📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ਪਾਰਾਯਣ - ਏਕਾਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
Shrimadbhagavadgita Parayana - Ekadasho'dhyayah
Gita Vyasa Gurmukhi
ੴ ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਅਥ ਏਕਾਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਯੋਗਃ
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ
ਮਦਨੁਗ੍ਰਹਾਯ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਮਧ੍ਯਾਤ੍ਮਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤਮ੍ ।
ਯਤ੍ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਵਚਸ੍ਤੇਨ ਮੋਹੋऽਯਂ ਵਿਗਤੋ ਮਮ ॥1॥
ਭਵਾਪ੍ਯਯੌ ਹਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਵਿਸ੍ਤਰਸ਼ੋ ਮਯਾ ।
ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ष ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਪਿ ਚਾਵ੍ਯਯਮ੍ ॥2॥
ਏਵਮੇਤਦ੍ਯਥਾऽऽਤ੍ਥ ਤ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ।
ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤੇ ਰੂਪਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ ॥3॥
ਮਨ੍ਯਸੇ ਯਦਿ ਤਚ੍ਛਕ੍ਯਂ ਮਯਾ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਤਿ ਪ੍ਰਭੋ ।
ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰ ਤਤੋ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਵ੍ਯਯਮ੍ ॥4॥
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ
ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਪਾਰ੍ਥ ਰੂਪਾਣਿ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।
ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਾਕृਤੀਨਿ ਚ ॥5॥
ਪਸ਼੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਾਨ੍ਵਸੂਨ੍ਰੁਦ੍ਰਾਨ੍ ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਮਰੁਤਸ੍ਤਥਾ ।
ਬਹੂਨ੍ਯਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਾਣਿ ਪਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਾਣਿ ਭਾਰਤ ॥6॥
ਇਹੈਕਸ੍ਥਂ ਜਗਤ੍ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਾਦ੍ਯ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ ।
ਮਮ ਦੇਹੇ ਗੁਡਾਕੇਸ਼ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਤ੍ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ॥7॥
ਨ ਤੁ ਮਾਂ ਸ਼ਕ੍ਯਸੇ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਅਨੇਨੈਵ ਸ੍ਵਚਕ੍षੁषਾ ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ ਚਕ੍षੁਃ ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਯੋਗਮੈਸ਼੍ਵਰਮ੍ ॥8॥
ਸਞ੍ਜਯ ਉਵਾਚ
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ ਮਹਾਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੋ ਹਰਿਃ ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਪਾਰ੍ਥਾਯ ਪਰਮਂ ਰੂਪਮੈਸ਼੍ਵਰਮ੍ ॥9॥
ਅਨੇਕਵਕ੍ਤ੍ਰਨਯਨਮ੍ ਅਨੇਕਾਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।
ਅਨੇਕਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਂ ਦਿਵ੍ਯਾਨੇਕੋਦ੍ਯਤਾਯੁਧਮ੍ ॥10॥
ਦਿਵ੍ਯਮਾਲ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰਂ ਦਿਵ੍ਯਗਨ੍ਧਾਨੁਲੇਪਨਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਯਂ ਦੇਵਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਮ੍ ॥11॥
ਦਿਵਿ ਸੂਰ੍ਯਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਭਵੇਦ੍ਯੁਗਪਦੁਤ੍ਥਿਤਾ ।
ਯਦਿ ਭਾਃ ਸਦृਸ਼ੀ ਸਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਭਾਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥12॥
ਤਤ੍ਰੈਕਸ੍ਥਂ ਜਗਤ੍ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਪ੍ਰਵਿਭਕ੍ਤਮਨੇਕਧਾ ।
ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰੇ ਪਾਣ੍ਡਵਸ੍ਤਦਾ ॥13॥
ਤਤਃ ਸ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਃ ਹृष੍ਟਰੋਮਾ ਧਨਞ੍ਜਯਃ ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਦੇਵਂ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰਭਾषਤ ॥14॥
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ
ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੇਵਾਂਸ੍ਤਵ ਦੇਵ ਦੇਹੇ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਥਾ ਭੂਤਵਿਸ਼ੇषਸਙ੍ਘਾਨ੍ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮੀਸ਼ਂ ਕਮਲਾਸਨਸ੍ਥਮ੍ ऋषੀਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨੁਰਗਾਂਸ਼੍ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ ॥15॥
ਅਨੇਕਬਾਹੂਦਰਵਕ੍ਤ੍ਰਨੇਤ੍ਰਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਤੋऽਨਨ੍ਤਰੂਪਮ੍ ।
ਨਾਨ੍ਤਂ ਨ ਮਧ੍ਯਂ ਨ ਪੁਨਸ੍ਤਵਾਦਿਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ॥16॥
ਕਿਰੀਟਿਨਂ ਗਦਿਨਂ ਚਕ੍ਰਿਣਂ ਚ ਤੇਜੋਰਾਸ਼ਿਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦੀਪ੍ਤਿਮਨ੍ਤਮ੍ ।
ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਦੁਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ष੍ਯਂ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ ਦੀਪ੍ਤਾਨਲਾਰ੍ਕਦ੍ਯੁਤਿਮਪ੍ਰਮੇਯਮ੍ ॥17॥
ਤ੍ਵਮਕ੍षਰਂ ਪਰਮਂ ਵੇਦਿਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਮਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪਰਂ ਨਿਧਾਨਮ੍ ।
ਤ੍ਵਮਵ੍ਯਯਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਧਰ੍ਮਗੋਪ੍ਤਾ ਸਨਾਤਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਰੁषੋ ਮਤੋ ਮੇ ॥18॥
ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤਮਨਨ੍ਤਵੀਰ੍ਯਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਬਾਹੁਂ ਸ਼ਸ਼ਿਸੂਰ੍ਯਨੇਤ੍ਰਮ੍ ।
ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਦੀਪ੍ਤਹੁਤਾਸ਼ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਤਪਨ੍ਤਮ੍ ॥19॥
ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵ੍ਯੋਰਿਦਮਨ੍ਤਰਂ ਹਿ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯੈਕੇਨ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਃ ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਦ੍ਭੁਤਂ ਰੂਪਮੁਗ੍ਰਂ ਤਵੇਦਂ ਲੋਕਤ੍ਰਯਂ ਪ੍ਰਵ੍ਯਥਿਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ ॥20॥ [ਰੂਪਮਿਦਂ ਤਵੋਗ੍ਰਂ]
ਅਮੀ ਹਿ ਤ੍ਵਾ ਸੁਰਸਙ੍ਘਾ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿਦ੍ਭੀਤਾਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯੋ ਗृਣਨ੍ਤਿ ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਰ੍षਿਸਿਦ੍ਧਸਙ੍ਘਾਃ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਃ ਪੁष੍ਕਲਾਭਿਃ ॥21॥
ਰੁਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵੋ ਯੇ ਚ ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਵਿਸ਼੍ਵੇऽਸ਼੍ਵਿਨੌ ਮਰੁਤਸ਼੍ਚੋष੍ਮਪਾਸ਼੍ਚ ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍षਾਸੁਰਸਿਦ੍ਧਸਙ੍ਘਾਃ ਵੀਕ੍षਨ੍ਤੇ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇ ॥22॥
ਰੂਪਂ ਮਹਤ੍ਤੇ ਬਹੁਵਕ੍ਤ੍ਰ ਨੇਤ੍ਰਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਬਹੁਬਾਹੂਰੁਪਾਦਮ੍ ।
ਬਹੂਦਰਂ ਬਹੁਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰਵ੍ਯਥਿਤਾਸ੍ਤਥਾऽਹਮ੍ ॥23॥
ਨਭਃ ਸ੍ਪृਸ਼ਂ ਦੀਪ੍ਤਮਨੇਕਵਰ੍ਣਂ ਵ੍ਯਾਤ੍ਤਾਨਨਂ ਦੀਪ੍ਤਵਿਸ਼ਾਲਨੇਤ੍ਰਮ੍ ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਿ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਵ੍ਯਥਿਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਧृਤਿਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਾਮਿ ਸ਼ਮਂ ਚ ਵਿष੍ਣੋ ॥24॥
ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਾਨਿ ਚ ਤੇ ਮੁਖਾਨਿ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਕਾਲਾਨਲਸਨ੍ਨਿਭਾਨਿ ।
ਦਿਸ਼ੋ ਨ ਜਾਨੇ ਨ ਲਭੇ ਚ ਸ਼ਰ੍ਮ ਪ੍ਰਸੀਦ ਦੇਵੇਸ਼ ਜਗਨ੍ਨਿਵਾਸ ॥25॥
ਅਮੀ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਹੈਵਾਵਨਿਪਾਲਸਙ੍ਘੈਃ ।
ਭੀष੍ਮੋ ਦ੍ਰੋਣਃ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਥਾऽਸੌ ਸਹਾਸ੍ਮਦੀਯੈਰਪਿ ਯੋਧਮੁਖ੍ਯੈਃ ॥26॥
ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤੇ ਤ੍ਵਰਮਾਣਾ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਾਨਿ ਭਯਾਨਕਾਨਿ ।
ਕੇਚਿਦ੍ਵਿਲਗ੍ਨਾ ਦਸ਼ਨਾਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਨ੍ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਚੂਰ੍ਣਿਤੈਰੁਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗੈਃ ॥27॥
ਯਥਾ ਨਦੀਨਾਂ ਬਹਵੋऽਮ੍ਬੁਵੇਗਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਮੇਵਾਭਿਮੁਖਾ ਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ।
ਤਥਾ ਤਵਾਮੀ ਨਰਲੋਕਵੀਰਾਃ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਭਿਵਿਜ੍ਵਲਨ੍ਤਿ ॥28॥
ਯਥਾ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਂ ਜ੍ਵਲਨਂ ਪਤਙ੍ਗਾਃ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਨਾਸ਼ਾਯ ਸਮृਦ੍ਧਵੇਗਾਃ ।
ਤਥੈਵ ਨਾਸ਼ਾਯ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਲੋਕਾਃ ਤਵਾਪਿ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸਮृਦ੍ਧਵੇਗਾਃ ॥29॥
ਲੇਲਿਹ੍ਯਸੇ ਗ੍ਰਸਮਾਨਃ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ ਲੋਕਾਨ੍ਸਮਗ੍ਰਾਨ੍ਵਦਨੈਰ੍ਜ੍ਵਲਦ੍ਭਿਃ ।
ਤੇਜੋਭਿਰਾਪੂਰ੍ਯ ਜਗਤ੍ਸਮਗ੍ਰਂ ਭਾਸਸ੍ਤਵੋਗ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਤਪਨ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੋ ॥30॥
ਆਖ੍ਯਾਹਿ ਮੇ ਕੋ ਭਵਾਨੁਗ੍ਰਰੂਪਃ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਦੇਵਵਰ ਪ੍ਰਸੀਦ ।
ਵਿਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਭਵਨ੍ਤਮਾਦ੍ਯਂ ਨ ਹਿ ਪ੍ਰਜਾਨਾਮਿ ਤਵ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਮ੍ ॥31॥
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ
ਕਾਲੋऽਸ੍ਮਿ ਲੋਕਕ੍षਯਕृਤ੍ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਃ ਲੋਕਾਨ੍ਸਮਾਹਰ੍ਤੁਮਿਹ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਃ ।
ऋਤੇऽਪਿ ਤ੍ਵਾ ਨ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇऽਵਸ੍ਥਿਤਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨੀਕੇषੁ ਯੋਧਾਃ ॥32॥
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠ ਯਸ਼ੋ ਲਭਸ੍ਵ ਜਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਭੁਙ੍ਕ੍ष੍ਵ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਮृਦ੍ਧਮ੍ ।
ਮਯੈਵੈਤੇ ਨਿਹਤਾਃ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਂ ਭਵ ਸਵ੍ਯਸਾਚਿਨ੍ ॥33॥
ਦ੍ਰੋਣਂ ਚ ਭੀष੍ਮਂ ਚ ਜਯਦ੍ਰਥਂ ਚ ਕਰ੍ਣਂ ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਪਿ ਯੋਧਵੀਰਾਨ੍ ।
ਮਯਾ ਹਤਾਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਹਿ ਮਾ ਵ੍ਯਥਿष੍ਠਾਃ ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਜੇਤਾਸਿ ਰਣੇ ਸਪਤ੍ਨਾਨ੍ ॥34॥
ਸਞ੍ਜਯ ਉਵਾਚ
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਵੇਪਮਾਨਃ ਕਿਰੀਟੀ ।
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਭੂਯ ਏਵਾਹ ਕृष੍ਣਂ ਸਗਦ੍ਗਦਂ ਭੀਤਭੀਤਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ॥35॥
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ
ਸ੍ਥਾਨੇ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਤਵ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਯਤ੍ਯਨੁਰਜ੍ਯਤੇ ਚ ।
ਰਕ੍षਾਂਸਿ ਭੀਤਾਨਿ ਦਿਸ਼ੋ ਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਨਮਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਸਿਦ੍ਧਸਙ੍ਘਾਃ ॥36॥
ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਤੇ ਨ ਨਮੇਰਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ ਗਰੀਯਸੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਪ੍ਯਾਦਿਕਰ੍ਤ੍ਰੇ ।
ਅਨਨ੍ਤ ਦੇਵੇਸ਼ ਜਗਨ੍ਨਿਵਾਸ ਤ੍ਵਮਕ੍षਰਂ ਸਦਸਤ੍ਤਤ੍ਪਰਂ ਯਤ੍ ॥37॥
ਤ੍ਵਮਾਦਿਦੇਵਃ ਪੁਰੁषਃ ਪੁਰਾਣਃ ਤ੍ਵਮਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪਰਂ ਨਿਧਾਨਮ੍ ।
ਵੇਤ੍ਤਾऽਸਿ ਵੇਦ੍ਯਂ ਚ ਪਰਂ ਚ ਧਾਮ ਤ੍ਵਯਾ ਤਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮਨਨ੍ਤਰੂਪ ॥38॥
ਵਾਯੁਰ੍ਯਮੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਵਰੁਣਃ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਸ਼੍ਚ ।
ਨਮੋ ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਕृਤ੍ਵਃ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਭੂਯੋऽਪਿ ਨਮੋ ਨਮਸ੍ਤੇ ॥39॥
ਨਮਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਥ ਪृष੍ਠਤਸ੍ਤੇ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵਤ ਏਵ ਸਰ੍ਵ ।
ਅਨਨ੍ਤਵੀਰ੍ਯਾਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਪ੍ਨੋषਿ ਤਤੋऽਸਿ ਸਰ੍ਵਃ ॥40॥
ਸਖੇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸਭਂ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਹੇ ਕृष੍ਣ ਹੇ ਯਾਦਵ ਹੇ ਸਖੇਤਿ ।
ਅਜਾਨਤਾ ਮਹਿਮਾਨਂ ਤਵੇਦਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰਮਾਦਾਤ੍ਪ੍ਰਣਯੇਨ ਵਾऽਪਿ ॥41॥
ਯਚ੍ਚਾਪਹਾਸਾਰ੍ਥਮਸਤ੍ਕृਤੋऽਸਿ ਵਿਹਾਰਸ਼ਯ੍ਯਾਸਨਭੋਜਨੇषੁ ।
ਏਕੋऽਥਵਾਪ੍ਯਚ੍ਯੁਤ ਤਤ੍ਸਮਕ੍षਂ ਤਤ੍ਕ੍षਾਮਯੇ ਤ੍ਵਾਮਹਮਪ੍ਰਮੇਯਮ੍ ॥42॥
ਪਿਤਾਸਿ ਲੋਕਸ੍ਯ ਚਰਾਚਰਸ੍ਯ ਤ੍ਵਮਸ੍ਯ ਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਰ੍ਗਰੀਯਾਨ੍ ।
ਨ ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੋऽਸ੍ਤ੍ਯਭ੍ਯਧਿਕਃ ਕੁਤੋऽਨ੍ਯਃ ਲੋਕਤ੍ਰਯੇऽਪ੍ਯਪ੍ਰਤਿਮਪ੍ਰਭਾਵ ॥43॥
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪ੍ਰਣਿਧਾਯ ਕਾਯਂ ਪ੍ਰਸਾਦਯੇ ਤ੍ਵਾਮਹਮੀਸ਼ਮੀਡ੍ਯਮ੍ ।
ਪਿਤੇਵ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਖੇਵ ਸਖ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਿਯਾਯਾਰ੍ਹਸਿ ਦੇਵ ਸੋਢੁਮ੍ ॥44॥
ਅਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਂ ਹृषਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਯੇਨ ਚ ਪ੍ਰਵ੍ਯਥਿਤਂ ਮਨੋ ਮੇ ।
ਤਦੇਵ ਮੇ ਦਰ੍ਸ਼ਯ ਦੇਵਰੂਪਂ ਪ੍ਰਸੀਦ ਦੇਵੇਸ਼ ਜਗਨ੍ਨਿਵਾਸ ॥45॥
ਕਿਰੀਟਿਨਂ ਗਦਿਨਂ ਚਕ੍ਰਹਸ੍ਤਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਹਂ ਤਥੈਵ ।
ਤੇਨੈਵ ਰੂਪੇਣ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜੇਨ ਸਹਸ੍ਰਬਾਹੋ ਭਵ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤੇ ॥46॥
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ -
ਮਯਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਨ ਤਵਾਰ੍ਜੁਨੇਦਂ ਰੂਪਂ ਪਰਂ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮਾਤ੍ਮਯੋਗਾਤ੍ ।
ਤੇਜੋਮਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮਨਨ੍ਤਮਾਦ੍ਯਂ ਯਨ੍ਮੇ ਤ੍ਵਦਨ੍ਯੇਨ ਨ ਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਮ੍ ॥47॥
ਨ ਵੇਦਯਜ੍ਞਾਧ੍ਯਯਨੈਰ੍ਨ ਦਾਨੈਃ ਨ ਚ ਕ੍ਰਿਯਾਭਿਰ੍ਨ ਤਪੋਭਿਰੁਗ੍ਰੈਃ ।
ਏਵਂਰੂਪਃ ਸ਼ਕ੍ਯ ਅਹਂ ਨृਲੋਕੇ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤ੍ਵਦਨ੍ਯੇਨ ਕੁਰੁਪ੍ਰਵੀਰ ॥48॥
ਮਾ ਤੇ ਵ੍ਯਥਾ ਮਾ ਚ ਵਿਮੂਢਭਾਵਃ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੂਪਂ ਘੋਰਮੀਦृਙ੍ਮਮੇਦਮ੍ ।
ਵ੍ਯਪੇਤਭੀਃ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾਃ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਦੇਵ ਮੇ ਰੂਪਮਿਦਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯ ॥49॥
ਸਞ੍ਜਯ ਉਵਾਚ
ਇਤ੍ਯਰ੍ਜੁਨਂ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਤਥੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕਂ ਰੂਪਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਭੂਯਃ ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਚ ਭੀਤਮੇਨਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਸੌਮ੍ਯਵਪੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ॥50॥
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ
ਦृष੍ਟ੍ਵੇਦਂ ਮਾਨੁषਂ ਰੂਪਂ ਤਵ ਸੌਮ੍ਯਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨ ।
ਇਦਾਨੀਮਸ੍ਮਿ ਸਂਵृਤ੍ਤਃ ਸਚੇਤਾਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਗਤਃ ॥51॥
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ
ਸੁਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਮਿਦਂ ਰੂਪਂ ਦृष੍ਟਵਾਨਸਿ ਯਨ੍ਮਮ ।
ਦੇਵਾ ਅਪ੍ਯਸ੍ਯ ਰੂਪਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਙ੍ਕ੍षਿਣਃ ॥52॥
ਨਾਹਂ ਵੇਦੈਰ੍ਨ ਤਪਸਾ ਨ ਦਾਨੇਨ ਨ ਚੇਜ੍ਯਯਾ ।
ਸ਼ਕ੍ਯ ਏਵਂਵਿਧੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਦृष੍ਟਵਾਨਸਿ ਮਾਂ ਯਥਾ ॥53॥
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਨਨ੍ਯਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਃ ਅਹਮੇਵਂਵਿਧੋऽਰ੍ਜੁਨ ।
ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਚ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਂ ਚ ਪਰਨ੍ਤਪ ॥54॥
ਮਤ੍ਕਰ੍ਮਕृਨ੍ਮਤ੍ਪਰਮਃ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਃ ਸਙ੍ਗਵਰ੍ਜਿਤਃ ।
ਨਿਰ੍ਵੈਰਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਯਃ ਸ ਮਾਮੇਤਿ ਪਾਣ੍ਡਵ ॥55॥
॥ ੴ ਤਤ੍ਸਦਿਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾਸੁ ਉਪਨਿषਤ੍ਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਯਾਂ
ਯੋਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਾਰ੍ਜੁਨਸਂਵਾਦੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਯੋਗੋ ਨਾਮ ਏਕਾਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
oṃ śrī paramātmane namaḥ
atha ekādaśo'dhyāyaḥ
viśvarūpasandarśanayogaḥ
arjuna uvāca
madanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasañjñitam |
yattvayoktaṃ vacastena moho'yaṃ vigato mama ||1||
bhavāpyayau hi bhūtānāṃ śrutau vistaraśo mayā |
tvattaḥ kamalapatrākṣa māhātmyamapi cāvyayam ||2||
evametadyathā''ttha tvam ātmānaṃ parameśvara |
draṣṭumicchāmi te rūpam aiśvaraṃ puruṣottama ||3||
manyase yadi tacchakyaṃ mayā draṣṭumiti prabho |
yogeśvara tato me tvaṃ darśayātmānamavyayam ||4||
śrī bhagavānuvāca
paśya me pārtha rūpāṇi śataśo'tha sahasraśaḥ |
nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca ||5||
paśyādityānvasūnrudrān aśvinau marutastathā |
bahūnyadṛṣṭapūrvāṇi paśyāścaryāṇi bhārata ||6||
ihaikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ paśyādya sacarācaram |
mama dehe guḍākeśa yaccānyat draṣṭumicchasi ||7||
na tu māṃ śakyase draṣṭum anenaiva svacakṣuṣā |
divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ paśya me yogamaiśvaram ||8||
sañjaya uvāca
evamuktvā tato rājan mahāyogeśvaro hariḥ |
darśayāmāsa pārthāya paramaṃ rūpamaiśvaram ||9||
anekavaktranayanam anekādbhutadarśanam |
anekadivyābharaṇaṃ divyānekodyatāyudham ||10||
divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam |
sarvāścaryamayaṃ devam anantaṃ viśvatomukham ||11||
divi sūryasahasrasya bhavedyugapadutthitā |
yadi bhāḥ sadṛśī sā syāt bhāsastasya mahātmanaḥ ||12||
tatraikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ pravibhaktamanekadhā |
apaśyaddevadevasya śarīre pāṇḍavastadā ||13||
tataḥ sa vismayāviṣṭaḥ hṛṣṭaromā dhanañjayaḥ |
praṇamya śirasā devaṃ kṛtāñjalirabhāṣata ||14||
arjuna uvāca
paśyāmi devāṃstava deva dehe sarvāṃstathā bhūtaviśeṣasaṅghān |
brahmāṇamīśaṃ kamalāsanastham ṛṣīṃśca sarvānuragāṃśca divyān ||15||
anekabāhūdaravaktranetraṃ paśyāmi tvā sarvato'nantarūpam |
nāntaṃ na madhyaṃ na punastavādiṃ paśyāmi viśveśvara viśvarūpa ||16||
kirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca tejorāśiṃ sarvato dīptimantam |
paśyāmi tvāṃ durnirīkṣyaṃ samantāt dīptānalārkadyutimaprameyam ||17||
tvamakṣaraṃ paramaṃ veditavyaṃ tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam |
tvamavyayaḥ śāśvatadharmagoptā sanātanastvaṃ puruṣo mato me ||18||
anādimadhyāntamanantavīryam anantabāhuṃ śaśisūryanetram |
paśyāmi tvāṃ dīptahutāśavaktraṃ svatejasā viśvamidaṃ tapantam ||19||
dyāvāpṛthivyoridamantaraṃ hi vyāptaṃ tvayaikena diśaśca sarvāḥ |
dṛṣṭvādbhutaṃ rūpamugraṃ tavedaṃ lokatrayaṃ pravyathitaṃ mahātman ||20|| [rūpamidaṃ tavograṃ]
amī hi tvā surasaṅghā viśanti kecidbhītāḥ prāñjalayo gṛṇanti |
svastītyuktvā maharṣisiddhasaṅghāḥ stuvanti tvāṃ stutibhiḥ puṣkalābhiḥ ||21||
rudrādityā vasavo ye ca sādhyāḥ viśve'śvinau marutaścoṣmapāśca |
gandharvayakṣāsurasiddhasaṅghāḥ vīkṣante tvāṃ vismitāścaiva sarve ||22||
rūpaṃ mahatte bahuvaktra netraṃ mahābāho bahubāhūrupādam |
bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitāstathā'ham ||23||
nabhaḥ spṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ vyāttānanaṃ dīptaviśālanetram |
dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo ||24||
daṃṣṭrākarālāni ca te mukhāni dṛṣṭvaiva kālānalasannibhāni |
diśo na jāne na labhe ca śarma prasīda deveśa jagannivāsa ||25||
amī ca tvāṃ dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ sarve sahaivāvanipālasaṅghaiḥ |
bhīṣmo droṇaḥ sūtaputrastathā'sau sahāsmadīyairapi yodhamukhyaiḥ ||26||
vaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni |
kecidvilagnā daśanāntareṣu sandṛśyante cūrṇitairuttamāṅgaiḥ ||27||
yathā nadīnāṃ bahavo'mbuvegāḥ samudramevābhimukhā dravanti |
tathā tavāmī naralokavīrāḥ viśanti vaktrāṇyabhivijvalanti ||28||
yathā pradīptaṃ jvalanaṃ pataṅgāḥ viśanti nāśāya samṛddhavegāḥ |
tathaiva nāśāya viśanti lokāḥ tavāpi vaktrāṇi samṛddhavegāḥ ||29||
lelihyase grasamānaḥ samantāt lokānsamagrānvadanairjvaladbhiḥ |
tejobhirāpūrya jagatsamagraṃ bhāsastavogrāḥ pratapanti viṣṇo ||30||
ākhyāhi me ko bhavānugrarūpaḥ namo'stu te devavara prasīda |
vijñātumicchāmi bhavantamādyaṃ na hi prajānāmi tava pravṛttim ||31||
śrī bhagavānuvāca
kālo'smi lokakṣayakṛtpravṛddhaḥ lokānsamāhartumiha pravṛttaḥ |
ṛte'pi tvā na bhaviṣyanti sarve ye'vasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ ||32||
tasmāttvamuttiṣṭha yaśo labhasva jitvā śatrūnbhuṅkṣva rājyaṃ samṛddham |
mayaivaite nihatāḥ pūrvameva nimittamātraṃ bhava savyasācin ||33||
droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca jayadrathaṃ ca karṇaṃ tathānyānapi yodhavīrān |
mayā hatāṃstvaṃ jahi mā vyathiṣṭhāḥ yudhyasva jetāsi raṇe sapatnān ||34||
sañjaya uvāca
etacchrutvā vacanaṃ keśavasya kṛtāñjalirvepamānaḥ kirīṭī |
namaskṛtvā bhūya evāha kṛṣṇaṃ sagadgadaṃ bhītabhītaḥ praṇamya ||35||
arjuna uvāca
sthāne hṛṣīkeśa tava prakīrtyā jagatprahṛṣyatyanurajyate ca |
rakṣāṃsi bhītāni diśo dravanti sarve namasyanti ca siddhasaṅghāḥ ||36||
kasmācca te na nameranmahātman garīyase brahmaṇo'pyādikartre |
ananta deveśa jagannivāsa tvamakṣaraṃ sadasattatparaṃ yat ||37||
tvamādidevaḥ puruṣaḥ purāṇaḥ tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam |
vettā'si vedyaṃ ca paraṃ ca dhāma tvayā tataṃ viśvamanantarūpa ||38||
vāyuryamo'gnirvaruṇaḥ śaśāṅkaḥ prajāpatistvaṃ prapitāmahaśca |
namo namaste'stu sahasrakṛtvaḥ punaśca bhūyo'pi namo namaste ||39||
namaḥ purastādatha pṛṣṭhataste namo'stu te sarvata eva sarva |
anantavīryāmitavikramastvaṃ sarvaṃ samāpnoṣi tato'si sarvaḥ ||40||
sakheti matvā prasabhaṃ yaduktaṃ he kṛṣṇa he yādava he sakheti |
ajānatā mahimānaṃ tavedaṃ mayā pramādātpraṇayena vā'pi ||41||
yaccāpahāsārthamasatkṛto'si vihāraśayyāsanabhojaneṣu |
eko'thavāpyacyuta tatsamakṣaṃ tatkṣāmaye tvāmahamaprameyam ||42||
pitāsi lokasya carācarasya tvamasya pūjyaśca gururgarīyān |
na tvatsamo'styabhyadhikaḥ kuto'nyaḥ lokatraye'pyapratimaprabhāva ||43||
tasmātpraṇamya praṇidhāya kāyaṃ prasādaye tvāmahamīśamīḍyam |
piteva putrasya sakheva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi deva soḍhum ||44||
adṛṣṭapūrvaṃ hṛṣito'smi dṛṣṭvā bhayena ca pravyathitaṃ mano me |
tadeva me darśaya devarūpaṃ prasīda deveśa jagannivāsa ||45||
kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastam icchāmi tvāṃ draṣṭumahaṃ tathaiva |
tenaiva rūpeṇa caturbhujena sahasrabāho bhava viśvamūrte ||46||
śrī bhagavānuvāca -
mayā prasannena tavārjunedaṃ rūpaṃ paraṃ darśitamātmayogāt |
tejomayaṃ viśvamanantamādyaṃ yanme tvadanyena na dṛṣṭapūrvam ||47||
na vedayajñādhyayanairna dānaiḥ na ca kriyābhirna tapobhirugraiḥ |
evaṃrūpaḥ śakya ahaṃ nṛloke draṣṭuṃ tvadanyena kurupravīra ||48||
mā te vyathā mā ca vimūḍhabhāvaḥ dṛṣṭvā rūpaṃ ghoramīdṛṅmamedam |
vyapetabhīḥ prītamanāḥ punastvaṃ tadeva me rūpamidaṃ prapaśya ||49||
sañjaya uvāca
ityarjunaṃ vāsudevastathoktvā svakaṃ rūpaṃ darśayāmāsa bhūyaḥ |
āśvāsayāmāsa ca bhītamenaṃ bhūtvā punaḥ saumyavapurmahātmā ||50||
arjuna uvāca
dṛṣṭvedaṃ mānuṣaṃ rūpaṃ tava saumyaṃ janārdana |
idānīmasmi saṃvṛttaḥ sacetāḥ prakṛtiṃ gataḥ ||51||
śrī bhagavānuvāca
sudurdarśamidaṃ rūpaṃ dṛṣṭavānasi yanmama |
devā apyasya rūpasya nityaṃ darśanakāṅkṣiṇaḥ ||52||
nāhaṃ vedairna tapasā na dānena na cejyayā |
śakya evaṃvidho draṣṭuṃ dṛṣṭavānasi māṃ yathā ||53||
bhaktyā tvananyayā śakyaḥ ahamevaṃvidho'rjuna |
jñātuṃ draṣṭuṃ ca tattvena praveṣṭuṃ ca parantapa ||54||
matkarmakṛnmatparamaḥ madbhaktaḥ saṅgavarjitaḥ |
nirvairaḥ sarvabhūteṣu yaḥ sa māmeti pāṇḍava ||55||
|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ
yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde viśvarūpasandarśanayogo nāma ekādaśo'dhyāyaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever