📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.86 ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡ - ଷଡଶୀତିତମ ସର୍ଗଃ
6.86 Yuddhakanda - Shadashititama Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଷଡଶୀତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅଥତସ୍ଯାମଵସ୍ଥାଯାଂଲକ୍ଷ୍ମଣଂରାଵଣାନୁଜଃ ।
ପରେଷାମହିତଂଵାକ୍ଯମର୍ଥସାଧକମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ଯଦେତଦ୍ରାକ୍ଷସାନୀକମ୍ମେଘଶ୍ଯାମଂଵିଲୋକ୍ଯତେ ।
ଏତଦାଯୋଧ୍ଯତାଂଶୀଘ୍ରଙ୍କପିଭିପାଦପାଯୁଧୈଃ ॥ 2 ॥
ଅସ୍ଯାନୀକସ୍ଯମହତୋଭେଦନେଯତଲକ୍ଷ୍ମଣ ।
ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସୁତୋଽପ୍ଯତ୍ରଭିନ୍ନେଦୃଶ୍ଯୋଭଵିଷ୍ଯତି ॥ 3 ॥
ସତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରାଶନିପ୍ରଖ୍ଯୈଃଶରୈରଵକିରନ୍ପରାନ୍ ।
ଅଭିଦ୍ରଵାଶୁଯାଵଦ୍ଵୈନୈତତ୍କର୍ମସମାପ୍ଯତେ ॥ 4 ॥
ଜ ହିଵୀରଦୁରାତ୍ମାନମ୍ମାଯାପରମଧାର୍ମିକମ୍ ।
ରାଵଣିଙ୍କ୍ରୂରକର୍ମାଣଂସର୍ଵଲୋକଭଯାଵହମ୍ ॥ 5 ॥
ଵିଭୀଷଣଵଚ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵାଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଶୁଭଲକ୍ଷଣଃ ।
ଵଵର୍ଷଶରଵର୍ଷାଣିରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସୁତମ୍ପ୍ରତି ॥ 6 ॥
ଋକ୍ଷାଃଶାଖାମୃଗାଶ୍ଚୈଵଦ୍ରୁମଦ୍ରିନଖଯୋଧିନଃ ।
ଅଭ୍ଯଧାଵନ୍ତସହିତାସ୍ତଦନୀକମଵସ୍ଥିତମ୍ ॥ 7 ॥
ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚଶିତୈର୍ଭାଣୈରସିଭିଶ୍ଶକ୍ତିତୋମରୈଃ ।
ଉଦ୍ଯଦୈସସଂ ଵର୍ତନ୍ତସମରେକପିସୈନ୍ଯଜିଘାଂସଵଃ ॥ 8 ॥
ସ ସମ୍ପ୍ରହାରସ୍ତୁମୁଲଃସଞ୍ଜଜ୍ଞେକପିରକ୍ଷସାମ୍ ।
ଶବ୍ଦେନମହତାଲଙ୍କାନ୍ନାଦଯନ୍ଵୈସମନ୍ତତଃ ॥ 9 ॥
ଶସ୍ତ୍ରଶ୍ଚଵିଵିଧାକାରୈଶ୍ଶିତୈର୍ବାଣୈଶ୍ଚପାଦପୈଃ ।
ଉଦ୍ଯତୈର୍ଗିରିଶୃଙ୍ଗୈଶ୍ଚଘୋରୈରାକାଶମାଵୃତମ୍ ॥ 10 ॥
ତେରାକ୍ଷସାଵାନରେଷୁଵିକୃତାନନବାହଵଃ ।
ନିଵେଶଯନ୍ତଃଶସ୍ତ୍ରାଣିଚକ୍ରୁସ୍ତେସୁମହଦ୍ଭଯମ୍ ॥ 11 ॥
ତଥୈଵସକଲୈର୍ଵୃକ୍ଷୈର୍ଗିରିଶୃଙ୍ଗୈଶ୍ଚଵାନରାଃ ।
ଅଭିଜଘ୍ନୁଜଘ୍ନୁଶ୍ଚସମରେରାକ୍ଷସର୍ଷଭାନ୍ ॥ 12 ॥
ଋକ୍ଷଵାନରମୁଖ୍ଯୈଶ୍ଚମହାକାଯୈର୍ମହାବଲୈଃ ।
ରକ୍ଷସାଂଯୁଧ୍ଯମାନାନାମ୍ମହଦ୍ଭଯମଜାଯତ ॥ 13 ॥
ସ୍ଵମନୀକଂଵିଷଣ୍ଣନ୍ତୁଶ୍ରୁତ୍ଵାଶତ୍ରୁଭିରର୍ଦିତମ୍ ।
ଉଦତିଷ୍ଠତଦୁର୍ଦର୍ଷଃ ସ କର୍ମଣ୍ଯନନୁଷ୍ଠିତେ ॥ 14 ॥
ଵୃକ୍ଷାନ୍ଧକାରାନ୍ନିର୍ଗମ୍ଯଜାତକ୍ରୋଧଃ ସ ରାଵଣିଃ ।
ଆରୁରୋହରଥଂସଜ୍ଜମ୍ପୂର୍ଵଯୁକ୍ତଂସୁସଂଯତମ୍ ॥ 15 ॥
ସ ଭୀମକାର୍ମୁକଧରଃକାଲମେଘସମପ୍ରଭଃ ।
ରକ୍ତାସ୍ଯନଯନୋକୃଦ୍ଧୋମଭୌମୃତ୍ଯୁରିଵାନ୍ତକଃ ॥ 16 ॥
ଦୃଷ୍ଟଵୈଵତୁରଥସ୍ଥନ୍ତମ୍ପର୍ଯଵର୍ତତତଦ୍ବଲମ୍ ।
ରକ୍ଷସାମ୍ଭୀମଵେଗାନାଂଲକ୍ଷ୍ମଣେନଯୁଯୁତ୍ସତାମ୍ ॥ 17 ॥
ତସ୍ମିନ୍ କାଲେତୁହନୂମାନୁଦ୍ଯମ୍ଯସୁଦୁରାସଦମ୍ ।
ଧରଣୀଧରସଙ୍କାଶୋମହାଵୃକ୍ଷମରିନ୍ଦମଃ ॥ 18 ॥
ସ ରାକ୍ଷସାନାନ୍ତତ୍ସୈନ୍ଯଙ୍କାଲାଗ୍ନିରିଵନିର୍ଦହନ୍ ।
ଚକାରବହୁଭିର୍ଵକ୍ଷୈର୍ନିଃସଞ୍ଜ୍ଞଂଯୁଧିଵାନରଃ ॥ 19 ॥
ଵିଧ୍ଵଂସନ୍ତନ୍ତରସାଦୃଷ୍ଟଵୈଵପଵନାତ୍ମଜମ୍ ।
ରାକ୍ଷସାନାଂସହସ୍ରାଣିହନୂମନ୍ତମଵାକିରନ୍ ॥ 20 ॥
ଶିତଶୂଲଧରାଶ୍ଶୂଲୈରସିଭିଶ୍ଚାସିପାଣଯଃ ।
ଶକ୍ତିହସ୍ତାଶ୍ଚଭିଶ୍ଶକ୍ତିପଟ୍ଟସୈଃ ପଟ୍ଟସାଯୁଧାଃ ॥ 21 ॥
ପରିଘୈଶ୍ଚଗଦାଭିଶ୍ଚକୁନ୍ତୈଶ୍ଚଶୁଭଦର୍ଶନୈଃ ।
ଶତଶଶ୍ଚଶତଘ୍ନୀଭିରାଯସୈରପିମୁଦ୍ଗରୈଃ ॥ 22 ॥
ଘୋରୈଃପରଶୁଭିଶ୍ଚୈଵଭିଦନିପାଲୈଶ୍ଚରାକ୍ଷସାଃ ।
ମୁଷ୍ଟିଭିର୍ଵଜ୍ରକଲ୍ପୈଶ୍ଚତଲୈରଶନିସନ୍ନିଭୈଃ ॥ 23 ॥
ଅଭିଜଘ୍ନୁଃସମାସାଦ୍ଯସମନ୍ତାତ୍ପର୍ଵତୋପମମ୍ ।
ତେଷାମପି ଚ ସଙ୍ଗ୍ରୁଦ୍ଧଶ୍ଚକାରକଦନମ୍ମହତ୍ ॥ 24 ॥
ସ ଦଦର୍ଶକପିଶ୍ରେଷ୍ଠମଚଲୋପମମିନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ।
ସୂଦମାନମସନ୍ତ୍ରସ୍ତମମିତ୍ରାନ୍ ପଵନାତ୍ମଜମ୍ ॥ 25 ॥
ସ ସାରଥିମୁଵାଚେଦଂଯାହିଯତ୍ରୈଷଵାନରଃ ।
କ୍ଷଯମେଵହିନଃକୁର୍ଯାଦ୍ରାକ୍ଷସାମୁପେକ୍ଷିତଃ ॥ 26 ॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ସାରଥିସ୍ତେନଯଯୌଯତ୍ର ନ ମାରୁତିଃ ।
ଵହନ୍ ପରମଦୁର୍ଧର୍ଷଂସ୍ଥିତମିନ୍ଦ୍ରଜିତଂରଥେ ॥ 27 ॥
ସୋଽଭ୍ଯୁପେତ୍ଯଶରାନ୍ଖଙ୍ଗାନ୍ପଟ୍ଟସାସିପରଶ୍ଵଧାନ୍ ।
ଅଭ୍ଯଵର୍ଷତଦୁର୍ଧର୍ଷଃକପିମୂର୍ଥନିରାକ୍ଷସଃ ॥ 28 ॥
ତାନିଶସ୍ତ୍ରାଣିଘୋରାଣିପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ସ ମାରୁତିଃ ।
ରୋଷେଣମହତାଵିଷ୍ଟୋଵାକ୍ଯଞ୍ଚେଦମୁଵାଚ ହ ॥ 29 ॥
ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵଯଦିଶୂରୋଽସିରାଵଣାତ୍ମଜଦୁର୍ମତେ ।
ଵାଯୁପୁତ୍ରଂସମାସାଦ୍ଯ ନ ଜୀଵନ୍ ପ୍ରତିଯାସ୍ଯସି ॥ 30 ॥
ବାହୁଭ୍ଯାଂସମ୍ପ୍ରତିଯୁଧ୍ଯସ୍ଵଯଦିମେଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵମାହଵେ ।
ଵେଗଂସହସ୍ଵଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେତତସ୍ତ୍ଵଂରକ୍ଷସାଂଵରଃ ॥ 31 ॥
ହନୂମନ୍ତଞ୍ଜିଘାଂସନ୍ତଂସମୁଦ୍ଯତଶରାସନମ୍ ।
ରାଵଣାତ୍ମଜମାଚଷ୍ଟେ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଯ ଵିଭୀଷଣଃ ॥ 32 ॥
ଯସ୍ସଵାସଵନିର୍ଜେତାରାଵଣସ୍ଯାତ୍ମସମ୍ଭଵଃ ।
ସ ଏଷରଥମାସ୍ଥାଯହନୂମନ୍ତଞ୍ଜିଘାଂସତି ॥ 33 ॥
ତମପ୍ରତିମସଂସ୍ଥାନୈଶ୍ଶରୈଶ୍ଶତ୍ରୁନିଵାରଣୈଃ ।
ଜୀଵିତାନ୍ତକରୈର୍ଘୋରୈଃସୌମିତ୍ରେରାଵଣିଞ୍ଜହି ॥ 34 ॥
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତସ୍ତୁତଦାମହାତ୍ମାଵିଭୀଷଣେନାରିଵିଭୀଷଣେନ ।
ଦଦର୍ଶତମ୍ପର୍ଵତସନ୍ନିକାଶଂରଥସ୍ଥିତମ୍ଭୀମବଲନ୍ଦୁରାସଦମ୍ ॥ 35 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଷଡଶୀତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaḍaśītitamassargaḥ |
athatasyāmavasthāyāṃlakṣmaṇaṃrāvaṇānujaḥ |
pareṣāmahitaṃvākyamarthasādhakamabravīt || 1 ||
yadetadrākṣasānīkammeghaśyāmaṃvilokyate |
etadāyodhyatāṃśīghraṅkapibhipādapāyudhaiḥ || 2 ||
asyānīkasyamahatobhedaneyatalakṣmaṇa |
rākṣasendrasuto'pyatrabhinnedṛśyobhaviṣyati || 3 ||
satvamindrāśaniprakhyaiḥśarairavakiranparān |
abhidravāśuyāvadvainaitatkarmasamāpyate || 4 ||
ja hivīradurātmānammāyāparamadhārmikam |
rāvaṇiṅkrūrakarmāṇaṃsarvalokabhayāvaham || 5 ||
vibhīṣaṇavacśrutvālakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
vavarṣaśaravarṣāṇirākṣasendrasutamprati || 6 ||
ṛkṣāḥśākhāmṛgāścaivadrumadrinakhayodhinaḥ |
abhyadhāvantasahitāstadanīkamavasthitam || 7 ||
rākṣasāścaśitairbhāṇairasibhiśśaktitomaraiḥ |
udyadaisasaṃ vartantasamarekapisainyajighāṃsavaḥ || 8 ||
sa samprahārastumulaḥsañjajñekapirakṣasām |
śabdenamahatālaṅkānnādayanvaisamantataḥ || 9 ||
śastraścavividhākāraiśśitairbāṇaiścapādapaiḥ |
udyatairgiriśṛṅgaiścaghorairākāśamāvṛtam || 10 ||
terākṣasāvānareṣuvikṛtānanabāhavaḥ |
niveśayantaḥśastrāṇicakrustesumahadbhayam || 11 ||
tathaivasakalairvṛkṣairgiriśṛṅgaiścavānarāḥ |
abhijaghnujaghnuścasamarerākṣasarṣabhān || 12 ||
ṛkṣavānaramukhyaiścamahākāyairmahābalaiḥ |
rakṣasāṃyudhyamānānāmmahadbhayamajāyata || 13 ||
svamanīkaṃviṣaṇṇantuśrutvāśatrubhirarditam |
udatiṣṭhatadurdarṣaḥ sa karmaṇyananuṣṭhite || 14 ||
vṛkṣāndhakārānnirgamyajātakrodhaḥ sa rāvaṇiḥ |
āruroharathaṃsajjampūrvayuktaṃsusaṃyatam || 15 ||
sa bhīmakārmukadharaḥkālameghasamaprabhaḥ |
raktāsyanayanokṛddhomabhaumṛtyurivāntakaḥ || 16 ||
dṛṣṭavaivaturathasthantamparyavartatatadbalam |
rakṣasāmbhīmavegānāṃlakṣmaṇenayuyutsatām || 17 ||
tasmin kāletuhanūmānudyamyasudurāsadam |
dharaṇīdharasaṅkāśomahāvṛkṣamarindamaḥ || 18 ||
sa rākṣasānāntatsainyaṅkālāgnirivanirdahan |
cakārabahubhirvakṣairniḥsañjñaṃyudhivānaraḥ || 19 ||
vidhvaṃsantantarasādṛṣṭavaivapavanātmajam |
rākṣasānāṃsahasrāṇihanūmantamavākiran || 20 ||
śitaśūladharāśśūlairasibhiścāsipāṇayaḥ |
śaktihastāścabhiśśaktipaṭṭasaiḥ paṭṭasāyudhāḥ || 21 ||
parighaiścagadābhiścakuntaiścaśubhadarśanaiḥ |
śataśaścaśataghnībhirāyasairapimudgaraiḥ || 22 ||
ghoraiḥparaśubhiścaivabhidanipālaiścarākṣasāḥ |
muṣṭibhirvajrakalpaiścatalairaśanisannibhaiḥ || 23 ||
abhijaghnuḥsamāsādyasamantātparvatopamam |
teṣāmapi ca saṅgruddhaścakārakadanammahat || 24 ||
sa dadarśakapiśreṣṭhamacalopamamindrajit |
sūdamānamasantrastamamitrān pavanātmajam || 25 ||
sa sārathimuvācedaṃyāhiyatraiṣavānaraḥ |
kṣayamevahinaḥkuryādrākṣasāmupekṣitaḥ || 26 ||
ityuktassārathistenayayauyatra na mārutiḥ |
vahan paramadurdharṣaṃsthitamindrajitaṃrathe || 27 ||
so'bhyupetyaśarānkhaṅgānpaṭṭasāsiparaśvadhān |
abhyavarṣatadurdharṣaḥkapimūrthanirākṣasaḥ || 28 ||
tāniśastrāṇighorāṇipratigṛhya sa mārutiḥ |
roṣeṇamahatāviṣṭovākyañcedamuvāca ha || 29 ||
yudhyasvayadiśūro'sirāvaṇātmajadurmate |
vāyuputraṃsamāsādya na jīvan pratiyāsyasi || 30 ||
bāhubhyāṃsampratiyudhyasvayadimedvandvamāhave |
vegaṃsahasvadurbuddhetatastvaṃrakṣasāṃvaraḥ || 31 ||
hanūmantañjighāṃsantaṃsamudyataśarāsanam |
rāvaṇātmajamācaṣṭe lakṣmaṇāya vibhīṣaṇaḥ || 32 ||
yassavāsavanirjetārāvaṇasyātmasambhavaḥ |
sa eṣarathamāsthāyahanūmantañjighāṃsati || 33 ||
tamapratimasaṃsthānaiśśaraiśśatrunivāraṇaiḥ |
jīvitāntakarairghoraiḥsaumitrerāvaṇiñjahi || 34 ||
ityevamuktastutadāmahātmāvibhīṣaṇenārivibhīṣaṇena |
dadarśatamparvatasannikāśaṃrathasthitambhīmabalandurāsadam || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaḍaśītitamassargaḥ ||