📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.88 ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡ - ଅଷ୍ଟାଶୀତିତମ ସର୍ଗଃ
6.88 Yuddhakanda - Ashtashititama Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଅଷ୍ଟାଶୀତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଵିଭୀଷଣଵଚ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵାରାଵଣିଃକ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତଃ ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ପରୁଷଂଵାକ୍ଯଂଵେଗେନାଭ୍ଯୁତ୍ପପାତ ଚ ॥ 1 ॥
ଉଦ୍ଯତାଯୁଧନିସ୍ତ୍ରିଂଶୋରଥେସୁସମଲଙ୍କୃତେ ।
କାଲାଶ୍ଵଯୁକ୍ତେମହତିସ୍ଥିତଃକାଲାନ୍ତକୋପମଃ ॥ 2 ॥
ମହାପ୍ରମାଣମୁଦ୍ଯମ୍ଯଵିପୁଲଂଵେଗଵଦ୍ଧୃଢମ୍ ।
ଧନୁର୍ବୀମମ୍ପରାମୃଶ୍ଯଶରାଂଶ୍ଚାମିତ୍ରନାଶନାନ୍ ॥ 3 ॥
ତନ୍ଦଦର୍ଶମହେଷ୍ଵାସୋରଥସ୍ଥସ୍ସମଲଙ୍କୃତଃ ।
ଅଲଙ୍କୃତମମିତ୍ରଘ୍ନୋରାଘଵସ୍ଯାନୁଜମ୍ବଲୀ ॥ 4 ॥
ହନୁମତ୍ପୃଷ୍ଠରୂଢମୁଦସ୍ଥରଵିପ୍ରଭମ୍ ।
ଉଵାଚୈନଂସମାରବ୍ଧଃ ସୌମିତ୍ରିଂସଵିଭୀଷଣମ୍ ॥ 5 ॥
ତାଂଶ୍ଚଵାନରଶାର୍ଦୂଲାନ୍ ପଶ୍ଯଧ୍ଵମ୍ମେପରାକ୍ରମମ୍ ।
ଅଦ୍ଯମତ୍କାର୍ମୁକୋତ୍ସୃଷ୍ଟଂଶରଵର୍ଷନ୍ଦୁରାସଦମ୍ ॥ 6 ॥
ମୁକ୍ତଂଵର୍ଷମିଵାକାଶେଵାରଯିଷ୍ଯଥସଂଯୁଗେ ।
ଅଦ୍ଯଵୋମାମକାବାଣାମହାକାର୍ମୁନିସ୍ସୃତାଃ ॥ 7 ॥
ଵିଧମିଷ୍ଯନ୍ତିଗାତ୍ରାଣିତୂଲରାଶିମିଵାନଲଃ ।
ତୀକ୍ଷଣସାଯକନିର୍ଭନ୍ନାନ୍ଶୂଲଶକ୍ତ୍ଯୃଷ୍ଟିତୋମରୈଃ ॥ 8 ॥
ଅଦ୍ଯଵୋଗମଯିଷ୍ଯାମିସର୍ଵାନେନଯମକ୍ଷଯମ୍ ।
କ୍ଷିପତଶ୍ଶରଵର୍ଷାଣିକ୍ଷିପ୍ରହସ୍ତସ୍ଯସମ୍ଯୁଗେ ॥ 9 ॥
ଜୀମୂତସ୍ଯେନନଦତଃକଃସ୍ଥାସ୍ଯତିମମାଗ୍ରତଃ ।
ରାତ୍ରିଯୁଦ୍ଧେମଯାପୂର୍ଵଂଵଜ୍ରାଶନିସମୈଃଶରୈଃ ॥ 10 ॥
ଶାଯିତୌସ୍ଥୋମଯାଭୂମୌଵିସଞ୍ଜ୍ଞୌସପୁରସ୍ସରୌ ।
ସ୍ମୃତିର୍ନତେଽସ୍ତିଵାମନ୍ଯେଵ୍ଯକ୍ତଂଵାଯମସାଦନମ୍ ॥ 11 ॥
ଆଶୀଵିଷମିଵକ୍ରୁଦ୍ଧଂଯନ୍ମାଂଯୋଦ୍ଧୁଵ୍ଯଵତ୍ଥିତଃ ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵାରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯଗର୍ଜିତଂଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତଦା ॥ 12 ॥
ଅଭୀତଵଦନଃକ୍ରୁଦ୍ଧୋରାଵଣିଂଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଉକ୍ତଶ୍ଚଦୁର୍ଗମଃପାରଃକାର୍ଯାଣାଂରାକ୍ଷସତ୍ଵଯା ॥ 13 ॥
କାର୍ଯାଣାଙ୍କର୍ମଣାମ୍ପାରଂଯୋଗଚ୍ଛତି ସ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ।
ସତ୍ଵମର୍ଥସ୍ଯହୀନାର୍ଥୋଦୁରଵାସସ୍ଯକେନଚିତ୍ ॥ 14 ॥
ଵାଚାଵ୍ଯାହୃତ୍ଯଜାନୀଷେକୃତାର୍ଥୋଽସ୍ମୀତିଦୁର୍ମତେ ।
ଅନ୍ତର୍ଧାନଗତେନାଜୌଯସ୍ତ୍ଵଯାଚରିତସ୍ତଦା ॥ 15 ॥
ତସ୍କରାଚରିତୋମାର୍ଗଃନୈଷଵୀରନିଷେଵିତଃ ।
ଯଥାବାଣପଥମ୍ପ୍ରାପ୍ଯସ୍ଥିତୋଽହନ୍ତଵରାକ୍ଷସ ॥ 16 ॥
ଦର୍ଶଯସ୍ଵାଦ୍ଯତତ୍ତେଜୋଵାଚାତ୍ଵଙ୍କିଂଵିକତ୍ଥସେ ।
ଏଵମୁକ୍ତୋଧନୁର୍ଭୀମମ୍ପରାମୃଶ୍ଯମହାବଲଃ ॥ 17 ॥
ସସର୍ଜନିଶିତାନ୍ବାଣାନିନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ସମିତିଞ୍ଜଯଃ ।
ତେନିସୃଷ୍ଟାମହାଵେଗାଃଶରାଃସର୍ପଵିଷୋପମାଃ ॥ 18 ॥
ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ପେତୁଃଶ୍ଵସନ୍ତୈଵପନ୍ନଗାଃ ।
ରୈରତିମହାଵେଗୈର୍ଵେଗଵାନ୍ରାଵଣାତ୍ମଜଃ ॥ 19 ॥
ସୌମିତ୍ରିମିନ୍ଦ୍ରଜିଦ୍ଯୁଦ୍ଧେଵିଵ୍ଯାଧଶୁଭଲକ୍ଷଣମ୍ ।
ସଶରୈରତିଵିଦ୍ଧାଙ୍ଗୋରୁଧିରେଣସମୁକ୍ଷିତଃ ॥ 20 ॥
ଶୁଶୁଭେଲକ୍ଷ୍ମଣଃଶ୍ରୀମାନ୍ଵିଧୂମୈଵପାଵକଃ ।
ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ତ୍ଵାତ୍ମନଃକର୍ମପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ଯାଧିଗମ୍ଯ ଚ ॥ 21 ॥
ଵିନଦ୍ଯସୁମହାନାଦମିଦଂଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ପତ୍ରିଣଃଶିତଧାରାସ୍ତେକରାମତ୍କାର୍ମୁକଚ୍ଯୁତାଃ ॥ 22 ॥
ଆଦାସ୍ଯନ୍ତେଽଦ୍ଯସୌମିତ୍ରେଜୀଵିତଞ୍ଜୀଵିତାନ୍ତକାଃ ।
ଅଦ୍ଯଗୋମାଯୁସଙ୍ଘାଶ୍ଚଶ୍ଯେନସଙ୍ଘାଶ୍ଚଲକ୍ଷ୍ମଣ ॥ 23 ॥
ଗୃଧ୍ରାଶ୍ଚନିପତନ୍ତୁତ୍ଵାଙ୍ଗତାସୁନ୍ନିହତମ୍ମଯା ।
କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୁଂସଦାନାର୍ଯଂରାମଃପରମଦୁର୍ମତିଃ ॥ 24 ॥
ଭକ୍ତମ୍ଭ୍ରାତରମଦ୍ଯୈଵତ୍ଵାନ୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯତିହତମ୍ମଯା ।
ଵିଶସ୍ତକଵଚମ୍ଭୂମୌଵ୍ଯପଵିଦ୍ଧଶରାସସନମ୍ ॥ 25 ॥
ହୃତୋତ୍ତମାଙ୍ଗଂସୌମିତ୍ରତ୍ଵାମଦ୍ଯନିହତମ୍ମଯା ।
ଇତିବ୍ରୁଵାଣଂସଙ୍କୃଦ୍ଧଃ ପରୁଷଂରାଵଣାତ୍ମଜମ୍ ॥ 26 ॥
ହେତୁମଦ୍ଵାକ୍ଯମତ୍ଯର୍ଥଂଲକ୍ଷ୍ମଣଃପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ ।
ଵାଗ୍ବଲନ୍ତ୍ଯଜଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେକ୍ରୂରକର୍ମାସିରାକ୍ଷସ ॥ 27 ॥
ଅଥକସ୍ମାଦ୍ଵଦସ୍ଯେତତ୍ସମ୍ପାଦଯସୁକର୍ମଣା ।
କୃତ୍ଵାକତ୍ଥସେକର୍ମକିମର୍ଥମିହରାକ୍ଷସ ॥ 28 ॥
କୁରୁତତ୍କର୍ମଯେନାହଂଶ୍ରଦ୍ଧଧ୍ଯାନ୍ତଵକତ୍ଥନମ୍ ।
ଅନୁକ୍ତ୍ଵାପରୁଷଂଵାକ୍ଯଙ୍କିଞ୍ଚିଦପ୍ଯନଵକ୍ଷିପନ୍ ॥ 29 ॥
ଅଵିକତ୍ଥନ୍ଵଧିଷ୍ଯାମିତ୍ଵାମ୍ପଶ୍ଯପୁରୁଷାଧମ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାପଞ୍ଚନାରାଚାନାକର୍ଣାପୂରିତାନ୍ ଶିତାନ୍ ॥ 30 ॥
ନିଜଘାନମହାଵେଗାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣୋରାକ୍ଷସୋରସି ।
ସୁପତ୍ରଵାଜିତାବାଣାଜ୍ଵଲିତାଇଵପନ୍ନଗାଃ ॥ 31 ॥
ନୈରୃତୋରସ୍ଯଭାସନ୍ତସଵିତୂରଶ୍ମଯୋଯଥା ।
ସଃଶରୈରାହତସ୍ତେନସରୋଷୋରାଵଣାତ୍ମଜଃ ॥ 32 ॥
ସୁପ୍ରଯୁକ୍ତୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଭାଣୈଃପ୍ରତିଵିଵ୍ଯାଧଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ।
ସଃବଭୂଵମହାଭୀମୋନରରାକ୍ଷସସିଂହଯୋଃ ॥ 33 ॥
ଵିମର୍ଦସ୍ତୁମୁଲୋଯୁଦ୍ଧେପରସ୍ପରଜଯୈଷିଣୋଃ ।
ଉଭୌହିବଲସମ୍ପନ୍ନାଵୁଭୌଵିକ୍ରମଶାଲିନୌ ॥ 34 ॥
ଉଭୌପରମଦୁର୍ଜ୍ଞେଯାଵତୁଲ୍ଯବଲତେଜସୌ ।
ଯୁଯୁଧାତେତଦାଵୀରୌଗ୍ରହାଵିଵନଭୋଗତୌ ॥ 35 ॥
ବଲଵୃତ୍ରାଵିଵାଭୀତୌଯୁଧିତୌଦୁଷ୍ପ୍ରଧର୍ଷଣୌ ।
ଯୁଯୁଧାତେମହାତ୍ମାନୌତଦାକେସରିଣାଵିଵ ॥ 36 ॥
ବହୂନଵସୃଜନ୍ତୌହିମାର୍ଗଣୌଘାନଵସ୍ଥିତୌ ।
ନରରାକ୍ଷସସିମ୍ହୋତୌପ୍ରହୃଷ୍ଟାଵଭ୍ଯଯୁଧ୍ଯତାମ୍ ॥ 37 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଅଷ୍ଟାଶୀତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭāśītitamassargaḥ |
vibhīṣaṇavacśrutvārāvaṇiḥkrodhamūrchitaḥ |
abravītparuṣaṃvākyaṃvegenābhyutpapāta ca || 1 ||
udyatāyudhanistriṃśorathesusamalaṅkṛte |
kālāśvayuktemahatisthitaḥkālāntakopamaḥ || 2 ||
mahāpramāṇamudyamyavipulaṃvegavaddhṛḍham |
dhanurbīmamparāmṛśyaśarāṃścāmitranāśanān || 3 ||
tandadarśamaheṣvāsorathasthassamalaṅkṛtaḥ |
alaṅkṛtamamitraghnorāghavasyānujambalī || 4 ||
hanumatpṛṣṭharūḍhamudastharaviprabham |
uvācainaṃsamārabdhaḥ saumitriṃsavibhīṣaṇam || 5 ||
tāṃścavānaraśārdūlān paśyadhvammeparākramam |
adyamatkārmukotsṛṣṭaṃśaravarṣandurāsadam || 6 ||
muktaṃvarṣamivākāśevārayiṣyathasaṃyuge |
adyavomāmakābāṇāmahākārmunissṛtāḥ || 7 ||
vidhamiṣyantigātrāṇitūlarāśimivānalaḥ |
tīkṣaṇasāyakanirbhannānśūlaśaktyṛṣṭitomaraiḥ || 8 ||
adyavogamayiṣyāmisarvānenayamakṣayam |
kṣipataśśaravarṣāṇikṣiprahastasyasamyuge || 9 ||
jīmūtasyenanadataḥkaḥsthāsyatimamāgrataḥ |
rātriyuddhemayāpūrvaṃvajrāśanisamaiḥśaraiḥ || 10 ||
śāyitausthomayābhūmauvisañjñausapurassarau |
smṛtirnate'stivāmanyevyaktaṃvāyamasādanam || 11 ||
āśīviṣamivakruddhaṃyanmāṃyoddhuvyavatthitaḥ |
tacchrutvārākṣasendrasyagarjitaṃlakṣmaṇastadā || 12 ||
abhītavadanaḥkruddhorāvaṇiṃvākyamabravīt |
uktaścadurgamaḥpāraḥkāryāṇāṃrākṣasatvayā || 13 ||
kāryāṇāṅkarmaṇāmpāraṃyogacchati sa buddhimān |
satvamarthasyahīnārthoduravāsasyakenacit || 14 ||
vācāvyāhṛtyajānīṣekṛtārtho'smītidurmate |
antardhānagatenājauyastvayācaritastadā || 15 ||
taskarācaritomārgaḥnaiṣavīraniṣevitaḥ |
yathābāṇapathamprāpyasthito'hantavarākṣasa || 16 ||
darśayasvādyatattejovācātvaṅkiṃvikatthase |
evamuktodhanurbhīmamparāmṛśyamahābalaḥ || 17 ||
sasarjaniśitānbāṇānindrajitsamitiñjayaḥ |
tenisṛṣṭāmahāvegāḥśarāḥsarpaviṣopamāḥ || 18 ||
samprāpyalakṣmaṇampetuḥśvasantaivapannagāḥ |
rairatimahāvegairvegavānrāvaṇātmajaḥ || 19 ||
saumitrimindrajidyuddhevivyādhaśubhalakṣaṇam |
saśarairatividdhāṅgorudhireṇasamukṣitaḥ || 20 ||
śuśubhelakṣmaṇaḥśrīmānvidhūmaivapāvakaḥ |
indrajittvātmanaḥkarmaprasamīkṣyādhigamya ca || 21 ||
vinadyasumahānādamidaṃvacanamabravīt |
patriṇaḥśitadhārāstekarāmatkārmukacyutāḥ || 22 ||
ādāsyante'dyasaumitrejīvitañjīvitāntakāḥ |
adyagomāyusaṅghāścaśyenasaṅghāścalakṣmaṇa || 23 ||
gṛdhrāścanipatantutvāṅgatāsunnihatammayā |
kṣatrabandhuṃsadānāryaṃrāmaḥparamadurmatiḥ || 24 ||
bhaktambhrātaramadyaivatvāndrakṣyatihatammayā |
viśastakavacambhūmauvyapaviddhaśarāsasanam || 25 ||
hṛtottamāṅgaṃsaumitratvāmadyanihatammayā |
itibruvāṇaṃsaṅkṛddhaḥ paruṣaṃrāvaṇātmajam || 26 ||
hetumadvākyamatyarthaṃlakṣmaṇaḥpratyuvāca ha |
vāgbalantyajadurbuddhekrūrakarmāsirākṣasa || 27 ||
athakasmādvadasyetatsampādayasukarmaṇā |
kṛtvākatthasekarmakimarthamiharākṣasa || 28 ||
kurutatkarmayenāhaṃśraddhadhyāntavakatthanam |
anuktvāparuṣaṃvākyaṅkiñcidapyanavakṣipan || 29 ||
avikatthanvadhiṣyāmitvāmpaśyapuruṣādhama |
ityuktvāpañcanārācānākarṇāpūritān śitān || 30 ||
nijaghānamahāvegāllakṣmaṇorākṣasorasi |
supatravājitābāṇājvalitāivapannagāḥ || 31 ||
nairṛtorasyabhāsantasavitūraśmayoyathā |
saḥśarairāhatastenasaroṣorāvaṇātmajaḥ || 32 ||
suprayuktaistribhirbhāṇaiḥprativivyādhalakṣmaṇam |
saḥbabhūvamahābhīmonararākṣasasiṃhayoḥ || 33 ||
vimardastumuloyuddheparasparajayaiṣiṇoḥ |
ubhauhibalasampannāvubhauvikramaśālinau || 34 ||
ubhauparamadurjñeyāvatulyabalatejasau |
yuyudhātetadāvīraugrahāvivanabhogatau || 35 ||
balavṛtrāvivābhītauyudhitauduṣpradharṣaṇau |
yuyudhātemahātmānautadākesariṇāviva || 36 ||
bahūnavasṛjantauhimārgaṇaughānavasthitau |
nararākṣasasimhotauprahṛṣṭāvabhyayudhyatām || 37 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭāśītitamassargaḥ ||