📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ਪਾਰਾਯਣ - ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
Shrimadbhagavadgita Parayana - Saptadasho'dhyayah
Gita Vyasa Gurmukhi
ੴ ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਅਥ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗਃ
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ
ਯੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਧਿਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਯਜਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ।
ਤੇषਾਂ ਨਿष੍ਠਾ ਤੁ ਕਾ ਕृष੍ਣ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਹੋ ਰਜਸ੍ਤਮਃ ॥1॥
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ
ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਭਵਤਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਦੇਹਿਨਾਂ ਸਾ ਸ੍ਵਭਾਵਜਾ ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀ ਰਾਜਸੀ ਚੈਵ ਤਾਮਸੀ ਚੇਤਿ ਤਾਂ ਸ਼ृਣੁ ॥2॥
ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨੁਰੂਪਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਭਵਤਿ ਭਾਰਤ ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਮਯੋऽਯਂ ਪੁਰੁषਃ ਯੋ ਯਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਃ ਸ ਏਵ ਸਃ ॥3॥
ਯਜਨ੍ਤੇ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾ ਦੇਵਾਨ੍ ਯਕ੍षਰਕ੍षਾਂਸਿ ਰਾਜਸਾਃ ।
ਪ੍ਰੇਤਾਨ੍ਭੂਤਗਣਾਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਯਜਨ੍ਤੇ ਤਾਮਸਾ ਜਨਾਃ ॥4॥
ਅਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਹਿਤਂ ਘੋਰਂ ਤਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯੇ ਤਪੋ ਜਨਾਃ ।
ਦਮ੍ਭਾਹਙ੍ਕਾਰਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕਾਮਰਾਗਬਲਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥5॥
ਕਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤਃ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥਂ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਮਚੇਤਸਃ ।
ਮਾਂ ਚੈਵਾਨ੍ਤਃ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥਂ ਤਾਨ੍ਵਿਦ੍ਧ੍ਯਾਸੁਰਨਿਸ਼੍ਚਯਾਨ੍ ॥6॥
ਆਹਾਰਸ੍ਤ੍ਵਪਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਵਿਧੋ ਭਵਤਿ ਪ੍ਰਿਯਃ ।
ਯਜ੍ਞਸ੍ਤਪਸ੍ਤਥਾ ਦਾਨਂ ਤੇषਾਂ ਭੇਦਮਿਮਂ ਸ਼ृਣੁ ॥7॥
ਆਯੁਃਸਤ੍ਤ੍ਵਬਲਾਰੋਗ੍ਯ-ਸੁਖਪ੍ਰੀਤਿਵਿਵਰ੍ਧਨਾਃ ।
ਰਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਃ ਸ੍ਥਿਰਾ ਹृਦ੍ਯਾਃ ਆਹਾਰਾਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਪ੍ਰਿਯਾਃ ॥8॥
ਕਟ੍ਵਮ੍ਲਲਵਣਾਤ੍ਯੁष੍ਣ-ਤੀਕ੍ष੍ਣਰੂਕ੍षਵਿਦਾਹਿਨਃ ।
ਆਹਾਰਾ ਰਾਜਸਸ੍ਯੇष੍ਟਾਃ ਦੁਃਖਸ਼ੋਕਾਮਯਪ੍ਰਦਾਃ ॥9॥
ਯਾਤਯਾਮਂ ਗਤਰਸਂ ਪੂਤਿ ਪਰ੍ਯੁषਿਤਂ ਚ ਯਤ੍ ।
ਉਚ੍ਛਿष੍ਟਮਪਿ ਚਾਮੇਧ੍ਯਂ ਭੋਜਨਂ ਤਾਮਸਪ੍ਰਿਯਮ੍ ॥10॥
ਅਫਲਾਕਾਙ੍ਕ੍षਿਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞਃ ਵਿਧਿਦृष੍ਟੋ ਯ ਇਜ੍ਯਤੇ ।
ਯष੍ਟਵ੍ਯਮੇਵੇਤਿ ਮਨਃ ਸਮਾਧਾਯ ਸ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਃ ॥11॥
ਅਭਿਸਨ੍ਧਾਯ ਤੁ ਫਲਂ ਦਮ੍ਭਾਰ੍ਥਮਪਿ ਚੈਵ ਯਤ੍ ।
ਇਜ੍ਯਤੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਂ ਯਜ੍ਞਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਰਾਜਸਮ੍ ॥12॥
ਵਿਧਿਹੀਨਮਸृष੍ਟਾਨ੍ਨਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਹੀਨਮਦਕ੍षਿਣਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਿਰਹਿਤਂ ਯਜ੍ਞਂ ਤਾਮਸਂ ਪਰਿਚਕ੍षਤੇ ॥13॥
ਦੇਵਦ੍ਵਿਜਗੁਰੁਪ੍ਰਾਜ੍ਞ-ਪੂਜਨਂ ਸ਼ੌਚਮਾਰ੍ਜਵਮ੍ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਮਹਿਂਸਾ ਚ ਸ਼ਾਰੀਰਂ ਤਪ ਉਚ੍ਯਤੇ ॥14॥
ਅਨੁਦ੍ਵੇਗਕਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤਂ ਚ ਯਤ੍ ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਾਭ੍ਯਸਨਂ ਚੈਵ ਵਾਙ੍ਮਯਂ ਤਪ ਉਚ੍ਯਤੇ ॥15॥
ਮਨਃ ਪ੍ਰਸਾਦਃ ਸੌਮ੍ਯਤ੍ਵਂ ਮੌਨਮਾਤ੍ਮਵਿਨਿਗ੍ਰਹਃ ।
ਭਾਵਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰਿਤ੍ਯੇਤਤ੍ ਤਪੋ ਮਾਨਸਮੁਚ੍ਯਤੇ ॥16॥
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਤਪ੍ਤਂ ਤਪਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਨਰੈਃ ।
ਅਫਲਾਕਾਙ੍ਕ੍षਿਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਪਰਿਚਕ੍षਤੇ ॥17॥
ਸਤ੍ਕਾਰਮਾਨਪੂਜਾਰ੍ਥਂ ਤਪੋ ਦਮ੍ਭੇਨ ਚੈਵ ਯਤ੍ ।
ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤਦਿਹ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਰਾਜਸਂ ਚਲਮਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥18॥
ਮੂਢਗ੍ਰਾਹੇਣਾਤ੍ਮਨੋ ਯਤ੍ ਪੀਡਯਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤਪਃ ।
ਪਰਸ੍ਯੋਤ੍ਸਾਦਨਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਤਤ੍ਤਾਮਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍ ॥19॥
ਦਾਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਯਦ੍ਦਾਨਂ ਦੀਯਤੇऽਨੁਪਕਾਰਿਣੇ ।
ਦੇਸ਼ੇ ਕਾਲੇ ਚ ਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤਦ੍ਦਾਨਂ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ॥20॥
ਯਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਕਾਰਾਰ੍ਥਂ ਫਲਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵਾ ਪੁਨਃ ।
ਦੀਯਤੇ ਚ ਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟਂ ਤਦ੍ਦਾਨਂ ਰਾਜਸਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ॥21॥
ਅਦੇਸ਼ਕਾਲੇ ਯਦ੍ਦਾਨਮ੍ ਅਪਾਤ੍ਰੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦੀਯਤੇ ।
ਅਸਤ੍ਕृਤਮਵਜ੍ਞਾਤਂ ਤਤ੍ਤਾਮਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍ ॥22॥
ੴ ਤਤ੍ਸਦਿਤਿ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤੇਨ ਵੇਦਾਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਵਿਹਿਤਾਃ ਪੁਰਾ ॥23॥
ਤਸ੍ਮਾਦੋਮਿਤ੍ਯੁਦਾਹृਤ੍ਯ ਯਜ੍ਞਦਾਨਤਪਃਕ੍ਰਿਯਾਃ ।
ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਿਧਾਨੋਕ੍ਤਾਃ ਸਤਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਾਮ੍ ॥24॥
ਤਦਿਤ੍ਯਨਭਿਸਨ੍ਧਾਯ ਫਲਂ ਯਜ੍ਞਤਪਃਕ੍ਰਿਯਾਃ ।
ਦਾਨਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਃ ਕ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਮੋਕ੍षਕਾਙ੍ਕ੍षਿਭਿਃ ॥25॥
ਸਦ੍ਭਾਵੇ ਸਾਧੁਭਾਵੇ ਚ ਸਦਿਤ੍ਯੇਤਤ੍ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਤੇ ।
ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਤਥਾ ਸਚ੍ਛਬ੍ਦਃ ਪਾਰ੍ਥ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ॥26॥
ਯਜ੍ਞੇ ਤਪਸਿ ਦਾਨੇ ਚ ਸ੍ਥਿਤਿਃ ਸਦਿਤਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ ।
ਕਰ੍ਮ ਚੈਵ ਤਦਰ੍ਥੀਯਂ ਸਦਿਤ੍ਯੇਵਾਭਿਧੀਯਤੇ ॥27॥
ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਹੁਤਂ ਦਤ੍ਤਂ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਕृਤਂ ਚ ਯਤ੍ ।
ਅਸਦਿਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਰ੍ਥ ਨ ਚ ਤਤ੍ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਨੋ ਇਹ ॥28॥
॥ ੴ ਤਤ੍ਸਦਿਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾਸੁ ਉਪਨਿषਤ੍ਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਯਾਂ
ਯੋਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਾਰ੍ਜੁਨਸਂਵਾਦੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗੋ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
oṃ śrī paramātmane namaḥ
atha saptadaśo'dhyāyaḥ
śraddhātrayavibhāgayogaḥ
arjuna uvāca
ye śāstravidhimutsṛjya yajante śraddhayānvitāḥ |
teṣāṃ niṣṭhā tu kā kṛṣṇa sattvamāho rajastamaḥ ||1||
śrī bhagavānuvāca
trividhā bhavati śraddhā dehināṃ sā svabhāvajā |
sāttvikī rājasī caiva tāmasī ceti tāṃ śṛṇu ||2||
sattvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata |
śraddhāmayo'yaṃ puruṣaḥ yo yacchraddhaḥ sa eva saḥ ||3||
yajante sāttvikā devān yakṣarakṣāṃsi rājasāḥ |
pretānbhūtagaṇāṃścānye yajante tāmasā janāḥ ||4||
aśāstravihitaṃ ghoraṃ tapyante ye tapo janāḥ |
dambhāhaṅkārasaṃyuktāḥ kāmarāgabalānvitāḥ ||5||
karśayantaḥ śarīrasthaṃ bhūtagrāmamacetasaḥ |
māṃ caivāntaḥ śarīrasthaṃ tānviddhyāsuraniścayān ||6||
āhārastvapi sarvasya trividho bhavati priyaḥ |
yajñastapastathā dānaṃ teṣāṃ bhedamimaṃ śṛṇu ||7||
āyuḥsattvabalārogya-sukhaprītivivardhanāḥ |
rasyāḥ snigdhāḥ sthirā hṛdyāḥ āhārāḥ sāttvikapriyāḥ ||8||
kaṭvamlalavaṇātyuṣṇa-tīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ |
āhārā rājasasyeṣṭāḥ duḥkhaśokāmayapradāḥ ||9||
yātayāmaṃ gatarasaṃ pūti paryuṣitaṃ ca yat |
ucchiṣṭamapi cāmedhyaṃ bhojanaṃ tāmasapriyam ||10||
aphalākāṅkṣibhiryajñaḥ vidhidṛṣṭo ya ijyate |
yaṣṭavyameveti manaḥ samādhāya sa sāttvikaḥ ||11||
abhisandhāya tu phalaṃ dambhārthamapi caiva yat |
ijyate bharataśreṣṭha taṃ yajñaṃ viddhi rājasam ||12||
vidhihīnamasṛṣṭānnaṃ mantrahīnamadakṣiṇam |
śraddhāvirahitaṃ yajñaṃ tāmasaṃ paricakṣate ||13||
devadvijaguruprājña-pūjanaṃ śaucamārjavam |
brahmacaryamahiṃsā ca śārīraṃ tapa ucyate ||14||
anudvegakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat |
svādhyāyābhyasanaṃ caiva vāṅmayaṃ tapa ucyate ||15||
manaḥ prasādaḥ saumyatvaṃ maunamātmavinigrahaḥ |
bhāvasaṃśuddhirityetat tapo mānasamucyate ||16||
śraddhayā parayā taptaṃ tapastattrividhaṃ naraiḥ |
aphalākāṅkṣibhiryuktaiḥ sāttvikaṃ paricakṣate ||17||
satkāramānapūjārthaṃ tapo dambhena caiva yat |
kriyate tadiha proktaṃ rājasaṃ calamadhruvam ||18||
mūḍhagrāheṇātmano yat pīḍayā kriyate tapaḥ |
parasyotsādanārthaṃ vā tattāmasamudāhṛtam ||19||
dātavyamiti yaddānaṃ dīyate'nupakāriṇe |
deśe kāle ca pātre ca taddānaṃ sāttvikaṃ smṛtam ||20||
yattu pratyupakārārthaṃ phalamuddiśya vā punaḥ |
dīyate ca parikliṣṭaṃ taddānaṃ rājasaṃ smṛtam ||21||
adeśakāle yaddānam apātrebhyaśca dīyate |
asatkṛtamavajñātaṃ tattāmasamudāhṛtam ||22||
oṃ tatsaditi nirdeśaḥ brahmaṇastrividhaḥ smṛtaḥ |
brāhmaṇāstena vedāśca yajñāśca vihitāḥ purā ||23||
tasmādomityudāhṛtya yajñadānatapaḥkriyāḥ |
pravartante vidhānoktāḥ satataṃ brahmavādinām ||24||
tadityanabhisandhāya phalaṃ yajñatapaḥkriyāḥ |
dānakriyāśca vividhāḥ kriyante mokṣakāṅkṣibhiḥ ||25||
sadbhāve sādhubhāve ca sadityetatprayujyate |
praśaste karmaṇi tathā sacchabdaḥ pārtha yujyate ||26||
yajñe tapasi dāne ca sthitiḥ saditi cocyate |
karma caiva tadarthīyaṃ sadityevābhidhīyate ||27||
aśraddhayā hutaṃ dattaṃ tapastaptaṃ kṛtaṃ ca yat |
asadityucyate pārtha na ca tatpretya no iha ||28||
|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ
yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde śraddhātrayavibhāgayogo nāma saptadaśo'dhyāyaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever