📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
4.21 କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡ - ଏକଵିଂଶ ସର୍ଗଃ
4.21 Kishkindhakanda - Ekavimsha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତୋ ନିପତିତାଂ ତାରାଂ ଚ୍ଯୁତାଂ ତାରାମିଵାମ୍ବରାତ୍ ।
ଶନୈରାଶ୍ଵାସଯାମାସ ହନୁମାନ୍ହରିଯୂଥପଃ ॥ 1 ॥
ଗୁଣଦୋଷକୃତଂ ଜନ୍ତୁସ୍ସ୍ଵକର୍ମ ଫଲହେତୁକମ୍ ।
ଅଵ୍ଯଗ୍ରସ୍ତଦଵାପ୍ନୋତି ସର୍ଵଂ ପ୍ରେତ୍ଯ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ ॥ 2 ॥
ଶୋଚ୍ଯା ଶୋଚସି କଂ ଶୋଚ୍ଯଂ ଦୀନଂ ଦୀନାଽନୁକମ୍ପସେ ।
କସ୍ଯ କୋଵାଽନୁଶୋଚ୍ଯୋଽସ୍ତି ଦେହେଽସ୍ମିନ୍ ବୁଦ୍ବୁଦୋପମେ ॥ 3 ॥
ଅଙ୍ଗଦସ୍ତୁ କୁମାରୋଽଯଂ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୋ ଜୀଵପୁତ୍ରଯା ।
ଅଯତ୍ଯାଂ ଚ ଵିଧେଯାନି ସମର୍ଥାନ୍ଯସ୍ଯ ଚିନ୍ତଯ ॥ 4 ॥
ଜାନାସ୍ଯନିଯତାମେଵଂ ଭୂତାନାମାଗତିଂ ଗତିମ୍ ।
ତସ୍ମାଚ୍ଛୁଭଂ ହି କର୍ତଵ୍ଯଂ ପଣ୍ଡିତେନୈହ ଲୌକିକମ୍ ॥ 5 ॥
ଯସ୍ମିନ୍ହରିସହସ୍ରାଣି ପ୍ରଯୁତାନ୍ଯର୍ବୁଦାନି ଚ ।
ଵର୍ତଯନ୍ତି କୃତାଂଶାନି ସୋଽଯଂ ଦିଷ୍ଟାନ୍ତମାଗତଃ ॥ 6 ॥
ଯଦଯଂ ନ୍ଯାଯଦୃଷ୍ଟାର୍ଥସ୍ସାମଦାନକ୍ଷମାପରଃ ।
ଗତୋ ଧର୍ମଜିତାଂ ଭୂମିଂ ନୈନଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି ॥ 7 ॥
ସର୍ଵେ ହି ହରିଶାର୍ଦୂଲାଃ ପୁତ୍ରଶ୍ଚାଯଂ ତଵାଙ୍ଗଦଃ ।
ଇଦଂ ହର୍ଯୃକ୍ଷପତିରାଜ୍ଯଂ ଚ ତ୍ଵତ୍ସନାଥମନିନ୍ଦିତେ ॥ 8 ॥
ତାଵିମୌ ଶୋକସନ୍ତପ୍ତୌ ଶନୈଃ ପ୍ରେରଯ ଭାମିନି ।
ତ୍ଵଯା ପରିଗୃହୀତୋଽଯମଙ୍ଗଦଶ୍ଶାସ୍ତୁ ମେଦିନୀମ୍ ॥ 9 ॥
ସନ୍ତତିଶ୍ଚ ଯଥା ଦୃଷ୍ଟା କୃତ୍ଯଂ ଯଚ୍ଚାପି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ ।
ରାଜ୍ଞସ୍ତତ୍କ୍ରିଯତାଂ ସର୍ଵମେଷ କାଲସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯଃ ॥ 10 ॥
ସଂସ୍କାର୍ଯୋ ହରିରାଜଶ୍ଚ ଅଙ୍ଗଦଶ୍ଚାଭିଷିଚ୍ଯତାମ୍ ।
ସିଂହାସନଗତଂ ପୁତ୍ରଂ ପଶ୍ଯନ୍ତୀ ଶାନ୍ତିମେଷ୍ଯସି ॥ 11 ॥
ସା ତସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭର୍ତୃଵ୍ଯସନପୀଡିତା ।
ଅବ୍ରଵୀଦୁତ୍ତରଂ ତାରା ହନୂମନ୍ତମଵସ୍ଥିତମ୍ ॥ 12 ॥
ଅଙ୍ଗଦପ୍ରତିରୂପାଣାଂ ପୁତ୍ରାଣାମେକତଶ୍ଶତମ୍ ।
ହତସ୍ଯାପ୍ଯସ୍ଯ ଵୀରସ୍ଯ ଗାତ୍ରସଂଶ୍ଲେଷଣଂ ଵରମ୍ ॥ 13 ॥
ନ ଚାହଂ ହରିରାଜସ୍ଯ ପ୍ରଭଵାମ୍ଯଙ୍ଗଦସ୍ଯ ଵା ।
ପିତୃଵ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ସର୍ଵକାର୍ଯେଷ୍ଵନନ୍ତରଃ ॥ 14 ॥
ନ ହ୍ଯେଷାବୁଦ୍ଧିରାସ୍ଥେଯା ହନୂମନ୍ନଙ୍ଗଦଂ ପ୍ରତି ।
ପିତା ହି ବନ୍ଧୁଃ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ନ ମାତା ହରିସତ୍ତମ ॥ 15 ॥
ନ ହି ମମ ହରିରାଜସଂଶ୍ରଯାତ୍ କ୍ଷମତରମସ୍ତି ପରତ୍ର ଚେହ ଵା ।
ଅଭିମୁଖହତଵୀରସେଵିତଂ ଶଯନମିଦଂ ମମ ସେଵିତୁଂ କ୍ଷମମ୍ ॥ 16 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡେ ଏକଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ekaviṃśassargaḥ |
tato nipatitāṃ tārāṃ cyutāṃ tārāmivāmbarāt |
śanairāśvāsayāmāsa hanumānhariyūthapaḥ || 1 ||
guṇadoṣakṛtaṃ jantussvakarma phalahetukam |
avyagrastadavāpnoti sarvaṃ pretya śubhāśubham || 2 ||
śocyā śocasi kaṃ śocyaṃ dīnaṃ dīnā'nukampase |
kasya kovā'nuśocyo'sti dehe'smin budbudopame || 3 ||
aṅgadastu kumāro'yaṃ draṣṭavyo jīvaputrayā |
ayatyāṃ ca vidheyāni samarthānyasya cintaya || 4 ||
jānāsyaniyatāmevaṃ bhūtānāmāgatiṃ gatim |
tasmācchubhaṃ hi kartavyaṃ paṇḍitenaiha laukikam || 5 ||
yasminharisahasrāṇi prayutānyarbudāni ca |
vartayanti kṛtāṃśāni so'yaṃ diṣṭāntamāgataḥ || 6 ||
yadayaṃ nyāyadṛṣṭārthassāmadānakṣamāparaḥ |
gato dharmajitāṃ bhūmiṃ nainaṃ śocitumarhasi || 7 ||
sarve hi hariśārdūlāḥ putraścāyaṃ tavāṅgadaḥ |
idaṃ haryṛkṣapatirājyaṃ ca tvatsanāthamanindite || 8 ||
tāvimau śokasantaptau śanaiḥ preraya bhāmini |
tvayā parigṛhīto'yamaṅgadaśśāstu medinīm || 9 ||
santatiśca yathā dṛṣṭā kṛtyaṃ yaccāpi sāmpratam |
rājñastatkriyatāṃ sarvameṣa kālasya niścayaḥ || 10 ||
saṃskāryo harirājaśca aṅgadaścābhiṣicyatām |
siṃhāsanagataṃ putraṃ paśyantī śāntimeṣyasi || 11 ||
sā tasya vacanaṃ śrutvā bhartṛvyasanapīḍitā |
abravīduttaraṃ tārā hanūmantamavasthitam || 12 ||
aṅgadapratirūpāṇāṃ putrāṇāmekataśśatam |
hatasyāpyasya vīrasya gātrasaṃśleṣaṇaṃ varam || 13 ||
na cāhaṃ harirājasya prabhavāmyaṅgadasya vā |
pitṛvyastasya sugrīvassarvakāryeṣvanantaraḥ || 14 ||
na hyeṣābuddhirāstheyā hanūmannaṅgadaṃ prati |
pitā hi bandhuḥ putrasya na mātā harisattama || 15 ||
na hi mama harirājasaṃśrayāt kṣamataramasti paratra ceha vā |
abhimukhahatavīrasevitaṃ śayanamidaṃ mama sevituṃ kṣamam || 16 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ekaviṃśassargaḥ ||