📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.53 ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ - ତ୍ରିପଞ୍ଚାଶ ସର୍ଗଃ
5.53 Sundarakanda - Tripanchasha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରିପଞ୍ଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦଶଗ୍ରୀଵୋ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଦେଶକାଲହିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ଭ୍ରାତୁରୁତ୍ତରମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ସମ୍ଯଗୁକ୍ତଂ ହି ଭଵତା ଦୂତଵଧ୍ଯା ଵିଗର୍ହିତା ।
ଅଵଶ୍ଯଂ ତୁ ଵଧାଦନ୍ଯଃ କ୍ରିଯତାମସ୍ଯ ନିଗ୍ରହଃ ॥ 2 ॥
କପୀନାଂ କିଲ ଲାଙ୍ଗୂଲମିଷ୍ଟଂ ଭଵତି ଭୂଷଣମ୍ ।
ତଦସ୍ଯ ଦୀପ୍ଯତାଂ ଶୀଘ୍ରଂ ତେନ ଦଗ୍ଧେନ ଗଚ୍ଛତୁ ॥ 3 ॥
ତତଃ ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଵିମଂ ଦୀନମଙ୍ଗଵୈରୂପ୍ଯକର୍ଶିତମ୍ ।
ସମିତ୍ରଜ୍ଞାତଯସ୍ସର୍ଵେ ବାନ୍ଧଵାଃ ସସୁହୃଜ୍ଜନାଃ ॥ 4 ॥
ଆଜ୍ଞାପଯଦ୍ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଃ ପୁରଂ ସର୍ଵଂ ସଚତ୍ଵରମ୍ ।
ଲାଙ୍ଗୂଲେନ ପ୍ରଦୀପ୍ତେନ ରକ୍ଷୋଭିଃ ପରିଣୀଯତାମ୍ ॥ 5 ॥
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାକ୍ଷସାଃ କୋପକର୍ଶିତାଃ ।
ଵେଷ୍ଟଯନ୍ତି ସ୍ମ ଲାଙ୍ଗୂଲଂ ଜୀର୍ଣୈଃ କାର୍ପାସକୈଃ ପଟୈଃ ॥ 6 ॥
ସଂଵେଷ୍ଟ୍ଯମାନେ ଲାଙ୍ଗୂଲେ ଵ୍ଯଵର୍ଧତ ମହାକପିଃ ।
ଶୁଷ୍କମିନ୍ଧନମାସାଦ୍ଯ ଵନେଷ୍ଵିଵ ହୁତାଶନଃ ॥ 7 ॥
ତୈଲେନ ପରିଷିଚ୍ଯାଥ ତେଽଗ୍ନିଂ ତତ୍ରାଭ୍ଯପାତଯନ୍ ।
ଲାଙ୍ଗୂଲେନ ପ୍ରଦୀପ୍ତେନ ରାକ୍ଷସାଂସ୍ତାନପାତଯତ୍ ॥ 8 ॥
ରୋଷାମର୍ଷପରୀତାତ୍ମା ବାଲସୂର୍ଯସମାନନଃ ।
ଲାଙ୍ଗୂଲଂ ସମ୍ପ୍ରଦୀପ୍ତଂ ତୁ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତସ୍ଯ ହନୂମତଃ ॥ 9 ॥
ସହସ୍ତ୍ରୀବାଲଵୃଦ୍ଧାଶ୍ଚ ଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରୀତା ନିଶାଚରାଃ ।
ସ ଭୂଯଃ ସଙ୍ଗତୈଃ କ୍ରୂରୈର୍ରାକ୍ଷସୈର୍ହରିସତ୍ତମଃ ॥ 10 ॥
ନିବଦ୍ଧଃ କୃତଵାନ୍ଵୀରସ୍ତତ୍କାଲସଦୃଶୀଂ ମତିମ୍ ।
କାମଂ ଖଲୁ ନ ମେ ଶକ୍ତା ନିବଦ୍ଧସ୍ଯାପି ରାକ୍ଷସାଃ ॥ 11 ॥
ଛିତ୍ତ୍ଵା ପାଶାନ୍ ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ହନ୍ଯାମହମିମାନ୍ପୁନଃ ।
ଯଦି ଭର୍ତୁର୍ହିତାର୍ଥାଯ ଚରନ୍ତଂ ଭର୍ତୃଶାସନାତ୍ ॥ 12 ॥
ବଧ୍ନନ୍ତ୍ଯେତେ ଦୁରାତ୍ମନୋ ନ ତୁ ମେ ନିଷ୍କୃତିଃ କୃତା ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ପର୍ଯାପ୍ତୋ ରାକ୍ଷସାନାମହଂ ଯୁଧି ॥ 13 ॥
କିନ୍ତୁ ରାମସ୍ଯ ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥଂ ଵିଷହିଷ୍ଯେଽହମୀଦୃଶମ୍ ।
ଲଙ୍କା ଚାରଯିତଵ୍ଯା ଵୈ ପୁନରେଵ ଭଵେଦିତି ॥ 14 ॥
ରାତ୍ରୌ ନ ହି ସୁଦୃଷ୍ଟା ମେ ଦୁର୍ଗକର୍ମଵିଧାନତଃ ।
ଅଵଶ୍ଯମେଵ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯା ମଯା ଲଙ୍କା ନିଶାକ୍ଷଯେ ॥ 15 ॥
କାମଂ ବଦ୍ଧସ୍ଯ ମେ ଭୂଯଃ ପୁଚ୍ଛସ୍ଯୋଦ୍ଦୀପନେନ ଚ ।
ପୀଡାଂ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ରକ୍ଷାଂସି ନ ମେଽସ୍ତି ମନସଶ୍ଶ୍ରମଃ ॥ 16 ॥
ତତସ୍ତେ ସଂଵୃତାକାରଂ ସତ୍ତ୍ଵଵନ୍ତଂ ମହାକପିମ୍ ।
ପରିଗୃହ୍ଯ ଯଯୁର୍ହୃଷ୍ଟା ରାକ୍ଷସାଃ କପିକୁଞ୍ଜରମ୍ ॥ 17 ॥
ଶଙ୍ଖଭେରୀନିନାଦୈସ୍ତଂ ଘୋଷଯନ୍ତଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ ।
ରାକ୍ଷସାଃ କ୍ରୂରକର୍ମାଣଶ୍ଚାରଯନ୍ତି ସ୍ମ ତାଂ ପୁରୀମ୍ ॥ 18 ॥
ଅନ୍ଵୀଯମାନୋ ରକ୍ଷୋଭିର୍ଯଯୌ ସୁଖମରିନ୍ଦମଃ ।
ହନୁମାଂଶ୍ଚାରଯାମାସ ରାକ୍ଷସାନାଂ ମହାପୁରୀମ୍ ॥ 19 ॥
ଅଥାପଶ୍ଯଦ୍ଵିମାନାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ମହାକପିଃ ।
ସଂଵୃତାନ୍ ଭୂମିଭାଗାଂଶ୍ଚ ସୁଵିଭକ୍ତାଂଶ୍ଚ ଚତ୍ଵରାନ୍ ॥ 20 ॥
ଵୀଥୀଶ୍ଚ ଗୃହସମ୍ବାଧାଃ କପିଶ୍ଶୃଙ୍ଗାଟକାନି ଚ ।
ତଥା ରଥ୍ଯୋପରଥ୍ଯାଶ୍ଚ ତଥୈଵ ଗୃହକାନ୍ତରାନ୍ ॥ 21 ॥
ଗୃହାଂଶ୍ଚ ମେଘସଙ୍କାଶାନ୍ ଦଦର୍ଶ ପଵନାତ୍ମଜଃ ।
ଚତ୍ଵରେଷୁ ଚତୁଷ୍କେଷୁ ରାଜମାର୍ଗେ ତଥୈଵ ଚ ॥ 22 ॥
ଘୋଷଯନ୍ତି କପିଂ ସର୍ଵେ ଚାରୀକ ଇତି ରାକ୍ଷସାଃ ।
ସ୍ତ୍ରୀବାଲଵୃଦ୍ଧାଃ ନିର୍ଜଗ୍ମୁସ୍ତତ୍ର ତତ୍ର କୁତୂହଲାତ୍ ॥ 23 ॥
ତଂ ପ୍ରଦୀପିତଲାଙ୍ଗୂଲଂ ହନୁମନ୍ତଂ ଦିଦୃକ୍ଷଵଃ ।
ଦୀପ୍ଯମାନେ ତତସ୍ତତ୍ର ଲାଙ୍ଗୂଲାଗ୍ରେ ହନୂମତଃ ॥ 24 ॥
ରାକ୍ଷସ୍ଯସ୍ତା ଵିରୂପାକ୍ଷ୍ଯ ଶ୍ଶଂସୁର୍ଦେଵ୍ଯାସ୍ତଦପ୍ରିଯମ୍ ।
ଯସ୍ତ୍ଵଯା କୃତସଂଵାଦ ସ୍ସୀତେ ତାମ୍ରମୁଖଃ କପିଃ ॥ 25 ॥
ଲାଙ୍ଗୂଲେନ ପ୍ରଦୀପ୍ତେନ ସ ଏଷ ପରିଣୀଯତେ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଦ୍ଵଚନଂ କ୍ରୂରମାତ୍ମାପହରଣୋପମମ୍ ॥ 26 ॥
ଵୈଦେହୀ ଶୋକସନ୍ତପ୍ତା ହୁତାଶନମୁପାଗମତ୍ ।
ମଙ୍ଗଲାଭିମୁଖୀ ତସ୍ଯ ସା ତଦାଽସୀନ୍ମହାକପେଃ ॥ 27 ॥
ଉପତସ୍ଥେ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ପ୍ରଯତା ହଵ୍ଯଵାହନମ୍ ।
ଯଦ୍ଯସ୍ତି ପତିଶୁଶ୍ରୂଷା ଯଦ୍ଯସ୍ତି ଚରିତଂ ତପଃ ।
ଯଦି ଚାସ୍ତ୍ଯେକପତ୍ନୀତ୍ଵଂ ଶୀତୋ ଭଵ ହନୂମତଃ ॥ 28 ॥
ଯଦି କିଞ୍ଚିଦନୁକ୍ରୋଶସ୍ତସ୍ଯ ମଯ୍ଯସ୍ତି ଧୀମତଃ ॥ 29 ॥
ଯଦି ଵା ଭାଗ୍ଯଶେଷୋ ମେ ଶୀତୋ ଭଵ ହନୂମତଃ ।
ଯଦି ମାଂ ଵୃତ୍ତସମ୍ପନ୍ନାଂ ତତ୍ସମାଗମଲାଲସାମ୍ ॥ 30 ॥
ସ ଵିଜାନାତି ଧର୍ମାତ୍ମା ଶୀତୋ ଭଵ ହନୂମତଃ ।
ଯଦି ମାଂ ତାରଯେଦାର୍ଯସ୍ସୁଗ୍ରୀଵଃ ସତ୍ଯସଙ୍ଗରଃ ॥ 31 ॥
ଅସ୍ମାଦ୍ଧୁଃଖାମ୍ବୁସଂରୋଧାଚ୍ଛୀତୋ ଭଵ ହନୂମତଃ ।
ତତସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାର୍ଚିରଵ୍ଯଗ୍ରଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଶିଖୋଽନଲଃ ॥ 32 ॥
ଜଜ୍ଵାଲ ମୃଗଶାବାକ୍ଷ୍ଯା ଶ୍ଶଂସନ୍ନିଵ ଶିଵଂ କପେଃ ।
ହନୁମଜ୍ଜନକଶ୍ଚାପି ପୁଚ୍ଛାନଲଯୁତୋଽନିଲଃ ॥ 33 ॥
ଵଵୌ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ଯକରୋ ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରାଲେଯାନିଲଶୀତଲଃ ।
ଦହ୍ଯମାନେ ଚ ଲାଙ୍ଗୂଲେ ଚିନ୍ତଯାମାସ ଵାନରଃ ॥ 34 ॥
ପ୍ରଦୀପ୍ତୋଽଗ୍ନିରଯଂ କସ୍ମାନ୍ନ ମାଂ ଦହତି ସର୍ଵତଃ ।
ଦୃଶ୍ଯତେ ଚ ମହାଜ୍ଵାଲଃ କରୋତି ନ ଚ ମେ ରୁଜମ୍ ॥ 35 ॥
ଶିଶିରସ୍ଯେଵ ସଙ୍ଘାତୋ ଲାଙ୍ଗୂଲାଗ୍ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ ।
ଅଥଵା ତଦିଦଂ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ପ୍ଲଵତା ମଯା ॥ 36 ॥
ରାମପ୍ରଭାଵାଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ପର୍ଵତ ସ୍ସରିତାଂ ପତୌ ।
ଯଦି ତାଵତ୍ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ମୈନାକସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ ॥ 37 ॥
ରାମାର୍ଥଂ ସମ୍ଭ୍ରମସ୍ତାଦୃକ୍କିମଗ୍ନିର୍ନ କରିଷ୍ଯତି ।
ସୀତାଯାଶ୍ଚାନୃଶଂସ୍ଯେନ ତେଜସା ରାଘଵସ୍ଯ ଚ ॥ 38 ॥
ପିତୁଶ୍ଚ ମମ ସଖ୍ଯେନ ନ ମାଂ ଦହତି ପାଵକଃ ।
ଭୂଯସ୍ସ ଚିନ୍ତଯାମାସ ମୁହୂର୍ତଂ କପିକୁଞ୍ଜରଃ ॥ 39 ॥
ଉତ୍ପପାତାଥ ଵେଗେନ ନନାଦ ଚ ମହାକପିଃ ।
ପୁରଦ୍ଵାରଂ ତତଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶୈଲଶୃଙ୍ଗମିଵୋନ୍ନତମ୍ ॥ 40 ॥
ଵିଭକ୍ତରକ୍ଷସ୍ସମ୍ବାଧମାସସାଦାନିଲାତ୍ମଜଃ ।
ସ ଭୂତ୍ଵା ଶୈଲସଙ୍କାଶଃ କ୍ଷଣେନ ପୁନରାତ୍ମଵାନ୍ ॥ 41 ॥
ହ୍ରସ୍ଵତାଂ ପରମାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ବନ୍ଧନାନ୍ଯଵଶାତଯତ୍ ।
ଵିମୁକ୍ତଶ୍ଚାଭଵଛ୍ରଚୀମାନ୍ ପୁନଃ ପର୍ଵତସନ୍ନିଭଃ ॥ 42 ॥
ଵୀକ୍ଷମାଣଶ୍ଚ ଦଦୃଶେ ପରିଘଂ ତୋରଣାଶ୍ରିତମ୍ ।
ସ ତଂ ଗୃହ୍ଯ ମହାବାହୁଃ କାଲାଯସପରିଷ୍କୃତମ୍ ॥ 43 ॥
ରକ୍ଷିଣସ୍ତାନ୍ ପୁନସ୍ସର୍ଵାନ୍ସୂଦଯାମାସ ମାରୁତିଃ ।
ସ ତାନ୍ନିହତ୍ତ୍ଵା ରଣଚଣ୍ଡଵିକ୍ରମ ସ୍ସମୀକ୍ଷମାଣଃ ପୁନରେଵ ଲଙ୍କାମ୍ ।
ପ୍ରଦୀପ୍ତଲାଙ୍ଗୂଲକୃତାର୍ଚିମାଲୀ ପ୍ରକାଶତାଦିତ୍ଯ ଇଵାର୍ଚିମାଲୀ ॥ 44 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ତ୍ରିପଞ୍ଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha tripañcāśassargaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā daśagrīvo mahātmanaḥ |
deśakālahitaṃ vākyaṃ bhrāturuttaramabravīt || 1 ||
samyaguktaṃ hi bhavatā dūtavadhyā vigarhitā |
avaśyaṃ tu vadhādanyaḥ kriyatāmasya nigrahaḥ || 2 ||
kapīnāṃ kila lāṅgūlamiṣṭaṃ bhavati bhūṣaṇam |
tadasya dīpyatāṃ śīghraṃ tena dagdhena gacchatu || 3 ||
tataḥ paśyantvimaṃ dīnamaṅgavairūpyakarśitam |
samitrajñātayassarve bāndhavāḥ sasuhṛjjanāḥ || 4 ||
ājñāpayadrākṣasendraḥ puraṃ sarvaṃ sacatvaram |
lāṅgūlena pradīptena rakṣobhiḥ pariṇīyatām || 5 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā rākṣasāḥ kopakarśitāḥ |
veṣṭayanti sma lāṅgūlaṃ jīrṇaiḥ kārpāsakaiḥ paṭaiḥ || 6 ||
saṃveṣṭyamāne lāṅgūle vyavardhata mahākapiḥ |
śuṣkamindhanamāsādya vaneṣviva hutāśanaḥ || 7 ||
tailena pariṣicyātha te'gniṃ tatrābhyapātayan |
lāṅgūlena pradīptena rākṣasāṃstānapātayat || 8 ||
roṣāmarṣaparītātmā bālasūryasamānanaḥ |
lāṅgūlaṃ sampradīptaṃ tu draṣṭuṃ tasya hanūmataḥ || 9 ||
sahastrībālavṛddhāśca jagmuḥ prītā niśācarāḥ |
sa bhūyaḥ saṅgataiḥ krūrairrākṣasairharisattamaḥ || 10 ||
nibaddhaḥ kṛtavānvīrastatkālasadṛśīṃ matim |
kāmaṃ khalu na me śaktā nibaddhasyāpi rākṣasāḥ || 11 ||
chittvā pāśān samutpatya hanyāmahamimānpunaḥ |
yadi bharturhitārthāya carantaṃ bhartṛśāsanāt || 12 ||
badhnantyete durātmano na tu me niṣkṛtiḥ kṛtā |
sarveṣāmeva paryāpto rākṣasānāmahaṃ yudhi || 13 ||
kintu rāmasya prītyarthaṃ viṣahiṣye'hamīdṛśam |
laṅkā cārayitavyā vai punareva bhavediti || 14 ||
rātrau na hi sudṛṣṭā me durgakarmavidhānataḥ |
avaśyameva draṣṭavyā mayā laṅkā niśākṣaye || 15 ||
kāmaṃ baddhasya me bhūyaḥ pucchasyoddīpanena ca |
pīḍāṃ kurvantu rakṣāṃsi na me'sti manasaśśramaḥ || 16 ||
tataste saṃvṛtākāraṃ sattvavantaṃ mahākapim |
parigṛhya yayurhṛṣṭā rākṣasāḥ kapikuñjaram || 17 ||
śaṅkhabherīninādaistaṃ ghoṣayantaḥ svakarmabhiḥ |
rākṣasāḥ krūrakarmāṇaścārayanti sma tāṃ purīm || 18 ||
anvīyamāno rakṣobhiryayau sukhamarindamaḥ |
hanumāṃścārayāmāsa rākṣasānāṃ mahāpurīm || 19 ||
athāpaśyadvimānāni vicitrāṇi mahākapiḥ |
saṃvṛtān bhūmibhāgāṃśca suvibhaktāṃśca catvarān || 20 ||
vīthīśca gṛhasambādhāḥ kapiśśṛṅgāṭakāni ca |
tathā rathyoparathyāśca tathaiva gṛhakāntarān || 21 ||
gṛhāṃśca meghasaṅkāśān dadarśa pavanātmajaḥ |
catvareṣu catuṣkeṣu rājamārge tathaiva ca || 22 ||
ghoṣayanti kapiṃ sarve cārīka iti rākṣasāḥ |
strībālavṛddhāḥ nirjagmustatra tatra kutūhalāt || 23 ||
taṃ pradīpitalāṅgūlaṃ hanumantaṃ didṛkṣavaḥ |
dīpyamāne tatastatra lāṅgūlāgre hanūmataḥ || 24 ||
rākṣasyastā virūpākṣya śśaṃsurdevyāstadapriyam |
yastvayā kṛtasaṃvāda ssīte tāmramukhaḥ kapiḥ || 25 ||
lāṅgūlena pradīptena sa eṣa pariṇīyate |
śrutvā tadvacanaṃ krūramātmāpaharaṇopamam || 26 ||
vaidehī śokasantaptā hutāśanamupāgamat |
maṅgalābhimukhī tasya sā tadā'sīnmahākapeḥ || 27 ||
upatasthe viśālākṣī prayatā havyavāhanam |
yadyasti patiśuśrūṣā yadyasti caritaṃ tapaḥ |
yadi cāstyekapatnītvaṃ śīto bhava hanūmataḥ || 28 ||
yadi kiñcidanukrośastasya mayyasti dhīmataḥ || 29 ||
yadi vā bhāgyaśeṣo me śīto bhava hanūmataḥ |
yadi māṃ vṛttasampannāṃ tatsamāgamalālasām || 30 ||
sa vijānāti dharmātmā śīto bhava hanūmataḥ |
yadi māṃ tārayedāryassugrīvaḥ satyasaṅgaraḥ || 31 ||
asmāddhuḥkhāmbusaṃrodhācchīto bhava hanūmataḥ |
tatastīkṣṇārciravyagraḥ pradakṣiṇaśikho'nalaḥ || 32 ||
jajvāla mṛgaśābākṣyā śśaṃsanniva śivaṃ kapeḥ |
hanumajjanakaścāpi pucchānalayuto'nilaḥ || 33 ||
vavau svāsthyakaro devyāḥ prāleyānilaśītalaḥ |
dahyamāne ca lāṅgūle cintayāmāsa vānaraḥ || 34 ||
pradīpto'gnirayaṃ kasmānna māṃ dahati sarvataḥ |
dṛśyate ca mahājvālaḥ karoti na ca me rujam || 35 ||
śiśirasyeva saṅghāto lāṅgūlāgre pratiṣṭhitaḥ |
athavā tadidaṃ vyaktaṃ yaddṛṣṭaṃ plavatā mayā || 36 ||
rāmaprabhāvādāścaryaṃ parvata ssaritāṃ patau |
yadi tāvatsamudrasya mainākasya ca dhīmataḥ || 37 ||
rāmārthaṃ sambhramastādṛkkimagnirna kariṣyati |
sītāyāścānṛśaṃsyena tejasā rāghavasya ca || 38 ||
pituśca mama sakhyena na māṃ dahati pāvakaḥ |
bhūyassa cintayāmāsa muhūrtaṃ kapikuñjaraḥ || 39 ||
utpapātātha vegena nanāda ca mahākapiḥ |
puradvāraṃ tataśśrīmān śailaśṛṅgamivonnatam || 40 ||
vibhaktarakṣassambādhamāsasādānilātmajaḥ |
sa bhūtvā śailasaṅkāśaḥ kṣaṇena punarātmavān || 41 ||
hrasvatāṃ paramāṃ prāpto bandhanānyavaśātayat |
vimuktaścābhavachracīmān punaḥ parvatasannibhaḥ || 42 ||
vīkṣamāṇaśca dadṛśe parighaṃ toraṇāśritam |
sa taṃ gṛhya mahābāhuḥ kālāyasapariṣkṛtam || 43 ||
rakṣiṇastān punassarvānsūdayāmāsa mārutiḥ |
sa tānnihattvā raṇacaṇḍavikrama ssamīkṣamāṇaḥ punareva laṅkām |
pradīptalāṅgūlakṛtārcimālī prakāśatāditya ivārcimālī || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe tripañcāśassargaḥ ||