੁਖ੍ਯਤ੍ਵੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ-ऽਸ੍ਤਿ ।
ਤੇਨ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾ-ਮ੍ਮੋਹਕੋ ਦਾਹਕੋ ਭਕ੍ष੍ਯਭੋਜ੍ਯਲੇਹ੍ਯਚੋष੍ਯਪੇਯਾ-ਤ੍ਮਕ-ਞ੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮਨ੍ਨ-ਮ੍ਪਾਚਯਤਿ।
ਏਤਾ ਦਸ਼ ਵਹ੍ਨਿਕਲਾ-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਵਾਦ੍ਯਨ੍ਤਰ੍ਦਸ਼ਾਰਗਾ ਦੇਵਤਾਃ। ਸ਼ੀਤੋष੍ਣਸੁਖਦੁਃਖੇਚ੍ਛਾਸਤ੍ਤ੍ਵਰਜਸ੍ਤਮੋਗੁਣਾ ਵਸ਼ਿਨ੍ਯਾਦਿਸ਼ਕ੍ਤਯੋ-ऽष੍ਟੌ।
ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਪਰ੍​ਸ਼ਰੂਪਰਸਗਨ੍ਧਾਃ ਪਞ੍ਚਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਃ ਪਞ੍ਚ ਪੁष੍ਪਬਾਣਾ ਮਨ ਇਕ੍षੁਧਨੁਃ।
ਵਸ਼੍ਯੋ ਬਾਣੋ ਰਾਗਃ ਪਾਸ਼ਃ।
ਦ੍ਵੇषੋ-ऽਙ੍ਕੁਸ਼ਃ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਹਦਹਙ੍ਕਾਰ ਇਤਿ ਕਾਮੇਸ਼੍ਵਰੀਵਜ੍ਨੇਸ਼੍ਵਰੀਭਗਮਾਲਿਨ੍ਯੋ-ऽਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਕੋਣਾਗ੍ਨਗਾ ਦੇਵਤਾਃ ।
ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਤਿਥਿਰੂਪੇਣ ਕਾਲਸ੍ਯ ਪਰਿਣਾਮਾਵਲੋਕਨਸ੍ਥਿਤਿਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ ਨਿਤ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨੁਰੂਪਾਧਿਦੇਵਤਾ।
ਤਯੋਃ ਕਾਮੇਸ਼੍ਵਰੀ ਸਦਾਨਨ੍ਦਘਨਾ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਸ੍ਵਾਤ੍ਮੈਕ੍ਯਰੂਪਾ ਦੇਵਤਾ ॥2॥
ਸਲਿਲਮਿਤਿ ਸੌਹਿਤ੍ਯਕਾਰਣਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ । ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਭਾਵਨਾਯੁਕ੍ਤ ਉਪਚਾਰਃ।
ਅਸ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਤਾ ਉਪਚਾਰਃ। ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤ:ਕਰਣਾਨਾਂ ਰੂਪਗ੍ਰਹਣਯੋਗ੍ਯਤਾ-ऽਸ੍ਤ੍ਵਿਤ੍ਯਾਵਾਹਨਮ੍।
ਤਸ੍ਯ ਵਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਃਕਰਣਾਨਾਮੇਕਰੂਪਵਿषਯਗ੍ਰਹਣਮਾਸਨਮ੍।
ਰਕ੍ਤਸ਼ੁਕ੍ਲਪਦੈਕੀਕਰਣ-ਮ੍ਪਾਦ੍ਯਮ੍।
ਉਜ੍ਜ੍ਵਲਦਾ-ਮੋਦਾਨਨ੍ਦਾਸਨਦਾਨਮਰ੍ਘ੍ਯਮ੍।
ਸ੍ਵਚ੍ਛਂ ਸ੍ਵਤ:ਸਿਦ੍ਧਮਿਤ੍ਯਾਚਮਨੀਯਮ੍। ਚਿਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਯੀਤਿ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸ੍ਤ੍ਰਵਣਂ ਸ੍ਨਾਨਮ੍। ਚਿਦਗ੍ਨਿਸ੍ਵਰੂਪਪਰਮਾਨਨ੍ਦਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਫੁਰਣਂ-ਵਁਸ੍ਤ੍ਰਮ੍। ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਧਾ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਵੇਨੇਚ੍ਛਾਜ੍ਞਾਨ-ਕ੍ਰਿਯਾਤ੍ਮਕਬ੍ਰਹ੍ਮਗ੍ਰਨ੍ਥਿਮਦ੍ਰਸਤਨ੍ਤੁਬ੍ਰਹ੍ਮਨਾਡੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰਮ੍।
ਸ੍ਵਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਵਸ੍ਤੁਸਙ੍ਗਰਹਿਤਸ੍ਮਰਣਂ-ਵਿਁਭੂषਣਮ੍। ਸ੍ਵਚ੍ਛਸ੍ਵਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਾਸ੍ਮਰਣ-ਙ੍ਗਨ੍ਧਃ ।
ਸਮਸ੍ਤਵਿषਯਾਣਾ-ਮ੍ਮਨਸ-ਸ੍ਸ੍ਥੈਰ੍ਯੇਣਾਨੁਸਨ੍ਧਾਨ-ਙ੍ਕੁਸੁਮਮ੍ । ਤੇषਾਮੇਵ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ੍ਵੀਕਰਣ-ਨ੍ਧੂਪਃ । ਪਵਨਾਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਰ੍ਧ੍ਵਗ੍ਵਲਨਸਚ੍ਚਿਦੁਲ੍ਕਾਕਾਸ਼ਦੇਹੋ ਦੀਪਃ । ਸਮਸ੍ਤਯਾਤਾਯਾ-ਤਵਰ੍ਜ੍ਯ-ਨ੍ਨੈਵੇਦ੍ਯਮ੍ । ਅਵਸ੍ਥਾਤ੍ਰਯਾਣਾਮੇਕੀਕਰਣ-ਨ੍ਤਾਮ੍ਬੂਲਮ੍। ਮੂਲਾਧਾਰਾਦਾਬ੍ਰਹ੍ਮਰਨ੍ਧ੍ਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤ-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਨ੍ਧ੍ਰਾਦਾ-ਮੂਲਾਧਾਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤ-ਙ੍ਗਤਾਗਤਰੂਪੇਣ ਪ੍ਰਾਦਕ੍षਿਣ੍ਯਮ੍। ਤੁਰ੍ਯਾਵਸ੍ਥਾ ਨਮਸ੍ਕਾਰਃ ।
ਦੇਹਸ਼ੂਨ੍ਯਪ੍ਰਮਾਤृਤਾਨਿਮਜ੍ਜਨ-ਮ੍ਬਲਿਹਰਣਮ੍।
ਸਤ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮੌਦਾਸੀਨ੍ਯਨਿਤ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਲਾਪਨਂ ਹੋਮਃ।
ਸ੍ਵਯ-ਨ੍ਤਤ੍ਪਾਦੁਕਾ-ਨਿਮਜ੍ਜਨ-ਮ੍ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਧ੍ਯਾਨਮ੍॥3॥
ਏਵ-ਮ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਤ੍ਰਯ-ਮ੍ਭਾਵਨਾਪਰੋ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਤਿ।
ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਤਾਤ੍ਮੈਕ੍ਯਸਿਦ੍ਧਿਃ।
ਚਿਨ੍ਤਿਤਕਾਰ੍ਯਾਣ੍ਯ-ਯਤ੍ਨੇਨ ਸਿਦ੍ਧਯਨ੍ਤਿ।
ਸ ਏਵ ਸ਼ਿਵਯੋਗੀਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ ॥4॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīguru-ssarvakāraṇabhūtā śaktiḥ ||1||
kena navarandhrarūpo dehaḥ|
navaśaktirūpaṃ śrīcakrama|
vārāhī pitṛrūpā|
kurukullā balidevatā mātā|
puruṣārthā-ssāgarāḥ|
deho navaratnadvīpaḥ|
ādhāranavakamudrā: śaktayaḥ|
tvagādisaptadhātubhira-nekai-ssaṃ​yu~ktā-ssaṅkalpāḥ kalpataravaḥ|
teja: kalpakodyānam|rasanayā bhāvyamānā madhurāmlatikta-kaṭukaṣāyalavaṇabhedā-ṣṣaḍrasā-ṣṣaḍṛtavaḥ |
kriyāśaktiḥ pīṭham|
kuṇḍalinī jñānaśaktirgṛham| icchāśaktirmahātripurasundarī|
jñātā hotā jñānamagniḥ jñeyaṃ haviḥ| jñātṛjñānajñeyānāmabhedabhāvanaṃ śrīcakrapūjanam| niyatisahitā-śśr-ṛṅgārādayo nava rasā aṇimādayaḥ| kāmakrodhalobhamohamada-mātsaryapuṇyapāpamayā brāhmayādyaṣṭaśaktayaḥ | pṛthivyaptejovāyvākāśaśrotratvakcakṣurjihvāghrāṇavā-kpāṇipādapāyūpasthamanovikārā-ṣṣoḍaśa śaktayaḥ |
vacanādānagamanavisargānandahānopekṣābuddhayo-'naṅgakusumādiśaktayo-'ṣṭau|
alambusā kuhūrviśvodarī varuṇā hastijihvā yaśasvatyaśvinī gāndhārī pūṣā śaṅkhinī sarasvatīḍā piṅgalā suṣumnā ceti caturdaśa nāḍyaḥ| sarvasaṅkṣobhiṇyādicaturdaśāragā devatāḥ| prāṇāpānavyānodānasamānanāgakūrmakṛkaradevadattadhanañjayā iti daśa vāyavaḥ |
sarvasiddhi-pradā devyo bahirdaśāragā devatāḥ| etadvāyudaśakasaṃsargopāthibhedena recakapūrakaśoṣakadāhaka-plāvakā amṛtamiti prāṇamukhyatvena pañcavidho-'sti |
kṣārako dārakaḥ, kṣobhako mohako jṛmbhaka ityapālanamukhyatvena pañcavidho-'sti |
tena manuṣyāṇā-mmohako dāhako bhakṣyabhojyalehyacoṣyapeyā-tmaka-ñcaturvidhamanna-mpācayati|
etā daśa vahnikalā-ssarvātvādyantardaśāragā devatāḥ| śītoṣṇasukhaduḥkhecchāsattvarajastamoguṇā vaśinyādiśaktayo-'ṣṭau|
śabdaspar​śarūparasagandhāḥ pañcatanmātrāḥ pañca puṣpabāṇā mana ikṣudhanuḥ|
vaśyo bāṇo rāgaḥ pāśaḥ|
dveṣo-'ṅkuśaḥ|
avyaktamahattattvamahadahaṅkāra iti kāmeśvarīvajneśvarībhagamālinyo-'ntastrikoṇāgnagā devatāḥ |
pañcadaśatithirūpeṇa kālasya pariṇāmāvalokanasthitiḥ pañcadaśa nityā śraddhānurūpādhidevatā|
tayoḥ kāmeśvarī sadānandaghanā paripūrṇasvātmaikyarūpā devatā ||2||
salilamiti sauhityakāraṇaṃ sattvam | kartavyamakartavyamiti bhāvanāyukta upacāraḥ|
asti nāstīti kartavyatā upacāraḥ| bāhyābhyanta:karaṇānāṃ rūpagrahaṇayogyatā-'stvityāvāhanam|
tasya vāhyābhyantaḥkaraṇānāmekarūpaviṣayagrahaṇamāsanam|
raktaśuklapadaikīkaraṇa-mpādyam|
ujjvaladā-modānandāsanadānamarghyam|
svacchaṃ svata:siddhamityācamanīyam| ciccandramayīti sarvāṅgastravaṇaṃ snānam| cidagnisvarūpaparamānandaśaktisphuraṇaṃ-va~stram| pratyekaṃ saptaviṃśatidhā bhinnatvenecchājñāna-kriyātmakabrahmagranthimadrasatantubrahmanāḍī brahmasūtram|
svavyatiriktavastusaṅgarahitasmaraṇaṃ-vi~bhūṣaṇam| svacchasvaparipūrṇatāsmaraṇa-ṅgandhaḥ |
samastaviṣayāṇā-mmanasa-ssthairyeṇānusandhāna-ṅkusumam | teṣāmeva sarvadā svīkaraṇa-ndhūpaḥ | pavanāvacchinnordhvagvalanasaccidulkākāśadeho dīpaḥ | samastayātāyā-tavarjya-nnaivedyam | avasthātrayāṇāmekīkaraṇa-ntāmbūlam| mūlādhārādābrahmarandhraparyanta-mbrahmarandhrādā-mūlādhāraparyanta-ṅgatāgatarūpeṇa prādakṣiṇyam| turyāvasthā namaskāraḥ |
dehaśūnyapramātṛtānimajjana-mbaliharaṇam|
satyamasti kartavyamakartavyamaudāsīnyanityātmavilāpanaṃ homaḥ|
svaya-ntatpādukā-nimajjana-mparipūrṇadhyānam||3||
eva-mmuhūrtatraya-mbhāvanāparo jīvanmukto bhavati|
tasya devatātmaikyasiddhiḥ|
cintitakāryāṇya-yatnena siddhayanti|
sa eva śivayogīti kathyate ||4||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever