📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
ਅਰੁਣਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ
Arunaprashnah
Prasnam Vedic Gurmukhi
ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਆਰਣ੍ਯਕ 1
ਹ॒ਰਿਃ॒ ਓਮ੍ ॥
ਭਾ॒ਸ੍ਕ॒ਰਾਯੑ ਵਿ॒ਦ੍ਮਹੇੑ ਮਹਦ੍ਦ੍ਯੁਤਿਕ॒ਰਾਯੑ ਧੀਮਹਿ ।
ਤਨ੍ਨੋੑ ਆਦਿਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਚੋ॒ਦਯਾ᳚ਤ੍ ॥
ਓ-ਮ੍ਭ॒ਦ੍ਰ-ਙ੍ਕਰ੍ਣੇੑਭਿ-ਸ਼੍ਸ਼ृਣੁ॒ਯਾਮੑ ਦੇਵਾਃ । ਭ॒ਦ੍ਰ-ਮ੍ਪੑਸ਼੍ਯੇਮਾ॒ਕ੍षਭਿ॒-ਰ੍ਯਜੑਤ੍ਰਾਃ । ਸ੍ਥਿ॒ਰੈਰਙ੍ਗੈ᳚ਸ੍ਤੁष੍ਟੁ॒ਵਾਗ੍ਂ ਸੑਸ੍ਤ॒ਨੂਭਿਃੑ । ਵ੍ਯਸ਼ੇੑਮ ਦੇ॒ਵਹਿੑਤਂ॒-ਯਁਦਾਯੁਃੑ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ਨ॒ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਦ੍ਧਸ਼੍ਰੑਵਾਃ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ਨਃੑ ਪੂ॒षਾ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਵੇੑਦਾਃ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ਨ॒ਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ष੍ਯੋ॒ ਅਰਿੑष੍ਟਨੇਮਿਃ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ਨੋ॒ ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿੑ-ਰ੍ਦਧਾਤੁ ॥
ੴ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃੑ ॥
ਅਨੁਵਾਕਃ 1
ਭ॒ਦ੍ਰ-ਙ੍ਕਰ੍ਣੇੑਭਿ-ਸ਼੍ਸ਼ृਣੁ॒ਯਾਮੑ ਦੇਵਾਃ । ਭ॒ਦ੍ਰ-ਮ੍ਪੑਸ਼੍ਯੇਮਾ॒ਕ੍षਭਿ॒-ਰ੍ਯਜੑਤ੍ਰਾਃ । ਸ੍ਥਿ॒ਰੈਰਙ੍ਗੈ᳚ਸ੍ਤੁष੍ਟੁ॒ਵਾਗ੍ਂ ਸੑਸ੍ਤ॒ਨੂਭਿਃੑ । ਵ੍ਯਸ਼ੇੑਮ ਦੇ॒ਵਹਿੑਤਂ॒-ਯਁਦਾਯੁਃੑ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ਨ॒ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਦ੍ਧਸ਼੍ਰੑਵਾਃ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ਨਃੑ ਪੂ॒षਾ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਵੇੑਦਾਃ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ਨ॒ਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ष੍ਯੋ॒ ਅਰਿੑष੍ਟਨੇਮਿਃ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ਨੋ॒ ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿੑ-ਰ੍ਦਧਾਤੁ । ਆਪੑਮਾਪਾਮ॒ਪ-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾਃ᳚ । ਅ॒ਸ੍ਮਾ-ਦ॒ਸ੍ਮਾ-ਦਿ॒ਤੋ-ऽਮੁਤਃੑ ॥ 1 ॥
ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾ॒ਯੁਸ਼੍ਚ॒ ਸੂਰ੍ਯੑਸ਼੍ਚ । ਸ॒ਹ ਸੑਞ੍ਚ-ਸ੍ਕ॒ਰਰ੍ਧਿੑਯਾ । ਵਾ॒ਯ੍ਵਸ਼੍ਵਾੑ ਰਸ਼੍ਮਿ॒ਪਤੑਯਃ । ਮਰੀ᳚ਚ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨੋ॒ ਅਦ੍ਰੁੑਹਃ । ਦੇ॒ਵੀ-ਰ੍ਭੁੑਵਨ॒ ਸੂਵੑਰੀਃ । ਪੁ॒ਤ੍ਰ॒ਵ॒ਤ੍ਵਾਯੑ ਮੇ ਸੁਤ । ਮਹਾਨਾਮ੍ਨੀ-ਰ੍ਮੑਹਾਮਾ॒ਨਾਃ । ਮ॒ਹ॒ਸੋ ਮੑਹਸ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਃੑ । ਦੇ॒ਵੀਃ ਪੑਰ੍ਜਨ੍ਯ॒ ਸੂਵੑਰੀਃ । ਪੁ॒ਤ੍ਰ॒ਵ॒ਤ੍ਵਾਯੑ ਮੇ ਸੁਤ ॥ 2 ॥
ਅ॒ਪਾਸ਼੍ਨ੍ਯੁੑष੍ਣਿ-ਮ॒ਪਾ ਰਕ੍षਃੑ । ਅ॒ਪਾਸ਼੍ਨ੍ਯੁੑष੍ਣਿ-ਮ॒ਪਾ ਰਘ᳚ਮ੍ । ਅਪਾ᳚ਘ੍ਰਾ॒ਮਪੑ ਚਾ॒ਵਰ੍ਤਿ᳚ਮ੍ । ਅਪੑ ਦੇ॒ਵੀਰਿ॒ਤੋ ਹਿੑਤ । ਵਜ੍ਰੑ-ਨ੍ਦੇ॒ਵੀਰਜੀੑਤਾਗ੍​ਸ਼੍ਚ । ਭੁਵੑਨ-ਨ੍ਦੇਵ॒ਸੂਵੑਰੀਃ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਾਨਦਿੑਤਿ-ਨ੍ਦੇ॒ਵੀਮ੍ । ਯੋਨਿੑਨੋਰ੍ਧ੍ਵ-ਮੁ॒ਦੀषੑਤ । ਸ਼ਿ॒ਵਾ ਨ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਨ੍ਤੑਮਾ ਭਵਨ੍ਤੁ । ਦਿ॒ਵ੍ਯਾ ਆਪ॒ ਓषੑਧਯਃ । ਸੁ॒ਮृ॒ਡੀ॒ਕਾ ਸਰੑਸ੍ਵਤਿ । ਮਾ ਤੇ॒ ਵ੍ਯੋੑਮ ਸ॒ਨ੍ਦृਸ਼ਿੑ ॥ 3 ॥
(ਅ॒ਮੁਤਃੑ - ਸੁ॒ - ਤੌषੑਧਯੋ॒ ਦ੍ਵੇ ਚੑ )
ਅਨੁਵਾਕਃ 2
ਸ੍ਮृਤਿਃੑ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍षੑ-ਮੈਤਿ॒ਹ੍ਯ᳚ਮ੍ । ਅਨੁੑਮਾਨ-ਸ਼੍ਚਤੁष੍ਟ॒ਯਮ੍ । ਏ॒ਤੈਰਾਦਿੑਤ੍ਯ ਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਸਰ੍ਵੈੑਰੇਵ॒ ਵਿਧਾ᳚ਸ੍ਯਤੇ । ਸੂਰ੍ਯੋ॒ ਮਰੀੑਚਿ॒ਮਾਦੑਤ੍ਤੇ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾ᳚-ਦ੍ਭੁਵੑਨਾਦ॒ਧਿ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਾਕ ਵਿੑਸ਼ੇषੇ॒ਣ । ਸ੍ਮृ॒ਤ-ਙ੍ਕਾੑਲ ਵਿ॒ਸ਼ੇषੑਣਮ੍ ॥ ਨ॒ਦੀਵ॒ ਪ੍ਰਭੑਵਾ-ਤ੍ਕਾ॒ਚਿਤ੍ । ਅ॒ਕ੍षਯ੍ਯਾ᳚-ਥ੍ਸ੍ਯਨ੍ਦ॒ਤੇ ਯੑਥਾ ॥ 4 ॥
ਤਾਨ੍ਨਦ੍ਯੋ-ऽਭਿ ਸੑਮਾਯ॒ਨ੍ਤਿ । ਸੋ॒ਰੁ-ਸ੍ਸਤੀੑ ਨ ਨਿ॒ਵਰ੍ਤੑਤੇ । ਏ॒ਵਨ੍ਨਾ॒ਨਾ ਸੑਮੁਤ੍ਥਾ॒ਨਾਃ । ਕਾ॒ਲਾ-ਸ੍ਸਂੑ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰਗ੍ਗ੍​ ਸ਼੍ਰਿੑਤਾਃ । ਅਣੁਸ਼ਸ਼੍ਚ ਮੑਹਸ਼॒ਸ਼੍ਚ । ਸਰ੍ਵੇੑ ਸਮਵ॒ਯਨ੍ਤ੍ਰਿੑ ਤਮ੍ । ਸ ਤੈ᳚-ਸ੍ਸ॒ਰ੍ਵੈ-ਸ੍ਸੑਮਾਵਿ॒ष੍ਟਃ । ਊ॒ਰੁ-ਸ੍ਸੑਨ੍ਨ ਨਿ॒ਵਰ੍ਤੑਤੇ । ਅਧਿਸਂ​ਵਁਥ੍ਸੑਰਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਯਾਤ੍ । ਤਦੇਵੑ ਲਕ੍ष॒ਣੇ ॥ 5 ॥
ਅਣੁਭਿਸ਼੍ਚ ਮੑਹਦ੍ਭਿ॒ਸ਼੍ਚ । ਸ॒ਮਾਰੂੑਢਃ ਪ੍ਰ॒ਦृਸ਼੍ਯੑਤੇ । ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸਰਃ ਪ੍ਰੑਤ੍ਯਕ੍षੇ॒ਣ । ਨਾ॒ਧਿਸੑਵਃ ਪ੍ਰ॒ਦृਸ਼੍ਯੑਤੇ । ਪ॒ਟਰੋੑ ਵਿਕ੍ਲਿੑਧਃ ਪਿ॒ਙ੍ਗਃ । ਏ॒ਤ-ਦ੍ਵੑਰੁਣ॒ ਲਕ੍षੑਣਮ੍ । ਯਤ੍ਰੈਤੑ-ਦੁਪ॒ਦृਸ਼੍ਯੑਤੇ । ਸ॒ਹਸ੍ਰੑ-ਨ੍ਤਤ੍ਰ॒ ਨੀਯੑਤੇ । ਏਕਗ੍ਂ ਹਿ ਸ਼ਿਰੋ ਨਾੑਨਾ ਮੁ॒ਖੇ । ਕृ॒ਥ੍ਸ੍ਨ-ਨ੍ਤੑਦृਤ॒ ਲਕ੍षੑਣਮ੍ ॥ 6 ॥
ਉਭਯਤ-ਸ੍ਸਪ੍ਤੇ᳚ਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ॒ਣਿ । ਜ॒ਲ੍ਪਿਤੑ-ਨ੍ਤ੍ਵੇਵ॒ ਦਿਹ੍ਯੑਤੇ । ਸ਼ੁਕ੍ਲਕृष੍ਣੇ ਸਂ​ਵਁੑਥ੍ਸਰ॒ਸ੍ਯ । ਦਕ੍षਿਣ ਵਾਮੑਯੋਃ ਪਾ॒ਰ੍​ਸ਼੍ਵਯੋਃ । ਤਸ੍ਯੈ॒षਾ ਭਵੑਤਿ ॥ ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਰ-ਨ੍ਤੇੑ ਅ॒ਨ੍ਯਦ੍ਯੑਜ॒ਤ-ਨ੍ਤੇੑ ਅ॒ਨ੍ਯਤ੍ । ਵਿषੁੑਰੂਪੇ॒ ਅਹੑਨੀ॒ ਦ੍ਯੌਰਿੑਵਾਸਿ । ਵਿਸ਼੍ਵਾ॒ ਹਿ ਮਾ॒ਯਾ ਅਵੑਸਿ ਸ੍ਵਧਾਵਃ । ਭ॒ਦ੍ਰਾ ਤੇੑ ਪੂषਨ੍ਨਿ॒ਹ ਰਾ॒ਤਿਰ॒ਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿੑ । ਨਾਤ੍ਰ॒ ਭੁਵੑਨਮ੍ । ਨ ਪੂ॒षਾ । ਨ ਪ॒ਸ਼ਵਃੑ । ਨਾਦਿਤ੍ਯ-ਸ੍ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸਰ ਏਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍षੇਣ ਪ੍ਰਿਯਤੑਮਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਯਾਤ੍ । ਏਤਦ੍ਵੈ ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਤੑਮਗ੍ਂ ਰੂ॒ਪਮ੍ । ਯੋ-ऽਸ੍ਯ ਮਹਾਨਰ੍ਥ ਉਤ੍ਪਥ੍ਸ੍ਯਮਾੑਨੋ ਭ॒ਵਤਿ । ਇਦ-ਮ੍ਪੁਣ੍ਯ-ਙ੍ਕੁੑਰੁष੍ਵੇ॒ਤਿ । ਤਮਾਹਰੑਣ-ਨ੍ਦ॒ਦ੍ਯਾਤ੍ ॥ 7 ॥
(ਯ॒ਥਾ॒ - ਲ॒ਕ੍ष॒ਣ - ऋੑਤੁ॒ਲਕ੍षੑਣਂ॒ - ਭੁਵੑਨਗ੍ਂ ਸ॒ਪ੍ਤ ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 3
ਸਾ॒ਕ॒ਞ੍ਜਾਨਾਗ੍ਂੑ ਸ॒ਪ੍ਤਥੑਮਾਹੁ-ਰੇਕ॒ਜਮ੍ । षਡੁੑਦ੍ਯ॒ਮਾ ऋषੑਯੋ ਦੇਵ॒ਜਾ ਇਤਿੑ । ਤੇषਾੑਮਿ॒ष੍ਟਾਨਿ॒ ਵਿਹਿੑਤਾਨਿ ਧਾਮ॒ਸ਼ਃ । ਸ੍ਥਾ॒ਤ੍ਰੇ ਰੇੑਜਨ੍ਤੇ॒ ਵਿਕृੑਤਾਨਿ ਰੂਪ॒ਸ਼ਃ । ਕੋਨੁੑ ਮਰ੍ਯਾ॒ ਅਮਿੑਥਿਤਃ । ਸਖਾ॒ ਸਖਾੑਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਜਹਾੑਕੋ ਅ॒ਸ੍ਮਦੀੑषਤੇ । ਯਸ੍ਤਿ॒ਤ੍ਯਾਜੑ ਸਖਿ॒ਵਿਦ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਖਾੑਯਮ੍ । ਨ ਤਸ੍ਯੑ ਵਾ॒ਚ੍ਯਪਿੑ ਭਾ॒ਗੋ ਅੑਸ੍ਤਿ । ਯਦੀਗ੍ਂੑ ਸ਼ृ॒ਣੋਤ੍ਯ॒ਲਕਗ੍ਂੑ ਸ਼ृਣੋਤਿ ॥ 8 ॥
ਨ ਹਿ ਪ੍ਰ॒ਵੇਦੑ ਸੁਕृ॒ਤਸ੍ਯ॒ ਪਨ੍ਥਾ॒ਮਿਤਿੑ । ऋ॒ਤੁਰ੍-ऋੑਤੁਨਾ ਨੁ॒ਦ੍ਯਮਾੑਨਃ । ਵਿਨੑਨਾਦਾ॒ਭਿਧਾੑਵਃ । षष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਗ੍ਂਸ਼ੑਕਾ ਵ॒ਲ੍ਗਾਃ । ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਲਕृੑष੍ਣੌ ਚ॒ षਾष੍ਟਿੑਕੌ । ਸਾ॒ਰਾ॒ਗ॒ਵ॒ਸ੍ਤ੍ਰੈ-ਰ੍ਜ॒ਰਦੑਕ੍षਃ । ਵ॒ਸ॒ਨ੍ਤੋ ਵਸੁੑਭਿ-ਸ੍ਸ॒ਹ । ਸਂ॒​ਵਁ॒ਥ੍ਸ॒ਰਸ੍ਯੑ ਸਵਿ॒ਤੁਃ । ਪ੍ਰੈ॒ष॒ਕृ-ਤ੍ਪ੍ਰੑਥ॒ਮ-ਸ੍ਸ੍ਮृੑਤਃ । ਅ॒ਮੂਨਾ॒ਦਯੑ-ਤੇਤ੍ਯ॒ਨ੍ਯਾਨ੍ ॥ 9 ॥
ਅ॒ਮੂਗ੍​ਸ਼੍ਚੑ ਪਰਿ॒ਰਕ੍षੑਤਃ । ਏ॒ਤਾ ਵਾ॒ਚਃ ਪ੍ਰੑਯੁਜ੍ਯ॒ਨ੍ਤੇ । ਯਤ੍ਰੈ ਤੑਦੁਪ॒ਦृਸ਼੍ਯੑਤੇ ॥ ਏ॒ਤਦੇ॒ਵ ਵਿੑਜਾਨੀ॒ਯਾਤ੍ । ਪ੍ਰ॒ਮਾਣੑ-ਙ੍ਕਾਲ॒ਪਰ੍ਯੑਯੇ । ਵਿ॒ਸ਼ੇ॒ष॒ਣ-ਨ੍ਤੁੑ ਵਕ੍ष੍ਯਾ॒ਮਃ । ऋ॒ਤੂਨਾ᳚-ਨ੍ਤਨ੍ਨਿ॒ਬੋਧੑਤ ॥ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਾਸਾੑ ਰੁਦ੍ਰ॒ਗਣਃ । ਗ੍ਰੀ॒ष੍ਮੇਣਾੑਵਰ੍ਤ॒ਤੇ ਸੑਹ । ਨਿ॒ਜਹੑ-ਨ੍ਪृਥਿੑਵੀਗ੍ਂ ਸ॒ਰ੍ਵਾਮ੍ ॥ 10 ॥
ਜ੍ਯੋ॒ਤਿषਾ᳚ ऽਪ੍ਰਤਿ॒ਖ੍ਯੇਨੑ ਸਃ । ਵਿ॒ਸ਼੍ਵ॒ਰੂ॒ਪਾਣਿੑ ਵਾਸਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸਿ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਾਨਾ᳚-ਨ੍ਨਿ॒ਬੋਧੑਤ । ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸਰੀਣੑ-ਙ੍ਕਰ੍ਮ॒ਫਲਮ੍ । ਵਰ੍​षਾਭਿ-ਰ੍ਦੑਦਤਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਹ । ਅਦੁਃਖੋੑ ਦੁਃਖ ਚੑਕ੍षੁਰਿ॒ਵ । ਤਦ੍ਮਾੑ ਪੀਤ ਇਵ॒ ਦृਸ਼੍ਯੑਤੇ । ਸ਼ੀਤੇਨਾ᳚ ਵ੍ਯਥੑਯਨ੍ਨਿ॒ਵ । ਰੁ॒ਰੁਦੑਕ੍ष ਇਵ॒ ਦृਸ਼੍ਯੑਤੇ ॥ ਹ੍ਲਾਦਯਤੇ᳚ ਜ੍ਵਲੑਤਸ਼੍ਚੈ॒ਵ । ਸ਼ਾ॒ਮ੍ਯਤੑਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ॒ ਚਕ੍षੁੑषੀ । ਯਾਵੈ ਪ੍ਰਜਾ ਭ੍ਰੑਗ੍ਗ੍​ਸ਼੍ਯ॒ਨ੍ਤੇ । ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸਰਾਤ੍ਤਾ ਭ੍ਰੑਗ੍ਗ੍​ਸ਼੍ਯ॒ਨ੍ਤੇ ॥ ਯਾਃ॒ ਪ੍ਰਤਿੑਤਿष੍ਠ॒ਨ੍ਤਿ । ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸਰੇ ਤਾਃ ਪ੍ਰਤਿੑਤਿष੍ਠ॒ਨ੍ਤਿ । ਵ॒ਰ੍॒षਾਭ੍ਯੑ ਇਤ੍ਯ॒ਰ੍ਥਃ ॥ 11 ॥
(ਸ਼ृ॒ਣੋ॒ - ਤ੍ਯ॒ਨ੍ਯਾਨ੍ਥ੍ - ਸ॒ਰ੍ਵਾ - ਮੇ॒ਵ षਟ੍ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 4
ਅਕ੍षਿੑਦੁਃ॒ਖੋਤ੍ਥਿੑਤਸ੍ਯੈ॒ਵ । ਵਿ॒ਪ੍ਰਸੑਨ੍ਨੇ ਕ॒ਨੀਨਿੑਕੇ । ਆਙ੍ਕ੍ਤੇ ਚਾਦ੍ਗੑਣ-ਨ੍ਨਾ॒ਸ੍ਤਿ । ऋ॒ਭੂਣਾ᳚-ਨ੍ਤਨ੍ਨਿ॒ਬੋਧੑਤ । ਕ॒ਨ॒ਕਾ॒ਭਾਨਿੑ ਵਾਸਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸਿ । ਅ॒ਹਤਾੑਨਿ ਨਿ॒ਬੋਧੑਤ । ਅਨ੍ਨਮਸ਼੍ਰ੍ਨੀਤੑ ਮृਜ੍ਮੀ॒ਤ । ਅ॒ਹਂ-ਵੋਁੑ ਜੀਵ॒ਨਪ੍ਰੑਦਃ । ਏ॒ਤਾ ਵਾ॒ਚਃ ਪ੍ਰੑਯੁਜ੍ਯ॒ਨ੍ਤੇ । ਸ਼॒ਰਦ੍ਯੑਤ੍ਰੋਪ॒ ਦृਸ਼੍ਯੑਤੇ ॥ 12 ॥
ਅਭਿਧੂਨ੍ਵਨ੍ਤੋ-ऽਭਿਘ੍ਨੑਨ੍ਤ ਇ॒ਵ । ਵਾ॒ਤਵੑਨ੍ਤੋ ਮ॒ਰੁਦ੍ਗੑਣਾਃ । ਅਮੁਤੋ ਜੇਤੁਮਿषੁਮੁੑਖਮਿ॒ਵ । ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਾ-ਸ੍ਸਹ ਦੑਦृਸ਼ੇ॒ ਹ । ਅਪਦ੍ਧ੍ਵਸ੍ਤੈ-ਰ੍ਵਸ੍ਤਿਵੑਰ੍ਣੈਰਿ॒ਵ । ਵਿ॒ਸ਼ਿ॒ਖਾਸਃੑ ਕਪ॒ਰ੍ਦਿਨਃ ।ਅਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਯੋਥ੍ਸ੍ਯੑਮਾਨ॒ਸ੍ਯ । ਕृ॒ਦ੍ਧਸ੍ਯੇੑਵ॒ ਲੋਹਿੑਨੀ । ਹੇਮਤਸ਼੍ਚਕ੍षੁੑषੀ ਵਿ॒ਦ੍ਯਾਤ੍ । ਅ॒ਕ੍ष੍ਣਯੋਃ᳚, ਕ੍षਿਪ॒ਣੋਰਿੑਵ ॥ 13 ॥
ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ष-ਨ੍ਦੇਵੑਲੋਕੇ॒षੁ । ਮ॒ਨੂਨਾੑਮੁਦ॒ਕ-ਙ੍ਗृੑਹੇ । ਏ॒ਤਾ ਵਾ॒ਚਃ ਪ੍ਰੑਵਦ॒ਨ੍ਤੀਃ । ਵੈ॒ਦ੍ਯੁਤੋੑ ਯਾਨ੍ਤਿ॒ ਸ਼ੈਸ਼ਿੑਰੀਃ । ਤਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਃ ਪਵੑਮਾਨਾ॒ ਅਨ੍ਵੈ᳚ਕ੍षਤ । ਇ॒ਹ ਜੀੑਵਿ॒ਕਾਮ-ਪੑਰਿਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨ੍ । ਤਸ੍ਯੈ॒षਾ ਭਵੑਤਿ । ਇ॒ਹੇਹ ਵਃੑ ਸ੍ਵਤ॒ਪਸਃ । ਮਰੁੑਤ॒-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯੑਤ੍ਵਚਃ । ਸ਼ਰ੍ਮੑ ਸ॒ਪ੍ਰਥਾ॒ ਆਵृੑਣੇ ॥ 14 ॥
(ਦृਸ਼੍ਯੑਤ - ਇ॒ਵਾ - ਵृੑਣੇ)
ਅਨੁਵਾਕਮ੍ਜ੍ 5
ਅਤਿੑ ਤਾ॒ਮ੍ਰਾਣਿੑ ਵਾਸਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸਿ । ਅ॒ष੍ਟਿਵੑਜ੍ਰਿ ਸ਼॒ਤਘ੍ਨਿੑ ਚ । ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਵਿਪ੍ਰੑਹਰ॒ਨ੍ਤਿ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਜਿੑਹ੍ਵ ਅ॒ਸਸ਼੍ਚੑਤ । ਨੈਵ ਦੇਵੋੑ ਨ ਮ॒ਰ੍ਤ੍ਯਃ । ਨ ਰਾਜਾ ਵੑਰੁਣੋ॒ ਵਿਭੁਃ । ਨਾਗ੍ਨਿ-ਰ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨ ਪੑਵਮਾ॒ਨਃ । ਮਾ॒ਤृਕ੍ਕੑਚ੍ਚ ਨ॒ ਵਿਦ੍ਯੑਤੇ । ਦਿ॒ਵ੍ਯਸ੍ਯੈਕਾ॒ ਧਨੁੑਰਾਰ੍ਤ੍ਨਿਃ । ਪृ॒ਥਿ॒ਵ੍ਯਾਮਪੑਰਾ ਸ਼੍ਰਿ॒ਤਾ ॥ 15 ॥
ਤਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਮ੍ਰਿੑਰੂਪੇ॒ਣ । ਧ॒ਨੁਰ੍ਜ੍ਯਾੑ-ਮਛਿ॒ਨਥ੍ਸ੍ਵੑਯਮ੍ । ਤਦਿੑਨ੍ਦ੍ਰ॒ਧਨੁੑਰਿਤ੍ਯ॒ਜ੍ਯਮ੍ । ਅ॒ਭ੍ਰਵੑਰ੍ਣੇषੁ॒ ਚਕ੍षੑਤੇ । ਏਤਦੇਵ ਸ਼ਂ​ਯੋਁ-ਰ੍ਬਾਰ੍​ਹੑਸ੍ਪਤ੍ਯ॒ਸ੍ਯ । ਏ॒ਤ-ਦ੍ਰੁੑਦ੍ਰਸ੍ਯ॒ ਧਨੁਃ । ਰੁ॒ਦ੍ਰਸ੍ਯੑ ਤ੍ਵੇਵ॒ ਧਨੁੑਰਾਰ੍ਤ੍ਨਿਃ । ਸ਼ਿਰ॒ ਉਤ੍ਪਿੑਪੇष । ਸ ਪ੍ਰੑਵ॒ਰ੍ਗ੍ਯੋੑ-ऽਭਵਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾ॒-ਦ੍ਯ-ਸ੍ਸਪ੍ਰੑਵ॒ਰ੍ਗ੍ਯੇਣੑ ਯ॒ਜ੍ਞੇਨ॒ ਯਜੑਤੇ । ਰੁ॒ਦ੍ਰਸ੍ਯ॒ ਸ ਸ਼ਿਰਃ॒ ਪ੍ਰਤਿੑਦਧਾਤਿ । ਨੈਨਗ੍ਂੑ ਰੁ॒ਦ੍ਰ ਆਰੁੑਕੋ ਭਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 16 ॥
(ਸ਼੍ਰਿ॒ਤਾ - ਯਜੑਤੇ॒ ਤ੍ਰੀਣਿੑ ਚ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 6
ਅ॒ਤ੍ਯੂ॒ਰ੍ਧ੍ਵਾ॒ਕ੍षੋ-ऽਤਿੑਰਸ਼੍ਚਾਤ੍ । ਸ਼ਿਸ਼ਿੑਰਃ ਪ੍ਰ॒ਦृਸ਼੍ਯੑਤੇ । ਨੈਵ ਰੂਪ-ਨ੍ਨੑ ਵਾਸਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸਿ । ਨ ਚਕ੍षੁਃੑ ਪ੍ਰਤਿ॒ਦृਸ਼੍ਯੑਤੇ । ਅ॒ਨ੍ਯੋਨ੍ਯ॒-ਨ੍ਤੁ ਨੑ ਹਿਗ੍ਗ੍​ਸ੍ਰਾ॒ਤਃ । ਸ॒ਤ ਸ੍ਤੑ-ਦ੍ਦੇਵ॒ਲਕ੍षੑਣਮ੍ । ਲੋਹਿਤੋ-ऽਕ੍ष੍ਣਿ ਸ਼ਾੑਰਸ਼ੀ॒ਰ੍​ष੍ਣਿਃ । ਸੂ॒ਰ੍ਯਸ੍ਯੋੑਦਯ॒ਨ-ਮ੍ਪ੍ਰੑਤਿ । ਤ੍ਵ-ਙ੍ਕਰੋषਿੑ ਨ੍ਯਞ੍ਜ॒ਲਿਕਾਮ੍ । ਤ੍ਵ॒-ਙ੍ਕਰੋੑषਿ ਨਿ॒ਜਾਨੁੑਕਾਮ੍ ॥ 17 ॥
ਨਿਜਾਨੁਕਾਮੇ᳚ ਨ੍ਯਞ੍ਜ॒ਲਿਕਾ । ਅਮੀ ਵਾਚ-ਮੁਪਾਸੑਤਾਮਿ॒ਤਿ । ਤਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਵ ऋਤਵੋੑ ਨਮ॒ਨ੍ਤੇ । ਮਰ੍ਯਾਦਾ ਕਰਤ੍ਵਾ-ਤ੍ਪ੍ਰੑਪੁਰੋ॒ਧਾਮ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੑ ਆਪ੍ਨੋ॒ਤਿ । ਯ ਏੑਵਂ-ਵੇਁ॒ਦ । ਸ ਖਲੁ ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸਰ ਏਤੈ-ਸ੍ਸੇਨਾਨੀੑਭਿ-ਸ੍ਸ॒ਹ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍-ਕਾਮਾਨੑਭਿਵ॒ਹਤਿ । ਸ ਦ੍ਰ॒ਫ੍ਸਃ । ਤਸ੍ਯੈ॒षਾ ਭਵੑਤਿ ॥ 18 ॥
ਅਵੑ ਦ੍ਰ॒ਫ੍ਸੋ ਅਗ੍ਂੑਸ਼॒ਮਤੀੑਮਤਿष੍ਠਤ੍ । ਇ॒ਯਾ॒ਨਃ ਕृ॒ष੍ਣੋ ਦ॒ਸ਼ਭਿਃੑ ਸ॒ਹਸ੍ਰੈਃ᳚ । ਆਵ॒ਰ੍ਤ-ਮਿਨ੍ਦ੍ਰ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਚ੍ਯਾ॒ ਧਮੑਨ੍ਤਮ੍ । ਉਪਸ੍ਨੁਹਿ ਤ-ਨ੍ਨृਮਣਾ-ਮਥੑਦ੍ਰਾਮਿ॒ਤਿ । ਏਤਯੈ ਵੇਨ੍ਦ੍ਰ-ਸ੍ਸਲਾ ਵृੑਕ੍ਯਾ ਸ॒ਹ । ਅਸੁਰਾ-ਨ੍ਪੑਰਿਵृ॒ਸ਼੍ਚਤਿ । ਪृਥਿੑਵ੍ਯ॒ਗ੍ਂ॒ ਸ਼ੁਮੑਤੀ । ਤਾਮ॒ਨ੍ਵ-ਵੑਸ੍ਥਿਤ-ਸ੍ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰੋ ਦਿ॒ਵਞ੍ਚੑ । ਨੈਵਂ-ਵਿਁਦੁषਾ-ऽऽਚਾਰ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਤੇਵਾ॒ਸਿਨੌ । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਮੈ᳚ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯਾ॒ਤਾਮ੍ । ਯੋ ਦ੍ਰੁ॒ਹ੍ਯਤਿ । ਭ੍ਰਸ਼੍ਯਤੇ ਸ੍ਵੑਰ੍ਗਾ-ਲ੍ਲੋ॒ਕਾਤ੍ । ਇਤ੍ਯृਤੁ ਮੑਣ੍ਡਲਾ॒ਨਿ । ਸੂਰ੍ਯ ਮਣ੍ਡਲਾ᳚ ਨ੍ਯਾਖ੍ਯਾ॒ਯਿਕਾਃ । ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਗ੍ਂਸੑਨਿਰ੍ਵ॒ਚਨਾਃ ॥ 19 ॥
(ਨਿ॒ਜਾਨੁੑਕਾਂ॒ - ਭਵੑਤਿ - ਦ੍ਰੁਹ੍ਯਾ॒ਤਾ-ਮ੍ਪਞ੍ਚੑ ਚ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 7
ਆਰੋਗੋ ਭ੍ਰਾਜਃ ਪਟਰਃੑ ਪਤ॒ਙ੍ਗਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਣਰੋ ਜ੍ਯੋਤਿषੀਮਾਨ੍ੑ. ਵਿਭਾ॒ਸਃ । ਤੇ ਅਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਵਮਾੑਤਪ॒ਨ੍ਤਿ । ਊਰ੍ਜ-ਨ੍ਦੁਹਾਨਾ ਅਨਪਸ੍ਫੁਰੑਨ੍ਤ ਇ॒ਤਿ । ਕਸ਼੍ਯੑਪੋ-ऽष੍ਟ॒ਮਃ । ਸ ਮਹਾਮੇਰੁ-ਨ੍ਨੑ ਜਹਾ॒ਤਿ । ਤਸ੍ਯੈ॒षਾ ਭਵੑਤਿ । ਯਤ੍ਤੇ॒ ਸ਼ਿਲ੍ਪੑ-ਙ੍ਕਸ਼੍ਯਪ ਰੋਚ॒ਨਾਵੑਤ੍ । ਇ॒ਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਾਵੑ-ਤ੍ਪੁष੍ਕ॒ਲ-ਞ੍ਚਿ॒ਤ੍ਰਭਾੑਨੁ । ਯਸ੍ਮਿ॒-ਨ੍ਥ੍ਸੂਰ੍ਯਾ॒ ਅਰ੍ਪਿੑਤਾ-ਸ੍ਸ॒ਪ੍ਤ ਸਾ॒ਕਮ੍ ॥ 20 ॥
ਤਸ੍ਮਿ-ਨ੍ਰਾਜਾਨ-ਮਧਿਵਿਸ਼੍ਰਯੇੑਮਮਿ॒ਤਿ । ਤੇ ਅਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਵੇ ਕਸ਼੍ਯਪਾ-ਜ੍ਜ੍ਯੋਤਿੑ-ਰ੍ਲਭ॒ਨ੍ਤੇ । ਤਾਨ੍​ਥ੍ਸੋਮਃ ਕਸ਼੍ਯਪਾਦਧਿੑ ਨਿਰ੍ਧ॒ਮਤਿ । ਭ੍ਰਸ੍ਤਾ ਕਰ੍ਮ ਕृੑਦਿਵੈ॒ਵਮ੍ ॥ ਪ੍ਰਾਣੋ ਜੀਵਾਨੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯੑ ਜੀਵਾ॒ਨਿ । ਸਪ੍ਤ ਸ਼ੀਰ੍​षੑਣ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਃ । ਸੂਰ੍ਯਾ ਇੑਤ੍ਯਾਚਾ॒ਰ੍ਯਾਃ । ਅਪਸ਼੍ਯਮਹ ਮੇਤਾਨ੍-ਥ੍ਸਪ੍ਤ ਸੂ᳚ਰ੍ਯਾਨਿ॒ਤਿ । ਪਞ੍ਚਕਰ੍ਣੋੑ ਵਾਥ੍ਸ੍ਯਾ॒ਯਨਃ । ਸਪ੍ਤਕਰ੍ਣੑਸ਼੍ਚ ਪ੍ਲਾ॒ਕ੍षਿਃ ॥ 21 ॥
ਆਨੁਸ਼੍ਰਵਿਕ ਏਵ ਨੌ ਕਸ਼੍ਯੑਪ ਇ॒ਤਿ । ਉਭੌੑ ਵੇਦ॒ਯਿਤੇ । ਨ ਹਿ ਸ਼ੇਕੁਮਿਵ ਮਹਾਮੇੑਰੁ-ਙ੍ਗ॒ਨ੍ਤੁਮ੍ । ਅਪਸ਼੍ਯਮਹਮੇਤ-ਥ੍ਸੂਰ੍ਯਮਣ੍ਡਲ-ਮ੍ਪਰਿਵੑਰ੍ਤਮਾ॒ਨਮ੍ । ਗਾ॒ਰ੍ਗ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾੑਣਤ੍ਰਾ॒ਤਃ । ਗਚ੍ਛਨ੍ਤ ਮੑਹਾਮੇ॒ਰੁਮ੍ । ਏਕੑਞ੍ਚਾਜ॒ਹਤਮ੍ । ਭ੍ਰਾਜਪਟਰ ਪਤੑਙ੍ਗਾ ਨਿ॒ਹਨੇ । ਤਿष੍ਠਨ੍ਨਾੑਤਪ॒ਨ੍ਤਿ । ਤਸ੍ਮਾੑਦਿ॒ਹ ਤਪ੍ਤ੍ਰਿੑ ਤਪਾਃ ॥ 22 ॥
ਅ॒ਮੁਤ੍ਰੇ॒ਤਰੇ । ਤਸ੍ਮਾੑਦਿ॒ਹਾ ਤਪ੍ਤ੍ਰਿੑ ਤਪਾਃ । ਤੇषਾੑਮੇषਾ॒ ਭਵੑਤਿ । ਸ॒ਪ੍ਤ ਸੂਰ੍ਯਾ॒ ਦਿਵ॒-ਮਨੁ॒ ਪ੍ਰਵਿੑष੍ਟਾਃ । ਤਾਨ॒ਨ੍ਵੇਤਿੑ ਪ॒ਥਿਭਿੑ-ਰ੍ਦਕ੍षਿ॒ਣਾਵਾਨ੍ੑ । ਤੇ ਅਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਵੇ ਘृਤਮਾੑਤਪ॒ਨ੍ਤਿ । ਊਰ੍ਜ-ਨ੍ਦੁਹਾਨਾ ਅਨਪਸ੍ਫੁਰੑਨ੍ਤ ਇ॒ਤਿ ॥ ਸਪ੍ਤਰ੍ਤ੍ਵਿਜ-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯਾ ਇੑਤ੍ਯਾਚਾ॒ਰ੍ਯਾਃ । ਤੇषਾੑਮੇषਾ॒ ਭਵੑਤਿ । ਸ॒ਪ੍ਤ ਦਿਸ਼ੋ॒ ਨਾਨਾੑ ਸੂਰ੍ਯਾਃ ॥ 23 ॥
ਸ॒ਪ੍ਤ ਹੋਤਾੑਰ ऋ॒ਤ੍ਵਿਜਃੑ । ਦੇਵਾ ਆਦਿਤ੍ਯਾੑ ਯੇ ਸ॒ਪ੍ਤ । ਤੇਭਿ-ਸ੍ਸੋਮਾਭੀ ਰਕ੍षੑਣ ਇ॒ਤਿ । ਤਦੑਪ੍ਯਾਮ੍ਨਾ॒ਯਃ । ਦਿਗ੍ਭ੍ਰਾਜ ऋਤੂ᳚ਨ੍ ਕਰੋ॒ਤਿ । ਏਤੑਯੈਵਾ॒ਵृਤਾ ऽऽਸਹਸ੍ਰਸੂਰ੍ਯਤਾਯਾ ਇਤਿ ਵੈੑਸ਼ਮ੍ਪਾ॒ਯਨਃ । ਤਸ੍ਯੈ॒षਾ ਭਵੑਤਿ । ਯਦ੍ਦ੍ਯਾਵੑ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਤੇ ਸ਼॒ਤਗ੍ਂ ਸ਼॒ਤ-ਮ੍ਭੂਮੀਃ᳚ । ਉ॒ਤ ਸ੍ਯੁਃ । ਨ ਤ੍ਵਾੑ ਵਜ੍ਰਿਨ੍​-ਥ੍ਸ॒ਹਸ੍ਰ॒ਗ੍ਂ॒ ਸੂਰ੍ਯਾਃ᳚ । 24 ॥
ਅਨੁ ਨ ਜਾਤਮष੍ਟ ਰੋਦੑਸੀ ਇ॒ਤਿ । ਨਾਨਾ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਵਾ-ਦृਤੂਨਾ-ਨ੍ਨਾਨਾੑ ਸੂਰ੍ਯ॒ਤ੍ਵਮ੍ ॥ ਅष੍ਟੌ ਤੁ ਵ੍ਯਵਸਿੑਤਾ ਇ॒ਤਿ । ਸੂਰ੍ਯਮਣ੍ਡਲਾ-ਨ੍ਯष੍ਟਾੑਤ ਊ॒ਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ । ਤੇषਾੑਮੇषਾ॒ ਭਵੑਤਿ ॥ ਚਿ॒ਤ੍ਰ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਾਨਾ॒-ਮੁਦੑਗਾ॒ਦਨੀੑਕਮ੍ । ਚਕ੍षੁੑ-ਰ੍ਮਿ॒ਤ੍ਰਸ੍ਯ॒ ਵਰੁੑਣਸ੍ਯਾ॒ਗ੍ਨੇਃ । ਆ-ऽਪ੍ਰਾ॒ ਦ੍ਯਾਵਾੑ ਪृਥਿ॒ਵੀ ਅ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਮ੍ । ਸੂਰ੍ਯ ਆਤ੍ਮਾ ਜਗਤਸ੍ਤਸ੍ਥੁੑषਸ਼੍ਚੇ॒ਤਿ ॥ 25 ॥
(ਸਾ॒ਕਂ - ਪ੍ਲਾ॒ਕ੍षਿ - ਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਰਿੑਤਪਾ॒ - ਨਾਨਾੑਸੂਰ੍ਯਾਃ॒ - ਸੂਰ੍ਯਾ॒ - +ਨਵੑ ਚ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 8
ਕ੍ਵੇਦਮਭ੍ਰੑ-ਨ੍ਨਿਵਿ॒ਸ਼ਤੇ । ਕ੍ਵਾਯਗ੍ਂੑ ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰੋ ਮਿੑਥਃ । ਕ੍ਵਾਹਃ ਕ੍ਵੇਯ-ਨ੍ਦੇੑਵ ਰਾ॒ਤ੍ਰੀ । ਕ੍ਵ ਮਾਸਾ ऋੑਤਵ॒-ਸ਼੍ਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ॥ ਅਰ੍ਧਮਾਸਾੑ ਮੁਹੂ॒ਰ੍ਤਾਃ । ਨਿਮੇषਾਸ੍ਤੁੑਟਿਭਿਃ॒ (ਨਿਮੇषਾਸ੍ਤ੍ਰੑਟਿਭਿਃ॒) ਸਹ । ਕ੍ਵੇਮਾ ਆਪੋ ਨਿੑਵਿਸ਼॒ਨ੍ਤੇ । ਯ॒ਦੀਤੋੑ ਯਾਨ੍ਤਿ॒ ਸਮ੍ਪ੍ਰੑਤਿ ॥ ਕਾਲਾ ਅਫ੍ਸੁ ਨਿੑਵਿਸ਼॒ਨ੍ਤੇ । ਆ॒ਪ-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯੇੑ ਸ॒ਮਾਹਿੑਤਾਃ । 26 ।
ਅਭ੍ਰਾ᳚ਣ੍ਯ॒ਪਃ ਪ੍ਰੑਪਦ੍ਯ॒ਨ੍ਤੇ । ਵਿ॒ਦ੍ਯੁਥ੍ਸੂਰ੍ਯੇੑ ਸ॒ਮਾਹਿੑਤਾ । ਅਨਵਰ੍ਣੇ ਇੑਮੇ ਭੂ॒ਮੀ । ਇ॒ਯਞ੍ਚਾੑਸੌ ਚ॒ ਰੋਦੑਸੀ । ਕਿਗ੍ਗ੍​ ਸ੍ਵਿਦਤ੍ਰਾਨ੍ਤੑਰਾ ਭੂ॒ਤਮ੍ । ਯੇ॒ਨੇਮੇ ਵਿੑਧृਤੇ॒ ਉਭੇ । ਵਿ॒ष੍ਣੁਨਾੑ ਵਿਧृੑਤੇ ਭੂ॒ਮੀ । ਇ॒ਤਿ ਵੑਥ੍ਸਸ੍ਯ॒ ਵੇਦੑਨਾ । ਇਰਾੑਵਤੀ ਧੇਨੁ॒ਮਤੀ॒ ਹਿ ਭੂ॒ਤਮ੍ । ਸੂ॒ਯ॒ਵ॒ਸਿਨੀ॒ ਮਨੁੑषੇ ਦਸ਼॒ਸ੍ਯੇ᳚ । 27 ।
ਵ੍ਯੑष੍ਟਭ੍ਨਾ॒-ਦ੍ਰੋਦੑਸੀ॒ ਵਿष੍ਣੑਵੇ॒ਤੇ । ਦਾ॒ਧਰ੍ਥੑ ਪृਥਿ॒ਵੀ-ਮ॒ਭਿਤੋੑ ਮ॒ਯੂਖੈਃ᳚ । ਕਿਨ੍ਤ-ਦ੍ਵਿष੍ਣੋ ਰ੍ਬਲੑਮਾ॒ਹੁਃ । ਕਾ॒ ਦੀਪ੍ਤਿਃੑ ਕਿ-ਮ੍ਪ॒ਰਾਯੑਣਮ੍ । ਏਕੋੑ ਯ॒ਦ੍ਧਾ-ਰੑਯ ਦ੍ਦੇ॒ਵਃ । ਰੇ॒ਜਤੀੑ ਰੋਦ॒ਸੀ ਉੑਭੇ । ਵਾਤਾਦ੍ਵਿष੍ਣੋ-ਰ੍ਬੑਲ ਮਾ॒ਹੁਃ । ਅ॒ਕ੍षਰਾ᳚-ਦ੍ਦੀਪ੍ਤਿ॒ ਰੁਚ੍ਯੑਤੇ । ਤ੍ਰਿ॒ਪਦਾ॒ਦ੍ਧਾਰੑਯ-ਦ੍ਦੇ॒ਵਃ । ਯਦ੍ਵਿष੍ਣੋੑਰੇਕ॒-ਮੁਤ੍ਤੑਮਮ੍ ॥ 28 ॥
ਅ॒ਗ੍ਨਯੋੑ ਵਾਯੑਵਸ਼੍ਚੈ॒ਵ । ਏ॒ਤਦੑਸ੍ਯ ਪ॒ਰਾਯੑਣਮ੍ । ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾ ਪੑਰ-ਮ੍ਮृ॒ਤ੍ਯੁਮ੍ । ਅ॒ਵਮੑ-ਮ੍ਮਦ੍ਧ੍ਯ॒ਮਞ੍ਚੑਤੁਮ੍ । ਲੋ॒ਕਞ੍ਚ॒ ਪੁਣ੍ਯੑਪਾਪਾ॒ਨਾਮ੍ । ਏ॒ਤ-ਤ੍ਪृੑਚ੍ਛਾਮਿ॒ ਸਮ੍ਪ੍ਰੑਤਿ ॥ ਅ॒ਮੁਮਾੑਹੁਃ ਪੑਰ-ਮ੍ਮृ॒ਤ੍ਯੁਮ੍ । ਪ॒ਵਮਾੑਨ-ਨ੍ਤੁ॒ ਮਦ੍ਧ੍ਯੑਮਮ੍ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਰੇ॒ਵਾਵੑਮੋ ਮृ॒ਤ੍ਯੁਃ । ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮਾ᳚-ਸ਼੍ਚਤੁ॒ਰੁਚ੍ਯੑਤੇ ॥ 29 ॥
ਅ॒ਨਾ॒ਭੋ॒ਗਾਃ ਪੑਰ-ਮ੍ਮृ॒ਤ੍ਯੁਮ੍ । ਪਾ॒ਪਾ-ਸ੍ਸਂੑ​ਯਁਨ੍ਤਿ॒ ਸਰ੍ਵੑਦਾ । ਆਭੋਗਾਸ੍ਤ੍ਵੇਵੑ ਸਂ​ਯਁ॒ਨ੍ਤਿ । ਯ॒ਤ੍ਰ ਪੁੑਣ੍ਯਕृ॒ਤੋ ਜੑਨਾਃ । ਤਤੋੑ ਮ॒ਦ੍ਧ੍ਯਮੑਮਾਯ॒ਨ੍ਤਿ । ਚ॒ਤੁਮੑਗ੍ਨਿਞ੍ਚ॒ ਸਮ੍ਪ੍ਰੑਤਿ । ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾੑ ਪਾਪ॒ਕृਤਃ । ਯ॒ਤ੍ਰ ਯਾੑਤਯ॒ਤੇ ਯੑਮਃ । ਤ੍ਵਨ੍ਨਸ੍ਤ--ਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੑ-ਨ੍ਪ੍ਰਬ੍ਰੂ॒ਹਿ । ਯ॒ਦਿ ਵੇ᳚ਤ੍ਥਾ-ऽਸ॒ਤੋ ਗृੑਹਾਨ੍ ॥ 30 ॥
ਕ॒ਸ਼੍ਯਪਾੑ ਦੁਦਿੑਤਾ-ਸ੍ਸੂ॒ਰ੍ਯਾਃ । ਪਾ॒ਪਾਨ੍ਨਿੑਰ੍ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ॒ ਸਰ੍ਵੑਦਾ । ਰੋਦਸ੍ਯੋਰਨ੍ਤੑ-ਰ੍ਦੇਸ਼ੇ॒षੁ । ਤਤ੍ਰ ਨ੍ਯਸ੍ਯਨ੍ਤੇੑ ਵਾਸ॒ਵੈਃ । ਤੇ ऽਸ਼ਰੀਰਾਃ ਪ੍ਰੑਪਦ੍ਯ॒ਨ੍ਤੇ । ਯ॒ਥਾ ऽਪੁੑਣ੍ਯਸ੍ਯ॒ ਕਰ੍ਮੑਣਃ । ਅਪਾ᳚ਣ੍ਯ॒ਪਾਦੑ ਕੇਸ਼ਾ॒ਸਃ । ਤ॒ਤ੍ਰ ਤੇੑ-ऽਯੋਨਿ॒ਜਾ ਜੑਨਾਃ । ਮृਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਮृਤ੍ਯੁ-ਮਾੑਪਦ੍ਯ॒ਨ੍ਤੇ । ਅ॒ਦ੍ਯਮਾੑਨਾ-ਸ੍ਸ੍ਵ॒ਕਰ੍ਮੑਭਿਃ । 31 ।
ਆਸ਼ਾਤਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਮੑਯ ਇ॒ਵ । ਤਤਃ ਪੂਯਨ੍ਤੇੑ ਵਾਸ॒ਵੈਃ । ਅਪੈੑਤ-ਮ੍ਮृ॒ਤ੍ਯੁ-ਞ੍ਜੑਯਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਸ ਖਲ੍ਵੈਵਂੑ-ਵਿਁਦ੍ਬ੍ਰਾ॒ਹ੍ਮਣਃ । ਦੀ॒ਰ੍ਘਸ਼੍ਰੁੑਤ੍ਤਮੋ॒ ਭਵੑਤਿ । ਕਸ਼੍ਯੑਪ॒ਸ੍ਯਾਤਿੑਥਿ॒-ਸ੍ਸਿਦ੍ਧਗੑਮਨ॒-ਸ੍ਸਿਦ੍ਧਾਗੑਮਨਃ । ਤਸ੍ਯੈ॒षਾ ਭਵੑਤਿ ॥ ਆਯਸ੍ਮਿਨ੍᳚-ਥ੍ਸ॒ਪ੍ਤ ਵਾੑਸ॒ਵਾਃ । ਰੋਹੑਨ੍ਤਿ ਪੂ॒ਰ੍ਵ੍ਯਾੑ ਰੁਹਃੑ । 32 ।
ऋषਿੑਰ੍​ਹ ਦੀਰ੍ਘ॒ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਤੑਮਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਘਰ੍ਮੋ ਅਤਿੑਥਿਰਿ॒ਤਿ । ਕਸ਼੍ਯਪਃ ਪਸ਼੍ਯੑਕੋ ਭ॒ਵਤਿ । ਯਥ੍ਸਰ੍ਵ-ਮ੍ਪਰਿਪਸ਼੍ਯਤੀੑਤਿ ਸੌ॒ਕ੍ष੍ਮ੍ਯਾਤ੍ । ਅਥਾਗ੍ਨੇੑਰष੍ਟਪੁੑਰੁष॒ਸ੍ਯ । ਤਸ੍ਯੈ॒षਾ ਭਵੑਤਿ । ਅਗ੍ਨੇ॒ ਨਯੑ ਸੁ॒ਪਥਾੑ ਰਾ॒ਯੇ ਅ॒ਸ੍ਮਾਨ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਾੑਨਿ ਦੇਵ ਵ॒ਯੁਨਾੑਨਿ ਵਿ॒ਦ੍ਵਾਨ੍ । ਯੁ॒ਯੋ॒ਦ੍ਧ੍ਯੑਸ੍ਮ-ਜ੍ਜੁੑਹੁਰਾ॒ਣਮੇਨਃੑ । ਭੂਯਿष੍ਠਾਨ੍ਤੇ ਨਮ ਉਕ੍ਤਿਂ-ਵਿਁੑਧੇਮੇ॒ਤਿ ॥ 33 ॥
(ਸ॒ਮਾਹਿੑਤਾ - ਦਸ਼॒ਸ੍ਯੇੑ - ਉਤ੍ਤੑਮ॒-ਮੁਚ੍ਯੑਤੇ-ਗृਹਾਨ੍-ਥ੍ਸ੍ਵ॒ਕਰ੍ਮੑਭਿਃ-ਪੂ॒ਰ੍ਵ੍ਯਾੑ ਰੁਹੑ-ਇ॒ਤਿ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 9
ਅਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਜਾਤੑਵੇਦਾ॒ਸ਼੍ਚ । ਸਹੋਜਾ ਅੑਜਿਰਾ॒ਪ੍ਰਭੁਃ । ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਨੑਰ੍ਯਾਪਾ॒ਸ਼੍ਚ । ਪ॒ਙ੍ਕ੍ਤਿਰਾੑਧਾਸ਼੍ਚ॒ ਸਪ੍ਤੑਮਃ । ਵਿਸਰ੍ਪੇਵਾ-ऽष੍ਟੑਮੋ-ऽਗ੍ਨੀ॒ਨਾਮ੍ । ਏਤੇ-ऽष੍ਟੌ ਵਸਵਃ, ਕ੍षਿੑਤਾ ਇ॒ਤਿ । ਯਥਰ੍ਤ੍ਵੇ-ਵਾਗ੍ਨੇ-ਰਰ੍ਚਿਰ੍ਵਰ੍ਣੑ ਵਿਸ਼ੇ॒षਾਃ । ਨੀਲਾਰ੍ਚਿਸ਼੍ਚ ਪੀਤਕਾ᳚ਰ੍ਚਿਸ਼੍ਚੇ॒ਤਿ । ਅਥ ਵਾਯੋ-ਰੇਕਾਦਸ਼-ਪੁਰੁषਸ੍ਯੈਕਾਦਸ਼ੑਸ੍ਤ੍ਰੀਕ॒ਸ੍ਯ । ਪ੍ਰਭ੍ਰਾਜਮਾਨਾ ਵ੍ਯੑਵਦਾ॒ਤਾਃ ॥ 34 ॥
ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਾਸੁੑਕਿ ਵੈ॒ਦ੍ਯੁਤਾਃ । ਰਜਤਾਃ ਪਰੁੑषਾ-ਸ਼੍ਸ਼੍ਯਾ॒ਮਾਃ । ਕਪਿਲਾ ਅੑਤਿਲੋ॒ਹਿਤਾਃ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਾ ਅਵਪੑਤਨ੍ਤਾ॒ਸ਼੍ਚ । ਵੈਦ੍ਯੁਤ ਇੑਤ੍ਯੇਕਾ॒ਦਸ਼ । ਨੈਨਂ-ਵੈਁਦ੍ਯੁਤੋੑ ਹਿਨ॒ਸ੍ਤਿ । ਯ ਏੑਵਂ-ਵੇਁ॒ਦ । ਸ ਹੋਵਾਚ ਵ੍ਯਾਸਃ ਪਾੑਰਾਸ਼॒ਰ੍ਯਃ । ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਵਧਮੇਵਾਹ-ਮ੍ਮृਤ੍ਯੁਮੈ᳚ਚ੍ਛਮਿ॒ਤਿ । ਨ ਤ੍ਵਕਾੑਮਗ੍ਂ ਹ॒ਨ੍ਤਿ ॥ 35 ॥
ਯ ਏੑਵਂ-ਵੇਁ॒ਦ । ਅਥ ਗੑਨ੍ਧਰ੍ਵ॒ਗਣਾਃ । ਸ੍ਵਾਨ॒ ਭ੍ਰਾਟ੍ । ਅਙ੍ਘਾੑਰਿ॒-ਰ੍ਬਮ੍ਭਾੑਰਿਃ । ਹਸ੍ਤ॒-ਸ੍ਸੁਹੑਸ੍ਤਃ । ਕृਸ਼ਾੑਨੁਰ੍​ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਾਵੑਸੁਃ । ਮੂਰ੍ਧਨ੍ਵਾਨ੍-ਥ੍ਸੂ᳚ਰ੍ਯਵ॒ਰ੍ਚਾਃ । ਕृਤਿਰਿਤ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ ਗੑਨ੍ਧਰ੍ਵ॒ਗਣਾਃ । ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮੑਹਾਦੇ॒ਵਾਃ । ਰਸ਼੍ਮਯਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾੑ ਗਰ॒ਗਿਰਃ ॥ 36 ॥
ਨੈਨ-ਙ੍ਗਰੋੑ ਹਿਨ॒ਸ੍ਤਿ । ਯ ਏੑਵਂ-ਵੇਁ॒ਦ । ਗੌ॒ਰੀ ਮਿੑਮਾਯ ਸਲਿ॒ਲਾਨਿ॒ ਤਕ੍षੑਤੀ । ਏਕੑਪਦੀ ਦ੍ਵਿ॒ਪਦੀ॒ ਸਾ ਚਤੁੑष੍ਪਦੀ । ਅ॒ष੍ਟਾਪੑਦੀ॒ ਨਵੑਪਦੀ ਬਭੂ॒ਵੁषੀ᳚ । ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍षਰਾ ਪਰਮੇ ਵ੍ਯੋੑਮਨ੍ਨਿ॒ਤਿ । ਵਾਚੋੑ ਵਿਸ਼ੇ॒षਣਮ੍ । ਅਥ ਨਿਗਦੑਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ॒ਤਾਃ । ਤਾਨਨੁਕ੍ਰੑਮਿष੍ਯਾ॒ਮਃ । ਵ॒ਰਾਹਵਃੑ-ਸ੍ਵਤ॒ਪਸਃ ॥ 37 ॥
ਵਿ॒ਦ੍ਯੁ-ਨ੍ਮੑਹਸੋ॒ ਧੂਪੑਯਃ । ਸ਼੍ਵਾਪਯੋ ਗृਹਮੇਧਾ᳚ਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯੇ॒ਤੇ । ਯੇ॒ ਚੇਮੇ-ऽਸ਼ਿੑਮਿਵਿ॒ਦ੍ਵਿषਃ । ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਾ-ਸ੍ਸਪ੍ਤ ਪृਥਿਵੀਮਭਿਵੑਰ੍​ष॒ਨ੍ਤਿ । ਵृष੍ਟਿੑਭਿਰਿ॒ਤਿ । ਏਤਯੈਵ ਵਿਭਕ੍ਤਿ ਵਿੑਪਰੀ॒ਤਾਃ । ਸ॒ਪ੍ਤਭਿ॒ਰ੍ਵਾਤੈੑ ਰੁਦੀ॒ਰਿਤਾਃ । ਅਮੂਂ-ਲੋਁਕਾ-ਨਭਿਵੑਰ੍​ष॒ਨ੍ਤਿ । ਤੇषਾੑਮੇषਾ॒ ਭਵੑਤਿ । ਸ॒ਮਾ॒ਨ-ਮੇ॒ਤਦੁਦੑਕਮ੍ ॥ 38 ॥
ਉ॒ਚ੍ਚੈਤ੍ਯੑਵ॒ ਚਾਹੑਭਿਃ । ਭੂਮਿੑ-ਮ੍ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯਾ॒ ਜਿਨ੍ਵੑਨ੍ਤਿ । ਦਿਵ-ਞ੍ਜਿਨ੍ਵਨ੍-ਤ੍ਯਗ੍ਨੑਯ ਇ॒ਤਿ । ਯਦਕ੍षੑਰ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਕृੑਤਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵੇੑ ਦੇਵਾ ਉ॒ਪਾਸੑਤੇ । ਮ॒ਹਰ੍​षਿੑਮਸ੍ਯ ਗੋ॒ਪ੍ਤਾਰ᳚ਮ੍ । ਜ॒ਮਦੑਗ੍ਨਿ॒-ਮਕੁੑਰ੍ਵਤ । ਜ॒ਮਦੑਗ੍ਨਿ॒-ਰਾਪ੍ਯਾੑਯਤੇ । ਛਨ੍ਦੋੑਭਿ-ਸ਼੍ਚਤੁਰੁਤ੍ਤ॒ਰੈਃ । ਰਾਜ੍ਞ॒-ਸ੍ਸੋਮੑਸ੍ਯ ਤृ॒ਪ੍ਤਾਸਃੑ ॥ 39 ॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣਾ ਵੀ॒ਰ੍ਯਾੑਵਤਾ । ਸ਼ਿ॒ਵਾ ਨਃੑ ਪ੍ਰ॒ਦਿਸ਼ੋ॒ ਦਿਸ਼ਃੑ ॥ ਤਚ੍ਛਂ॒​ਯੋਁਰਾ ਵृੑਣੀਮਹੇ । ਗਾ॒ਤੁਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞਾਯੑ । ਗਾ॒ਤੁਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞਪੑਤਯੇ । ਦੈਵੀ᳚ ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿਰੑਸ੍ਤੁ ਨਃ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ-ਰ੍ਮਾਨੁੑषੇਭ੍ਯਃ । ਊ॒ਰ੍ਧ੍ਵ-ਞ੍ਜਿੑਗਾਤੁ ਭੇष॒ਜਮ੍ । ਸ਼ਨ੍ਨੋੑ ਅਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿ॒ਪਦੇ᳚ । ਸ਼ਞ੍ਚਤੁੑष੍ਪਦੇ । ਸੋਮਪਾ(3) ਅਸੋਮਪਾ(3) ਇਤਿ ਨਿਗਦੑਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ॒ਤਾਃ ॥ 40 ॥
(ਵ੍ਯ॒ਵ॒ਦਾ॒ਤਾ - ਹ॒ਨ੍ਤਿ-ਗੑਰ॒ਗਿਰ - ਸ੍ਤ॒ਪਸ - ਉਦੑਕਂ - ਤृਪ੍ਤਾਸ॒ - ਸ਼੍ਵਤੁੑष੍ਪਦ॒ ਏਕੑ-ਞ੍ਚ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 10
ਸ॒ਹ॒ਸ੍ਰ॒ਵृਦਿੑਯ-ਮ੍ਭੂ॒ਮਿਃ । ਪ॒ਰਂ-ਵ੍ਯੋਁੑਮ ਸ॒ਹਸ੍ਰੑਵृਤ੍ । ਅ॒ਸ਼੍ਵਿਨਾੑ ਭੁਜ੍ਯੂੑ ਨਾਸ॒ਤ੍ਯਾ । ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਸ੍ਯੑ ਜਗ॒ਤਸ੍ਪੑਤੀ ॥ ਜਾਯਾ ਭੂਮਿਃ ਪੑਤਿਰ੍ਵ੍ਯੋ॒ਮ । ਮਿ॒ਥੁਨੑਨ੍ਤਾ ਅ॒ਤੁਰ੍ਯੑਥੁਃ । ਪੁਤ੍ਰੋ ਬृਹਸ੍ਪੑਤੀ ਰੁ॒ਦ੍ਰਃ । ਸ॒ਰਮਾੑ ਇਤਿੑ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁ॒ਮਮ੍ ॥ ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਰਂ-ਵਾਁੑਮ॒ਨ੍ਯਦ੍ਯੑਜ॒ਤਂ-ਵਾਁੑਮ॒ਨ੍ਯਤ੍ । ਵਿषੁੑਰੂਪੇ॒ ਅਹੑਨੀ॒ ਦ੍ਯੌਰਿੑਵ ਸ੍ਥਃ ॥ 41 ॥
ਵਿਸ਼੍ਵਾ॒ ਹਿ ਮਾ॒ਯਾ ਅਵੑਥ-ਸ੍ਸ੍ਵਧਾਵਨ੍ਤੌ । ਭ॒ਦ੍ਰਾ ਵਾ᳚-ਮ੍ਪੂषਣਾਵਿ॒ਹ ਰਾ॒ਤਿਰੑਸ੍ਤੁ । ਵਾਸਾ᳚ਤ੍ਯੌ ਚਿ॒ਤ੍ਰੌ ਜਗੑਤੋ ਨਿ॒ਧਾਨੌ᳚ । ਦ੍ਯਾਵਾੑਭੂਮੀ ਚ॒ਰਥਃੑ ਸ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਖਾੑਯੌ । ਤਾਵ॒ਸ਼੍ਵਿਨਾੑ ਰਾ॒ਸਭਾ᳚ਸ਼੍ਵਾ॒ ਹਵੑ-ਮ੍ਮੇ । ਸ਼ੁ॒ਭ॒ਸ੍ਪ॒ਤੀ॒ ਆ॒ਗਤਗ੍ਂੑ ਸੂ॒ਰ੍ਯਯਾੑ ਸ॒ਹ । ਤ੍ਯੁਗ੍ਰੋੑ ਹ ਭੁ॒ਜ੍ਯੁ-ਮੑਸ਼੍ਵਿਨੋਦ ਮੇ॒ਘੇ । ਰ॒ਯਿਨ੍ਨ ਕਸ਼੍ਚਿੑ-ਨ੍ਮਮृ॒ਵਾਁ(2) ਅਵਾੑਹਾਃ । ਤਮੂੑਹਥੁ-ਰ੍ਨੌ॒ਭਿਰਾ᳚ਤ੍ਮ॒ਨ੍-ਵਤੀੑਭਿਃ । ਅ॒ਨ੍ਤ॒ਰਿ॒ਕ੍ष॒ ਪ੍ਰੁਡ੍ਭਿ॒ਰ-ਪੋੑਦਕਾਭਿਃ ॥ 42 ॥
ਤਿ॒ਸ੍ਰਃ, ਕ੍षਪ॒ਸ੍ਤ੍ਰਿਰਹਾੑ ऽਤਿ॒ਵ੍ਰਜੑਦ੍ਭਿਃ । ਨਾਸੑਤ੍ਯਾ ਭੁ॒ਜ੍ਯੁਮੂੑਹਥੁਃ ਪਤ॒ਙ੍ਗੈਃ । ਸ॒ਮੁ॒ਦ੍ਰਸ੍ਯ॒ ਧਨ੍ਵੑਨ੍ਨਾ॒ਰ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯੑ ਪਾ॒ਰੇ । ਤ੍ਰਿ॒ਭੀ ਰਥੈ᳚-ਸ਼੍ਸ਼॒ਤਪੑਦ੍ਭਿ॒-ष੍षਡੑਸ਼੍ਵੈਃ । ਸ॒ਵਿ॒ਤਾਰਂ॒-ਵਿਁਤੑਨ੍ਵਨ੍ਤਮ੍ । ਅਨੁੑਬਦ੍ਧ੍ਨਾਤਿ ਸ਼ਾਮ੍ਬ॒ਰਃ । ਆਪਪੂਰ੍​षਂ-ਬੑਰਸ਼੍ਚੈ॒ਵ । ਸ॒ਵਿਤਾੑ ऽਰੇਪ॒ਸੋੑ ऽਭਵਤ੍ । ਤ੍ਯਗ੍ਂ ਸੁਤृਪ੍ਤਂ-ਵਿਁੑਦਿਤ੍ਵੈ॒ਵ । ਬ॒ਹੁਸੋੑਮ ਗਿ॒ਰਂ-ਵਁੑਸ਼ੀ ॥ 43 ॥
ਅਨ੍ਵੇਤਿ ਤੁਗ੍ਰੋ ਵੑਕ੍ਰਿਯਾ॒ਨ੍ਤਮ੍ । ਆਯਸੂਯਾਨ੍-ਥ੍ਸੋਮੑਤृਫ੍ਸੁ॒षੁ । ਸ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮ-ਸ੍ਤਮੋ᳚ਦ੍ਯੋ-ऽਤ੍ਯੋ॒ਤਃ । ਵਾਚੋ ਗਾਃ ਪਿੑਪਾਤਿ॒ ਤਤ੍ । ਸ ਤਦ੍ਗੋਭਿ-ਸ੍ਸ੍ਤਵਾ᳚ ऽਤ੍ਯੇਤ੍ਯ॒ਨ੍ਯੇ । ਰ॒ਕ੍षਸਾੑ ऽਨਨ੍ਵਿ॒ਤਾਸ਼੍ਚੑ ਯੇ । ਅ॒ਨ੍ਵੇਤਿ॒ ਪਰਿੑਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ॒-ऽਸ੍ਤਃ । ਏ॒ਵਮੇ॒ਤੌ ਸ੍ਥੋੑ ਅਸ਼੍ਵਿਨਾ । ਤੇ ਏ॒ਤੇ ਦ੍ਯੁਃੑ ਪृਥਿ॒ਵ੍ਯੋਃ । ਅਹੑਰਹ॒-ਰ੍ਗਰ੍ਭੑਨ੍ਦਧਾਥੇ ॥ 44 ॥
ਤਯੋੑ ਰੇ॒ਤੌ ਵ॒ਥ੍ਸਾ ਵੑਹੋਰਾ॒ਤ੍ਰੇ । ਪृ॒ਥਿ॒ਵ੍ਯਾ ਅਹਃੑ । ਦਿ॒ਵੋ ਰਾਤ੍ਰਿਃੑ । ਤਾ ਅਵਿੑਸृष੍ਟੌ । ਦਮ੍ਪੑਤੀ ਏ॒ਵ ਭੑਵਤਃ ॥ ਤਯੋੑ ਰੇ॒ਤੌ ਵ॒ਥ੍ਸੌ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚਾੑ-ਦਿ॒ਤ੍ਯਸ਼੍ਚੑ । ਰਾ॒ਤ੍ਰੇਰ੍ਵ॒ਥ੍ਸਃ । ਸ਼੍ਵੇ॒ਤ ਆੑਦਿ॒ਤ੍ਯਃ । ਅਹ੍ਨੋ॒-ऽਗ੍ਨਿਃ ॥ 45 ॥
ਤਾ॒ਮ੍ਰੋ ਅੑਰੁ॒ਣਃ । ਤਾ ਅਵਿੑਸृष੍ਟੌ । ਦਮ੍ਪੑਤੀ ਏ॒ਵ ਭੑਵਤਃ ॥ ਤਯੋੑ ਰੇ॒ਤੌ ਵ॒ਥ੍ਸੌ । ਵृ॒ਤ੍ਰਸ਼੍ਚੑ ਵੈਦ੍ਯੁ॒ਤਸ਼੍ਚੑ । ਅ॒ਗ੍ਨੇਰ੍ਵृ॒ਤ੍ਰਃ । ਵੈ॒ਦ੍ਯੁਤੑ ਆਦਿ॒ਤ੍ਯਸ੍ਯੑ । ਤਾ ਅਵਿੑਸृष੍ਟੌ । ਦਮ੍ਪੑਤੀ ਏ॒ਵ ਭੑਵਤਃ ॥ ਤਯੋੑ ਰੇ॒ਤੌ ਵ॒ਥ੍ਸੌ ॥ 46 ॥
ਉ॒ष੍ਮਾ ਚੑ ਨੀਹਾ॒ਰਸ਼੍ਚੑ । ਵृ॒ਤ੍ਰਸ੍ਯੋ॒ष੍ਮਾ । ਵੈ॒ਦ੍ਯੁ॒ਤਸ੍ਯੑ ਨੀਹਾ॒ਰਃ । ਤੌ ਤਾਵੇ॒ਵ ਪ੍ਰਤਿੑਪਦ੍ਯੇਤੇ ॥ ਸੇਯਗ੍ਂ ਰਾਤ੍ਰੀੑ ਗ॒ਰ੍ਭਿਣੀੑ ਪੁ॒ਤ੍ਰੇਣ॒ ਸਂ​ਵਁੑਸਤਿ । ਤਸ੍ਯਾ॒ ਵਾ ਏ॒ਤਦੁ॒ਲ੍ਬਣ᳚ਮ੍ । ਯਦ੍ਰਾਤ੍ਰੌੑ ਰ॒ਸ਼੍ਮਯਃੑ । ਯਥਾ॒ ਗੋਰ੍ਗ॒ਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾੑ ਉ॒ਲ੍ਬਣ᳚ਮ੍ । ਏ॒ਵਮੇ॒ਤਸ੍ਯਾੑ ਉ॒ਲ੍ਬਣ᳚ਮ੍ । ਪ੍ਰਜਯਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਜਯਾ ਚ ਪਸ਼ੁਭਿੑਸ਼੍ਚ ਭ॒ਵਤਿ । ਯ ਏੑਵਂ-ਵੇਁ॒ਦ । ਏਤਮੁਦ੍ਯਨ੍ਤ-ਮਪਿਯੑਨ੍ਤਞ੍ਚੇ॒ਤਿ । ਆਦਿਤ੍ਯਃ ਪੁਣ੍ਯੑਸ੍ਯ ਵ॒ਥ੍ਸਃ । ਅਥ ਪਵਿੑਤ੍ਰਾਙ੍ਗਿ॒ਰਸਃ ॥ 47 ॥
(ਸ੍ਥੋ - ऽਪੋੑਦਕਾਭਿ--ਰ੍ ਵਸ਼ੀ - ਦਧਾਥੇ - ਅ॒ਗ੍ਨਿ - ਸ੍ਤਯੋੑ ਰੇ॒ਤੌ ਵ॒ਥ੍ਸੌ - ਭ॒ਵਤਿ ਚ॒ਤ੍ਵਾਰਿੑ ਚ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 11
ਪ॒ਵਿਤ੍ਰੑਵਨ੍ਤਃ॒ ਪਰਿ॒ਵਾਜ॒ਮਾਸੑਤੇ । ਪਿ॒ਤੈषਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਨੋ ਅ॒ਭਿਰੑਕ੍षਤਿ ਵ੍ਰ॒ਤਮ੍ । ਮ॒ਹਸ੍ਸੑਮੁ॒ਦ੍ਰਂ-ਵਁਰੁੑਣ ਸ੍ਤਿ॒ਰੋਦੑਧੇ । ਧੀਰਾੑ ਇਚ੍ਛੇਕੁ॒ਰ੍​ਦ੍ਧਰੁੑਣੇष੍ਵਾ॒ਰਭ᳚ਮ੍ । ਪ॒ਵਿਤ੍ਰੑ-ਨ੍ਤੇ॒ ਵਿਤੑਤ॒-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣ॒ਸ੍ਪਤੇ᳚ । ਪ੍ਰਭੁ॒ਰ੍ਗਾਤ੍ਰਾੑਣਿ॒ ਪਰ੍ਯੇੑषਿ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਤਃੑ । ਅਤੑਪ੍ਤਤਨੂ॒-ਰ੍ਨ ਤਦਾ॒ਮੋ ਅੑਸ਼੍ਨੁਤੇ । ਸ਼ृ॒ਤਾਸ॒ ਇਦ੍ਵਹੑਨ੍-ਤ॒ਸ੍ਤ-ਥ੍ਸਮਾੑਸ਼ਤ । ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮਾ ਦੇ॒ਵਾਨਾ᳚ਮ੍ । ਅਸੑਤ-ਸ੍ਸ॒ਦ੍ਯੇ ਤਤੑਕ੍षੁਃ ॥ 48 ॥
ऋषੑਯ-ਸ੍ਸ॒ਪ੍ਤਾਤ੍ਰਿੑਸ਼੍ਚ॒ ਯਤ੍ । ਸਰ੍ਵੇ-ऽਤ੍ਰਯੋ ਅੑਗਸ੍ਤ੍ਯ॒ਸ਼੍ਚ । ਨਕ੍षੑਤ੍ਰੈ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਙ੍ਕृੑਤੋ ऽਵਸਨ੍ਨ੍ । ਅਥੑ ਸਵਿਤੁ॒-ਸ਼੍ਸ਼੍ਯਾਵਾਸ਼੍ਵ॒ਸ੍ਯਾ ऽਵਰ੍ਤਿੑਕਾਮਸ੍ਯ । ਅ॒ਮੀ ਯ ऋਕ੍षਾ॒ ਨਿਹਿੑਤਾ ਸ ਉ॒ਚ੍ਚਾ । ਨਕ੍ਤ॒-ਨ੍ਦਦृੑਸ਼੍ਰੇ॒ ਕੁਹੑਚਿ॒ਦ੍ਦਿਵੇੑਯੁਃ । ਅਦੑਬ੍ਧਾਨਿ॒ ਵਰੁੑਣਸ੍ਯ ਵ੍ਰ॒ਤਾਨਿੑ । ਵਿ॒ਚਾ॒ਕਸ਼ੑ-ਚ੍ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮਾ॒ ਨਕ੍षੑਤ੍ਰਮੇਤਿ । ਤ-ਥ੍ਸੑਵਿ॒ਤੁ-ਰ੍ਵਰੇ᳚ਣ੍ਯਮ੍ । ਭਰ੍ਗੋੑ ਦੇ॒ਵਸ੍ਯੑ ਧੀਮਹਿ ॥ 49 ।
ਧਿਯੋ॒ ਯੋ ਨਃੑ ਪ੍ਰਚੋ॒ਦਯਾ᳚ਤ੍ ॥ ਤਥ੍ਸੑਵਿ॒ਤੁ-ਰ੍ਵृੑਣੀਮਹੇ । ਵ॒ਯ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਸ੍ਯ॒ ਭੋਜੑਨਮ੍ । ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਗ੍ਂੑ ਸਰ੍ਵ॒ਧਾਤੑਮਮ੍ । ਤੁਰ॒-ਮ੍ਭਗੑਸ੍ਯ ਧੀਮਹਿ । ਅਪਾੑਗੂਹਤ ਸਵਿਤਾ॒ ਤृਭੀਨ੍ੑ । ਸਰ੍ਵਾ᳚-ਨ੍ਦਿ॒ਵੋ ਅਨ੍ਧੑਸਃ । ਨਕ੍ਤੑਨ੍ਤ;॒ਤਾਨ੍ਯੑਭਵ-ਨ੍ਦृ॒ਸ਼ੇ । ਅਸ੍ਥ੍ਯ॒ਸ੍ਥ੍ਨਾ ਸਮ੍ਭੑਵਿष੍ਯਾਮਃ ॥ ਨਾਮ॒ ਨਾਮੈ॒ਵ ਨਾ॒ਮ ਮੇ᳚ ॥ 50 ॥
ਨਪੁਗ੍ਂਸੑਕ॒-ਮ੍ਪੁਮਾ॒ਗ੍॒ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯੑਸ੍ਮਿ । ਸ੍ਥਾਵੑਰੋ-ऽਸ੍ਮ੍ਯਥ॒ ਜਙ੍ਗੑਮਃ । ਯ॒ਜੇ-ऽਯਕ੍षਿ॒ ਯष੍ਟਾ॒ਹੇ ਚੑ । ਮਯਾੑ ਭੂ॒ਤਾਨ੍ਯੑਯਕ੍षਤ । ਪ॒ਸ਼ਵੋੑ ਮਮੑ ਭੂਤਾ॒ਨਿ । ਅਨੂਬਨ੍ਧ੍ਯੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯੑਹਂ-ਵਿਁ॒ਭੁਃ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃੑ ਸ॒ਤੀਃ । ਤਾ ਉੑ ਮੇ ਪੁ॒ਗ੍ਂ॒ਸ ਆੑਹੁਃ । ਪਸ਼੍ਯੑਦਕ੍ष॒ਣ੍ਵਾਨ੍ਨ-ਵਿਚੇੑਤਦ॒ਨ੍ਧਃ । ਕ॒ਵਿਰ੍ਯਃ ਪੁ॒ਤ੍ਰ-ਸ੍ਸ ਇ॒ਮਾ ਚਿੑਕੇਤ ॥ 51 ॥
ਯਸ੍ਤਾ ਵਿੑਜਾ॒ਨਾ-ਥ੍ਸੑਵਿ॒ਤੁਃ ਪਿ॒ਤਾ-ऽਸੑਤ੍ । ਅ॒ਨ੍ਧੋ ਮਣਿਮੑਵਿਨ੍ਦਤ੍ । ਤਮੑਨਙ੍ਗੁਲਿ॒-ਰਾਵੑਯਤ੍ । ਅ॒ਗ੍ਰੀ॒ਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਮੁਞ੍ਚਤ੍ । ਤਮਜਿੑਹ੍ਵ ਅ॒ਸਸ਼੍ਚੑਤ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਮੂਲ-ਮੑਵਾਕ੍ਛਾ॒ਖਮ੍ । ਵृ॒ਕ੍षਂ-ਯਾਁੑ ਵੇਦ॒ ਸਮ੍ਪ੍ਰੑਤਿ । ਨ ਸ ਜਾਤੁ ਜਨਃੑ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦ॒ਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ । ਮृ॒ਤ੍ਯੁਰ੍ਮਾੑ ਮਾਰ॒ਯਾਦਿੑਤਿਃ । ਹਸਿਤਗ੍ਂ ਰੁਦਿੑਤਙ੍ਗੀ॒ਤਮ੍ ॥ 52 ॥
ਵੀਣਾੑ ਪਣ ਵ॒ਲਾਸਿੑਤਮ੍ । ਮृ॒ਤਞ੍ਜੀ॒ਵਞ੍ਚੑ ਯਤ੍ਕਿ॒ਞ੍ਚਿਤ੍ । ਅ॒ਙ੍ਗਾਨਿੑ ਸ੍ਨੇਵ॒ ਵਿਦ੍ਧਿੑ ਤਤ੍ । ਅਤृੑष੍ਯ॒ਗ੍ਗ੍॒ਸ੍ਤृष੍ਯੑ ਧ੍ਯਾਯਤ੍ । ਅ॒ਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾ॒ਤਾ ਮੇੑ ਮਿਥੂ॒ ਚਰਨ੍ਨ੍ੑ । ਪੁਤ੍ਰੋ ਨਿਰ੍-ऋਤ੍ਯਾੑ ਵੈਦੇ॒ਹਃ । ਅ॒ਚੇਤਾੑ ਯਸ਼੍ਚ॒ ਚੇਤੑਨਃ । ਸ॒ ਤ-ਮ੍ਮਣਿਮੑਵਿਨ੍ਦਤ੍ । ਸੋੑ-ऽਨਙ੍ਗੁਲਿ॒ਰਾਵੑਯਤ੍ । ਸੋ॒-ऽਗ੍ਰੀ॒ਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਮੁਨ੍ਚਤ੍ ॥ 53 ।
ਸੋ-ऽਜਿੑਹ੍ਵੋ ਅ॒ਸਸ਼੍ਚੑਤ । ਨੈਤਮृषਿਂ-ਵਿਁਦਿਤ੍ਵਾ ਨਗੑਰ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਵਿਸ਼ੇਤ੍ । ਯੑਦਿ ਪ੍ਰ॒ਵਿਸ਼ੇਤ੍ । ਮਿ॒ਥੌ ਚਰਿੑਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰ॒ਵਿਸ਼ੇਤ੍ । ਤਥ੍ਸਮ੍ਭਵੑਸ੍ਯ ਵ੍ਰ॒ਤਮ੍ । ਆ॒ ਤਮੑਗ੍ਨੇ ਰ॒ਥਨ੍ਤਿੑष੍ਠ । ਏਕਾ᳚ਸ਼੍ਵਮੇਕ॒ ਯੋਜੑਨਮ੍ । ਏਕਚਕ੍ਰੑ-ਮੇਕ॒ਧੁਰਮ੍ । ਵਾ॒ਤ ਧ੍ਰਾੑਜਿ ਗ॒ਤਿਂ-ਵਿਁੑਭੋ । ਨ॒ ਰਿ॒ष੍ਯਤਿੑ ਨ ਵ੍ਯ॒ਥਤੇ ॥ 54 ॥
ਨਾ॒ਸ੍ਯਾਕ੍षੋੑ ਯਾਤੁ॒ ਸਜ੍ਜੑਤਿ । ਯਚ੍ਛ੍ਵੇਤਾ᳚-ਨ੍ਰੋਹਿੑਤਾਗ੍​ਸ਼੍ਚਾ॒ਗ੍ਨੇਃ । ਰ॒ਥੇ ਯੁੑਕ੍ਤ੍ਵਾ-ऽਧਿ॒ਤਿष੍ਠੑਤਿ । ਏਕਯਾ ਚ ਦਸ਼ਭਿਸ਼੍ਚੑ ਸ੍ਵਭੂ॒ਤੇ । ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾ ਮਿष੍ਟਯੇ ਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤ੍ਯਾ॒ ਚ । ਤਿਸृਭਿਸ਼੍ਚ ਵਹਸੇ ਤ੍ਰਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਾ॒ ਚ । ਨਿਯੁਦ੍ਭਿ-ਰ੍ਵਾਯਵਿਹ ਤਾੑ ਵਿਮੁ॒ਞ੍ਚ ॥ 55 ॥
(ਤਤੑਕ੍षੁ--ਰ੍ ਧੀਮਹਿ - ਨਾ॒ਮ ਮੇੑ - ਚਿਕੇਤ - ਗੀ॒ਤਂ - ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਮੁਞ੍ਚ-ਦ੍- ਵ੍ਯ॒ਥਤੇ - +ਸ॒ਪ੍ਤ ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 12
ਆਤੑਨੁष੍ਵ॒ ਪ੍ਰਤੑਨੁष੍ਵ । ਉ॒ਦ੍ਧਮਾਧੑਮ॒ ਸਨ੍ਧੑਮ । ਆਦਿਤ੍ਯੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰੑਵਰ੍ਣਾ॒ਨਾਮ੍ । ਗਰ੍ਭ॒ ਮਾ ਧੇੑਹਿ॒ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ੑ । ਇ॒ਤ-ਸ੍ਸਿ॒ਕ੍ਤਗ੍ਂ ਸੂਰ੍ਯੑਗਤਮ੍ । ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮੑਸੇ॒ ਰਸੑਙ੍ਕृਧਿ । ਵਾਰਾਦ-ਞ੍ਜਨੑਯਾ-ਗ੍ਰੇ॒-ऽਗ੍ਨਿਮ੍ । ਯ ਏਕੋੑ ਰੁਦ੍ਰ॒ ਉਚ੍ਯੑਤੇ । ਅ॒ਸ॒-ਙ੍ਖ੍ਯਾ॒ਤਾ-ਸ੍ਸੑਹਸ੍ਰਾ॒ਣਿ । ਸ੍ਮ॒ਰ੍ਯਤੇੑ ਨ ਚ॒ ਦृਸ਼੍ਯੑਤੇ ॥ 56 ॥
ਏ॒ਵਮੇ॒ਤਨ੍ਨਿੑਬੋਧਤ । ਆ ਮ॒ਨ੍ਦ੍ਰੈ-ਰਿੑਨ੍ਦ੍ਰ॒ ਹਰਿੑਭਿਃ । ਯਾ॒ ਹਿ ਮ॒ਯੂਰੑ-ਰੋਮਭਿਃ । ਮਾਤ੍ਵਾ ਕੇਚਿਨ੍ਨਿਯੇ ਮੁਰਿੑਨ੍ਨ ਪਾ॒ਸ਼ਿਨਃ । ਦ॒ਧ॒ਨ੍ਵੇਵ॒ ਤਾ ਇੑਹਿ । ਮਾ ਮ॒ਨ੍ਦ੍ਰੈ-ਰਿੑਨ੍ਦ੍ਰ॒ ਹਰਿੑਭਿਃ । ਯਾ॒ਮਿ ਮ॒ਯੂਰੑ ਰੋਮਭਿਃ । ਮਾ ਮਾ ਕੇਚਿਨ੍ਨਿਯੇ ਮੁਰਿੑਨ੍ਨ ਪਾ॒ਸ਼ਿਨਃ । ਨਿ॒ਧ॒ਨ੍ਵੇਵ॒ ਤਾਁ(2) ਇੑਮਿ । ਅਣੁਭਿਸ਼੍ਚ ਮੑਹਦ੍ਭਿ॒ਸ਼੍ਚ ॥ 57 ॥
ਨਿ॒ਘृष੍ਵੈੑ ਰਸ॒ਮਾਯੁੑਤੈਃ । ਕਾਲੈਰ੍-ਹਰਿਤ੍ਵੑਮਾਪ॒ਨ੍ਨੈਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯਾੑਹਿ ਸ॒ਹਸ੍ਰੑ ਯੁਕ੍ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ-ਰ੍ਵਿ॒ਭ੍ਰਾष੍ਟਿੑ ਵਸਨਃ । ਵਾ॒ਯੁ-ਸ਼੍ਸ਼੍ਵੇਤੑਸਿਕਦ੍ਰੁ॒ਕਃ । ਸਂ॒​ਵਁ॒ਥ੍ਸ॒ਰੋ ਵਿੑषੂ॒ ਵਰ੍ਣੈਃ᳚ । ਨਿਤ੍ਯਾ॒ਸ੍ਤੇ ऽਨੁਚੑਰਾਸ੍ਤ॒ਵ । ਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯੋਗ੍ਂ ਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯੋਗ੍ਂ ਸੁੑਬ੍ਰਹ੍ਮ॒ਣ੍ਯੋਮ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਗਚ੍ਛ ਹਰਿਵ ਆਗਚ੍ਛ ਮੇੑਧਾਤਿ॒ਥੇਃ । ਮੇष ਵृषਣਸ਼੍ਵੑਸ੍ਯ ਮੇ॒ਨੇ ॥ 58 ॥
ਗੌਰਾਵਸ੍ਕਨ੍ਦਿਨ੍ਨ-ਹਲ੍ਯਾੑਯੈ ਜਾ॒ਰ । ਕੌਸ਼ਿਕ-ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਗੌਤਮੑਬ੍ਰੁਵਾ॒ਣ । ਅ॒ਰੁ॒ਣਾਸ਼੍ਵਾੑ ਇ॒ਹਾਗੑਤਾਃ । ਵਸੑਵਃ ਪृਥਿਵਿ॒ ਕ੍षਿਤਃੑ । ਅ॒ष੍ਟੌ ਦਿ॒ਗ੍ਵਾਸੑਸੋ॒ ऽਗ੍ਨਯਃੑ । ਅਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਜਾਤਵੇਦਾ᳚ਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯੇ॒ਤੇ । ਤਾਮ੍ਰਾਸ਼੍ਵਾ᳚-ਸ੍ਤਾਮ੍ਰ॒ਰਥਾਃ । ਤਾਮ੍ਰਵਰ੍ਣਾ᳚ ਸ੍ਤਥਾ॒-ऽਸਿਤਾਃ । ਦਣ੍ਡਹਸ੍ਤਾਃ᳚ ਖਾਦ॒ਗ੍ਦਤਃ । ਇਤੋ ਰੁਦ੍ਰਾਃ᳚ ਪਰਾ॒ਙ੍ਗਤਾਃ । 59 ।
ਉਕ੍ਤਗ੍ਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨ-ਮ੍ਪ੍ਰਮਾਣਞ੍ਚੑ ਪੁਰ॒ ਇਤ । ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿੑਸ਼੍ਚ ਸਵਿ॒ਤਾ ਚੑ । ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਰੂੑਪੈ-ਰਿ॒ਹਾਗੑਤਾਮ੍ । ਰਥੇੑਨੋਦਕ॒ਵਰ੍ਤ੍ਮੑਨਾ । ਅ॒ਫ੍ਸੁषਾੑ ਇਤਿ॒ ਤਦ੍ਦ੍ਵੑਯੋਃ । ਉਕ੍ਤੋ ਵੇषੋੑ ਵਾਸਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸਿ ਚ । ਕਾਲਾਵਯਵਾਨਾ-ਮਿਤਃੑ ਪ੍ਰਤੀ॒ਜ੍ਯਾ । ਵਾਸਾਤ੍ਯਾੑ ਇਤ੍ਯ॒ਸ਼੍ਵਿਨੋਃ । ਕੋ-ऽਨ੍ਤਰਿਕ੍षੇ ਸ਼ਬ੍ਦਙ੍ਕੑਰੋਤੀ॒ਤਿ । ਵਾਸਿष੍ਠ ਰੌਹਿਣੋ ਮੀਮਾਗ੍ਂੑਸਾ-ਞ੍ਚ॒ਕ੍ਰੇ । ਤਸ੍ਯੈ॒षਾ ਭਵੑਤਿ ॥ ਵਾ॒ਸ਼੍ਰੇਵੑ ਵਿ॒ਦ੍ਯੁਦਿਤਿੑ ॥ ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣ ਉ॒ਦਰੑਣਮਸਿ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣ ਉਦੀ॒ਰਣੑਮਸਿ ।ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣ ਆ॒ਸ੍ਤਰੑਣਮਸਿ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣ ਉਪ॒ਸ੍ਤਰੑਣਮਸਿ ॥ 60 ॥
(ਦृਸ਼੍ਯੑਤੇ॒ - ਚ - ਮੇ॒ਨੇ - ਪੑਰਾ॒-ਙ੍ਗਤਾ - ਸ਼੍ਚ॒ਕ੍ਰੇ षਟ੍ ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 13 [ਅਪੑਕ੍ਰਾਮਤ ਗਰ੍ਭਿ॒ਣ੍ਯਃੑ ]
ਅ॒ष੍ਟਯੋੑਨੀ-ਮ॒ष੍ਟਪੁੑਤ੍ਰਾਮ੍ । ਅ॒ष੍ਟਪੑਤ੍ਨੀ-ਮਿ॒ਮਾ-ਮ੍ਮਹੀ᳚ਮ੍ । ਅ॒ਹਂ-ਵੇਁਦ॒ ਨ ਮੇੑ ਮृਤ੍ਯੁਃ । ਨ ਚਾਮृੑਤ੍ਯੁਰ॒ਘਾਹੑਰਤ੍ । ਅ॒ष੍ਟਯੋ᳚ਨ੍ਯ॒ष੍ਟ ਪੁੑਤ੍ਰਮ੍ । ਅ॒ष੍ਟਪੑਦਿ॒ਦ-ਮ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਮ੍ । ਅ॒ਹਂ-ਵੇਁਦ॒ ਨ ਮੇੑ ਮृਤ੍ਯੁਃ । ਨ ਚਾਮृੑਤ੍ਯੁਰ॒ਘਾਹੑਰਤ੍ । ਅ॒ष੍ਟਯੋੑਨੀ-ਮ॒ष੍ਟਪੁੑਤ੍ਰਾਮ੍ । ਅ॒ष੍ਟਪੑਤ੍ਨੀ-ਮ॒ਮੂਨ੍ਦਿਵ᳚ਮ੍ ॥ 61 ॥
ਅ॒ਹਂ-ਵੇਁਦ॒ ਨ ਮੇੑ ਮृਤ੍ਯੁਃ । ਨ ਚਾਮृੑਤ੍ਯੁਰ॒ਘਾਹੑਰਤ੍ । ਸੁ॒ਤ੍ਰਾਮਾੑਣ-ਮ੍ਮ॒ਹੀਮੂ॒षੁ । ਅਦਿੑਤਿ॒ਰ੍ਦ੍ਯੌ-ਰਦਿੑਤਿ-ਰ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਮ੍ । ਅਦਿੑਤਿ ਰ੍ਮਾ॒ਤਾ ਸ ਪਿ॒ਤਾ ਸ ਪੁ॒ਤ੍ਰਃ । ਵਿਸ਼੍ਵੇੑ ਦੇ॒ਵਾ ਅਦਿੑਤਿਃ॒ ਪਞ੍ਚ॒ ਜਨਾਃ᳚ । ਅਦਿੑਤਿ-ਰ੍ਜਾ॒ਤ-ਮਦਿੑਤਿ॒-ਰ੍ਜਨਿੑਤ੍ਵਮ੍ । ਅ॒ष੍ਟੌ ਪੁ॒ਤ੍ਰਾਸੋ॒ ਅਦਿੑਤੇਃ । ਯੇ ਜਾ॒ਤਾ ਸ੍ਤ॒ਨ੍ਵਃੑ ਪਰਿੑ । ਦੇ॒ਵਾਁ (2) ਉਪੑਪ੍ਰੈ-ਥ੍ਸ॒ਪ੍ਤਭਿਃੑ ॥ 62 ॥
ਪ॒ਰਾ॒ ਮਾ॒ਰ੍ਤਾ॒ਣ੍ਡਮਾਸ੍ਯੑਤ੍ । ਸ॒ਪ੍ਤਭਿਃੑ ਪੁ॒ਤ੍ਰੈ-ਰਦਿੑਤਿਃ । ਉਪ॒ ਪ੍ਰੈ-ਤ੍ਪੂ॒ਰ੍ਵ੍ਯਂੑ-ਯੁਁਗ᳚ਮ੍ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਯੈੑ ਮृ॒ਤ੍ਯਵੇ ਤੑਤ੍ । ਪ॒ਰਾ॒ ਮਾ॒ਰ੍ਤਾ॒ਣ੍ਡ-ਮਾਭੑਰ॒ਦਿਤਿੑ । ਤਾਨਨੁਕ੍ਰੑਮਿष੍ਯਾ॒ਮਃ । ਮਿ॒ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ॒ ਵਰੁੑਣਸ਼੍ਚ । ਧਾ॒ਤਾ ਚਾ᳚ਰ੍ਯ॒ਮਾ ਚੑ । ਅਗ੍ਂਸ਼ੑਸ਼੍ਚ॒ ਭਗੑਸ਼੍ਚ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਿਵਸ੍ਵਾਗ੍ੑਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯੇ॒ਤੇ । ਹਿ॒ਰ॒ਣ੍ਯ॒ਗ॒ਰ੍ਭੋ ਹ॒ਗ੍ਂ॒ਸਸ੍ਸ਼ੁੑਚਿ॒षਤ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੑ ਜਜ੍ਞਾ॒ਨ-ਨ੍ਤਦਿ-ਤ੍ਪ॒ਦਮਿਤਿੑ । ਗ॒ਰ੍ਭਃ ਪ੍ਰਾੑਜਾਪ॒ਤ੍ਯਃ । ਅਥ॒ ਪੁਰੁੑष-ਸ੍ਸ॒ਪ੍ਤਪੁਰੁੑषਃ ॥ 63 ॥
[ ਯ॒ਥਾ॒ਸ੍ਥਾ॒ਨ-ਙ੍ਗੑਰ੍ਭਿ॒ਣ੍ਯਃੑ ]
(ਅ॒ਮੂ-ਨ੍ਦਿਵਗ੍ਂੑ - ਸ॒ਪ੍ਤਭਿੑ - ਰੇ॒ਤੇ ਚ॒ਤ੍ਵਾਰਿੑ ਚ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 14
ਯੋ-ऽਸੌੑ ਤ॒ਪਨ੍ਨੁ॒ਦੇਤਿੑ । ਸ ਸਰ੍ਵੇੑषਾ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਨਾ॒ਦਾਯੋ॒ਦੇਤਿੑ । ਮਾ ਮੇ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯਾ॒ ਮਾ ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾਮ੍ । ਮਾ ਮਮੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਨਾ॒ਦਾਯੋਦੑਗਾਃ । ਅ॒ਸੌ ਯੋ᳚ ऽਸ੍ਤ॒ਮੇਤਿੑ । ਸ ਸਰ੍ਵੇੑषਾ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਨਾ॒ਦਾਯਾ॒ਸ੍ਤਮੇਤਿੑ । ਮਾ ਮੇ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯਾ॒ ਮਾ ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾਮ੍ । ਮਾ ਮਮੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਨਾ॒ਦਾਯਾ ਸ੍ਤੑਙ੍ਗਾਃ । ਅ॒ਸੌ ਯ ਆ॒ਪੂਰ੍ਯੑਤਿ । ਸ ਸਰ੍ਵੇੑषਾ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣੈ ਰਾ॒ਪੂਰ੍ਯੑਤਿ । 64 ।
ਮਾ ਮੇ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯਾ॒ ਮਾ ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾਮ੍ । ਮਾ ਮਮੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣੈ-ਰਾ॒ਪੂਰਿੑष੍ਠਾਃ । ਅ॒ਸੌ ਯੋੑ-ऽਪ॒ਕ੍षੀਯੑਤਿ । ਸ ਸਰ੍ਵੇੑषਾ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣੈ-ਰਪੑਕ੍षੀਯਤਿ । ਮਾ ਮੇ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯਾ॒ ਮਾ ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾਮ੍ । ਮਾ ਮਮੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣੈ-ਰਪੑਕ੍षੇष੍ਠਾਃ । ਅ॒ਮੂਨਿ॒ ਨਕ੍षੑਤ੍ਰਾਣਿ । ਸਰ੍ਵੇੑषਾ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰਪੑ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ॒ ਚੋਥ੍ਸੑਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਚ । ਮਾ ਮੇ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯਾ॒ ਮਾ ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾਮ੍ । ਮਾ ਮਮੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰਪੑ ਪ੍ਰਸृਪਤ॒ ਮੋਥ੍ਸृੑਪਤ ॥ 65 ॥
ਇ॒ਮੇ ਮਾਸਾ᳚-ਸ਼੍ਚਾਰ੍ਧਮਾ॒ਸਾਸ਼੍ਚੑ । ਸਰ੍ਵੇੑषਾ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰਪੑ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ॒ ਚੋਥ੍ਸੑਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਚ । ਮਾ ਮੇ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯਾ॒ ਮਾ ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾਮ੍ । ਮਾ ਮਮੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰਪੑ ਪ੍ਰਸृਪਤ॒ ਮੋਥ੍ਸृੑਪਤ । ਇ॒ਮ ऋ॒ਤਵਃੑ । ਸਰ੍ਵੇੑषਾ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰਪੑ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ॒ ਚੋਥ੍ਸੑਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਚ । ਮਾ ਮੇ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯਾ॒ ਮਾ ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾਮ੍ । ਮਾ ਮਮੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰਪੑ ਪ੍ਰਸृਪਤ॒ ਮੋਥ੍ਸृੑਪਤ । ਅ॒ਯਗ੍ਂ ਸਂੑ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰਃ । ਸਰ੍ਵੇੑषਾ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰਪੑ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ॒ ਚੋਥ੍ਸੑਰ੍ਪਤਿ ਚ ॥ 66 ॥
ਮਾ ਮੇ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯਾ॒ ਮਾ ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾਮ੍ । ਮਾ ਮਮੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰਪੑ ਪ੍ਰਸृਪ॒ ਮੋਥ੍ਸृੑਪ । ਇ॒ਦਮਹਃੑ । ਸਰ੍ਵੇੑषਾ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣੈ-ਰਪੑ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ॒ ਚੋਥ੍ਸੑਰ੍ਪਤਿ ਚ । ਮਾ ਮੇ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯਾ॒ ਮਾ ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾਮ੍ । ਮਾ ਮਮੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰਪੑ ਪ੍ਰਸृਪ॒ ਮੋਥ੍ਸृੑਪ । ਇ॒ਯਗ੍ਂ ਰਾਤ੍ਰਿਃੑ । ਸਰ੍ਵੇੑषਾ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣੈ-ਰਪੑ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ॒ ਚੋਥ੍ਸੑਰ੍ਪਤਿ ਚ । ਮਾ ਮੇ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯਾ॒ ਮਾ ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾਮ੍ । ਮਾ ਮਮੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰਪੑ ਪ੍ਰਸृਪ॒ ਮੋਥ੍ਸृੑਪ । ਔ-ਮ੍ਭੂਰ੍ਭੁਵ॒ਸ੍ਸ੍ਵਃੑ । ਏਤਦ੍ਵੋ ਮਿਥੁਨ-ਮ੍ਮਾ ਨੋ ਮਿਥੁੑਨਗ੍ਂ ਰੀ॒ਢ੍ਵਮ੍ ॥ 67 ॥
(ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰਾ॒ਪੂਰ੍ਯੑਤਿ॒-ਮੋਥ੍ਸृੑਪਤ॒-ਚੋਥ੍ਸੑਰ੍ਪਤਿ ਚ॒ - ਮੋਥ੍ਸृੑਪ॒ ਦ੍ਵੇ ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 15
ਅਥਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯਾष੍ਟ ਪੁੑਰੁष॒ਸ੍ਯ । ਵਸੂਨਾ ਮਾਦਿਤ੍ਯਾਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਰੁਦ੍ਰਾਣਾ-ਮਾਦਿਤ੍ਯਾਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਆਦਿਤ੍ਯਾਨਾ-ਮਾਦਿਤ੍ਯਾਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਸਤਾਗ੍ਂੑਸਤ੍ਯਾ॒ਨਾਮ੍ । ਆਦਿਤ੍ਯਾਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਅਭਿਧੂਨ੍ਵਤਾੑ-ਮਭਿ॒ਘ੍ਨਤਾਮ੍ । ਵਾਤਵੑਤਾ-ਮ੍ਮ॒ਰੁਤਾਮ੍ । ਆਦਿਤ੍ਯਾਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ऋਭੂਣਾ-ਮਾਦਿਤ੍ਯਾਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਵਿਸ਼੍ਵੇषਾ᳚-ਨ੍ਦੇਵਾ॒ਨਾਮ੍ । ਆਦਿਤ੍ਯਾਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸਰੑਸ੍ਯ ਸ॒ਵਿਤੁਃ । ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਔ-ਮ੍ਭੂਰ੍ਭੁਵ॒ਸ੍ਸ੍ਵਃੑ । ਰਸ਼੍ਮਯੋ ਵੋ ਮਿਥੁਨ-ਮ੍ਮਾ ਨੋ ਮਿਥੁੑਨਗ੍ਂ ਰੀ॒ਢ੍ਵਮ੍ ॥ 68 ॥
(ऋਭੂਣਾਮਾਦਿਤ੍ਯਾਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ षਟ੍ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 16
ਆਰੋਗਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਭ੍ਰਾਜਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਪਟਰਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਪਤਙ੍ਗਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਸ੍ਵਰ੍ਣਰਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਜ੍ਯੋਤਿषੀਮਤਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਵਿਭਾਸਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ । ਔ-ਮ੍ਭੂਰ੍ਭੁਵ॒ਸ੍ਸ੍ਵਃੑ । ਆਪੋ ਵੋ ਮਿਥੁਨ-ਮ੍ਮਾ ਨੋ ਮਿਥੁੑਨਗ੍ਂ ਰੀ॒ਢ੍ਵਮ੍ ॥ 69 ॥
(ਆਰੋਗਸ੍ਯ ਦਸ਼ੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 17
ਅਥ ਵਾਯੋ-ਰੇਕਾਦਸ਼-ਪੁਰੁषਸ੍ਯੈਕਾਦਸ਼ੑ-ਸ੍ਤ੍ਰੀਕ॒ਸ੍ਯ ।
ਪ੍ਰਭ੍ਰਾਜਮਾਨਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਵ੍ਯਵਦਾਤਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਵਾਸੁਕਿਵੈਦ੍ਯੁਤਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਰਜਤਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਪਰੁषਾਣਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਸ਼੍ਯਾਮਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਕਪਿਲਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਅਤਿਲੋਹਿਤਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ॥ 70 ॥
ਅਵਪਤਨ੍ਤਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਵੈਦ੍ਯੁਤਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਪ੍ਰਭ੍ਰਾਜਮਾਨੀਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਵ੍ਯਵਦਾਤੀਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਵਾਸੁਕਿਵੈਦ੍ਯੁਤੀਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਰਜਤਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਪਰੁषਾਣਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਸ਼੍ਯਾਮਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਕਪਿਲਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਅਤਿਲੋਹਿਤੀਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਅਵਪਤਨ੍ਤੀਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਵੈਦ੍ਯੁਤੀਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਔ-ਮ੍ਭੂਰ੍ਭੁਵ॒ਸ੍ਸ੍ਵਃੑ ।
ਰੂਪਾਣਿ ਵੋ ਮਿਥੁਨ-ਮ੍ਮਾ ਨੋ ਮਿਥੁੑਨਗ੍ਂ ਰੀ॒ਢ੍ਵਮ੍ ॥ 71 ॥
(ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ - ਨ੍ਯਤਿਲੋਹਿਤੀਨਾਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਨਾਗ੍​ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ਪਞ੍ਚੑ ਚ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 18
ਅਥਾਗ੍ਨੇੑਰष੍ਟ ਪੁੑਰੁष॒ਸ੍ਯ ॥ ਅਗ੍ਨੇਃ ਪੂਰ੍ਵ-ਦਿਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਜਾਤਵੇਦਸ ਉਪਦਿਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਸਹੋਜਸੋ ਦਕ੍षਿਣ-ਦਿਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਅਜਿਰਾਪ੍ਰਭਵ ਉਪਦਿਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਸ੍ਯਾਪਰਦਿਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਨਰ੍ਯਾਪਸ ਉਪਦਿਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਰਾਧਸ ਉਦਗ੍​ਦਿਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਵਿਸਰ੍ਪਿਣ ਉਪਦਿਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਤੇਜੑਸਾ ਭਾ॒ਨਿ ।
ਔ-ਮ੍ਭੂਰ੍ਭੁਵ॒ਸ੍ਸ੍ਵਃੑ ।
ਦਿਸ਼ੋ ਵੋ ਮਿਥੁਨ-ਮ੍ਮਾ ਨੋ ਮਿਥੁੑਨਗ੍ਂ ਰੀ॒ਢ੍ਵਮ੍ ॥ 72 ॥
(ਸ੍ਵੑਰੇਕੑ-ਞ੍ਚ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 19
ਦਕ੍षਿਣਪੂਰ੍ਵ-ਸ੍ਯਾਨ੍ਦਿਸ਼ਿ ਵਿਸੑਰ੍ਪੀ ਨ॒ਰਕਃ । ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਃ ਪੑਰਿਪਾ॒ਹਿ । ਦਕ੍षਿਣਾ-ਪਰਸ੍ਯਾ-ਨ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵਿਸੑਰ੍ਪੀ ਨ॒ਰਕਃ । ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਃ ਪੑਰਿਪਾ॒ਹਿ । ਉਤ੍ਤਰ-ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾ-ਨ੍ਦਿਸ਼ਿ ਵਿषਾੑਦੀ ਨ॒ਰਕਃ । ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਃ ਪੑਰਿਪਾ॒ਹਿ । ਉਤ੍ਤਰਾ-ਪਰਸ੍ਯਾ-ਨ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵਿषਾੑਦੀ ਨ॒ਰਕਃ । ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਃ ਪੑਰਿਪਾ॒ਹਿ । ਆ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਥ੍​ਸਪ੍ਤ ਵਾਸਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੑ ਵਿਤ੍ਯੇ॒ਤੇ ॥ 73 ॥
(ਦਕ੍षਿਣਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾ-ਨ੍ਨਵੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 20
ਇ॒ਨ੍ਦ੍ਰ॒ ਘੋ॒षਾ ਵੋ॒ ਵਸੁੑਭਿਃ ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ॒-ਦੁਪੑਦਧਤਾਮ੍ ।
ਮਨੋੑਜਵਸੋ ਵਃ ਪਿ॒ਤृਭਿੑ-ਰ੍ਦਕ੍षਿਣ॒ਤ ਉਪੑਦਧਤਾਮ੍ ।
ਪ੍ਰਚੇੑਤਾ ਵੋ ਰੁ॒ਦ੍ਰੈਃ ਪ॒ਸ਼੍ਚਾ-ਦੁਪੑਦਧਤਾਮ੍ ।
ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਕੑਰ੍ਮਾ ਵ ਆਦਿ॒ਤ੍ਯੈ-ਰੁੑਤ੍ਤਰ॒ਤ ਉਪੑਦਧਤਾਮ੍ ।
ਤ੍ਵष੍ਟਾੑ ਵੋ ਰੂ॒ਪੈ-ਰੁ॒ਪਰਿੑष੍ਟਾ॒-ਦੁਪੑਦਧਤਾਮ੍ । ਸ੍
ਅਞ੍ਜ੍ਞਾਨਂ-ਵਃ ਁਪੑਸ਼੍ਚਾਦਿ॒ਤਿ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯ-ਸ੍ਸਰ੍ਵੋ॒-ऽਗ੍ਨਿਃ ਪृੑਥਿ॒ਵ੍ਯਾਮ੍ । ਵਾ॒ਯੁਰ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षੇ । ਸੂਰ੍ਯੋੑ ਦਿ॒ਵਿ । ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮਾੑ ਦਿ॒ਕ੍षੁ । ਨਕ੍षੑਤ੍ਰਾਣਿ॒ ਸ੍ਵਲੋ॒ਕੇ । ਏ॒ਵਾ ਹ੍ਯੇੑਵ । ਏ॒ਵਾ ਹ੍ਯੑਗ੍ਨੇ । ਏ॒ਵਾ ਹਿ ਵਾੑਯੋ । ਏ॒ਵਾ ਹੀ᳚ਨ੍ਦ੍ਰ । ਏ॒ਵਾ ਹਿ ਪੂੑषਨ੍ਨ੍ । ਏ॒ਵਾ ਹਿ ਦੇੑਵਾਃ ॥ 74 ॥
(ਦਿ॒ਕ੍षੁ ਸ॒ਪ੍ਤ ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 21
ਆਪੑਮਾਪਾਮ॒ਪ-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾਃ᳚ । ਅ॒ਸ੍ਮਾ-ਦ॒ਸ੍ਮਾਦਿ॒ਤੋ-ऽਮੁਤਃੑ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾ॒ਯੁਸ਼੍ਚ॒ ਸੂਰ੍ਯੑਸ਼੍ਚ । ਸ॒ਹ ਸੑਞ੍ਚਸ੍ਕ॒ਰਰ੍ਧਿੑਯਾ । ਵਾ॒ਯ੍ਵਸ਼੍ਵਾੑ ਰਸ਼੍ਮਿ॒ ਪਤੑਯਃ । ਮਰੀ᳚ਚ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨੋ॒ ਅਦ੍ਰੁੑਹਃ । ਦੇ॒ਵੀ ਰ੍ਭੁੑਵਨ॒ ਸੂਵੑਰੀਃ । ਪੁ॒ਤ੍ਰ॒ਵ॒ਵਾਯੑ ਮੇ ਸੁਤ । ਮਹਾਨਾਮ੍ਨੀ-ਰ੍ਮੑਹਾਮਾ॒ਨਾਃ । ਮ॒ਹ॒ਸੋ ਮੑਹਸ॒ਸ੍ਸ੍ਵਃੑ ॥ 75 ॥
ਦੇ॒ਵੀਃ ਪੑਰ੍ਜਨ੍ਯ॒ ਸੂਵੑਰੀਃ । ਪੁ॒ਤ੍ਰ॒ਵ॒ਵਾਯੑ ਮੇ ਸੁਤ । ਅ॒ਪਾਸ਼੍ਨ੍ਯੁੑष੍ਣਿ-ਮ॒ਪਾ ਰਕ੍षਃੑ । ਅ॒ਪਾਸ਼੍ਨ੍ਯੁੑष੍ਣਿ-ਮ॒ਪਾ ਰਘ᳚ਮ੍ । ਅਪਾ᳚ਘ੍ਰਾ॒ਮਪੑ ਚਾ॒ਵਰ੍ਤਿ᳚ਮ੍ । ਅਪੑ ਦੇ॒ਵੀਰਿ॒ਤੋ ਹਿੑਤ । ਵਜ੍ਰੑ-ਨ੍ਦੇ॒ਵੀਰਜੀੑਤਾਗ੍​ਸ਼੍ਚ । ਭੁਵੑਨ-ਨ੍ਦੇਵ॒ ਸੂਵੑਰੀਃ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਾਨਦਿੑਤਿ-ਨ੍ਦੇ॒ਵੀਮ੍ । ਯੋਨਿੑਨੋਰ੍ਧ੍ਵ-ਮੁ॒ਦੀषੑਤ ॥ 76 ॥
ਭ॒ਦ੍ਰ-ਙ੍ਕਰ੍ਣੇੑਭਿ-ਸ਼੍ਸ਼ृਣੁ॒ਯਾਮੑ ਦੇਵਾਃ । ਭ॒ਦ੍ਰ-ਮ੍ਪੑਸ਼੍ਯੇਮਾ॒ਕ੍षਭਿ॒-ਰ੍ਯਜੑਤ੍ਰਾਃ । ਸ੍ਥਿ॒ਰੈਰਙ੍ਗੈ᳚ ਸ੍ਤੁष੍ਟੁ॒ਵਾਗ੍ਂ ਸੑਸ੍ਤ॒ਨੂਭਿਃੑ । ਵ੍ਯਸ਼ੇੑਮ ਦੇ॒ਵਹਿੑਤਂ॒-ਯਁਦਾਯੁਃੑ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ਨ॒ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਦ੍ਧਸ਼੍ਰੑਵਾਃ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ਨਃੑ ਪੂ॒षਾ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਵੇੑਦਾਃ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ਨ॒ਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ष੍ਯੋ॒ ਅਰਿੑष੍ਟਨੇਮਿਃ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ਨੋ॒ ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿੑ-ਰ੍ਦਧਾਤੁ । ਕੇ॒ਤਵੋ॒ ਅਰੁੑਣਾਸਸ਼੍ਚ । ऋ॒ष॒ਯੋ ਵਾਤੑਰਸ਼॒ਨਾਃ। ਪ੍ਰ॒ਤਿ॒ष੍ਠਾਗ੍ਂ ਸ਼॒ਤਧਾੑ ਹਿ । ਸ॒ਮਾਹਿੑਤਾਸੋ ਸਹਸ੍ਰ॒ਧਾਯੑਸਮ੍ ॥ ਸ਼ਿ॒ਵਾ ਨ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਨ੍ਤੑਮਾ ਭਵਨ੍ਤੁ । ਦਿ॒ਵ੍ਯਾ ਆਪ॒ ਓषੑਧਯਃ ॥ ਸੁ॒ਮृ॒ਡੀ॒ਕਾ ਸਰੑਸ੍ਵਤਿ । ਮਾਤੇ॒ ਵ੍ਯੋੑਮ ਸ॒ਨ੍ਦृਸ਼ਿੑ ॥ 77 ॥
(ਸ੍ਵੑ - ਰੁ॒ਦੀषੑਤ॒ - ਵਾਤੑਰਸ਼॒ਨਾ-ष੍षਟ੍ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 22
ਯੋੑ-ऽਪਾ-ਮ੍ਪੁष੍ਪਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਪੁष੍ਪੑਵਾ-ਨ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾਵਾ᳚-ਨ੍ਪਸ਼ੁ॒ਮਾ-ਨ੍ਭੑਵਤਿ । ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮਾ॒ ਵਾ ਅ॒ਪਾ-ਮ੍ਪੁष੍ਪ᳚ਮ੍ । ਪੁष੍ਪੑਵਾ-ਨ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾਵਾ᳚-ਨ੍ਪਸ਼ੁ॒ਮਾ-ਨ੍ਭੑਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ ਯੋੑ-ऽਪਾਮਾ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾ ਅ॒ਪਾਮਾ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯੋ᳚-ऽਗ੍ਨੇਰਾ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ ॥ 78 ॥
ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਆਪੋ॒ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨੇਰਾ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਯੋੑ-ऽਪਾਮਾ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਵਾ॒ਯੁਰ੍ਵਾ ਅ॒ਪਾਮਾ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯੋ ਵਾ॒ਯੋਰਾ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ ॥ 79 ॥
ਆਪੋ॒ ਵੈ ਵਾ॒ਯੋਰਾ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ ਯੋੑ-ऽਪਾਮਾ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਅ॒ਸੌ ਵੈ ਤਪੑਨ੍ਨ॒ਪਾ-ਮਾ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯੋੑ-ऽਮੁष੍ਯ॒-ਤਪੑਤ ਆ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਆਪੋ॒ਵਾ ਅ॒ਮੁष੍ਯ॒-ਤਪੑਤ ਆ॒ਯਤੑਨਮ੍ ॥ 80 ॥
ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਯੋੑ-ऽਪਾਮਾ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮਾ॒ ਵਾ ਅ॒ਪਾਮਾ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯਸ਼੍ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮੑਸ ਆ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਆਪੋ॒ ਵੈ ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮੑਸ ਆ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ ॥ 81 ॥
ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ ਯੋੑ-ऽਪਾਮਾ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਨਕ੍षੑਤ੍ਰਾਣਿ॒ ਵਾ ਅ॒ਪਾਮਾ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯੋ ਨਕ੍षੑਤ੍ਰਾਣਾ-ਮਾ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਆਪੋ॒ ਵੈ ਨਕ੍षੑਤ੍ਰਾਣਾ-ਮਾ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 82 ॥
ਯੋੑ-ऽਪਾਮਾ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯੋ॒ ਵਾ ਅ॒ਪਾਮਾ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯਃ ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯੑ-ਸ੍ਯਾ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਆਪੋ॒ ਵੈ ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯੑ-ਸ੍ਯਾ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਯੋੑ-ऽਪਾਮਾ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ ॥ 83 ॥
ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਸਂ॒​ਵਁ॒ਥ੍ਸ॒ਰੋ ਵਾ ਅ॒ਪਾਮਾ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ-ਸ੍ਸਂੑ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰ-ਸ੍ਯਾ॒ਯਤੑਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਆਪੋ॒ ਵੈ ਸਂੑ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰ-ਸ੍ਯਾ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਆ॒ਯਤੑਨਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਯੋ᳚-ऽਫ੍ਸੁ ਨਾਵ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਿਤਾਂ॒-ਵੇਁਦੑ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੇ॒ਵ ਤਿੑष੍ਠਤਿ । 84 ।
ਇ॒ਮੇ ਵੈ ਲੋ॒ਕਾ ਅ॒ਫ੍ਸੁ ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਿਤਾਃ । ਤਦੇ॒षਾ-ऽਭ੍ਯਨੂ᳚ਕ੍ਤਾ ।
ਅ॒ਪਾਗ੍ਂ ਰਸ॒ਮੁਦੑਯਗ੍ਂਸਨ੍ਨ੍ । ਸੂਰ੍ਯੇੑ ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਰਗ੍ਂ ਸ॒ਮਾਭृੑਤਮ੍ । ਅ॒ਪਾਗ੍ਂ ਰਸੑਸ੍ਯ॒ ਯੋ ਰਸਃੑ । ਤਂ-ਵੋਁੑ ਗृਹ੍ਣਾ-ਮ੍ਯੁਤ੍ਤ॒ਮਮਿਤਿੑ । ਇ॒ਮੇ ਵੈ ਲੋ॒ਕਾ ਅ॒ਪਾਗ੍ਂ ਰਸਃੑ । ਤੇੑ-ऽਮੁष੍ਮਿੑ-ਨ੍ਨਾਦਿ॒ਤ੍ਯੇ ਸ॒ਮਾਭੑਤਾਃ । ਜਾ॒ਨੁ॒ਦ॒ਘ੍ਨੀ-ਮੁੑਤ੍ਤਰ-ਵੇ॒ਦੀਙ੍ਖਾ॒ਤ੍ਵਾ । ਅ॒ਪਾ-ਮ੍ਪੂੑਰਯਿ॒ਤ੍ਵਾ ਗੁੑਲ੍ਫਦ॒ਘ੍ਨਮ੍ ॥ 85 ।
ਪੁष੍ਕਰਪਰ੍ਣੈਃ ਪੁष੍ਕਰਦਣ੍ਡੈਃ ਪੁष੍ਕਰੈਸ਼੍ਚੑ ਸਗ੍ਗ੍​ਸ੍ਤੀ॒ਰ੍ਯ । ਤਸ੍ਮਿੑਨ੍. ਵਿਹਾ॒ਯਸੇ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਣੀਯੋੑਪ-ਸਮਾ॒ਧਾਯੑ । ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮ॒ਵਾ॒ਦਿਨੋੑ ਵਦਨ੍ਤਿ । ਕਸ੍ਮਾ᳚-ਤ੍ਪ੍ਰਣੀ॒ਤੇ-ऽਯ-ਮ॒ਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚੀ॒ਯਤੇ᳚ । ਸਾਪ੍ਪ੍ਰੑਣੀ॒ਤੇ-ऽਯਮ॒ਫ੍ਸੁ ਹ੍ਯਯੑਞ੍ਚੀ॒ਯਤੇ᳚ । ਅ॒ਸੌ ਭੁਵੑਨੇ॒-ऽਪ੍ਯ-ਨਾੑਹਿਤਾਗ੍ਨਿ-ਰੇ॒ਤਾਃ । ਤਮ॒ਭਿਤੑ ਏ॒ਤਾ ਅ॒ਭੀष੍ਟੑਕਾ॒ ਉਪੑਦਧਾਤਿ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ॒ਹੋ॒ਤ੍ਰੇ ਦੑਰ੍​ਸ਼ਪੂਰ੍ਣ-ਮਾ॒ਸਯੋਃ᳚ । ਪ॒ਸ਼ੁ॒ਬ॒ਨ੍ਧੇ ਚਾੑਤੁਰ੍ਮਾ॒ਸ੍ਯੇषੁੑ ॥ 86 ॥
ਅਥੋੑ ਆਹੁਃ । ਸਰ੍ਵੇੑषੁ ਯਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁष੍ਵਿਤਿੑ । ਏ॒ਤਦ੍ਧੑ ਸ੍ਮ॒ ਵਾ ਆੑਹੁ-ਸ਼੍ਸ਼ਣ੍ਡਿ॒ਲਾਃ । ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ । ਸ॒ਤ੍ਰਿ॒ਯ-ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨਃ । ਸਂ॒​ਵਁ॒ਥ੍ਸ॒ਰ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍षੇੑਣ । ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ । ਸਾ॒ਵਿ॒ਤ੍ਰ-ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨਃ । ਅ॒ਮੁਮਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍षੇੑਣ ॥ ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ ॥ 87 ।
ਨਾ॒ਚਿ॒ਕੇ॒ਤ-ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨਃ । ਪ੍ਰਾ॒ਣਾ-ਨ੍ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍षੇੑਣ । ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ । ਚਾ॒ਤੁ॒ਰ੍॒ਹੋ॒ਤ੍ਰਿ॒ਯ-ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੑ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍षੇੑਣ ॥ ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ । ਵੈ॒ਸ਼੍ਵ॒ਸृ॒ਜ-ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨਃ । ਸ਼ਰੀੑਰ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍षੇੑਣ । ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ । ਉ॒ਪਾ॒ਨੁ॒ਵਾ॒ਕ੍ਯੑਮਾ॒ਸ਼ੁ-ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨਃ ॥ 88 ॥
ਇ॒ਮਾਨ੍ ਁਲੋ॒ਕਾ-ਨ੍ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍षੇੑਣ ॥ ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ । ਇ॒ਮਮਾੑਰੁਣ-ਕੇਤੁਕ-ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨ ਇਤਿੑ । ਯ ਏ॒ਵਾਸੌ । ਇ॒ਤਸ਼੍ਚਾ॒-ਮੁਤੑਸ਼੍ਚਾ-ਵ੍ਯਤੀਪਾ॒ਤੀ । ਤਮਿਤਿੑ ॥ ਯੋ᳚-ऽਗ੍ਨੇਰ੍ਮਿੑਥੂ॒ਯਾ ਵੇਦੑ । ਮਿ॒ਥੁ॒ਨ॒ਵਾ-ਨ੍ਭੑਵਤਿ । ਆਪੋ॒ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨੇਰ੍ਮਿੑਥੂ॒ਯਾਃ । ਮਿ॒ਥੁ॒ਨ॒ਵਾ-ਨ੍ਭੑਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 89 ॥
(ਵੇਦੑ - ਭਵ - ਤ੍ਯਾ॒ਯਤੑਨਂ - ਭਵਤਿ॒ - ਵੇਦ॒ - ਵੇਦੑ - ਤਿष੍ਠਤਿ - ਗੁਲ੍ਫਦ॒ਘ੍ਨਂ - ਚਾੑਤੁਰ੍ਮਾ॒ਸ੍ਯੇ - ष੍ਵ॒ਮੁਮਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍षੇੑਣ॒ ਕਮ॒ਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿੑਨੁਤ - ਉਪਾਨੁਵਾ॒ਕ੍ਯੑਮਾ॒ਸ਼ੁਮ॒ਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨੋ - ਮਿੑਥੂ॒ਯਾ ਮਿੑਥੁਨ॒ਵਾ-ਨ੍ਭੑਵ॒ਤ੍ਯੇਕੑ-ਞ੍ਚ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 23
ਆਪੋ॒ ਵਾ ਇ॒ਦਮਾੑਸਨ੍-ਥ੍ਸਲਿ॒ਲਮੇ॒ਵ । ਸ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒ਰੇਕਃੑ ਪੁष੍ਕਰਪ॒ਰ੍ਣੇ ਸਮੑਭਵਤ੍ । ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤ॒-ਰ੍ਮਨੑਸਿ ਕਾਮ॒-ਸ੍ਸਮੑਵਰ੍ਤਤ । ਇ॒ਦਗ੍ਂ ਸृੑਜੇਯ॒ਮਿਤਿੑ । ਤਸ੍ਮਾ॒ਦ੍ਯ-ਤ੍ਪੁਰੁੑषੋ॒ ਮਨੑਸਾ-ऽਭਿ॒ਗਚ੍ਛੑਤਿ । ਤਦ੍ਵਾ॒ਚਾ ਵੑਦਤਿ । ਤਤ੍ਕਰ੍ਮੑਣਾ ਕਰੋਤਿ । ਤਦੇ॒षਾ ऽਭ੍ਯਨੂ᳚ਕ੍ਤਾ । ਕਾਮ॒ਸ੍ਤਦਗ੍ਰੇ॒ ਸਮੑਵਰ੍ਤ॒ਤਾਧਿੑ । ਮਨੑਸੋ॒ ਰੇਤਃੑ ਪ੍ਰਥ॒ਮਂ-ਯਁਦਾਸੀ᳚ਤ੍ ॥ 90 ॥
ਸ॒ਤੋ ਬਨ੍ਧੁ॒ਮਸੑਤਿ॒ ਨਿਰੑਵਿਨ੍ਦਨ੍ਨ੍ । ਹृ॒ਦਿ ਪ੍ਰ॒ਤੀष੍ਯਾੑ ਕ॒ਵਯੋੑ ਮਨੀ॒षੇਤਿੑ । ਉਪੈੑਨ॒ਨ੍ਤਦੁਪੑਨਮਤਿ । ਯ-ਤ੍ਕਾੑਮੋ॒ ਭਵੑਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਸ ਤਪੋੑ-ऽਤਪ੍ਯਤ । ਸ ਤਪੑਸ੍ਤ॒ਪ੍ਤ੍ਵਾ । ਸ਼ਰੀੑਰਮਧੂਨੁਤ । ਤਸ੍ਯ॒ ਯ-ਨ੍ਮਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸਮਾਸੀ᳚ਤ੍ । ਤਤੋੑ-ऽਰੁ॒ਣਾਃ ਕੇ॒ਤਵੋ॒ ਵਾਤੑਰਸ਼॒ਨਾ ऋषੑਯ॒ ਉਦੑਤਿष੍ਠਨ੍ਨ੍ ॥ 91 ॥
ਯੇ ਨਖਾਃ᳚ । ਤੇ ਵੈੑਖਾਨ॒ਸਾਃ । ਯੇ ਵਾਲਾਃ᳚ । ਤੇ ਵਾੑਲਖਿ॒ਲ੍ਯਾਃ । ਯੋ ਰਸਃੑ । ਸੋੑ-ऽਪਾਮ੍ । ਅ॒ਨ੍ਤ॒ਰ॒ਤਃ ਕੂ॒ਰ੍ਮ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਗ੍ਂ ਸਰ੍ਪੑਨ੍ਤਮ੍ । ਤਮੑਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਮਮ॒ ਵੈ ਤ੍ਵਂ-ਮਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸਾ । ਸਮੑਭੂਤ੍ ॥ 92 ॥
ਨੇਤ੍ਯੑਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਪੂਰ੍ਵੑਮੇ॒ਵਾਹ-ਮਿ॒ਹਾਸ॒ਮਿਤਿੑ । ਤਤ੍ਪੁਰੁੑषਸ੍ਯ ਪੁਰੁष॒ਤ੍ਵਮ੍ । ਸ ਸ॒ਹਸ੍ਰੑਸ਼ੀਰ੍​षਾ॒ ਪੁਰੁੑषਃ । ਸ॒ਹ॒ਸ੍ਰਾ॒ਕ੍ष-ਸ੍ਸ॒ਹਸ੍ਰੑਪਾਤ੍ । ਭੂ॒ਤ੍ਵੋਦੑਤਿष੍ਠਤ੍ । ਤਮੑਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਤ੍ਵਂ-ਵੈਁ ਪੂਰ੍ਵਗ੍ਂੑ ਸਮੑਭੂਃ । ਤ੍ਵਮਿ॒ਦ-ਮ੍ਪੂਰ੍ਵਃੑ ਕੁਰੁ॒ष੍ਵੇਤਿੑ । ਸ ਇ॒ਤ ਆ॒ਦਾਯਾਪਃੑ ॥ 93 ॥
ਅ॒ਞ੍ਜ॒ਲਿਨਾੑ ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾੑ-ਦੁ॒ਪਾਦੑਧਾਤ੍ । ਏ॒ਵਾ ਹ੍ਯੇ॒ਵੇਤਿੑ । ਤਤੑ ਆਦਿ॒ਤ੍ਯ ਉਦੑਤਿष੍ਠਤ੍ । ਸਾ ਪ੍ਰਾਚੀ॒ ਦਿਕ੍ । ਅਥਾੑਰੁ॒ਣਃ ਕੇ॒ਤੁ-ਰ੍ਦੑਕ੍षਿਣ॒ਤ ਉ॒ਪਾਦੑਧਾਤ੍ । ਏ॒ਵਾ ਹ੍ਯਗ੍ਨ॒ ਇਤਿੑ । ਤਤੋ॒ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰੁਦੑਤਿष੍ਠਤ੍ । ਸਾ ਦੑਕ੍षਿ॒ਣਾ ਦਿਕ੍ । ਅਥਾੑਰੁ॒ਣਃ ਕੇ॒ਤੁਃ ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਦੁ॒ਪਾਦੑਧਾਤ੍ । ਏ॒ਵਾ ਹਿ ਵਾਯੋ॒ ਇਤਿੑ ॥ 94 ॥
ਤਤੋੑ ਵਾ॒ਯੁਰੁਦੑਤਿष੍ਠਤ੍ । ਸਾ ਪ੍ਰ॒ਤੀਚੀ॒ ਦਿਕ੍ । ਅਥਾੑਰੁ॒ਣਃ ਕੇ॒ਤੁ-ਰੁੑਤ੍ਤਰ॒ਤ ਉ॒ਪਾਦੑਧਾਤ੍ । ਏ॒ਵਾ ਹੀਨ੍ਦ੍ਰੇਤਿੑ । ਤਤੋ॒ ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰ॒ ਉਦੑਤਿष੍ਠਤ੍ । ਸੋਦੀੑਚੀ॒ ਦਿਕ੍ । ਅਥਾੑਰੁ॒ਣਃ ਕੇ॒ਤੁ-ਰ੍ਮਦ੍ਧ੍ਯੑ ਉ॒ਪਾਦੑਧਾਤ੍ । ਏ॒ਵਾ ਹਿ ਪੂष॒ਨ੍ਨਿਤਿੑ । ਤਤੋ॒ ਵੈ ਪੂ॒षੋਦੑਤਿष੍ਠਤ੍ । ਸੇਯਨ੍ਦਿਕ੍ । 95 ।
ਅਥਾੑਰੁ॒ਣਃ ਕੇ॒ਤੁਰੁ॒ਪਰਿੑष੍ਟਾ-ਦੁ॒ਪਾਦੑਧਾਤ੍ । ਏ॒ਵਾ ਹਿ ਦੇਵਾ॒ ਇਤਿੑ । ਤਤੋੑ ਦੇਵ ਮਨੁ॒ष੍ਯਾਃ ਪਿ॒ਤਰਃੑ । ਗ॒ਨ੍ਧ॒ਰ੍ਵਾ॒-ਫ੍ਸ॒ਰਸ॒ ਸ਼੍ਚੋਦੑ-ਤਿष੍ਠਨ੍ਨ੍ । ਸੋਰ੍ਧ੍ਵਾ ਦਿਕ੍ । ਯਾ ਵਿ॒ਪ੍ਰੁषੋੑ ਵਿ॒ਪਰਾੑਪਤਨ੍ਨ੍ । ਤਾਭ੍ਯੋ-ऽਸੁੑਰਾ॒ ਰਕ੍षਾਗ੍ਂੑਸਿ ਪਿਸ਼ਾ॒ਚਾਸ਼੍ਚੋ-ਦੑਤਿष੍ਠਨ੍ਨ੍ । ਤਸ੍ਮਾ॒ਤ੍ਤੇ ਪਰਾੑਭਵਨ੍ਨ੍ । ਵਿ॒ਪ੍ਰੁਡ੍ਭ੍ਯੋ॒ ਹਿ ਤੇ ਸਮੑਭਵਨ੍ਨ੍ । ਤਦੇ॒षਾ-ऽਭ੍ਯਨੂ᳚ਕ੍ਤਾ ॥ 96 ॥
ਆਪੋੑ ਹ॒ ਯ-ਦ੍ਬृੑਹ॒ਤੀ-ਰ੍ਗਰ੍ਭ॒ਮਾਯਨ੍ਨ੍ੑ । ਦਕ੍ष॒-ਨ੍ਦਧਾੑਨਾ ਜ॒ਨਯੑਨ੍ਤੀ-ਸ੍ਸ੍ਵਯ॒ਮ੍ਭੁਮ੍ । ਤਤੑ ਇ॒ਮੇ-ऽਦ੍ਧ੍ਯ-ਸृੑਜ੍ਯਨ੍ਤ॒ ਸਰ੍ਗਾਃ᳚ । ਅਦ੍ਭ੍ਯੋ॒ ਵਾ ਇ॒ਦਗ੍ਂ ਸਮੑਭੂਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾੑਦਿ॒ਦਗ੍ਂ ਸਰ੍ਵ॒-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੑ ਸ੍ਵਯ॒ਭ੍ਵਿਨ੍ਤਿੑ । ਤਸ੍ਮਾੑਦਿ॒ਦਗ੍ਂ ਸਰ੍ਵ॒ਗ੍ਂ॒ ਸ਼ਿਥਿੑਲ-ਮਿ॒ਵਾ ਧ੍ਰੁਵੑ-ਮਿਵਾਭਵਤ੍ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒-ਰ੍ਵਾਵ ਤਤ੍ । ਆ॒ਤ੍ਮਨਾ॒-ऽऽਤ੍ਮਾਨਂੑ-ਵਿਁ॒ਧਾਯੑ । ਤਦੇ॒ਵਾਨੁ॒ ਪ੍ਰਾਵਿੑਸ਼ਤ੍ ॥ ਤਦੇ॒षਾ-ऽਭ੍ਯਨੂ᳚ਕ੍ਤਾ ॥ 97 ॥
ਵਿ॒ਧਾਯੑ ਲੋ॒ਕਾਨ੍. ਵਿ॒ਧਾਯੑ ਭੂ॒ਤਾਨਿੑ । ਵਿ॒ਧਾਯ॒ ਸਰ੍ਵਾਃ᳚ ਪ੍ਰ॒ਦਿਸ਼ੋ॒ ਦਿਸ਼ੑਸ਼੍ਚ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਃ ਪ੍ਰਥਮ॒ਜਾ ऋ॒ਤਸ੍ਯੑ । ਆ॒ਤ੍ਮਨਾ॒-ऽऽਤ੍ਮਾ-ਨੑਮ॒ਭਿ-ਸਂ​ਵਿਁੑਵੇ॒ਸ਼ੇਤਿੑ । ਸਰ੍ਵੑਮੇ॒ਵੇਦਮਾ॒ਪ੍ਤ੍ਵਾ । ਸਰ੍ਵੑ-ਮਵ॒ਰੁਦ੍ਧ੍ਯੑ । ਤਦੇ॒ਵਾਨੁ॒ ਪ੍ਰਵਿੑਸ਼ਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 98 ॥
(ਆਸੀੑ - ਦਤਿष੍ਠਨ੍ - ਨਭੂ॒ - ਦਪੋ॒ - ਵਾਯੋ॒ ਇਤਿ - ਸੇਯ-ਨ੍ਦਿਗ॒ - ਭ੍ਯਨੂ᳚ਕ੍ਤਾ॒ - ऽਭ੍ਯਨੂ᳚ਕ੍ਤਾ॒ -+-ऽष੍ਟੌ ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 24
ਚਤੁੑष੍ਟਯ੍ਯ॒ ਆਪੋੑ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ । ਚ॒ਤ੍ਵਾਰਿ॒ ਵਾ ਅ॒ਪਾਗ੍ਂ ਰੂ॒ਪਾਣਿੑ । ਮੇਘੋੑ ਵਿ॒ਦ੍ਯੁਤ੍ । ਸ੍ਤ॒ਨ॒ਯਿ॒ਤ੍ਨੁ-ਰ੍ਵृ॒ष੍ਟਿਃ । ਤਾਨ੍ਯੇ॒ਵਾ ਵੑਰੁਨ੍ਧੇ । ਆ॒ਤਪੑਤਿ॒ ਵਰ੍​ष੍ਯਾੑ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ । ਤਾਃ ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ॒-ਦੁਪੑਦਧਾਤਿ । ਏ॒ਤਾ ਵੈ ਬ੍ਰੑਹ੍ਮਵਰ੍ਚ॒ਸ੍ਯਾ ਆਪਃੑ । ਮੁ॒ਖ॒ਤ ਏ॒ਵ ਬ੍ਰੑਹ੍ਮਵਰ੍ਚ॒ਸ-ਮਵੑਰੁਨ੍ਧੇ । ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਨ੍ਮੁਖ॒ਤੋ ਬ੍ਰੑਹ੍ਮਵਰ੍ਚ॒ਸਿਤੑਰਃ ॥ 99 ॥
ਕੂਪ੍ਯਾੑ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ । ਤਾ ਦੑਕ੍षਿਣ॒ਤ ਉਪੑਦਧਾਤਿ । ਏ॒ਤਾ ਵੈ ਤੇੑਜ॒ਸ੍ਵਿਨੀ॒ਰਾਪਃੑ । ਤੇਜੑ ਏ॒ਵਾਸ੍ਯੑ ਦਕ੍षਿਣ॒ਤੋ ਦੑਧਾਤਿ । ਤਸ੍ਮਾ॒-ਦ੍ਦਕ੍षਿ॒ਣੋਰ੍ਧੑ ऽਸ੍ਤੇਜ॒ਸ੍ਵਿਤੑਰਃ । ਸ੍ਥਾ॒ਵ॒ਰਾ ਗृੑਹ੍ਣਾਤਿ । ਤਾਃ ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਦੁਪੑਦਧਾਤਿ । ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਿਤਾ॒ ਵੈ ਸ੍ਥਾੑਵ॒ਰਾਃ । ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਦੇ॒ਵ ਪ੍ਰਤਿੑਤਿष੍ਠਤਿ । ਵਹੑਨ੍ਤੀ-ਰ੍ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ॥ 100 ॥
ਤਾ ਉੑਤ੍ਤਰ॒ਤ ਉਪੑਦਧਾਤਿ । ਓਜੑਸਾ॒ ਵਾ ਏ॒ਤਾ ਵਹੑਨ੍ਤੀਰਿ॒ਵੋ-ਦ੍ਗੑਤੀਰਿ॒ਵ ਆਕੂਜੑਤੀਰਿ॒ਵ ਧਾਵੑਨ੍ਤੀਃ । ਓਜੑ ਏ॒ਵਾਸ੍ਯੋ᳚ਤ੍ਤਰ॒ਤੋ ਦੑਧਾਤਿ । ਤਸ੍ਮਾ॒ਦੁਤ੍ਤ॒ਰੋ-ऽਦ੍ਧੑ ਓਜ॒ਸ੍ਵਿਤੑਰਃ ॥ ਸ॒ਭਾਂ॒ਰ੍ਯਾ ਗृੑਹ੍ਣਾਤਿ । ਤਾ ਮਦ੍ਧ੍ਯ॒ ਉਪੑਦਧਾਤਿ । ਇ॒ਯਂ-ਵੈਁ ਸੑਭਾਂ॒ਰ੍ਯਾਃ । ਅ॒ਸ੍ਯਾਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰਤਿੑਤਿष੍ਠਤਿ । ਪ॒ਲ੍ਵ॒ਲ੍ਯਾ ਗृੑਹ੍ਣਾਤਿ । ਤਾ ਉ॒ਪਰਿੑष੍ਟਾ-ਦੁ॒ਪਾਦੑਧਾਤਿ ॥ 101 ।
ਅ॒ਸੌ ਵੈ ਪੑਲ੍ਵ॒ਲ੍ਯਾਃ । ਅ॒ਮੁष੍ਯਾੑਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰਤਿੑਤਿष੍ਠਤਿ । ਦਿ॒ਕ੍षੂਪੑਦਧਾਤਿ । ਦਿ॒ਕ੍षੁ ਵਾ ਆਪਃੑ । ਅਨ੍ਨਂ॒-ਵਾਁ ਆਪਃੑ । ਅ॒ਦ੍ਭ੍ਯੋ ਵਾ ਅਨ੍ਨੑਞ੍ਜਾਯਤੇ । ਯਦੇ॒ਵਾਦ੍ਭ੍ਯੋ-ऽਨ੍ਨ॒-ਞ੍ਜਾਯੑਤੇ । ਤਦਵੑਰੁਨ੍ਧੇ । ਤਂ-ਵਾਁ ਏ॒ਤਮੑਰੁ॒ਣਾਃ ਕੇ॒ਤਵੋ॒ ਵਾਤੑਰਸ਼॒ਨਾ ऋषੑਯੋ-ऽਚਿਨ੍ਵਨ੍ਨ੍ । ਤਸ੍ਮਾੑ-ਦਾਰੁਣ ਕੇ॒ਤੁਕਃੑ ॥ਤਦੇ॒षਾ-ऽਭ੍ਯਨੂ᳚ਕ੍ਤਾ ॥ ਕੇ॒ਤਵੋ॒ ਅਰੁੑਣਾਸਸ਼੍ਚ । ऋ॒ष॒ਯੋ ਵਾਤੑਰਸ਼॒ਨਾਃ । ਪ੍ਰ॒ਤਿ॒ष੍ਠਾਗ੍ਂ ਸ਼॒ਤਧਾੑ ਹਿ । ਸ॒ਮਾਹਿੑਤਾਸੋ ਸਹਸ੍ਰ॒ਧਾਯੑਸ॒ਮਿਤਿੑ । ਸ਼॒ਤਸ਼ੑਸ਼੍ਚੈ॒ਵ ऽਸ॒ਹਸ੍ਰੑਸ਼ਸ਼੍ਚ॒ ਪ੍ਰਤਿੑਤਿष੍ਠਤਿ । ਯ ਏ॒ਤਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁ॒ਤੇ । ਯ ਉੑਚੈਨਮੇ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 102 ॥
(ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮ॒ਵ॒ਰ੍ਚ॒ਸਿਤੑਰੋ॒ - ਵਹੑਨ੍ਤੀ-ਰ੍ਗृਹ੍ਣਾਤਿ॒ - ਤਾ ਉ॒ਪਰਿੑष੍ਟਾਦੁ॒ਪਾਦੑਧਾ - ਤ੍ਯਾਰੁਣਕੇ॒ਤੁਕੋ॒-ऽष੍ਟੌ ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 25
ਜਾ॒ਨੁ॒ਦ॒ਘ੍ਨੀ-ਮੁੑਤ੍ਤਰਵੇ॒ਦੀਙ੍ਖਾ॒ਤ੍ਵਾ । ਅ॒ਪਾ-ਮ੍ਪੂੑਰਯਤਿ । ਅ॒ਪਾਗ੍ਂ ਸੑਰ੍ਵ॒ਤ੍ਵਾਯੑ । ਪੁ॒ष੍ਕ॒ਰ॒ਪ॒ਰ੍ਣਗ੍ਂ ਰੁ॒ਕ੍ਮ-ਮ੍ਪੁਰੁੑष॒-ਮਿਤ੍ਯੁਪੑਦਧਾਤਿ । ਤਪੋ॒ ਵੈ ਪੁੑष੍ਕਰਪ॒ਰ੍ਣਮ੍ । ਸ॒ਤ੍ਯਗ੍ਂ ਰੁ॒ਕ੍ਮਃ । ਅ॒ਮृਤ॒-ਮ੍ਪੁਰੁੑषਃ । ਏ॒ਤਾਵ॒ਦ੍ਵਾ ਵਾ᳚ਸ੍ਤਿ । ਯਾਵੑਦੇ॒ਤਤ੍ । ਯਾਵੑਦੇ॒ਵਾਸ੍ਤਿੑ ॥ 103 ॥
ਤਦਵੑਰੁਨ੍ਧੇ । ਕੂ॒ਰ੍ਮਮੁਪੑਦਧਾਤਿ । ਅ॒ਪਾਮੇ॒ਵ ਮੇਧ॒ਮਵੑਰੁਨ੍ਧੇ । ਅਥੋ᳚ ਸ੍ਵ॒ਰ੍ਗਸ੍ਯੑ ਲੋ॒ਕਸ੍ਯ॒ ਸਮੑष੍ਟ੍ਯੈ । ਆਪੑਮਾਪਾਮ॒ਪ-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾਃ᳚ । ਅ॒ਸ੍ਮਾਦ॒ਸ੍ਮਾ ਦਿ॒ਤੋ-ऽਮੁਤਃੑ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾ॒ਯੁਸ਼੍ਚ॒ ਸੂਰ੍ਯੑਸ਼੍ਚ । ਸ॒ਹ ਸੑਞ੍ਚਸ੍ਕ॒ਰਰ੍ਧਿੑਯਾ॒ ਇਤਿੑ । ਵਾ॒ਯ੍ਵਸ਼੍ਵੑ ਰਸ਼੍ਮਿ॒ਪਤੑਯਃ । ਲੋ॒ਕ-ਮ੍ਪृੑਣਚ੍ਛਿ॒ਦ੍ਰ-ਮ੍ਪृੑਣ ॥ 104 ॥
ਯਾਸ੍ਤਿ॒ਸ੍ਰਃ ਪੑਰਮ॒ਜਾਃ । ਇ॒ਨ੍ਦ੍ਰ॒ਘੋ॒षਾ ਵੋ॒ ਵਸੁੑਭਿਰੇ॒ਵਾ ਹ੍ਯੇ॒ਵੇਤਿੑ । ਪਞ੍ਚ॒ ਚਿਤੑਯ॒ ਉਪੑਦਧਾਤਿ । ਪਾਙ੍ਕ੍ਤ॒-ऽਗ੍ਨਿਃ । ਯਾਵਾੑਨੇ॒ਵਾਗ੍ਨਿਃ । ਤਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ । ਲੋ॒ਕ-ਮ੍ਪृੑਣਯਾ ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯਾ॒-ਮੁਪੑਦਧਾਤਿ । ਪਞ੍ਚੑਪਦਾ॒ ਵੈ ਵਿ॒ਰਾਟ੍ । ਤਸ੍ਯਾ॒ ਵਾ ਇ॒ਯ-ਮ੍ਪਾਦਃੑ । ਅ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍ष॒-ਮ੍ਪਾਦਃੑ । ਦ੍ਯੌਃ ਪਾਦਃੑ । ਦਿਸ਼ਃ॒ ਪਾਦਃੑ । ਪ॒ਰੋਰੑਜਾਃ॒ ਪਾਦਃੑ । ਵਿ॒ਰਾਜ੍ਯੇ॒ਵ ਪ੍ਰਤਿੑਤਿष੍ਠਤਿ । ਯ ਏ॒ਤਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁ॒ਤੇ । ਯ ਉੑਚੈਨਮੇ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 105 ॥
(ਅਸ੍ਤਿੑ - ਪृਣਾ॒ - ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍ष॒-ਮ੍ਪਾਦ॒-ष੍षਟ੍ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 26
ਅ॒ਗ੍ਨਿ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਣੀਯੋੑਪ-ਸਮਾ॒ਧਾਯੑ । ਤਮ॒ਭਿਤੑ ਏ॒ਤਾ ਅ॒ਭੀष੍ਟੑਕਾ॒ ਉਪੑਦਧਾਤਿ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ॒ਹੋ॒ਤ੍ਰੇ ਦੑਰ੍​ਸ਼ਪੂਰ੍ਣ-ਮਾ॒ਸਯੋਃ᳚ । ਪ॒ਸ਼ੁ॒ਬ॒ਨ੍ਧੇ ਚਾੑਤੁਰ੍ਮਾ॒ਸ੍ਯੇषੁੑ । ਅਥੋੑ ਆਹੁਃ । ਸਰ੍ਵੇੑषੁ ਯਜ੍ਞਕ੍ਰ॒ਤੁष੍ਵਿਤਿੑ । ਅਥੑ ਹਸ੍ਮਾ ਹਾਰੁ॒ਣ-ਸ੍ਸ੍ਵਾੑਯ॒ਮ੍ਭੁਵਃੑ । ਸਾ॒ਵਿ॒ਤ੍ਰ-ਸ੍ਸਰ੍ਵੋ॒-ऽਗ੍ਨਿ-ਰਿਤ੍ਯਨੑਨੁषਙ੍ਗ-ਮ੍ਮਨ੍ਯਾਮਹੇ । ਨਾਨਾ॒ ਵਾ ਏ॒ਤੇषਾਂ᳚-ਵੀਁ॒ਰ੍ਯਾੑਣਿ ॥ ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ ॥ 106 ॥
ਸ॒ਤ੍ਰਿ॒ਯ ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨਃ । ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ । ਸਾ॒ਵਿ॒ਤ੍ਰ ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨਃ । ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ । ਨਾ॒ਚਿ॒ਕੇ॒ਤ ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨਃ । ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ । ਚਾ॒ਤੁ॒ਰ੍॒ ਹੋ॒ਤ੍ਰਿ॒ਯ-ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨਃ । ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ । ਵੈ॒ਸ਼੍ਵ॒ਸृ॒ਜ ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨਃ । ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ ॥ 107 ॥
ਉ॒ਪਾ॒ਨੁ॒ਵਾ॒ਕ੍ਯੑ-ਮਾ॒ਸ਼ੁ ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨਃ । ਕਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ । ਇ॒ਮਮਾੑਰੁਣ-ਕੇਤੁਕ ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨ੍ਵਾ॒ਨ ਇਤਿੑ ॥ ਵृषਾ॒ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਃ । ਵृषਾੑਣੌ॒ ਸਗ੍ਗ੍​ਸ੍ਫਾੑਲਯੇਤ੍ । ਹ॒ਨ੍ਯੇਤਾ᳚ਸ੍ਯ ਯ॒ਜ੍ਞਃ । ਤਸ੍ਮਾ॒ਨ੍ਨਾਨੁ॒षਜ੍ਯਃੑ ॥ ਸੋਤ੍ਤੑਰਵੇ॒ਦਿषੁੑ ਕ੍ਰ॒ਤੁषੁੑ ਚਿਨ੍ਵੀਤ । ਉ॒ਤ੍ਤ॒ਰ॒ਵੇ॒ਦ੍ਯਾਗ੍​ ਹ੍ਯੑਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚੀ॒ਯਤੇ᳚ ॥ ਪ੍ਰ॒ਜਾਕਾੑਮਸ਼੍ਚਿਨ੍ਵੀਤ । 108 ।
ਪ੍ਰਾ॒ਜਾ॒ਪ॒ਤ੍ਯੋ ਵਾ ਏ॒षੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿਃ । ਪ੍ਰਾ॒ਜਾ॒ਪ॒ਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਵਾ᳚-ਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਪ॒ਸ਼ੁਕਾੑਮਸ਼੍ਚਿਨ੍ਵੀਤ । ਸ॒ਞ੍ਜ੍ਞਾਨਂ॒-ਵਾਁ ਏ॒ਤ-ਤ੍ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾਮ੍ । ਯਦਾਪਃੑ । ਪ॒ਸ਼ੂ॒ਨਾਮੇ॒ਵ ਸ॒ਜ੍ਞਾਨ੍ਨੇ॒ ऽਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ । ਪ॒ਸ਼ੁ॒ਮਾ-ਨ੍ਭੑਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 109 ॥
ਵृष੍ਟਿੑਕਾਮਸ਼੍ਚਿਨ੍ਵੀਤ । ਆਪੋ॒ ਵੈ ਵृष੍ਟਿਃੑ । ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯੋ॒ ਵਰ੍​षੁੑਕੋ ਭਵਤਿ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਆ॒ਮ॒ਯਾ॒ਵੀ ਚਿੑਨ੍ਵੀਤ । ਆਪੋ॒ ਵੈ ਭੇੑष॒ਜਮ੍ । ਭੇ॒ष॒ਜ-ਮੇ॒ਵਾਸ੍ਮੈੑ ਕਰੋਤਿ । ਸਰ੍ਵ॒ਮਾਯੁੑਰੇਤਿ । ਅ॒ਭਿ॒ਚਰਗ੍ਗ੍ੑ ਸ਼੍ਚਿਨ੍ਵੀਤ । ਵਜ੍ਰੋ॒ ਵਾ ਆਪਃੑ ॥ 110 ॥
ਵਜ੍ਰੑਮੇ॒ਵ ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯੇਭ੍ਯਃ॒ ਪ੍ਰਹੑਰਤਿ । ਸ੍ਤृ॒ਣੁ॒ਤ ਏੑਨਮ੍ । ਤੇਜੑਸ੍ਕਾਮੋ॒ ਯਸ਼ੑਸ੍ਕਾਮਃ । ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮ॒ਵ॒ਰ੍ਚ॒ਸਕਾੑਮ-ਸ੍ਸ੍ਵ॒ਰ੍ਗਕਾੑਮਸ਼੍ਚਿਨ੍ਵੀਤ । ਏ॒ਤਾ ਵ॒ਦ੍ਵਾ ਵਾ᳚ਸ੍ਤਿ । ਯਾਵੑਦੇ॒ਤਤ੍ । ਯਾਵੑਦੇ॒ਵਾਸ੍ਤਿੑ । ਤਦਵੑਰੁਨ੍ਧੇ । ਤਸ੍ਯੈ॒ ਤਦ੍ਵ੍ਰ॒ਤਮ੍ । ਵਰ੍​षੑਤਿ॒ ਨ ਧਾੑਵੇਤ੍ ॥ 111 ॥
ਅ॒ਮृਤਂ॒-ਵਾਁ ਆਪਃੑ । ਅ॒ਮृਤ॒ਸ੍ਯਾ-ਨੑਨ੍ਤਰਿਤ੍ਯੈ ॥ ਨਾਫ੍ਸੁ-ਮੂਤ੍ਰੑਪੁਰੀ॒षਙ੍ਕੁੑਰ੍ਯਾਤ੍ । ਨ ਨਿष੍ਠੀੑਵੇਤ੍ । ਨ ਵਿ॒ਵਸੑਨ-ਸ੍ਸ੍ਨਾਯਾਤ੍ । ਗੁਹ੍ਯੋ॒ ਵਾ ਏ॒षੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿਃ । ਏ॒ਤਸ੍ਯਾ॒ਗ੍ਨੇ ਰਨੑਤਿ ਦਾਹਾਯ ॥ ਨ ਪੁੑष੍ਕਰਪ॒ਰ੍ਣਾਨਿ॒ ਹਿਰੑਣ੍ਯਂ॒-ਵਾਁ-ऽਧਿ॒ਤਿष੍ਠੇ᳚ਤ੍ । ਏ॒ਤਸ੍ਯਾ॒ਗ੍ਨੇ-ਰਨੑਭ੍ਯਾਰੋਹਾਯ ॥ ਨ ਕੂਰ੍ਮ॒ਸ੍ਯਾਸ਼੍ਞੀੑਯਾਤ੍ । ਨੋਦ॒ਕਸ੍ਯਾ॒-ਘਾਤੁੑਕਾ॒ਨ੍ਯੇਨੑ-ਮੋਦ॒ਕਾਨਿੑ ਭਵਨ੍ਤਿ । ਅ॒ਘਾਤੁੑਕਾ॒ ਆਪਃੑ । ਯ ਏ॒ਤਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚਿੑਨੁ॒ਤੇ । ਯ ਉੑਚੈਨਮੇ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ॥ 112 ॥
(ਚਿ॒ਨੁ॒ਤੇ॒ - ਚਿ॒ਨੁ॒ਤੇ॒ - ਪ੍ਰ॒ਜਾਕਾੑਮਸ਼੍ਚਿਨ੍ਵੀਤ॒-ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦਾ-ਪੋੑ-ਧਾਵੇ॒-ਦਸ਼੍ਞੀੑਯਾਚ੍ਚ॒ਤ੍ਵਾਰਿੑ ਚ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 27
ਇ॒ਮਾ ਨੁੑਕ॒-ਮ੍ਭੁਵੑਨਾ ਸੀषਧੇਮ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੑਸ਼੍ਚ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇੑਚ ਦੇ॒ਵਾਃ । ਯ॒ਜ੍ਞਞ੍ਚੑ ਨਸ੍ਤ॒ਨ੍ਵਞ੍ਚੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਞ੍ਚੑ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯੈਰਿਨ੍ਦਃੑ ਸ॒ਹ ਸੀੑषਧਾਤੁ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯੈਰਿਨ੍ਦ੍ਰ॒-ਸ੍ਸਗੑਣੋ-ਮ॒ਰੁਦ੍ਭਿਃੑ । ਅ॒ਸ੍ਮਾਕੑ-ਮ੍ਭੂਤ੍ਵਵਿ॒ਤਾ ਤ॒ਨੂਨਾ᳚ਮ੍ ॥ ਆਪ੍ਲੑਵਸ੍ਵ॒ ਪ੍ਰਪ੍ਲੑਵਸ੍ਵ । ਆ॒ਣ੍ਡੀ ਭੑਵ ਜ॒ ਮਾ ਮੁ॒ਹੁਃ । ਸੁਖਾਦੀਨ੍ਦੁਃੑ ਖਨਿ॒ਧਨਾਮ੍ । ਪ੍ਰਤਿੑਮੁਞ੍ਚਸ੍ਵ॒ ਸ੍ਵਾ-ਮ੍ਪੁ॒ਰਮ੍ ॥ 113 ॥
ਮਰੀੑਚਯ-ਸ੍ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁ॒ਵਾਃ । ਯੇ ਸ਼ੑਰੀ॒ਰਾਣ੍ਯੑ ਕਲ੍ਪਯਨ੍ਨ੍ । ਤੇ ਤੇੑ ਦੇ॒ਹਙ੍ਕੑਲ੍ਪਯਨ੍ਤੁ । ਮਾ ਚੑ ਤੇ॒ ਖ੍ਯਾ ਸ੍ਮੑ ਤੀਰਿषਤ੍ । ਉਤ੍ਤਿੑष੍ਠਤ॒ ਮਾ ਸ੍ਵੑਪ੍ਤ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ-ਮਿੑਚ੍ਛਦ੍ਧ੍ਵ॒-ਮ੍ਭਾਰੑਤਾਃ । ਰਾਜ੍ਞ॒-ਸ੍ਸੋਮੑਸ੍ਯ ਤृ॒ਪ੍ਤਾਸਃੑ । ਸੂਰ੍ਯੇੑਣ ਸ॒ਯੁਜੋੑषਸਃ ॥ ਯੁਵਾੑ ਸੁ॒ਵਾਸਾਃ᳚ । ਅ॒ष੍ਟਾਚੑਕ੍ਰਾ॒ ਨਵੑਦ੍ਵਾਰਾ ॥ 114 ॥
ਦੇ॒ਵਾਨਾ॒-ਮ੍ਪੂਰੑਯੋ॒ਦ੍ਧ੍ਯਾ । ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਂੑ ਹਿਰਣ੍ਮੑਯਃ ਕੋ॒ਸ਼ਃ । ਸ੍ਵ॒ਰ੍ਗੋ ਲੋ॒ਕੋ ਜ੍ਯੋਤਿ॒षਾ ऽऽਵृੑਤਃ । ਯੋ ਵੈ ਤਾ᳚-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣੋ ਵੇ॒ਦ । ਅ॒ਮृਤੇੑਨਾਵृ॒ਤਾ-ਮ੍ਪੁੑਰੀਮ੍ । ਤਸ੍ਮੈ᳚ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚੑ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ॒ ਚ । ਆ॒ਯੁਃ ਕੀਰ੍ਤਿੑ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾਨ੍ਦੑਦੁਃ ॥ ਵਿ॒ਭ੍ਰਾਜੑਮਾਨਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਹਰਿੑਣੀਮ੍ । ਯ॒ਸ਼ਸਾੑ ਸਮ੍ਪ॒ਰੀਵृੑਤਾਮ੍ । ਪੁਰਗ੍ਂੑ ਹਿਰਣ੍ਮੑਯੀ-ਮ੍ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮਾ ॥ 115 ॥
ਵਿ॒ਵੇਸ਼ਾੑਪ॒ਰਾਜਿੑਤਾ ॥ ਪਰਾਙ੍ਗੇਤ੍ਯੑ (ਪਰਾਂਅਤ੍ਯੑ) ਜ੍ਯਾਮ॒ਯੀ । ਪਰਾਙ੍ਗੇਤ੍ਯੑ (ਪਰਾਂਅਤ੍ਯੑ) ਨਾਸ਼॒ਕੀ । ਇ॒ਹ ਚਾੑਮੁਤ੍ਰੑ ਚਾਨ੍ਵੇ॒ਤਿ । ਵਿ॒ਦ੍ਵਾ-ਨ੍ਦੇੑਵਾਸੁ॒ਰਾਨੁੑਭ॒ਯਾਨ੍ । ਯਤ੍ਕੁੑਮਾ॒ਰੀ ਮ॒ਨ੍ਦ੍ਰਯੑਤੇ । ਯ॒ਦ੍ਯੋ॒षਿਦ੍ਯ-ਤ੍ਪੑਤਿ॒ਵ੍ਰਤਾ᳚ । ਅਰਿੑष੍ਟਂ॒-ਯਁਤ੍ਕਿਞ੍ਚੑ ਕ੍ਰਿ॒ਯਤੇ᳚ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ-ਸ੍ਤਦਨੁੑ ਵੇਧਤਿ । ਅ॒ਸ਼ृਤਾੑਸ-ਸ਼੍ਸ਼ृੑਤਾਸ॒ਸ਼੍ਚ ॥ 116 ॥
ਯ॒ਜ੍ਵਾਨੋ॒ ਯੇ-ऽਪ੍ਯੑਯ॒ਜ੍ਵਨਃੑ । ਸ੍ਵੑਰ੍ਯਨ੍ਤੋ॒ ਨਾਪੇ᳚ਕ੍षਨ੍ਤੇ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੑ-ਮ॒ਗ੍ਨਿਞ੍ਚੑ ਯੇ ਵਿ॒ਦੁਃ । ਸਿਕੑਤਾ ਇਵ ਸਂ॒​ਯਁਨ੍ਤਿੑ । ਰ॒ਸ਼੍ਮਿਭਿਃੑ-ਸਮੁ॒ਦੀਰਿੑਤਾਃ । ਅ॒ਸ੍ਮਾ-ਲ੍ਲੋ॒ਕਾਦੑ-ਮੁष੍ਮਾ॒ਚ੍ਚ । ऋ॒षਿਭਿੑ-ਰਦਾਤ੍-ਪृ॒ਸ਼੍ਨਿਭਿਃੑ । ਅਪੇੑਤ॒ ਵੀਤ॒ ਵਿ ਚੑ ਸਰ੍ਪ॒ਤਾਤਃੑ । ਯੇ-ऽਤ੍ਰ॒ ਸ੍ਥ ਪੁੑਰਾ॒ਣਾ ਯੇ ਚ॒ ਨੂਤੑਨਾਃ । ਅਹੋੑਭਿ-ਰ॒ਦ੍ਭਿ-ਰ॒ਕ੍ਤੁਭਿ॒-ਰ੍ਵ੍ਯੑਕ੍ਤਮ੍ ॥ 117 ॥
ਯ॒ਮੋ ਦੑਦਾਤ੍ਵ-ਵ॒ਸਾਨੑਮਸ੍ਮੈ । ਨृ ਮੁੑਣਨ੍ਤੁ ਨृ ਪਾ॒ਤ੍ਵਰ੍ਯਃੑ । ਅ॒ਕृ॒ष੍ਟਾ ਯੇ ਚ॒ ਕृष੍ਟੑਜਾਃ । ਕੁ॒ਮਾਰੀੑषੁ ਕ॒ਨੀਨੀੑषੁ । ਜਾ॒ਰਿਣੀੑषੁ ਚ॒ ਯੇ ਹਿ॒ਤਾਃ । ਰੇਤਃੑ ਪੀਤਾ॒ ਆਣ੍ਡੑਪੀਤਾਃ । ਅਙ੍ਗਾੑਰੇषੁ ਚ॒ ਯੇ ਹੁ॒ਤਾਃ । ਉ॒ਭਯਾ᳚-ਨ੍ਪੁਤ੍ਰੑ ਪੌਤ੍ਰ॒ਕਾਨ੍ । ਯੁ॒ਵੇ॒-ऽਹਂ-ਯਁ॒ਮਰਾਜੑਗਾਨ੍ । ਸ਼॒ਤਮਿਨ੍ਨੁ ਸ਼॒ਰਦਃੑ । ਅਦੋ॒ ਯਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੑ ਵਿਲ॒ਬਮ੍ । ਪਿ॒ਤृ॒ਣਾਞ੍ਚੑ ਯ॒ਮਸ੍ਯੑ ਚ । ਵਰੁੑਣ॒-ਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਿੑਨੋ-ਰ॒ਗ੍ਨੇਃ । ਮ॒ਰੁਤਾ᳚ਞ੍ਚ ਵਿ॒ਹਾਯੑਸਾਮ੍ । ਕਾ॒ਮ॒ਪ੍ਰ॒ਯਵੑਣ-ਮ੍ਮੇ ਅਸ੍ਤੁ । ਸ ਹ੍ਯੇੑਵਾਸ੍ਮਿੑ ਸ॒ਨਾਤੑਨਃ । ਇਤਿ ਨਾਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਿਸ਼੍ਰਵੋੑ ਰਾਯੋ॒ ਧਨਮ੍ । ਪੁ॒ਤ੍ਰਾਨਾਪੋੑ ਦੇ॒ਵੀਰਿ॒ਹਾਹਿੑਤਾ ॥ 118 ॥
(ਪੁ॒ਰਂ - ਨਵੑਦ੍ਵਾਰਾ - ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮਾ - ਚ - ਵ੍ਯੑਕ੍ਤਗ੍ਂ - ਸ਼॒ਰਦੋ॒-ऽष੍ਟੌ ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 28
ਵਿਸ਼ੀ᳚ਰ੍​ष੍ਣੀ॒-ਙ੍ਗृਦ੍ਧ੍ਰੑ-ਸ਼ੀਰ੍​ष੍ਣੀਞ੍ਚ । ਅਪੇਤੋੑ ਨਿਰ੍-ऋ॒ਤਿਗ੍ਂ ਹੑਥਃ । ਪਰਿਬਾਧਗ੍ਗ੍​ ਸ਼੍ਵੇੑਤਕੁ॒ਕ੍षਮ੍ । ਨਿ॒ਜਙ੍ਘਗ੍ਂੑ ਸ਼ਬ॒ਲੋਦੑਰਮ੍ । ਸ॒ ਤਾਨ੍. ਵਾ॒ਚ੍ਯਾਯੑਯਾ ਸ॒ਹ । ਅਗ੍ਨੇ॒ ਨਾਸ਼ੑਯ ਸ॒ਨ੍ਦृਸ਼ਃੑ । ਈ॒ਰ੍​ष੍ਯਾ॒ਸੂ॒ਯੇ ਬੁੑਭੁ॒ਕ੍षਾਮ੍ । ਮ॒ਨ੍ਯੁ-ਙ੍ਕृ॒ਤ੍ਯਾ-ਞ੍ਚੑ ਦੀਧਿਰੇ । ਰਥੇੑਨ ਕਿਗ੍ਂਸ਼ੁ॒ਕਾਵੑਤਾ । ਅਗ੍ਨੇ॒ ਨਾਸ਼ੑਯ ਸ॒ਨ੍ਦृਸ਼ਃੑ ॥ 119 ॥
(ਵਿਸ਼ੀ᳚ਰ੍​ष੍ਣੀ॒-ਨ੍ਦਸ਼ੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 29
ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯਾੑਯ॒ ਪ੍ਰਗਾੑਯਤ । ਦਿ॒ਵਸ੍ਪੁ॒ਤ੍ਰਾਯੑ ਮੀ॒ਢੁषੇ᳚ । ਸ ਨੋੑ ਯ॒ਵਸੑਮਿਚ੍ਛਤੁ । ਇ॒ਦਂ-ਵਁਚਃੑ ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯਾੑਯ ਸ੍ਵ॒ਰਾਜੇ᳚ । ਹृ॒ਦੋ ਅ॒ਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਤੑਰ॒ਨ੍ਤ-ਦ੍ਯੁੑਯੋਤ । ਮ॒ਯੋ॒ਭੂਰ੍ਵਾਤੋੑ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਕृੑष੍ਟਯ-ਸ੍ਸਨ੍ਤ੍ਵ॒ਸ੍ਮੇ । ਸੁ॒ਪਿ॒ਪ੍ਪ॒ਲਾ ਓषੑਧੀ-ਰ੍ਦੇ॒ਵਗੋੑਪਾਃ । ਯੋ ਗਰ੍ਭ॒-ਮੋषੑਧੀਨਾਮ੍ । ਗਵਾ᳚ਙ੍ਕृ॒ਣੋਤ੍ਯਰ੍ਵੑਤਾਮ੍ । ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯਃੑ ਪੁਰੁ॒षੀਣਾ᳚ਮ੍ ॥ 120 ॥
(ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯਾੑਯ॒ ਦਸ਼ੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 30
ਪੁਨੑਰ੍ਮਾਮੈਤ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਮ੍ । ਪੁਨ॒ਰਾਯੁਃ॒ ਪੁਨ॒ਰ੍ਭਗਃੑ । ਪੁਨ॒-ਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੑਣ-ਮੈਤੁ ਮਾ । ਪੁਨ॒-ਰ੍ਦ੍ਰਵਿੑਣ ਮੈਤੁ ਮਾ । ਯਨ੍ਮੇ॒-ऽਦ੍ਯ ਰੇਤਃੑ ਪृਥਿ॒ਵੀਮਸ੍ਕਾਨ੍ੑ । ਯਦੋषੑਧੀਰ॒ਪ੍ਯਸੑਰ॒-ਦ੍ਯਦਾਪਃੑ । ਇ॒ਦਨ੍ਤ-ਤ੍ਪੁਨ॒ਰਾਦੑਦੇ । ਦੀ॒ਰ੍ਘਾ॒ਯੁ॒ਤ੍ਵਾਯ॒ ਵਰ੍ਚੑਸੇ । ਯਨ੍ਮੇ॒ ਰੇਤਃ॒ ਪ੍ਰਸਿੑਚ੍ਯਤੇ । ਯਨ੍ਮ॒ ਆਜਾੑਯਤੇ॒ ਪੁਨਃੑ । ਤੇਨੑ ਮਾਮ॒ਮृਤੑ-ਙ੍ਕੁਰੁ । ਤੇਨੑ ਸੁਪ੍ਰ॒ਜਸੑਙ੍ਕੁਰੁ ॥ 121 ॥
(ਪੁਨ॒ਰ੍ਦ੍ਵੇ ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 31
ਅ॒ਦ੍ਭਯ-ਸ੍ਤਿਰੋ॒ਧਾ ਜਾੑਯਤ । ਤਵੑ ਵੈਸ਼੍ਰਵ॒ਣ-ਸ੍ਸੑਦਾ । ਤਿਰੋੑ ਧੇਹਿ ਸਪ॒ਤ੍ਨਾਨ੍ਨਃੑ । ਯੇ ਅਪੋ॒-ऽਸ਼੍ਨਨ੍ਤਿੑ ਕੇਚ॒ਨ । ਤ੍ਵਾ॒ष੍ਟ੍ਰੀ-ਮ੍ਮਾ॒ਯਾਂ-ਵਁ᳚ਸ਼੍ਰਵ॒ਣਃ । ਰਥਗ੍ਂੑ ਸਹਸ੍ਰ॒ ਵਨ੍ਧੁੑਰਮ੍ । ਪੁ॒ਰੁ॒ਸ਼੍ਚ॒ਕ੍ਰਗ੍ਂ ਸਹੑਸ੍ਰਾਸ਼੍ਵਮ੍ । ਆਸ੍ਥਾ॒ ਯਾਯਾੑਹਿ ਨੋ ਬ॒ਲਿਮ੍ । ਯਸ੍ਮੈੑ ਭੂ॒ਤਾਨਿੑ ਬ॒ਲਿਮਾਵੑਹਨ੍ਤਿ । ਧਨ॒ਙ੍ਗਾਵੋ॒ ਹਸ੍ਤਿ॒ ਹਿਰੑਣ੍ਯ॒ਮਸ਼੍ਵਾਨ੍ੑ ॥ 122 ॥
ਅਸਾੑਮ ਸੁਮ॒ਤੌ ਯ॒ਜ੍ਞਿਯੑਸ੍ਯ । ਸ਼੍ਰਿਯ॒-ਮ੍ਬਿਭ੍ਰ॒ਤੋ ऽਨ੍ਨੑਮੁਖੀਂ-ਵਿਁ॒ਰਾਜ᳚ਮ੍ । ਸੁ॒ਦ॒ਰ੍॒ਸ਼॒ਨੇ ਚੑ ਕ੍ਰੌ॒ਞ੍ਚੇ ਚੑ । ਮੈ॒ਨਾ॒ਗੇ ਚੑ ਮ॒ਹਾਗਿੑਰੌ । ਸ਼॒ਤਦ੍ਵਾ॒ਟ੍ਟਰੑਗਮ॒ਨ੍ਤਾ (ਸ॒ਤਦ੍ਵਾ॒ਟ੍ਟਰੑਗਮ॒ਨ੍ਤਾ) । ਸ॒ਗ੍ਂ॒ਹਾਰ੍ਯ॒-ਨ੍ਨਗੑਰ॒-ਨ੍ਤਵੑ । ਇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ᳚ । ਕਲ੍ਪੋੑ-ऽਤ ਊ॒ਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ ॥ ਯਦਿ॒ ਬਲਿ॒ਗ੍ਂ॒ ਹਰੇ᳚ਤ੍ । ਹਿ॒ਰ॒ਣ੍ਯ॒ਨਾ॒ਭਯੇੑ ਵਿਤੁ॒ਦਯੇੑ ਕੌਬੇ॒ਰਾਯਾ॒ਯ-ਮ੍ਬੑਲਿਃ ॥ 123 ॥
ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਧਿਪਤਯੇ ਨੑਮ ਇ॒ਤਿ । ਅਥ ਬਲਿਗ੍ਂ ਹृਤ੍ਵੋਪੑਤਿष੍ਠੇ॒ਤ । ਕ੍ष॒ਤ੍ਰ-ਙ੍ਕ੍ष॒ਤ੍ਰਂ-ਵੈਁ᳚ਸ਼੍ਰਵ॒ਣਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾੑ ਵਯ॒ਗ੍ਗ੍॒ ਸ੍ਮਃ । ਨਮੑਸ੍ਤੇ ਅਸ੍ਤੁ॒ ਮਾ ਮਾੑ ਹਿਗ੍ਂਸੀਃ । ਅਸ੍ਮਾ-ਤ੍ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਨ੍ਨੑਮਦ੍ਧੀ॒ਤਿ । ਅਥ ਤਮਗ੍ਨਿ-ਮਾੑਦਧੀ॒ਤ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰੑਯੁਞ੍ਜੀ॒ਤ । ਤਿ॒ਰੋਧਾ॒ ਭੂਃ । ਤਿ॒ਰੋਧਾ॒ ਭੁਵਃੑ ॥ 124 ॥
ਤਿ॒ਰੋਧਾ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਃੑ । ਤਿ॒ਰੋਧਾ॒ ਭੂਰ੍ਭੁਵ॒ਸ੍ਸ੍ਵਃੑ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ-ਲੋਁਕਾਨਾ-ਮਾਧਿਪਤ੍ਯੇੑ ਸੀਦੇ॒ਤਿ । ਅਥ ਤਮਗ੍ਨਿੑ-ਮਿਨ੍ਧੀ॒ਤ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰੑਯੁਞ੍ਜੀ॒ਤ । ਤਿ॒ਰੋਧਾ॒ ਭੂ-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਤਿ॒ਰੋਧਾ॒ ਭੁਵ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਤਿ॒ਰੋਧਾ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਃੑ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਤਿ॒ਰੋਧਾ॒ ਭੂਰ੍ਭੁਵ॒ਸ੍ਸ੍ਵੑਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਸ੍ਯ ਕਾਲੇ ਸਰ੍ਵਾ ਆਹੁਤੀਰ੍-ਹੁਤਾੑ ਭਵੇ॒ਯੁਃ ॥ 125 ॥
ਅਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੑਮੁਖੀ॒ਨਾਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹ੍ਨਃ ਕਾਲੇ ਪ੍ਰੑਯੁਞ੍ਜੀ॒ਤ । ਪਰਃੑ ਸੁ॒ਪ੍ਤਜੑਨਾਦ੍ਵੇ॒ਪਿ । ਮਾ ਸ੍ਮ ਪ੍ਰਮਾਦ੍ਯਨ੍ਤੑ ਮਾਦ੍ਧ੍ਯਾ॒ਪਯੇਤ੍ । ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾ᳚-ਸ੍ਸਿਦ੍ਧ੍ਯ॒ਨ੍ਤੇ । ਯ ਏੑਵਂ-ਵੇਁ॒ਦ । ਕ੍षੁਦ੍ਧ੍ਯ-ਨ੍ਨਿਦੑਮਜਾ॒ਨਤਾਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾ ਨੑ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯ॒ਨ੍ਤੇ । ਯਸ੍ਤੇੑ ਵਿ॒ਘਾਤੁੑਕੋ ਭ੍ਰਾ॒ਤਾ । ਮਮਾਨ੍ਤਰ੍-ਹृੑਦਯੇ॒ ਸ਼੍ਰਿਤਃ ॥ 126 ॥
ਤਸ੍ਮਾੑ ਇ॒ਮਮਗ੍ਰ॒ ਪਿਣ੍ਡੑਞ੍ਜੁਹੋਮਿ । ਸ ਮੇ᳚-ऽਰ੍ਥਾ॒-ਨ੍ਮਾ ਵਿਵੑਧੀਤ੍ । ਮਯਿ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥ ਰਾ॒ਜਾ॒ਧਿ॒ਰਾ॒ਜਾਯੑ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਸਾ॒ਹਿਨੇ᳚ । ਨਮੋੑ ਵ॒ਯਂ-ਵੈਁ᳚ਸ਼੍ਰਵ॒ਣਾਯੑ ਕੁਰ੍ਮਹੇ । ਸ ਮੇ॒ ਕਾਮਾ॒ਨ੍ ਕਾਮ॒ ਕਾਮਾੑਯ॒ ਮਹ੍ਯ᳚ਮ੍ । ਕਾ॒ਮੇ॒ਸ਼੍ਵ॒ਰੋ ਵੈ᳚ਸ਼੍ਰਵ॒ਣੋ ਦੑਦਾਤੁ । ਕੁ॒ਬੇ॒ਰਾਯੑ ਵੈਸ਼੍ਰਵ॒ਣਾਯੑ । ਮ॒ਹਾ॒ਰਾ॒ਜਾਯ॒ ਨਮਃੑ । ਕੇ॒ਤਵੋ॒ ਅਰੁੑਣਾਸਸ਼੍ਚ । ऋ॒ष॒ਯੋ ਵਾਤੑਰਸ਼॒ਨਾਃ । ਪ੍ਰ॒ਤਿ॒ष੍ਠਾਗ੍ਂ ਸ਼॒ਤਧਾੑ ਹਿ । ਸ॒ਮਾਹਿੑਤਾਸੋ ਸਹਸ੍ਰ॒ਧਾਯੑਸਮ੍ । ਸ਼ਿ॒ਵਾ ਨ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਨ੍ਤੑਮਾ ਭਵਨ੍ਤੁ । ਦਿ॒ਵ੍ਯਾ ਆਪ॒ ਓषੑਧਯਃ । ਸੁ॒ਮृ॒ਡੀ॒ਕਾ ਸਰੑਸ੍ਵਤਿ । ਮਾ ਤੇ॒ ਵ੍ਯੋੑਮ ਸ॒ਨ੍ਦृਸ਼ਿੑ ॥ 127 ॥
(ਅਸ਼੍ਵਾ᳚ਨ੍-ਬਲਿ॒-ਰ੍ਭੁਵੋੑ - ਭਵੇ॒ਯੁਃ - ਸ਼੍ਰਿਤ - ਸ਼੍ਚੑ ਸ॒ਪ੍ਤ ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਃ 32
ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸਰਮੇਤੑ-ਦ੍ਵ੍ਰਤ॒ਞ੍ਚਰੇਤ੍ । ਦ੍ਵੌੑ ਵਾ ਮਾ॒ਸੌ । ਨਿਯਮ-ਸ੍ਸੑਮਾਸੇ॒ਨ । ਤਸ੍ਮਿ-ਨ੍ਨਿਯਮੑ ਵਿਸ਼ੇ॒षਾਃ । ਤ੍ਰਿषਵਣ-ਮੁਦਕੋੑਪਸ੍ਪ॒ਰ੍॒ਸ਼ੀ । ਚਤੁਰ੍ਥ ਕਾਲਪਾਨੑਭਕ੍ਤ॒-ਸ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ । ਅਹਰਹਰ੍ਵਾ ਭੈਕ੍षੑਮਸ਼੍ਨ॒ਯਾਤ੍ । ਔਦੁਮ੍ਬਰੀਭਿ-ਸ੍ਸਮਿਦ੍ਭਿ-ਰਗ੍ਨਿੑ-ਮ੍ਪਰਿ॒ਚਰੇਤ੍ । ਪੁਨਰ੍ਮਾ ਮੈਤ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯ-ਮਿਤ੍ਯੇਤੇਨਾ-ऽਨੁੑਵਾਕੇ॒ਨ । ਉਦ੍ਧृਤ ਪਰਿਪੂਤਾਭਿਰਦ੍ਭਿਃ ਕਾਰ੍ਯੑ-ਙ੍ਕੁਰ੍ਵੀ॒ਤ ॥ 128 ॥
ਅੑਸਞ੍ਚ॒ਯਵਾਨ੍ । ਅਗ੍ਨਯੇ ਵਾਯਵੇੑ ਸੂਰ੍ਯਾ॒ਯ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਪ੍ਰੑਜਾਪ॒ਤਯੇ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੇ ਨੑਕ੍षਤ੍ਰੇ॒ਭ੍ਯਃ । ऋਤੁਭ੍ਯ-ਸ੍ਸਂ​ਵਁੑਥ੍ਸਰਾ॒ਯ । ਵਰੁਣਾ-ਯਾਰੁਣਾਯੇਤਿ ਵ੍ਰੑਤਹੋ॒ਮਾਃ । ਪ੍ਰ॒ਵ॒ਰ੍ਗ੍ਯਵੑਦਾਦੇ॒ਸ਼ਃ । ਅਰੁਣਾਃ ਕਾ᳚ਣ੍ਡ ऋ॒षਯਃ ॥ ਅਰਣ੍ਯੇੑ-ऽਧੀਯੀ॒ਰਨ੍ਨ੍ । ਭਦ੍ਰਙ੍ਕਰ੍ਣੇਭਿਰਿਤਿ ਦ੍ਵੇੑ ਜਪਿ॒ਤ੍ਵਾ ॥ 129 ॥
ਮਹਾਨਾਮ੍ਨੀਭਿ-ਰੁਦਕਗ੍ਂ ਸਗ੍ਗ੍ੑਸ੍ਪ॒ਰ੍​ਸ਼੍ਯ । ਤਮਾਚਾ᳚ਰ੍ਯੋ ਦ॒ਦ੍ਯਾਤ੍ । ਸ਼ਿਵਾਨ-ਸ਼੍ਸ਼ਨ੍ਤਮੇ-ਤ੍ਯੋषਧੀੑਰਾਲ॒ਭਤੇ । ਸੁਮृਡੀਕੇੑਤਿ ਭੂ॒ਮਿਮ੍ । ਏਵਮੑਪਵ॒ਰ੍ਗੇ । ਧੇੑਨੁ-ਰ੍ਦ॒ਕ੍षਿਣਾ । ਕਗ੍ਂ ਸਂ​ਵਾਁਸੑਸ਼੍ਚ ਕ੍षੌ॒ਮਮ੍ । ਅਨ੍ਯੑਦ੍ਵਾ ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਲਮ੍ । ਯੑਥਾ ਸ਼॒ਕ੍ਤਿ ਵਾ । ਏਵਗ੍ਗ੍​ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯੑ ਧਰ੍ਮੇ॒ਣ । ਅਰਣ੍ਯੇੑ-ऽਧੀਯੀ॒ਤ । ਤਪਸ੍ਵੀ ਪੁਣ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਤਪਸ੍ਵੀ ਪੁੑਣ੍ਯੋ ਭ॒ਵਤਿ ॥ 130 ॥
(ਕੁ॒ਰ੍ਵੀ॒ਤ - ਜੑਪਿ॒ਤ੍ਵਾ - ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯੑਧਰ੍ਮੇ॒ਣ ਦ੍ਵੇ ਚੑ)
ਅਨੁਵਾਕਾਨਿ
(ਭ॒ਦ੍ਰਗ੍ਗ੍​ - ਸ੍ਮृਤਿਃੑ - ਸਾਕ॒ਜਾਨ੍ਨਾ॒ - ਮਕ੍ष੍ਯ- ਤਿੑਤਾ॒ਮ੍ਰਾ - ਣ੍ਯੑਤ੍ਯੁਰ੍ਧ੍ਵਾ॒ਕ੍ष - ਆਰੋਗਃ - ਕ੍ਵੇਦ - ਮਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ - ਸੑਹਸ੍ਰ॒ਵृਤ੍ - ਪ॒ਵਿਤ੍ਰੑਵਨ੍ਤ॒ -ਆਤੑਨੁष੍ਵਾ॒ -ष੍ਟਯੋੑਨੀਂ॒ - ਁਯੋ-ऽਸਾ॒ - ਵਥਾਦਿਤ੍ਯ - ਸ੍ਯਾਰੋਗ-ਸ੍ਯਾਥ ਵਾਯੋ- ਰਥਾਗ੍ਨੇ॒--ਰ੍ ਦਕ੍षਿਣਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾ - ਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰਘੋ॒षਾ ਵ॒-ਆਪੑਮਾਪਾਂ॒​ਯੋਁੑ-ऽਪਾ - ਮਾਪੋ॒ ਵੈ - ਚਤੁੑष੍ਟਯ੍ਯੋ - ਜਾਨੁਦ॒ਘ੍ਨੀ - ਮ॒ਗ੍ਨਿ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਣੀਯੇ॒ - ਮਾ ਨੁੑ ਕਂ॒ - ਁਵਿਸ਼ੀ᳚ਰ੍​ष੍ਣੀਂ - ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯਾੑਯ॒ - ਪੁਨੑ - ਰ॒ਦ੍ਭ੍ਯਃ -ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸਰ-ਨ੍ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤ੍)
(ਭਦ੍ਰਂ - ਤਪਸ੍ਵੀ ਪੁਣ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਤਪਸ੍ਵੀ ਪੁੑਣ੍ਯੋ ਭ॒ਵਤਿ)
॥ ਹਰਿਃੑ ਓਮ੍ ॥
॥ ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਆਰਣ੍ਯਕੇ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪ੍ਰਪਾਠਕਃ (ਅਰੁਣਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ) ਸਮਾਪ੍ਤਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
taittirīya āraṇyaka 1
ha॒riḥ॒ om ||
bhā॒ska॒rāya̭ vi॒dmahḙ mahaddyutika॒rāya̭ dhīmahi |
tanno̭ ādityaḥ praco॒dayā᳚t ||
o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
anuvākaḥ 1
bha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu | āpa̭māpāma॒pa-ssarvāḥ᳚ | a॒smā-da॒smā-di॒to-'mutaḥ̭ || 1 ||
a॒gnirvā॒yuśca॒ sūrya̭śca | sa॒ha sa̭ñca-ska॒rardhi̭yā | vā॒yvaśvā̭ raśmi॒pata̭yaḥ | marī᳚cyātmāno॒ adrṷhaḥ | de॒vī-rbhṷvana॒ sūva̭rīḥ | pu॒tra॒va॒tvāya̭ me suta | mahānāmnī-rma̭hāmā॒nāḥ | ma॒ha॒so ma̭hasa॒-ssvaḥ̭ | de॒vīḥ pa̭rjanya॒ sūva̭rīḥ | pu॒tra॒va॒tvāya̭ me suta || 2 ||
a॒pāśnyṷṣṇi-ma॒pā rakṣaḥ̭ | a॒pāśnyṷṣṇi-ma॒pā ragha᳚m | apā᳚ghrā॒mapa̭ cā॒varti᳚m | apa̭ de॒vīri॒to hi̭ta | vajra̭-nde॒vīrajī̭tāg​śca | bhuva̭na-ndeva॒sūva̭rīḥ | ā॒di॒tyānadi̭ti-nde॒vīm | yoni̭nordhva-mu॒dīṣa̭ta | śi॒vā na॒-śśanta̭mā bhavantu | di॒vyā āpa॒ oṣa̭dhayaḥ | su॒mṛ॒ḍī॒kā sara̭svati | mā te॒ vyo̭ma sa॒ndṛśi̭ || 3 ||
(a॒mutaḥ̭ - su॒ - tauṣa̭dhayo॒ dve ca̭ )
anuvākaḥ 2
smṛtiḥ̭ pra॒tyakṣa̭-maiti॒hya᳚m | anṷmāna-ścatuṣṭa॒yam | e॒tairādi̭tya maṇḍalam | sarvai̭reva॒ vidhā᳚syate | sūryo॒ marī̭ci॒māda̭tte | sarvasmā᳚-dbhuva̭nāda॒dhi | tasyāḥ pāka vi̭śeṣe॒ṇa | smṛ॒ta-ṅkā̭la vi॒śeṣa̭ṇam || na॒dīva॒ prabha̭vā-tkā॒cit | a॒kṣayyā᳚-thsyanda॒te ya̭thā || 4 ||
tānnadyo-'bhi sa̭māya॒nti | so॒ru-ssatī̭ na ni॒varta̭te | e॒vannā॒nā sa̭mutthā॒nāḥ | kā॒lā-ssaṃ̭​va~thsa॒ragg​ śri̭tāḥ | aṇuśaśca ma̭haśa॒śca | sarvḙ samava॒yantri̭ tam | sa tai᳚-ssa॒rvai-ssa̭māvi॒ṣṭaḥ | ū॒ru-ssa̭nna ni॒varta̭te | adhisaṃ​va~thsa̭raṃ-vi~॒dyāt | tadeva̭ lakṣa॒ṇe || 5 ||
aṇubhiśca ma̭hadbhi॒śca | sa॒mārṷ̄ḍhaḥ pra॒dṛśya̭te | saṃ​va~thsaraḥ pra̭tyakṣe॒ṇa | nā॒dhisa̭vaḥ pra॒dṛśya̭te | pa॒ṭaro̭ vikli̭dhaḥ pi॒ṅgaḥ | e॒ta-dva̭ruṇa॒ lakṣa̭ṇam | yatraita̭-dupa॒dṛśya̭te | sa॒hasra̭-ntatra॒ nīya̭te | ekagṃ hi śiro nā̭nā mu॒khe | kṛ॒thsna-nta̭dṛta॒ lakṣa̭ṇam || 6 ||
ubhayata-ssapte᳚ndriyā॒ṇi | ja॒lpita̭-ntveva॒ dihya̭te | śuklakṛṣṇe saṃ​va~̭thsara॒sya | dakṣiṇa vāma̭yoḥ pā॒r​śvayoḥ | tasyai॒ṣā bhava̭ti || śu॒kra-ntḙ a॒nyadya̭ja॒ta-ntḙ a॒nyat | viṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭vāsi | viśvā॒ hi mā॒yā ava̭si svadhāvaḥ | bha॒drā tḙ pūṣanni॒ha rā॒tira॒stviti̭ | nātra॒ bhuva̭nam | na pū॒ṣā | na pa॒śavaḥ̭ | nāditya-ssaṃ​va~thsara eva pratyakṣeṇa priyata̭maṃ-vi~॒dyāt | etadvai saṃ​va~thsarasya priyata̭magṃ rū॒pam | yo-'sya mahānartha utpathsyamā̭no bha॒vati | ida-mpuṇya-ṅkṷruṣve॒ti | tamāhara̭ṇa-nda॒dyāt || 7 ||
(ya॒thā॒ - la॒kṣa॒ṇa - ṛ̭tu॒lakṣa̭ṇaṃ॒ - bhuva̭nagṃ sa॒pta ca̭)
anuvākaḥ 3
sā॒ka॒ñjānāgṃ̭ sa॒ptatha̭māhu-reka॒jam | ṣaḍṷdya॒mā ṛṣa̭yo deva॒jā iti̭ | teṣā̭mi॒ṣṭāni॒ vihi̭tāni dhāma॒śaḥ | sthā॒tre rḙjante॒ vikṛ̭tāni rūpa॒śaḥ | konṷ maryā॒ ami̭thitaḥ | sakhā॒ sakhā̭yamabravīt | jahā̭ko a॒smadī̭ṣate | yasti॒tyāja̭ sakhi॒vida॒gṃ॒ sakhā̭yam | na tasya̭ vā॒cyapi̭ bhā॒go a̭sti | yadīgṃ̭ śṛ॒ṇotya॒lakagṃ̭ śṛṇoti || 8 ||
na hi pra॒veda̭ sukṛ॒tasya॒ panthā॒miti̭ | ṛ॒tur-ṛ̭tunā nu॒dyamā̭naḥ | vina̭nādā॒bhidhā̭vaḥ | ṣaṣṭiśca trigṃśa̭kā va॒lgāḥ | śu॒klakṛ̭ṣṇau ca॒ ṣāṣṭi̭kau | sā॒rā॒ga॒va॒strai-rja॒rada̭kṣaḥ | va॒sa॒nto vasṷbhi-ssa॒ha | saṃ॒​va~॒thsa॒rasya̭ savi॒tuḥ | prai॒ṣa॒kṛ-tpra̭tha॒ma-ssmṛ̭taḥ | a॒mūnā॒daya̭-tetya॒nyān || 9 ||
a॒mūg​śca̭ pari॒rakṣa̭taḥ | e॒tā vā॒caḥ pra̭yujya॒nte | yatrai ta̭dupa॒dṛśya̭te || e॒tade॒va vi̭jānī॒yāt | pra॒māṇa̭-ṅkāla॒parya̭ye | vi॒śe॒ṣa॒ṇa-ntṷ vakṣyā॒maḥ | ṛ॒tūnā᳚-ntanni॒bodha̭ta || śuklavāsā̭ rudra॒gaṇaḥ | grī॒ṣmeṇā̭varta॒te sa̭ha | ni॒jaha̭-npṛthi̭vīgṃ sa॒rvām || 10 ||
jyo॒tiṣā᳚ 'prati॒khyena̭ saḥ | vi॒śva॒rū॒pāṇi̭ vāsā॒gṃ॒si | ā॒di॒tyānā᳚-nni॒bodha̭ta | saṃ​va~thsarīṇa̭-ṅkarma॒phalam | var​ṣābhi-rda̭datā॒gṃ॒ saha | aduḥkho̭ duḥkha ca̭kṣuri॒va | tadmā̭ pīta iva॒ dṛśya̭te | śītenā᳚ vyatha̭yanni॒va | ru॒ruda̭kṣa iva॒ dṛśya̭te || hlādayate᳚ jvala̭taścai॒va | śā॒myata̭ścāsya॒ cakṣṷṣī | yāvai prajā bhra̭gg​śya॒nte | saṃ​va~thsarāttā bhra̭gg​śya॒nte || yāḥ॒ prati̭tiṣṭha॒nti | saṃ​va~thsare tāḥ prati̭tiṣṭha॒nti | va॒r॒ṣābhya̭ itya॒rthaḥ || 11 ||
(śṛ॒ṇo॒ - tya॒nyānth - sa॒rvā - me॒va ṣaṭca̭)
anuvākaḥ 4
akṣi̭duḥ॒khotthi̭tasyai॒va | vi॒prasa̭nne ka॒nīni̭ke | āṅkte cādga̭ṇa-nnā॒sti | ṛ॒bhūṇā᳚-ntanni॒bodha̭ta | ka॒na॒kā॒bhāni̭ vāsā॒gṃ॒si | a॒hatā̭ni ni॒bodha̭ta | annamaśrnīta̭ mṛjmī॒ta | a॒haṃ-vo~̭ jīva॒napra̭daḥ | e॒tā vā॒caḥ pra̭yujya॒nte | śa॒radya̭tropa॒ dṛśya̭te || 12 ||
abhidhūnvanto-'bhighna̭nta i॒va | vā॒tava̭nto ma॒rudga̭ṇāḥ | amuto jetumiṣumṷkhami॒va | sannaddhā-ssaha da̭dṛśe॒ ha | apaddhvastai-rvastiva̭rṇairi॒va | vi॒śi॒khāsaḥ̭ kapa॒rdinaḥ |akruddhasya yothsya̭māna॒sya | kṛ॒ddhasyḙva॒ lohi̭nī | hemataścakṣṷṣī vi॒dyāt | a॒kṣṇayoḥ᳚, kṣipa॒ṇori̭va || 13 ||
durbhikṣa-ndeva̭loke॒ṣu | ma॒nūnā̭muda॒ka-ṅgṛ̭he | e॒tā vā॒caḥ pra̭vada॒ntīḥ | vai॒dyuto̭ yānti॒ śaiśi̭rīḥ | tā a॒gniḥ pava̭mānā॒ anvai᳚kṣata | i॒ha jī̭vi॒kāma-pa̭ripaśyann | tasyai॒ṣā bhava̭ti | i॒heha vaḥ̭ svata॒pasaḥ | marṷta॒-ssūrya̭tvacaḥ | śarma̭ sa॒prathā॒ āvṛ̭ṇe || 14 ||
(dṛśya̭ta - i॒vā - vṛ̭ṇe)
anuvākamj 5
ati̭ tā॒mrāṇi̭ vāsā॒gṃ॒si | a॒ṣṭiva̭jri śa॒taghni̭ ca | viśve devā vipra̭hara॒nti | a॒gniji̭hva a॒saśca̭ta | naiva devo̭ na ma॒rtyaḥ | na rājā va̭ruṇo॒ vibhuḥ | nāgni-rnendro na pa̭vamā॒naḥ | mā॒tṛkka̭cca na॒ vidya̭te | di॒vyasyaikā॒ dhanṷrārtniḥ | pṛ॒thi॒vyāmapa̭rā śri॒tā || 15 ||
tasyendro vamri̭rūpe॒ṇa | dha॒nurjyā̭-machi॒nathsva̭yam | tadi̭ndra॒dhanṷritya॒jyam | a॒bhrava̭rṇeṣu॒ cakṣa̭te | etadeva śaṃ​yo~-rbār​ha̭spatya॒sya | e॒ta-drṷdrasya॒ dhanuḥ | ru॒drasya̭ tveva॒ dhanṷrārtniḥ | śira॒ utpi̭peṣa | sa pra̭va॒rgyo̭-'bhavat | tasmā॒-dya-ssapra̭va॒rgyeṇa̭ ya॒jñena॒ yaja̭te | ru॒drasya॒ sa śiraḥ॒ prati̭dadhāti | nainagṃ̭ ru॒dra ārṷko bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 16 ||
(śri॒tā - yaja̭te॒ trīṇi̭ ca)
anuvākaḥ 6
a॒tyū॒rdhvā॒kṣo-'ti̭raścāt | śiśi̭raḥ pra॒dṛśya̭te | naiva rūpa-nna̭ vāsā॒gṃ॒si | na cakṣuḥ̭ prati॒dṛśya̭te | a॒nyonya॒-ntu na̭ higg​srā॒taḥ | sa॒ta sta̭-ddeva॒lakṣa̭ṇam | lohito-'kṣṇi śā̭raśī॒r​ṣṇiḥ | sū॒ryasyo̭daya॒na-mpra̭ti | tva-ṅkaroṣi̭ nyañja॒likām | tva॒-ṅkaro̭ṣi ni॒jānṷkām || 17 ||
nijānukāme᳚ nyañja॒likā | amī vāca-mupāsa̭tāmi॒ti | tasmai sarva ṛtavo̭ nama॒nte | maryādā karatvā-tpra̭puro॒dhām | brāhmaṇa̭ āpno॒ti | ya ḙvaṃ-ve~॒da | sa khalu saṃ​va~thsara etai-ssenānī̭bhi-ssa॒ha | indrāya sarvān-kāmāna̭bhiva॒hati | sa dra॒phsaḥ | tasyai॒ṣā bhava̭ti || 18 ||
ava̭ dra॒phso agṃ̭śa॒matī̭matiṣṭhat | i॒yā॒naḥ kṛ॒ṣṇo da॒śabhiḥ̭ sa॒hasraiḥ᳚ | āva॒rta-mindra॒-śśacyā॒ dhama̭ntam | upasnuhi ta-nnṛmaṇā-matha̭drāmi॒ti | etayai vendra-ssalā vṛ̭kyā sa॒ha | asurā-npa̭rivṛ॒ścati | pṛthi̭vya॒gṃ॒ śuma̭tī | tāma॒nva-va̭sthita-ssaṃ​va~thsa॒ro di॒vañca̭ | naivaṃ-vi~duṣā-''cāryā᳚-ntevā॒sinau | anyonyasmai᳚ druhyā॒tām | yo dru॒hyati | bhraśyate sva̭rgā-llo॒kāt | ityṛtu ma̭ṇḍalā॒ni | sūrya maṇḍalā᳚ nyākhyā॒yikāḥ | ata ūrdhvagṃsa̭nirva॒canāḥ || 19 ||
(ni॒jānṷkāṃ॒ - bhava̭ti - druhyā॒tā-mpañca̭ ca)
anuvākaḥ 7
ārogo bhrājaḥ paṭaraḥ̭ pata॒ṅgaḥ | svarṇaro jyotiṣīmāṋ. vibhā॒saḥ | te asmai sarve divamā̭tapa॒nti | ūrja-nduhānā anapasphura̭nta i॒ti | kaśya̭po-'ṣṭa॒maḥ | sa mahāmeru-nna̭ jahā॒ti | tasyai॒ṣā bhava̭ti | yatte॒ śilpa̭-ṅkaśyapa roca॒nāva̭t | i॒ndri॒yāva̭-tpuṣka॒la-ñci॒trabhā̭nu | yasmi॒-nthsūryā॒ arpi̭tā-ssa॒pta sā॒kam || 20 ||
tasmi-nrājāna-madhiviśrayḙmami॒ti | te asmai sarve kaśyapā-jjyoti̭-rlabha॒nte | tān​thsomaḥ kaśyapādadhi̭ nirdha॒mati | bhrastā karma kṛ̭divai॒vam || prāṇo jīvānīndriya̭ jīvā॒ni | sapta śīr​ṣa̭ṇyāḥ prā॒ṇāḥ | sūryā i̭tyācā॒ryāḥ | apaśyamaha metān-thsapta sū᳚ryāni॒ti | pañcakarṇo̭ vāthsyā॒yanaḥ | saptakarṇa̭śca plā॒kṣiḥ || 21 ||
ānuśravika eva nau kaśya̭pa i॒ti | ubhaṷ veda॒yite | na hi śekumiva mahāmḙru-ṅga॒ntum | apaśyamahameta-thsūryamaṇḍala-mpariva̭rtamā॒nam | gā॒rgyaḥ prā̭ṇatrā॒taḥ | gacchanta ma̭hāme॒rum | eka̭ñcāja॒hatam | bhrājapaṭara pata̭ṅgā ni॒hane | tiṣṭhannā̭tapa॒nti | tasmā̭di॒ha taptri̭ tapāḥ || 22 ||
a॒mutre॒tare | tasmā̭di॒hā taptri̭ tapāḥ | teṣā̭meṣā॒ bhava̭ti | sa॒pta sūryā॒ diva॒-manu॒ pravi̭ṣṭāḥ | tāna॒nveti̭ pa॒thibhi̭-rdakṣi॒ṇāvāṋ | te asmai sarve ghṛtamā̭tapa॒nti | ūrja-nduhānā anapasphura̭nta i॒ti || saptartvija-ssūryā i̭tyācā॒ryāḥ | teṣā̭meṣā॒ bhava̭ti | sa॒pta diśo॒ nānā̭ sūryāḥ || 23 ||
sa॒pta hotā̭ra ṛ॒tvijaḥ̭ | devā ādityā̭ ye sa॒pta | tebhi-ssomābhī rakṣa̭ṇa i॒ti | tada̭pyāmnā॒yaḥ | digbhrāja ṛtū᳚n karo॒ti | eta̭yaivā॒vṛtā ''sahasrasūryatāyā iti vai̭śampā॒yanaḥ | tasyai॒ṣā bhava̭ti | yaddyāva̭ indra te śa॒tagṃ śa॒ta-mbhūmīḥ᳚ | u॒ta syuḥ | na tvā̭ vajrin​-thsa॒hasra॒gṃ॒ sūryāḥ᳚ | 24 ||
anu na jātamaṣṭa roda̭sī i॒ti | nānā liṅgatvā-dṛtūnā-nnānā̭ sūrya॒tvam || aṣṭau tu vyavasi̭tā i॒ti | sūryamaṇḍalā-nyaṣṭā̭ta ū॒rdhvam | teṣā̭meṣā॒ bhava̭ti || ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭kam | cakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭ pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣam | sūrya ātmā jagatastasthṷṣaśce॒ti || 25 ||
(sā॒kaṃ - plā॒kṣi - staptri̭tapā॒ - nānā̭sūryāḥ॒ - sūryā॒ - +nava̭ ca)
anuvākaḥ 8
kvedamabhra̭-nnivi॒śate | kvāyagṃ̭ saṃ​va~thsa॒ro mi̭thaḥ | kvāhaḥ kveya-ndḙva rā॒trī | kva māsā ṛ̭tava॒-śśritāḥ || ardhamāsā̭ muhū॒rtāḥ | nimeṣāstṷṭibhiḥ॒ (nimeṣāstra̭ṭibhiḥ॒) saha | kvemā āpo ni̭viśa॒nte | ya॒dīto̭ yānti॒ sampra̭ti || kālā aphsu ni̭viśa॒nte | ā॒pa-ssūryḙ sa॒māhi̭tāḥ | 26 |
abhrā᳚ṇya॒paḥ pra̭padya॒nte | vi॒dyuthsūryḙ sa॒māhi̭tā | anavarṇe i̭me bhū॒mī | i॒yañcā̭sau ca॒ roda̭sī | kigg​ svidatrānta̭rā bhū॒tam | ye॒neme vi̭dhṛte॒ ubhe | vi॒ṣṇunā̭ vidhṛ̭te bhū॒mī | i॒ti va̭thsasya॒ veda̭nā | irā̭vatī dhenu॒matī॒ hi bhū॒tam | sū॒ya॒va॒sinī॒ manṷṣe daśa॒sye᳚ | 27 |
vya̭ṣṭabhnā॒-droda̭sī॒ viṣṇa̭ve॒te | dā॒dhartha̭ pṛthi॒vī-ma॒bhito̭ ma॒yūkhaiḥ᳚ | kinta-dviṣṇo rbala̭mā॒huḥ | kā॒ dīptiḥ̭ ki-mpa॒rāya̭ṇam | eko̭ ya॒ddhā-ra̭ya dde॒vaḥ | re॒jatī̭ roda॒sī ṷbhe | vātādviṣṇo-rba̭la mā॒huḥ | a॒kṣarā᳚-ddīpti॒ rucya̭te | tri॒padā॒ddhāra̭ya-dde॒vaḥ | yadviṣṇo̭reka॒-mutta̭mam || 28 ||
a॒gnayo̭ vāya̭vaścai॒va | e॒tada̭sya pa॒rāya̭ṇam | pṛcchāmi tvā pa̭ra-mmṛ॒tyum | a॒vama̭-mmaddhya॒mañca̭tum | lo॒kañca॒ puṇya̭pāpā॒nām | e॒ta-tpṛ̭cchāmi॒ sampra̭ti || a॒mumā̭huḥ pa̭ra-mmṛ॒tyum | pa॒vamā̭na-ntu॒ maddhya̭mam | a॒gnire॒vāva̭mo mṛ॒tyuḥ | ca॒ndramā᳚-ścatu॒rucya̭te || 29 ||
a॒nā॒bho॒gāḥ pa̭ra-mmṛ॒tyum | pā॒pā-ssaṃ̭​ya~nti॒ sarva̭dā | ābhogāstveva̭ saṃ​ya~॒nti | ya॒tra pṷṇyakṛ॒to ja̭nāḥ | tato̭ ma॒ddhyama̭māya॒nti | ca॒tuma̭gniñca॒ sampra̭ti | pṛcchāmi tvā̭ pāpa॒kṛtaḥ | ya॒tra yā̭taya॒te ya̭maḥ | tvannasta--dbrahma̭-nprabrū॒hi | ya॒di ve᳚tthā-'sa॒to gṛ̭hān || 30 ||
ka॒śyapā̭ dudi̭tā-ssū॒ryāḥ | pā॒pānni̭rghnanti॒ sarva̭dā | rodasyoranta̭-rdeśe॒ṣu | tatra nyasyantḙ vāsa॒vaiḥ | te 'śarīrāḥ pra̭padya॒nte | ya॒thā 'pṷṇyasya॒ karma̭ṇaḥ | apā᳚ṇya॒pāda̭ keśā॒saḥ | ta॒tra tḙ-'yoni॒jā ja̭nāḥ | mṛtvā punarmṛtyu-mā̭padya॒nte | a॒dyamā̭nā-ssva॒karma̭bhiḥ | 31 |
āśātikāḥ krima̭ya i॒va | tataḥ pūyantḙ vāsa॒vaiḥ | apai̭ta-mmṛ॒tyu-ñja̭yati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | sa khalvaivaṃ̭-vi~dbrā॒hmaṇaḥ | dī॒rghaśrṷttamo॒ bhava̭ti | kaśya̭pa॒syāti̭thi॒-ssiddhaga̭mana॒-ssiddhāga̭manaḥ | tasyai॒ṣā bhava̭ti || āyasmin᳚-thsa॒pta vā̭sa॒vāḥ | roha̭nti pū॒rvyā̭ ruhaḥ̭ | 32 |
ṛṣi̭r​ha dīrgha॒śrutta̭maḥ | indrasya gharmo ati̭thiri॒ti | kaśyapaḥ paśya̭ko bha॒vati | yathsarva-mparipaśyatī̭ti sau॒kṣmyāt | athāgnḙraṣṭapṷruṣa॒sya | tasyai॒ṣā bhava̭ti | agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān | viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān | yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇamenaḥ̭ | bhūyiṣṭhānte nama uktiṃ-vi~̭dheme॒ti || 33 ||
(sa॒māhi̭tā - daśa॒syḙ - utta̭ma॒-mucya̭te-gṛhān-thsva॒karma̭bhiḥ-pū॒rvyā̭ ruha̭-i॒ti)
anuvākaḥ 9
agniśca jāta̭vedā॒śca | sahojā a̭jirā॒prabhuḥ | vaiśvānaro na̭ryāpā॒śca | pa॒ṅktirā̭dhāśca॒ sapta̭maḥ | visarpevā-'ṣṭa̭mo-'gnī॒nām | ete-'ṣṭau vasavaḥ, kṣi̭tā i॒ti | yathartve-vāgne-rarcirvarṇa̭ viśe॒ṣāḥ | nīlārciśca pītakā᳚rciśce॒ti | atha vāyo-rekādaśa-puruṣasyaikādaśa̭strīka॒sya | prabhrājamānā vya̭vadā॒tāḥ || 34 ||
yāśca vāsṷki vai॒dyutāḥ | rajatāḥ parṷṣā-śśyā॒māḥ | kapilā a̭tilo॒hitāḥ | ūrdhvā avapa̭tantā॒śca | vaidyuta i̭tyekā॒daśa | nainaṃ-vai~dyuto̭ hina॒sti | ya ḙvaṃ-ve~॒da | sa hovāca vyāsaḥ pā̭rāśa॒ryaḥ | vidyudvadhamevāha-mmṛtyumai᳚cchami॒ti | na tvakā̭magṃ ha॒nti || 35 ||
ya ḙvaṃ-ve~॒da | atha ga̭ndharva॒gaṇāḥ | svāna॒ bhrāṭ | aṅghā̭ri॒-rbambhā̭riḥ | hasta॒-ssuha̭staḥ | kṛśā̭nur​vi॒śvāva̭suḥ | mūrdhanvān-thsū᳚ryava॒rcāḥ | kṛtirityekādaśa ga̭ndharva॒gaṇāḥ | devāśca ma̭hāde॒vāḥ | raśmayaśca devā̭ gara॒giraḥ || 36 ||
naina-ṅgaro̭ hina॒sti | ya ḙvaṃ-ve~॒da | gau॒rī mi̭māya sali॒lāni॒ takṣa̭tī | eka̭padī dvi॒padī॒ sā catṷṣpadī | a॒ṣṭāpa̭dī॒ nava̭padī babhū॒vuṣī᳚ | sahasrākṣarā parame vyo̭manni॒ti | vāco̭ viśe॒ṣaṇam | atha nigada̭vyākhyā॒tāḥ | tānanukra̭miṣyā॒maḥ | va॒rāhavaḥ̭-svata॒pasaḥ || 37 ||
vi॒dyu-nma̭haso॒ dhūpa̭yaḥ | śvāpayo gṛhamedhā᳚ścetye॒te | ye॒ ceme-'śi̭mivi॒dviṣaḥ | parjanyā-ssapta pṛthivīmabhiva̭r​ṣa॒nti | vṛṣṭi̭bhiri॒ti | etayaiva vibhakti vi̭parī॒tāḥ | sa॒ptabhi॒rvātai̭ rudī॒ritāḥ | amūṃ-lo~kā-nabhiva̭r​ṣa॒nti | teṣā̭meṣā॒ bhava̭ti | sa॒mā॒na-me॒taduda̭kam || 38 ||
u॒ccaitya̭va॒ cāha̭bhiḥ | bhūmi̭-mpa॒rjanyā॒ jinva̭nti | diva-ñjinvan-tyagna̭ya i॒ti | yadakṣa̭ra-mbhū॒takṛ̭tam | viśvḙ devā u॒pāsa̭te | ma॒har​ṣi̭masya go॒ptāra᳚m | ja॒mada̭gni॒-makṷrvata | ja॒mada̭gni॒-rāpyā̭yate | chando̭bhi-ścaturutta॒raiḥ | rājña॒-ssoma̭sya tṛ॒ptāsaḥ̭ || 39 ||
brahma̭ṇā vī॒ryā̭vatā | śi॒vā naḥ̭ pra॒diśo॒ diśaḥ̭ || tacchaṃ॒​yo~rā vṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚ sva॒stira̭stu naḥ | sva॒sti-rmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śanno̭ astu dvi॒pade᳚ | śañcatṷṣpade | somapā(3) asomapā(3) iti nigada̭vyākhyā॒tāḥ || 40 ||
(vya॒va॒dā॒tā - ha॒nti-ga̭ra॒gira - sta॒pasa - uda̭kaṃ - tṛptāsa॒ - śvatṷṣpada॒ eka̭-ñca)
anuvākaḥ 10
sa॒ha॒sra॒vṛdi̭ya-mbhū॒miḥ | pa॒raṃ-vyo~̭ma sa॒hasra̭vṛt | a॒śvinā̭ bhujyṷ̄ nāsa॒tyā | vi॒śvasya̭ jaga॒taspa̭tī || jāyā bhūmiḥ pa̭tirvyo॒ma | mi॒thuna̭ntā a॒turya̭thuḥ | putro bṛhaspa̭tī ru॒draḥ | sa॒ramā̭ iti̭ strīpu॒mam || śu॒kraṃ-vā~̭ma॒nyadya̭ja॒taṃ-vā~̭ma॒nyat | viṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭va sthaḥ || 41 ||
viśvā॒ hi mā॒yā ava̭tha-ssvadhāvantau | bha॒drā vā᳚-mpūṣaṇāvi॒ha rā॒tira̭stu | vāsā᳚tyau ci॒trau jaga̭to ni॒dhānau᳚ | dyāvā̭bhūmī ca॒rathaḥ̭ sa॒gṃ॒ sakhā̭yau | tāva॒śvinā̭ rā॒sabhā᳚śvā॒ hava̭-mme | śu॒bha॒spa॒tī॒ ā॒gatagṃ̭ sū॒ryayā̭ sa॒ha | tyugro̭ ha bhu॒jyu-ma̭śvinoda me॒ghe | ra॒yinna kaści̭-nmamṛ॒vā~(2) avā̭hāḥ | tamṷ̄hathu-rnau॒bhirā᳚tma॒n-vatī̭bhiḥ | a॒nta॒ri॒kṣa॒ pruḍbhi॒ra-po̭dakābhiḥ || 42 ||
ti॒sraḥ, kṣapa॒strirahā̭ 'ti॒vraja̭dbhiḥ | nāsa̭tyā bhu॒jyumṷ̄hathuḥ pata॒ṅgaiḥ | sa॒mu॒drasya॒ dhanva̭nnā॒rdrasya̭ pā॒re | tri॒bhī rathai᳚-śśa॒tapa̭dbhi॒-ṣṣaḍa̭śvaiḥ | sa॒vi॒tāraṃ॒-vi~ta̭nvantam | anṷbaddhnāti śāmba॒raḥ | āpapūr​ṣaṃ-ba̭raścai॒va | sa॒vitā̭ 'repa॒so̭ 'bhavat | tyagṃ sutṛptaṃ-vi~̭ditvai॒va | ba॒huso̭ma gi॒raṃ-va~̭śī || 43 ||
anveti tugro va̭kriyā॒ntam | āyasūyān-thsoma̭tṛphsu॒ṣu | sa saṅgrāma-stamo᳚dyo-'tyo॒taḥ | vāco gāḥ pi̭pāti॒ tat | sa tadgobhi-sstavā᳚ 'tyetya॒nye | ra॒kṣasā̭ 'nanvi॒tāśca̭ ye | a॒nveti॒ pari̭vṛttyā॒-'staḥ | e॒vame॒tau stho̭ aśvinā | te e॒te dyuḥ̭ pṛthi॒vyoḥ | aha̭raha॒-rgarbha̭ndadhāthe || 44 ||
tayo̭ re॒tau va॒thsā va̭horā॒tre | pṛ॒thi॒vyā ahaḥ̭ | di॒vo rātriḥ̭ | tā avi̭sṛṣṭau | dampa̭tī e॒va bha̭vataḥ || tayo̭ re॒tau va॒thsau | a॒gniścā̭-di॒tyaśca̭ | rā॒trerva॒thsaḥ | śve॒ta ā̭di॒tyaḥ | ahno॒-'gniḥ || 45 ||
tā॒mro a̭ru॒ṇaḥ | tā avi̭sṛṣṭau | dampa̭tī e॒va bha̭vataḥ || tayo̭ re॒tau va॒thsau | vṛ॒traśca̭ vaidyu॒taśca̭ | a॒gnervṛ॒traḥ | vai॒dyuta̭ ādi॒tyasya̭ | tā avi̭sṛṣṭau | dampa̭tī e॒va bha̭vataḥ || tayo̭ re॒tau va॒thsau || 46 ||
u॒ṣmā ca̭ nīhā॒raśca̭ | vṛ॒trasyo॒ṣmā | vai॒dyu॒tasya̭ nīhā॒raḥ | tau tāve॒va prati̭padyete || seyagṃ rātrī̭ ga॒rbhiṇī̭ pu॒treṇa॒ saṃ​va~̭sati | tasyā॒ vā e॒tadu॒lbaṇa᳚m | yadrātraṷ ra॒śmayaḥ̭ | yathā॒ gorga॒rbhiṇyā̭ u॒lbaṇa᳚m | e॒vame॒tasyā̭ u॒lbaṇa᳚m | prajayiṣṇuḥ prajayā ca paśubhi̭śca bha॒vati | ya ḙvaṃ-ve~॒da | etamudyanta-mapiya̭ntañce॒ti | ādityaḥ puṇya̭sya va॒thsaḥ | atha pavi̭trāṅgi॒rasaḥ || 47 ||
(stho - 'po̭dakābhi--r vaśī - dadhāthe - a॒gni - stayo̭ re॒tau va॒thsau - bha॒vati ca॒tvāri̭ ca)
anuvākaḥ 11
pa॒vitra̭vantaḥ॒ pari॒vāja॒māsa̭te | pi॒taiṣā᳚-mpra॒tno a॒bhira̭kṣati vra॒tam | ma॒hassa̭mu॒draṃ-va~rṷṇa sti॒roda̭dhe | dhīrā̭ iccheku॒r​ddharṷṇeṣvā॒rabha᳚m | pa॒vitra̭-nte॒ vita̭ta॒-mbrahma̭ṇa॒spate᳚ | prabhu॒rgātrā̭ṇi॒ paryḙṣi vi॒śvataḥ̭ | ata̭ptatanū॒-rna tadā॒mo a̭śnute | śṛ॒tāsa॒ idvaha̭n-ta॒sta-thsamā̭śata | bra॒hmā de॒vānā᳚m | asa̭ta-ssa॒dye tata̭kṣuḥ || 48 ||
ṛṣa̭ya-ssa॒ptātri̭śca॒ yat | sarve-'trayo a̭gastya॒śca | nakṣa̭trai॒-śśaṅkṛ̭to 'vasann | atha̭ savitu॒-śśyāvāśva॒syā 'varti̭kāmasya | a॒mī ya ṛkṣā॒ nihi̭tā sa u॒ccā | nakta॒-ndadṛ̭śre॒ kuha̭ci॒ddivḙyuḥ | ada̭bdhāni॒ varṷṇasya vra॒tāni̭ | vi॒cā॒kaśa̭-cca॒ndramā॒ nakṣa̭trameti | ta-thsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi || 49 |
dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā᳚t || tathsa̭vi॒tu-rvṛ̭ṇīmahe | va॒ya-nde॒vasya॒ bhoja̭nam | śreṣṭhagṃ̭ sarva॒dhāta̭mam | tura॒-mbhaga̭sya dhīmahi | apā̭gūhata savitā॒ tṛbhīṋ | sarvā᳚-ndi॒vo andha̭saḥ | nakta̭nta;॒tānya̭bhava-ndṛ॒śe | asthya॒sthnā sambha̭viṣyāmaḥ || nāma॒ nāmai॒va nā॒ma me᳚ || 50 ||
napugṃsa̭ka॒-mpumā॒g॒strya̭smi | sthāva̭ro-'smyatha॒ jaṅga̭maḥ | ya॒je-'yakṣi॒ yaṣṭā॒he ca̭ | mayā̭ bhū॒tānya̭yakṣata | pa॒śavo̭ mama̭ bhūtā॒ni | anūbandhyo 'smya̭haṃ-vi~॒bhuḥ | striyaḥ̭ sa॒tīḥ | tā ṷ me pu॒gṃ॒sa ā̭huḥ | paśya̭dakṣa॒ṇvānna-vicḙtada॒ndhaḥ | ka॒viryaḥ pu॒tra-ssa i॒mā ci̭keta || 51 ||
yastā vi̭jā॒nā-thsa̭vi॒tuḥ pi॒tā-'sa̭t | a॒ndho maṇima̭vindat | tama̭naṅguli॒-rāva̭yat | a॒grī॒vaḥ pratya̭muñcat | tamaji̭hva a॒saśca̭ta | ūrdhvamūla-ma̭vākchā॒kham | vṛ॒kṣaṃ-yā~̭ veda॒ sampra̭ti | na sa jātu janaḥ̭ śradda॒ddhyāt | mṛ॒tyurmā̭ māra॒yādi̭tiḥ | hasitagṃ rudi̭taṅgī॒tam || 52 ||
vīṇā̭ paṇa va॒lāsi̭tam | mṛ॒tañjī॒vañca̭ yatki॒ñcit | a॒ṅgāni̭ sneva॒ viddhi̭ tat | atṛ̭ṣya॒gg॒stṛṣya̭ dhyāyat | a॒smājjā॒tā mḙ mithū॒ caranṋ | putro nir-ṛtyā̭ vaide॒haḥ | a॒cetā̭ yaśca॒ ceta̭naḥ | sa॒ ta-mmaṇima̭vindat | so̭-'naṅguli॒rāva̭yat | so॒-'grī॒vaḥ pratya̭muncat || 53 |
so-'ji̭hvo a॒saśca̭ta | naitamṛṣiṃ-vi~ditvā naga̭ra-mpra॒viśet | ya̭di pra॒viśet | mi॒thau cari̭tvā pra॒viśet | tathsambhava̭sya vra॒tam | ā॒ tama̭gne ra॒thanti̭ṣṭha | ekā᳚śvameka॒ yoja̭nam | ekacakra̭-meka॒dhuram | vā॒ta dhrā̭ji ga॒tiṃ-vi~̭bho | na॒ ri॒ṣyati̭ na vya॒thate || 54 ||
nā॒syākṣo̭ yātu॒ sajja̭ti | yacchvetā᳚-nrohi̭tāg​ścā॒gneḥ | ra॒the yṷktvā-'dhi॒tiṣṭha̭ti | ekayā ca daśabhiśca̭ svabhū॒te | dvābhyā miṣṭaye vigṃ̭śatyā॒ ca | tisṛbhiśca vahase trigṃ̭śatā॒ ca | niyudbhi-rvāyaviha tā̭ vimu॒ñca || 55 ||
(tata̭kṣu--r dhīmahi - nā॒ma mḙ - ciketa - gī॒taṃ - pratya̭muñca-d- vya॒thate - +sa॒pta ca̭)
anuvākaḥ 12
āta̭nuṣva॒ prata̭nuṣva | u॒ddhamādha̭ma॒ sandha̭ma | āditye candra̭varṇā॒nām | garbha॒ mā dhḙhi॒ yaḥ pumāṋ | i॒ta-ssi॒ktagṃ sūrya̭gatam | ca॒ndrama̭se॒ rasa̭ṅkṛdhi | vārāda-ñjana̭yā-gre॒-'gnim | ya eko̭ rudra॒ ucya̭te | a॒sa॒-ṅkhyā॒tā-ssa̭hasrā॒ṇi | sma॒ryatḙ na ca॒ dṛśya̭te || 56 ||
e॒vame॒tanni̭bodhata | ā ma॒ndrai-ri̭ndra॒ hari̭bhiḥ | yā॒ hi ma॒yūra̭-romabhiḥ | mātvā kecinniye muri̭nna pā॒śinaḥ | da॒dha॒nveva॒ tā i̭hi | mā ma॒ndrai-ri̭ndra॒ hari̭bhiḥ | yā॒mi ma॒yūra̭ romabhiḥ | mā mā kecinniye muri̭nna pā॒śinaḥ | ni॒dha॒nveva॒ tā~(2) i̭mi | aṇubhiśca ma̭hadbhi॒śca || 57 ||
ni॒ghṛṣvai̭ rasa॒māyṷtaiḥ | kālair-haritva̭māpa॒nnaiḥ | indrāyā̭hi sa॒hasra̭ yuk | a॒gni-rvi॒bhrāṣṭi̭ vasanaḥ | vā॒yu-śśveta̭sikadru॒kaḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vi̭ṣū॒ varṇaiḥ᳚ | nityā॒ste 'nuca̭rāsta॒va | subrahmaṇyogṃ subrahmaṇyogṃ sṷbrahma॒ṇyom | indrāgaccha hariva āgaccha mḙdhāti॒theḥ | meṣa vṛṣaṇaśva̭sya me॒ne || 58 ||
gaurāvaskandinna-halyā̭yai jā॒ra | kauśika-brāhmaṇa gautama̭bruvā॒ṇa | a॒ru॒ṇāśvā̭ i॒hāga̭tāḥ | vasa̭vaḥ pṛthivi॒ kṣitaḥ̭ | a॒ṣṭau di॒gvāsa̭so॒ 'gnayaḥ̭ | agniśca jātavedā᳚ścetye॒te | tāmrāśvā᳚-stāmra॒rathāḥ | tāmravarṇā᳚ stathā॒-'sitāḥ | daṇḍahastāḥ᳚ khāda॒gdataḥ | ito rudrāḥ᳚ parā॒ṅgatāḥ | 59 |
uktagg​ sthāna-mpramāṇañca̭ pura॒ ita | bṛha॒spati̭śca savi॒tā ca̭ | vi॒śvarṷ̄pai-ri॒hāga̭tām | rathḙnodaka॒vartma̭nā | a॒phsuṣā̭ iti॒ taddva̭yoḥ | ukto veṣo̭ vāsā॒gṃ॒si ca | kālāvayavānā-mitaḥ̭ pratī॒jyā | vāsātyā̭ itya॒śvinoḥ | ko-'ntarikṣe śabdaṅka̭rotī॒ti | vāsiṣṭha rauhiṇo mīmāgṃ̭sā-ñca॒kre | tasyai॒ṣā bhava̭ti || vā॒śreva̭ vi॒dyuditi̭ || brahma̭ṇa u॒dara̭ṇamasi | brahma̭ṇa udī॒raṇa̭masi |brahma̭ṇa ā॒stara̭ṇamasi | brahma̭ṇa upa॒stara̭ṇamasi || 60 ||
(dṛśya̭te॒ - ca - me॒ne - pa̭rā॒-ṅgatā - śca॒kre ṣaṭ ca̭)
anuvākaḥ 13 [apa̭krāmata garbhi॒ṇyaḥ̭ ]
a॒ṣṭayo̭nī-ma॒ṣṭapṷtrām | a॒ṣṭapa̭tnī-mi॒mā-mmahī᳚m | a॒haṃ-ve~da॒ na mḙ mṛtyuḥ | na cāmṛ̭tyura॒ghāha̭rat | a॒ṣṭayo᳚nya॒ṣṭa pṷtram | a॒ṣṭapa̭di॒da-ma॒ntari̭kṣam | a॒haṃ-ve~da॒ na mḙ mṛtyuḥ | na cāmṛ̭tyura॒ghāha̭rat | a॒ṣṭayo̭nī-ma॒ṣṭapṷtrām | a॒ṣṭapa̭tnī-ma॒mūndiva᳚m || 61 ||
a॒haṃ-ve~da॒ na mḙ mṛtyuḥ | na cāmṛ̭tyura॒ghāha̭rat | su॒trāmā̭ṇa-mma॒hīmū॒ṣu | adi̭ti॒rdyau-radi̭ti-ra॒ntari̭kṣam | adi̭ti rmā॒tā sa pi॒tā sa pu॒traḥ | viśvḙ de॒vā adi̭tiḥ॒ pañca॒ janāḥ᳚ | adi̭ti-rjā॒ta-madi̭ti॒-rjani̭tvam | a॒ṣṭau pu॒trāso॒ adi̭teḥ | ye jā॒tā sta॒nvaḥ̭ pari̭ | de॒vā~ (2) upa̭prai-thsa॒ptabhiḥ̭ || 62 ||
pa॒rā॒ mā॒rtā॒ṇḍamāsya̭t | sa॒ptabhiḥ̭ pu॒trai-radi̭tiḥ | upa॒ prai-tpū॒rvyaṃ̭-yu~ga᳚m | pra॒jāyai̭ mṛ॒tyave ta̭t | pa॒rā॒ mā॒rtā॒ṇḍa-mābha̭ra॒diti̭ | tānanukra̭miṣyā॒maḥ | mi॒traśca॒ varṷṇaśca | dhā॒tā cā᳚rya॒mā ca̭ | agṃśa̭śca॒ bhaga̭śca | indraśca vivasvāg̭ścetye॒te | hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbho ha॒gṃ॒sasśṷci॒ṣat | brahma̭ jajñā॒na-ntadi-tpa॒damiti̭ | ga॒rbhaḥ prā̭jāpa॒tyaḥ | atha॒ purṷṣa-ssa॒ptapurṷṣaḥ || 63 ||
[ ya॒thā॒sthā॒na-ṅga̭rbhi॒ṇyaḥ̭ ]
(a॒mū-ndivagṃ̭ - sa॒ptabhi̭ - re॒te ca॒tvāri̭ ca)
anuvākaḥ 14
yo-'saṷ ta॒pannu॒deti̭ | sa sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇānā॒dāyo॒deti̭ | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇānā॒dāyoda̭gāḥ | a॒sau yo᳚ 'sta॒meti̭ | sa sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇānā॒dāyā॒stameti̭ | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇānā॒dāyā sta̭ṅgāḥ | a॒sau ya ā॒pūrya̭ti | sa sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇai rā॒pūrya̭ti | 64 |
mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇai-rā॒pūri̭ṣṭhāḥ | a॒sau yo̭-'pa॒kṣīya̭ti | sa sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇai-rapa̭kṣīyati | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇai-rapa̭kṣeṣṭhāḥ | a॒mūni॒ nakṣa̭trāṇi | sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇairapa̭ prasarpanti॒ cothsa̭rpanti ca | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇairapa̭ prasṛpata॒ mothsṛ̭pata || 65 ||
i॒me māsā᳚-ścārdhamā॒sāśca̭ | sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇairapa̭ prasarpanti॒ cothsa̭rpanti ca | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇairapa̭ prasṛpata॒ mothsṛ̭pata | i॒ma ṛ॒tavaḥ̭ | sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇairapa̭ prasarpanti॒ cothsa̭rpanti ca | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇairapa̭ prasṛpata॒ mothsṛ̭pata | a॒yagṃ saṃ̭​va~thsa॒raḥ | sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇairapa̭ prasarpati॒ cothsa̭rpati ca || 66 ||
mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇairapa̭ prasṛpa॒ mothsṛ̭pa | i॒damahaḥ̭ | sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇai-rapa̭ prasarpati॒ cothsa̭rpati ca | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇairapa̭ prasṛpa॒ mothsṛ̭pa | i॒yagṃ rātriḥ̭ | sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇai-rapa̭ prasarpati॒ cothsa̭rpati ca | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇairapa̭ prasṛpa॒ mothsṛ̭pa | au-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | etadvo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rī॒ḍhvam || 67 ||
(prā॒ṇairā॒pūrya̭ti॒-mothsṛ̭pata॒-cothsa̭rpati ca॒ - mothsṛ̭pa॒ dve ca̭)
anuvākaḥ 15
athādityasyāṣṭa pṷruṣa॒sya | vasūnā mādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | rudrāṇā-mādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | ādityānā-mādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | satāgṃ̭satyā॒nām | ādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | abhidhūnvatā̭-mabhi॒ghnatām | vātava̭tā-mma॒rutām | ādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | ṛbhūṇā-mādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | viśveṣā᳚-ndevā॒nām | ādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | saṃ​va~thsara̭sya sa॒vituḥ | ādityasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | au-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | raśmayo vo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rī॒ḍhvam || 68 ||
(ṛbhūṇāmādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni ṣaṭca̭)
anuvākaḥ 16
ārogasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | bhrājasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | paṭarasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | pataṅgasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | svarṇarasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | jyotiṣīmatasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | vibhāsasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | kaśyapasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | au-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | āpo vo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rī॒ḍhvam || 69 ||
(ārogasya daśa̭)
anuvākaḥ 17
atha vāyo-rekādaśa-puruṣasyaikādaśa̭-strīka॒sya |
prabhrājamānānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vyavadātānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vāsukivaidyutānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
rajatānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
paruṣāṇāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
śyāmānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
kapilānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
atilohitānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
ūrdhvānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni || 70 ||
avapatantānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vaidyutānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
prabhrājamānīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vyavadātīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vāsukivaidyutīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
rajatānāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
paruṣāṇāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
śyāmānāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
kapilānāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
atilohitīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
ūrdhvānāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
avapatantīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vaidyutīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
au-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ |
rūpāṇi vo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rī॒ḍhvam || 71 ||
(ūrdhvānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ - nyatilohitīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni pañca̭ ca)
anuvākaḥ 18
athāgnḙraṣṭa pṷruṣa॒sya || agneḥ pūrva-diśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
jātavedasa upadiśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
sahojaso dakṣiṇa-diśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
ajirāprabhava upadiśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vaiśvānarasyāparadiśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
naryāpasa upadiśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
paṅktirādhasa udag​diśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
visarpiṇa upadiśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
au-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ |
diśo vo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rī॒ḍhvam || 72 ||
(sva̭reka̭-ñca)
anuvākaḥ 19
dakṣiṇapūrva-syāndiśi visa̭rpī na॒rakaḥ | tasmānnaḥ pa̭ripā॒hi | dakṣiṇā-parasyā-ndiśya visa̭rpī na॒rakaḥ | tasmānnaḥ pa̭ripā॒hi | uttara-pūrvasyā-ndiśi viṣā̭dī na॒rakaḥ | tasmānnaḥ pa̭ripā॒hi | uttarā-parasyā-ndiśya viṣā̭dī na॒rakaḥ | tasmānnaḥ pa̭ripā॒hi | ā yasminth​sapta vāsavā indriyāṇi śatakrata̭ vitye॒te || 73 ||
(dakṣiṇapūrvasyā-nnava̭)
anuvākaḥ 20
i॒ndra॒ gho॒ṣā vo॒ vasṷbhiḥ pu॒rastā॒-dupa̭dadhatām |
mano̭javaso vaḥ pi॒tṛbhi̭-rdakṣiṇa॒ta upa̭dadhatām |
pracḙtā vo ru॒draiḥ pa॒ścā-dupa̭dadhatām |
vi॒śvaka̭rmā va ādi॒tyai-rṷttara॒ta upa̭dadhatām |
tvaṣṭā̭ vo rū॒pai-ru॒pari̭ṣṭā॒-dupa̭dadhatām | s
añjñānaṃ-vaḥ ~pa̭ścādi॒ti | ā॒di॒tya-ssarvo॒-'gniḥ pṛ̭thi॒vyām | vā॒yura॒ntari̭kṣe | sūryo̭ di॒vi | ca॒ndramā̭ di॒kṣu | nakṣa̭trāṇi॒ svalo॒ke | e॒vā hyḙva | e॒vā hya̭gne | e॒vā hi vā̭yo | e॒vā hī᳚ndra | e॒vā hi pṷ̄ṣann | e॒vā hi dḙvāḥ || 74 ||
(di॒kṣu sa॒pta ca̭)
anuvākaḥ 21
āpa̭māpāma॒pa-ssarvāḥ᳚ | a॒smā-da॒smādi॒to-'mutaḥ̭ | a॒gnirvā॒yuśca॒ sūrya̭śca | sa॒ha sa̭ñcaska॒rardhi̭yā | vā॒yvaśvā̭ raśmi॒ pata̭yaḥ | marī᳚cyātmāno॒ adrṷhaḥ | de॒vī rbhṷvana॒ sūva̭rīḥ | pu॒tra॒va॒vāya̭ me suta | mahānāmnī-rma̭hāmā॒nāḥ | ma॒ha॒so ma̭hasa॒ssvaḥ̭ || 75 ||
de॒vīḥ pa̭rjanya॒ sūva̭rīḥ | pu॒tra॒va॒vāya̭ me suta | a॒pāśnyṷṣṇi-ma॒pā rakṣaḥ̭ | a॒pāśnyṷṣṇi-ma॒pā ragha᳚m | apā᳚ghrā॒mapa̭ cā॒varti᳚m | apa̭ de॒vīri॒to hi̭ta | vajra̭-nde॒vīrajī̭tāg​śca | bhuva̭na-ndeva॒ sūva̭rīḥ | ā॒di॒tyānadi̭ti-nde॒vīm | yoni̭nordhva-mu॒dīṣa̭ta || 76 ||
bha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚ stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu | ke॒tavo॒ arṷṇāsaśca | ṛ॒ṣa॒yo vāta̭raśa॒nāḥ| pra॒ti॒ṣṭhāgṃ śa॒tadhā̭ hi | sa॒māhi̭tāso sahasra॒dhāya̭sam || śi॒vā na॒-śśanta̭mā bhavantu | di॒vyā āpa॒ oṣa̭dhayaḥ || su॒mṛ॒ḍī॒kā sara̭svati | māte॒ vyo̭ma sa॒ndṛśi̭ || 77 ||
(sva̭ - ru॒dīṣa̭ta॒ - vāta̭raśa॒nā-ṣṣaṭca̭)
anuvākaḥ 22
yo̭-'pā-mpuṣpaṃ॒-ve~da̭ | puṣpa̭vā-npra॒jāvā᳚-npaśu॒mā-nbha̭vati | ca॒ndramā॒ vā a॒pā-mpuṣpa᳚m | puṣpa̭vā-npra॒jāvā᳚-npaśu॒mā-nbha̭vati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | a॒gnirvā a॒pāmā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | yo᳚-'gnerā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ || 78 ||
ā॒yata̭navā-nbhavati | āpo॒ vā a॒gnerā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | vā॒yurvā a॒pāmā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | yo vā॒yorā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati || 79 ||
āpo॒ vai vā॒yorā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | a॒sau vai tapa̭nna॒pā-mā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | yo̭-'muṣya॒-tapa̭ta ā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | āpo॒vā a॒muṣya॒-tapa̭ta ā॒yata̭nam || 80 ||
ā॒yata̭navā-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | ca॒ndramā॒ vā a॒pāmā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | yaśca॒ndrama̭sa ā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | āpo॒ vai ca॒ndrama̭sa ā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati || 81 ||
ya e॒vaṃ-ve~da̭ || yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | nakṣa̭trāṇi॒ vā a॒pāmā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | yo nakṣa̭trāṇā-mā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | āpo॒ vai nakṣa̭trāṇā-mā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 82 ||
yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | pa॒rjanyo॒ vā a॒pāmā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | yaḥ pa॒rjanya̭-syā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | āpo॒ vai pa॒rjanya̭-syā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ || 83 ||
ā॒yata̭navā-nbhavati | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vā a॒pāmā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | ya-ssaṃ̭​va~thsa॒ra-syā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | āpo॒ vai saṃ̭​va~thsa॒ra-syā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | yo᳚-'phsu nāva॒-mprati̭ṣṭhitāṃ॒-ve~da̭ | pratye॒va ti̭ṣṭhati | 84 |
i॒me vai lo॒kā a॒phsu prati̭ṣṭhitāḥ | tade॒ṣā-'bhyanū᳚ktā |
a॒pāgṃ rasa॒muda̭yagṃsann | sūryḙ śu॒kragṃ sa॒mābhṛ̭tam | a॒pāgṃ rasa̭sya॒ yo rasaḥ̭ | taṃ-vo~̭ gṛhṇā-myutta॒mamiti̭ | i॒me vai lo॒kā a॒pāgṃ rasaḥ̭ | tḙ-'muṣmi̭-nnādi॒tye sa॒mābha̭tāḥ | jā॒nu॒da॒ghnī-mṷttara-ve॒dīṅkhā॒tvā | a॒pā-mpṷ̄rayi॒tvā gṷlphada॒ghnam || 85 |
puṣkaraparṇaiḥ puṣkaradaṇḍaiḥ puṣkaraiśca̭ sagg​stī॒rya | tasmi̭n. vihā॒yase | a॒gni-mpra॒ṇīyo̭pa-samā॒dhāya̭ | bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kasmā᳚-tpraṇī॒te-'ya-ma॒gniścī॒yate᳚ | sāppra̭ṇī॒te-'yama॒phsu hyaya̭ñcī॒yate᳚ | a॒sau bhuva̭ne॒-'pya-nā̭hitāgni-re॒tāḥ | tama॒bhita̭ e॒tā a॒bhīṣṭa̭kā॒ upa̭dadhāti | a॒gni॒ho॒tre da̭r​śapūrṇa-mā॒sayoḥ᳚ | pa॒śu॒ba॒ndhe cā̭turmā॒syeṣṷ || 86 ||
atho̭ āhuḥ | sarvḙṣu yajñakra॒tuṣviti̭ | e॒taddha̭ sma॒ vā ā̭hu-śśaṇḍi॒lāḥ | kama॒gniñci̭nute | sa॒tri॒ya-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒ra-mpra॒tyakṣḙṇa | kama॒gniñci̭nute | sā॒vi॒tra-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | a॒mumā̭di॒tya-mpra॒tyakṣḙṇa || kama॒gniñci̭nute || 87 |
nā॒ci॒ke॒ta-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | prā॒ṇā-npra॒tyakṣḙṇa | kama॒gniñci̭nute | cā॒tu॒r॒ho॒tri॒ya-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | brahma̭ pra॒tyakṣḙṇa || kama॒gniñci̭nute | vai॒śva॒sṛ॒ja-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | śarī̭ra-mpra॒tyakṣḙṇa | kama॒gniñci̭nute | u॒pā॒nu॒vā॒kya̭mā॒śu-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ || 88 ||
i॒mān ~lo॒kā-npra॒tyakṣḙṇa || kama॒gniñci̭nute | i॒mamā̭ruṇa-ketuka-ma॒gniñci̭nvā॒na iti̭ | ya e॒vāsau | i॒taścā॒-muta̭ścā-vyatīpā॒tī | tamiti̭ || yo᳚-'gnermi̭thū॒yā veda̭ | mi॒thu॒na॒vā-nbha̭vati | āpo॒ vā a॒gnermi̭thū॒yāḥ | mi॒thu॒na॒vā-nbha̭vati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 89 ||
(veda̭ - bhava - tyā॒yata̭naṃ - bhavati॒ - veda॒ - veda̭ - tiṣṭhati - gulphada॒ghnaṃ - cā̭turmā॒sye - ṣva॒mumā̭di॒tya-mpra॒tyakṣḙṇa॒ kama॒gni-ñci̭nuta - upānuvā॒kya̭mā॒śuma॒gni-ñci̭nvā॒no - mi̭thū॒yā mi̭thuna॒vā-nbha̭va॒tyeka̭-ñca)
anuvākaḥ 23
āpo॒ vā i॒damā̭san-thsali॒lame॒va | sa pra॒jāpa̭ti॒rekaḥ̭ puṣkarapa॒rṇe sama̭bhavat | tasyānta॒-rmana̭si kāma॒-ssama̭vartata | i॒dagṃ sṛ̭jeya॒miti̭ | tasmā॒dya-tpurṷṣo॒ mana̭sā-'bhi॒gaccha̭ti | tadvā॒cā va̭dati | tatkarma̭ṇā karoti | tade॒ṣā 'bhyanū᳚ktā | kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t || 90 ||
sa॒to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣeti̭ | upai̭na॒ntadupa̭namati | ya-tkā̭mo॒ bhava̭ti | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭sta॒ptvā | śarī̭ramadhūnuta | tasya॒ ya-nmā॒gṃ॒samāsī᳚t | tato̭-'ru॒ṇāḥ ke॒tavo॒ vāta̭raśa॒nā ṛṣa̭ya॒ uda̭tiṣṭhann || 91 ||
ye nakhāḥ᳚ | te vai̭khāna॒sāḥ | ye vālāḥ᳚ | te vā̭lakhi॒lyāḥ | yo rasaḥ̭ | so̭-'pām | a॒nta॒ra॒taḥ kū॒rma-mbhū॒tagṃ sarpa̭ntam | tama̭bravīt | mama॒ vai tvaṃ-mā॒gṃ॒sā | sama̭bhūt || 92 ||
netya̭bravīt | pūrva̭me॒vāha-mi॒hāsa॒miti̭ | tatpurṷṣasya puruṣa॒tvam | sa sa॒hasra̭śīr​ṣā॒ purṷṣaḥ | sa॒ha॒srā॒kṣa-ssa॒hasra̭pāt | bhū॒tvoda̭tiṣṭhat | tama̭bravīt | tvaṃ-vai~ pūrvagṃ̭ sama̭bhūḥ | tvami॒da-mpūrvaḥ̭ kuru॒ṣveti̭ | sa i॒ta ā॒dāyāpaḥ̭ || 93 ||
a॒ñja॒linā̭ pu॒rastā̭-du॒pāda̭dhāt | e॒vā hye॒veti̭ | tata̭ ādi॒tya uda̭tiṣṭhat | sā prācī॒ dik | athā̭ru॒ṇaḥ ke॒tu-rda̭kṣiṇa॒ta u॒pāda̭dhāt | e॒vā hyagna॒ iti̭ | tato॒ vā a॒gniruda̭tiṣṭhat | sā da̭kṣi॒ṇā dik | athā̭ru॒ṇaḥ ke॒tuḥ pa॒ścādu॒pāda̭dhāt | e॒vā hi vāyo॒ iti̭ || 94 ||
tato̭ vā॒yuruda̭tiṣṭhat | sā pra॒tīcī॒ dik | athā̭ru॒ṇaḥ ke॒tu-rṷttara॒ta u॒pāda̭dhāt | e॒vā hīndreti̭ | tato॒ vā indra॒ uda̭tiṣṭhat | sodī̭cī॒ dik | athā̭ru॒ṇaḥ ke॒tu-rmaddhya̭ u॒pāda̭dhāt | e॒vā hi pūṣa॒nniti̭ | tato॒ vai pū॒ṣoda̭tiṣṭhat | seyandik | 95 |
athā̭ru॒ṇaḥ ke॒turu॒pari̭ṣṭā-du॒pāda̭dhāt | e॒vā hi devā॒ iti̭ | tato̭ deva manu॒ṣyāḥ pi॒taraḥ̭ | ga॒ndha॒rvā॒-phsa॒rasa॒ ścoda̭-tiṣṭhann | sordhvā dik | yā vi॒pruṣo̭ vi॒parā̭patann | tābhyo-'sṷrā॒ rakṣāgṃ̭si piśā॒cāśco-da̭tiṣṭhann | tasmā॒tte parā̭bhavann | vi॒pruḍbhyo॒ hi te sama̭bhavann | tade॒ṣā-'bhyanū᳚ktā || 96 ||
āpo̭ ha॒ ya-dbṛ̭ha॒tī-rgarbha॒māyanṋ | dakṣa॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntī-ssvaya॒mbhum | tata̭ i॒me-'ddhya-sṛ̭jyanta॒ sargāḥ᳚ | adbhyo॒ vā i॒dagṃ sama̭bhūt | tasmā̭di॒dagṃ sarva॒-mbrahma̭ svaya॒bhvinti̭ | tasmā̭di॒dagṃ sarva॒gṃ॒ śithi̭la-mi॒vā dhruva̭-mivābhavat | pra॒jāpa̭ti॒-rvāva tat | ā॒tmanā॒-''tmānaṃ̭-vi~॒dhāya̭ | tade॒vānu॒ prāvi̭śat || tade॒ṣā-'bhyanū᳚ktā || 97 ||
vi॒dhāya̭ lo॒kān. vi॒dhāya̭ bhū॒tāni̭ | vi॒dhāya॒ sarvāḥ᳚ pra॒diśo॒ diśa̭śca | pra॒jāpa̭tiḥ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | ā॒tmanā॒-''tmā-na̭ma॒bhi-saṃ​vi~̭ve॒śeti̭ | sarva̭me॒vedamā॒ptvā | sarva̭-mava॒ruddhya̭ | tade॒vānu॒ pravi̭śati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 98 ||
(āsī̭ - datiṣṭhan - nabhū॒ - dapo॒ - vāyo॒ iti - seya-ndiga॒ - bhyanū᳚ktā॒ - 'bhyanū᳚ktā॒ -+-'ṣṭau ca̭)
anuvākaḥ 24
catṷṣṭayya॒ āpo̭ gṛhṇāti | ca॒tvāri॒ vā a॒pāgṃ rū॒pāṇi̭ | megho̭ vi॒dyut | sta॒na॒yi॒tnu-rvṛ॒ṣṭiḥ | tānye॒vā va̭rundhe | ā॒tapa̭ti॒ var​ṣyā̭ gṛhṇāti | tāḥ pu॒rastā॒-dupa̭dadhāti | e॒tā vai bra̭hmavarca॒syā āpaḥ̭ | mu॒kha॒ta e॒va bra̭hmavarca॒sa-mava̭rundhe | tasmā᳚-nmukha॒to bra̭hmavarca॒sita̭raḥ || 99 ||
kūpyā̭ gṛhṇāti | tā da̭kṣiṇa॒ta upa̭dadhāti | e॒tā vai tḙja॒svinī॒rāpaḥ̭ | teja̭ e॒vāsya̭ dakṣiṇa॒to da̭dhāti | tasmā॒-ddakṣi॒ṇordha̭ 'steja॒svita̭raḥ | sthā॒va॒rā gṛ̭hṇāti | tāḥ pa॒ścādupa̭dadhāti | prati̭ṣṭhitā॒ vai sthā̭va॒rāḥ | pa॒ścāde॒va prati̭tiṣṭhati | vaha̭ntī-rgṛhṇāti || 100 ||
tā ṷttara॒ta upa̭dadhāti | oja̭sā॒ vā e॒tā vaha̭ntīri॒vo-dga̭tīri॒va ākūja̭tīri॒va dhāva̭ntīḥ | oja̭ e॒vāsyo᳚ttara॒to da̭dhāti | tasmā॒dutta॒ro-'ddha̭ oja॒svita̭raḥ || sa॒bhāṃ॒ryā gṛ̭hṇāti | tā maddhya॒ upa̭dadhāti | i॒yaṃ-vai~ sa̭bhāṃ॒ryāḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhati | pa॒lva॒lyā gṛ̭hṇāti | tā u॒pari̭ṣṭā-du॒pāda̭dhāti || 101 |
a॒sau vai pa̭lva॒lyāḥ | a॒muṣyā̭me॒va prati̭tiṣṭhati | di॒kṣūpa̭dadhāti | di॒kṣu vā āpaḥ̭ | annaṃ॒-vā~ āpaḥ̭ | a॒dbhyo vā anna̭ñjāyate | yade॒vādbhyo-'nna॒-ñjāya̭te | tadava̭rundhe | taṃ-vā~ e॒tama̭ru॒ṇāḥ ke॒tavo॒ vāta̭raśa॒nā ṛṣa̭yo-'cinvann | tasmā̭-dāruṇa ke॒tukaḥ̭ ||tade॒ṣā-'bhyanū᳚ktā || ke॒tavo॒ arṷṇāsaśca | ṛ॒ṣa॒yo vāta̭raśa॒nāḥ | pra॒ti॒ṣṭhāgṃ śa॒tadhā̭ hi | sa॒māhi̭tāso sahasra॒dhāya̭sa॒miti̭ | śa॒taśa̭ścai॒va 'sa॒hasra̭śaśca॒ prati̭tiṣṭhati | ya e॒tama॒gniñci̭nu॒te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 102 ||
(bra॒hma॒va॒rca॒sita̭ro॒ - vaha̭ntī-rgṛhṇāti॒ - tā u॒pari̭ṣṭādu॒pāda̭dhā - tyāruṇake॒tuko॒-'ṣṭau ca̭)
anuvākaḥ 25
jā॒nu॒da॒ghnī-mṷttarave॒dīṅkhā॒tvā | a॒pā-mpṷ̄rayati | a॒pāgṃ sa̭rva॒tvāya̭ | pu॒ṣka॒ra॒pa॒rṇagṃ ru॒kma-mpurṷṣa॒-mityupa̭dadhāti | tapo॒ vai pṷṣkarapa॒rṇam | sa॒tyagṃ ru॒kmaḥ | a॒mṛta॒-mpurṷṣaḥ | e॒tāva॒dvā vā᳚sti | yāva̭de॒tat | yāva̭de॒vāsti̭ || 103 ||
tadava̭rundhe | kū॒rmamupa̭dadhāti | a॒pāme॒va medha॒mava̭rundhe | atho᳚ sva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai | āpa̭māpāma॒pa-ssarvāḥ᳚ | a॒smāda॒smā di॒to-'mutaḥ̭ | a॒gnirvā॒yuśca॒ sūrya̭śca | sa॒ha sa̭ñcaska॒rardhi̭yā॒ iti̭ | vā॒yvaśva̭ raśmi॒pata̭yaḥ | lo॒ka-mpṛ̭ṇacchi॒dra-mpṛ̭ṇa || 104 ||
yāsti॒sraḥ pa̭rama॒jāḥ | i॒ndra॒gho॒ṣā vo॒ vasṷbhire॒vā hye॒veti̭ | pañca॒ cita̭ya॒ upa̭dadhāti | pāṅkta॒-'gniḥ | yāvā̭ne॒vāgniḥ | tañci̭nute | lo॒ka-mpṛ̭ṇayā dvi॒tīyā॒-mupa̭dadhāti | pañca̭padā॒ vai vi॒rāṭ | tasyā॒ vā i॒ya-mpādaḥ̭ | a॒ntari̭kṣa॒-mpādaḥ̭ | dyauḥ pādaḥ̭ | diśaḥ॒ pādaḥ̭ | pa॒rora̭jāḥ॒ pādaḥ̭ | vi॒rājye॒va prati̭tiṣṭhati | ya e॒tama॒gniñci̭nu॒te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 105 ||
(asti̭ - pṛṇā॒ - ntari̭kṣa॒-mpāda॒-ṣṣaṭca̭)
anuvākaḥ 26
a॒gni-mpra॒ṇīyo̭pa-samā॒dhāya̭ | tama॒bhita̭ e॒tā a॒bhīṣṭa̭kā॒ upa̭dadhāti | a॒gni॒ho॒tre da̭r​śapūrṇa-mā॒sayoḥ᳚ | pa॒śu॒ba॒ndhe cā̭turmā॒syeṣṷ | atho̭ āhuḥ | sarvḙṣu yajñakra॒tuṣviti̭ | atha̭ hasmā hāru॒ṇa-ssvā̭ya॒mbhuvaḥ̭ | sā॒vi॒tra-ssarvo॒-'gni-rityana̭nuṣaṅga-mmanyāmahe | nānā॒ vā e॒teṣāṃ᳚-vī~॒ryā̭ṇi || kama॒gniñci̭nute || 106 ||
sa॒tri॒ya ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | kama॒gniñci̭nute | sā॒vi॒tra ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | kama॒gniñci̭nute | nā॒ci॒ke॒ta ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | kama॒gniñci̭nute | cā॒tu॒r॒ ho॒tri॒ya-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | kama॒gniñci̭nute | vai॒śva॒sṛ॒ja ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | kama॒gniñci̭nute || 107 ||
u॒pā॒nu॒vā॒kya̭-mā॒śu ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | kama॒gniñci̭nute | i॒mamā̭ruṇa-ketuka ma॒gniñci̭nvā॒na iti̭ || vṛṣā॒ vā a॒gniḥ | vṛṣā̭ṇau॒ sagg​sphā̭layet | ha॒nyetā᳚sya ya॒jñaḥ | tasmā॒nnānu॒ṣajyaḥ̭ || sotta̭rave॒diṣṷ kra॒tuṣṷ cinvīta | u॒tta॒ra॒ve॒dyāg​ hya̭gniścī॒yate᳚ || pra॒jākā̭maścinvīta | 108 |
prā॒jā॒pa॒tyo vā e॒ṣo᳚-'gniḥ | prā॒jā॒pa॒tyāḥ pra॒jāḥ | pra॒jāvā᳚-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | pa॒śukā̭maścinvīta | sa॒ñjñānaṃ॒-vā~ e॒ta-tpa̭śū॒nām | yadāpaḥ̭ | pa॒śū॒nāme॒va sa॒jñānne॒ 'gniñci̭nute | pa॒śu॒mā-nbha̭vati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 109 ||
vṛṣṭi̭kāmaścinvīta | āpo॒ vai vṛṣṭiḥ̭ | pa॒rjanyo॒ var​ṣṷko bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | ā॒ma॒yā॒vī ci̭nvīta | āpo॒ vai bhḙṣa॒jam | bhe॒ṣa॒ja-me॒vāsmai̭ karoti | sarva॒māyṷreti | a॒bhi॒caragg̭ ścinvīta | vajro॒ vā āpaḥ̭ || 110 ||
vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ॒ praha̭rati | stṛ॒ṇu॒ta ḙnam | teja̭skāmo॒ yaśa̭skāmaḥ | bra॒hma॒va॒rca॒sakā̭ma-ssva॒rgakā̭maścinvīta | e॒tā va॒dvā vā᳚sti | yāva̭de॒tat | yāva̭de॒vāsti̭ | tadava̭rundhe | tasyai॒ tadvra॒tam | var​ṣa̭ti॒ na dhā̭vet || 111 ||
a॒mṛtaṃ॒-vā~ āpaḥ̭ | a॒mṛta॒syā-na̭ntarityai || nāphsu-mūtra̭purī॒ṣaṅkṷryāt | na niṣṭhī̭vet | na vi॒vasa̭na-ssnāyāt | guhyo॒ vā e॒ṣo᳚-'gniḥ | e॒tasyā॒gne rana̭ti dāhāya || na pṷṣkarapa॒rṇāni॒ hira̭ṇyaṃ॒-vā~-'dhi॒tiṣṭhe᳚t | e॒tasyā॒gne-rana̭bhyārohāya || na kūrma॒syāśñī̭yāt | noda॒kasyā॒-ghātṷkā॒nyena̭-moda॒kāni̭ bhavanti | a॒ghātṷkā॒ āpaḥ̭ | ya e॒tama॒gniñci̭nu॒te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 112 ||
(ci॒nu॒te॒ - ci॒nu॒te॒ - pra॒jākā̭maścinvīta॒-ya e॒vaṃ-ve~dā-po̭-dhāve॒-daśñī̭yācca॒tvāri̭ ca)
anuvākaḥ 27
i॒mā nṷka॒-mbhuva̭nā sīṣadhema | indra̭śca॒ viśvḙca de॒vāḥ | ya॒jñañca̭ nasta॒nvañca̭ pra॒jāñca̭ | ā॒di॒tyairindaḥ̭ sa॒ha sī̭ṣadhātu | ā॒di॒tyairindra॒-ssaga̭ṇo-ma॒rudbhiḥ̭ | a॒smāka̭-mbhūtvavi॒tā ta॒nūnā᳚m || āpla̭vasva॒ prapla̭vasva | ā॒ṇḍī bha̭va ja॒ mā mu॒huḥ | sukhādīnduḥ̭ khani॒dhanām | prati̭muñcasva॒ svā-mpu॒ram || 113 ||
marī̭caya-ssvāyambhu॒vāḥ | ye śa̭rī॒rāṇya̭ kalpayann | te tḙ de॒haṅka̭lpayantu | mā ca̭ te॒ khyā sma̭ tīriṣat | utti̭ṣṭhata॒ mā sva̭pta | a॒gni-mi̭cchaddhva॒-mbhāra̭tāḥ | rājña॒-ssoma̭sya tṛ॒ptāsaḥ̭ | sūryḙṇa sa॒yujo̭ṣasaḥ || yuvā̭ su॒vāsāḥ᳚ | a॒ṣṭāca̭krā॒ nava̭dvārā || 114 ||
de॒vānā॒-mpūra̭yo॒ddhyā | tasyāgṃ̭ hiraṇma̭yaḥ ko॒śaḥ | sva॒rgo lo॒ko jyoti॒ṣā ''vṛ̭taḥ | yo vai tā᳚-mbrahma̭ṇo ve॒da | a॒mṛtḙnāvṛ॒tā-mpṷrīm | tasmai᳚ brahma ca̭ brahmā॒ ca | ā॒yuḥ kīrti̭-mpra॒jānda̭duḥ || vi॒bhrāja̭mānā॒gṃ॒ hari̭ṇīm | ya॒śasā̭ sampa॒rīvṛ̭tām | puragṃ̭ hiraṇma̭yī-mbra॒hmā || 115 ||
vi॒veśā̭pa॒rāji̭tā || parāṅgetya̭ (parāṃatya̭) jyāma॒yī | parāṅgetya̭ (parāṃatya̭) nāśa॒kī | i॒ha cā̭mutra̭ cānve॒ti | vi॒dvā-ndḙvāsu॒rānṷbha॒yān | yatkṷmā॒rī ma॒ndraya̭te | ya॒dyo॒ṣidya-tpa̭ti॒vratā᳚ | ari̭ṣṭaṃ॒-ya~tkiñca̭ kri॒yate᳚ | a॒gni-stadanṷ vedhati | a॒śṛtā̭sa-śśṛ̭tāsa॒śca || 116 ||
ya॒jvāno॒ ye-'pya̭ya॒jvanaḥ̭ | sva̭ryanto॒ nāpe᳚kṣante | indra̭-ma॒gniñca̭ ye vi॒duḥ | sika̭tā iva saṃ॒​ya~nti̭ | ra॒śmibhiḥ̭-samu॒dīri̭tāḥ | a॒smā-llo॒kāda̭-muṣmā॒cca | ṛ॒ṣibhi̭-radāt-pṛ॒śnibhiḥ̭ | apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tātaḥ̭ | ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ | aho̭bhi-ra॒dbhi-ra॒ktubhi॒-rvya̭ktam || 117 ||
ya॒mo da̭dātva-va॒sāna̭masmai | nṛ mṷṇantu nṛ pā॒tvaryaḥ̭ | a॒kṛ॒ṣṭā ye ca॒ kṛṣṭa̭jāḥ | ku॒mārī̭ṣu ka॒nīnī̭ṣu | jā॒riṇī̭ṣu ca॒ ye hi॒tāḥ | retaḥ̭ pītā॒ āṇḍa̭pītāḥ | aṅgā̭reṣu ca॒ ye hu॒tāḥ | u॒bhayā᳚-nputra̭ pautra॒kān | yu॒ve॒-'haṃ-ya~॒marāja̭gān | śa॒taminnu śa॒radaḥ̭ | ado॒ yadbrahma̭ vila॒bam | pi॒tṛ॒ṇāñca̭ ya॒masya̭ ca | varṷṇa॒-syāśvi̭no-ra॒gneḥ | ma॒rutā᳚ñca vi॒hāya̭sām | kā॒ma॒pra॒yava̭ṇa-mme astu | sa hyḙvāsmi̭ sa॒nāta̭naḥ | iti nāko brahmiśravo̭ rāyo॒ dhanam | pu॒trānāpo̭ de॒vīri॒hāhi̭tā || 118 ||
(pu॒raṃ - nava̭dvārā - bra॒hmā - ca - vya̭ktagṃ - śa॒rado॒-'ṣṭau ca̭)
anuvākaḥ 28
viśī᳚r​ṣṇī॒-ṅgṛddhra̭-śīr​ṣṇīñca | apeto̭ nir-ṛ॒tigṃ ha̭thaḥ | paribādhagg​ śvḙtaku॒kṣam | ni॒jaṅghagṃ̭ śaba॒loda̭ram | sa॒ tān. vā॒cyāya̭yā sa॒ha | agne॒ nāśa̭ya sa॒ndṛśaḥ̭ | ī॒r​ṣyā॒sū॒ye bṷbhu॒kṣām | ma॒nyu-ṅkṛ॒tyā-ñca̭ dīdhire | rathḙna kigṃśu॒kāva̭tā | agne॒ nāśa̭ya sa॒ndṛśaḥ̭ || 119 ||
(viśī᳚r​ṣṇī॒-ndaśa̭)
anuvākaḥ 29
pa॒rjanyā̭ya॒ pragā̭yata | di॒vaspu॒trāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ | sa no̭ ya॒vasa̭micchatu | i॒daṃ-va~caḥ̭ pa॒rjanyā̭ya sva॒rāje᳚ | hṛ॒do a॒stvanta̭ra॒nta-dyṷyota | ma॒yo॒bhūrvāto̭ vi॒śvakṛ̭ṣṭaya-ssantva॒sme | su॒pi॒ppa॒lā oṣa̭dhī-rde॒vago̭pāḥ | yo garbha॒-moṣa̭dhīnām | gavā᳚ṅkṛ॒ṇotyarva̭tām | pa॒rjanyaḥ̭ puru॒ṣīṇā᳚m || 120 ||
(pa॒rjanyā̭ya॒ daśa̭)
anuvākaḥ 30
puna̭rmāmaitvindri॒yam | puna॒rāyuḥ॒ puna॒rbhagaḥ̭ | puna॒-rbrāhma̭ṇa-maitu mā | puna॒-rdravi̭ṇa maitu mā | yanme॒-'dya retaḥ̭ pṛthi॒vīmaskāṋ | yadoṣa̭dhīra॒pyasa̭ra॒-dyadāpaḥ̭ | i॒danta-tpuna॒rāda̭de | dī॒rghā॒yu॒tvāya॒ varca̭se | yanme॒ retaḥ॒ prasi̭cyate | yanma॒ ājā̭yate॒ punaḥ̭ | tena̭ māma॒mṛta̭-ṅkuru | tena̭ supra॒jasa̭ṅkuru || 121 ||
(puna॒rdve ca̭)
anuvākaḥ 31
a॒dbhaya-stiro॒dhā jā̭yata | tava̭ vaiśrava॒ṇa-ssa̭dā | tiro̭ dhehi sapa॒tnānnaḥ̭ | ye apo॒-'śnanti̭ keca॒na | tvā॒ṣṭrī-mmā॒yāṃ-va~᳚śrava॒ṇaḥ | rathagṃ̭ sahasra॒ vandhṷram | pu॒ru॒śca॒kragṃ saha̭srāśvam | āsthā॒ yāyā̭hi no ba॒lim | yasmai̭ bhū॒tāni̭ ba॒limāva̭hanti | dhana॒ṅgāvo॒ hasti॒ hira̭ṇya॒maśvāṋ || 122 ||
asā̭ma suma॒tau ya॒jñiya̭sya | śriya॒-mbibhra॒to 'nna̭mukhīṃ-vi~॒rāja᳚m | su॒da॒r॒śa॒ne ca̭ krau॒ñce ca̭ | mai॒nā॒ge ca̭ ma॒hāgi̭rau | śa॒tadvā॒ṭṭara̭gama॒ntā (sa॒tadvā॒ṭṭara̭gama॒ntā) | sa॒gṃ॒hārya॒-nnaga̭ra॒-ntava̭ | iti mantrāḥ᳚ | kalpo̭-'ta ū॒rdhvam || yadi॒ bali॒gṃ॒ hare᳚t | hi॒ra॒ṇya॒nā॒bhayḙ vitu॒dayḙ kaube॒rāyā॒ya-mba̭liḥ || 123 ||
sarvabhūtādhipataye na̭ma i॒ti | atha baligṃ hṛtvopa̭tiṣṭhe॒ta | kṣa॒tra-ṅkṣa॒traṃ-vai~᳚śrava॒ṇaḥ | brāhmaṇā̭ vaya॒gg॒ smaḥ | nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ | asmā-tpraviśyānna̭maddhī॒ti | atha tamagni-mā̭dadhī॒ta | yasminne tatkarma pra̭yuñjī॒ta | ti॒rodhā॒ bhūḥ | ti॒rodhā॒ bhuvaḥ̭ || 124 ||
ti॒rodhā॒-ssvaḥ̭ | ti॒rodhā॒ bhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | sarveṣāṃ-lo~kānā-mādhipatyḙ sīde॒ti | atha tamagni̭-mindhī॒ta | yasminne tatkarma pra̭yuñjī॒ta | ti॒rodhā॒ bhū-ssvāhā᳚ | ti॒rodhā॒ bhuva॒-ssvāhā᳚ | ti॒rodhā॒-ssvaḥ̭ svāhā᳚ | ti॒rodhā॒ bhūrbhuva॒ssva̭ssvāhā᳚ | yasminnasya kāle sarvā āhutīr-hutā̭ bhave॒yuḥ || 125 ||
api brāhmaṇa̭mukhī॒nāḥ | tasminnahnaḥ kāle pra̭yuñjī॒ta | paraḥ̭ su॒ptaja̭nādve॒pi | mā sma pramādyanta̭ māddhyā॒payet | sarvārthā᳚-ssiddhya॒nte | ya ḙvaṃ-ve~॒da | kṣuddhya-nnida̭majā॒natām | sarvārthā na̭ siddhya॒nte | yastḙ vi॒ghātṷko bhrā॒tā | mamāntar-hṛ̭daye॒ śritaḥ || 126 ||
tasmā̭ i॒mamagra॒ piṇḍa̭ñjuhomi | sa me᳚-'rthā॒-nmā viva̭dhīt | mayi॒ svāhā᳚ || rā॒jā॒dhi॒rā॒jāya̭ prasahya sā॒hine᳚ | namo̭ va॒yaṃ-vai~᳚śrava॒ṇāya̭ kurmahe | sa me॒ kāmā॒n kāma॒ kāmā̭ya॒ mahya᳚m | kā॒me॒śva॒ro vai᳚śrava॒ṇo da̭dātu | ku॒be॒rāya̭ vaiśrava॒ṇāya̭ | ma॒hā॒rā॒jāya॒ namaḥ̭ | ke॒tavo॒ arṷṇāsaśca | ṛ॒ṣa॒yo vāta̭raśa॒nāḥ | pra॒ti॒ṣṭhāgṃ śa॒tadhā̭ hi | sa॒māhi̭tāso sahasra॒dhāya̭sam | śi॒vā na॒-śśanta̭mā bhavantu | di॒vyā āpa॒ oṣa̭dhayaḥ | su॒mṛ॒ḍī॒kā sara̭svati | mā te॒ vyo̭ma sa॒ndṛśi̭ || 127 ||
(aśvā᳚n-bali॒-rbhuvo̭ - bhave॒yuḥ - śrita - śca̭ sa॒pta ca̭)
anuvākaḥ 32
saṃ​va~thsarameta̭-dvrata॒ñcaret | dvaṷ vā mā॒sau | niyama-ssa̭māse॒na | tasmi-nniyama̭ viśe॒ṣāḥ | triṣavaṇa-mudako̭paspa॒r॒śī | caturtha kālapāna̭bhakta॒-ssyāt | aharaharvā bhaikṣa̭maśna॒yāt | audumbarībhi-ssamidbhi-ragni̭-mpari॒caret | punarmā maitvindriya-mityetenā-'nṷvāke॒na | uddhṛta paripūtābhiradbhiḥ kārya̭-ṅkurvī॒ta || 128 ||
a̭sañca॒yavān | agnaye vāyavḙ sūryā॒ya | brahmaṇe pra̭jāpa॒taye | candramase na̭kṣatre॒bhyaḥ | ṛtubhya-ssaṃ​va~̭thsarā॒ya | varuṇā-yāruṇāyeti vra̭taho॒māḥ | pra॒va॒rgyava̭dāde॒śaḥ | aruṇāḥ kā᳚ṇḍa ṛ॒ṣayaḥ || araṇyḙ-'dhīyī॒rann | bhadraṅkarṇebhiriti dvḙ japi॒tvā || 129 ||
mahānāmnībhi-rudakagṃ sagg̭spa॒r​śya | tamācā᳚ryo da॒dyāt | śivāna-śśantame-tyoṣadhī̭rāla॒bhate | sumṛḍīkḙti bhū॒mim | evama̭pava॒rge | dhḙnu-rda॒kṣiṇā | kagṃ saṃ​vā~sa̭śca kṣau॒mam | anya̭dvā śu॒klam | ya̭thā śa॒kti vā | evagg​ svāddhyāya̭ dharme॒ṇa | araṇyḙ-'dhīyī॒ta | tapasvī puṇyo bhavati tapasvī pṷṇyo bha॒vati || 130 ||
(ku॒rvī॒ta - ja̭pi॒tvā - svāddhyāya̭dharme॒ṇa dve ca̭)
anuvākāni
(bha॒dragg​ - smṛtiḥ̭ - sāka॒jānnā॒ - makṣya- ti̭tā॒mrā - ṇya̭tyurdhvā॒kṣa - ārogaḥ - kveda - magniśca - sa̭hasra॒vṛt - pa॒vitra̭vanta॒ -āta̭nuṣvā॒ -ṣṭayo̭nīṃ॒ - ~yo-'sā॒ - vathāditya - syāroga-syātha vāyo- rathāgne॒--r dakṣiṇapūrvasyā - mi̭ndragho॒ṣā va॒-āpa̭māpāṃ॒​yo~̭-'pā - māpo॒ vai - catṷṣṭayyo - jānuda॒ghnī - ma॒gni-mpra॒ṇīye॒ - mā nṷ kaṃ॒ - ~viśī᳚r​ṣṇīṃ - pa॒rjanyā̭ya॒ - puna̭ - ra॒dbhyaḥ -saṃ​va~thsara-ndvātrigṃ̭śat)
(bhadraṃ - tapasvī puṇyo bhavati tapasvī pṷṇyo bha॒vati)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake prathamaḥ prapāṭhakaḥ (aruṇapraśnaḥ) samāptaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever