śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptasaptatitamassargaḥ |
gate rāme praśāntātmā rāmo dāśarathirdhanuḥ |
varuṇāyāprameyāya dadau haste sasāyakam || 1 ||
abhivādya tato rāmo vasiṣṭhapramukhānṛṣīn |
pitaraṃ vihvalaṃ dṛṣṭvā provāca raghunandanaḥ || 2 ||
jāmadagnyo gato rāmaḥ prayātu caturaṅgiṇī |
ayodhyābhimukhī senā tvayā nāthena pālitā || 3 ||
sandiśasva mahārāja senāṃ tvacchāsane sthitām |
śāsanaṃ kāṅkṣate senā cātakālirjalaṃ yathā || 4 ||
rāmasya vacanaṃ śrutvā rājā daśaratha ssutam |
bāhubhyāṃ sampariṣvajya mūrdhni cāghrāya rāghavam || 5 ||
gato rāma iti śrutvā hṛṣṭaḥ pramudito nṛpaḥ |
punarjātaṃ tadā mene putramātmānameva ca || 6 ||
codayāmāsa tāṃ senāṃ jagāmāśu tataḥ purīm |
patākādhvajinīṃ ramyāṃ tūryodghuṣṭanināditām || 7 ||
siktarāja pathāṃ ramyāṃ prakīrṇakusumotkarām |
rājapraveśasumukhaiḥ paurairmaṅgalavādibhiḥ || 8 ||
sampūrṇāṃ prāviśadrājā janaughaissamalaṅkṛtām |
pauraiḥ pratyudgato dūraṃ dvijaiśca puravāsibhiḥ |
putrairanugata śśrīmān śrīmadbhiśca mahāyaśāḥ || 9 ||
praviveśa gṛhaṃ rājā himavatsadṛśaṃ punaḥ |
nananda sajano rājā gṛhe kāmai ssupūjitaḥ || 10 ||
kausalyā ca sumitrā ca kaikeyī ca sumadhyamā |
vadhūpratigrahe yuktā yāścānyā rājayoṣitaḥ || 11 ||
tatassītāṃ mahābhāgāmūrmilāṃ ca yaśasvinīm |
kuśadhvajasute cobhe jagṛhurnṛpapatnayaḥ || 12 ||
maṅgalālambhanaiścāpi śobhitāḥ kṣaumavāsasaḥ |
devatāyatanānyāśu sarvāstāḥ pratyapūjayan || 13 ||
abhivādyābhivādyāṃśca sarvā rājasutāstadā |
svaṃ svaṃ gṛhamathāsādya kuberabhavanopamam || 14 ||
gobhirdhanaiśca dhānyaiśca tarpayitvā dvijottamān |
remire muditāḥ sarvā bhartṛbhiḥ sahitā rahaḥ || 15 ||
kumārāśca mahātmāno vīryeṇāpratimā bhuvi |
kṛtadārāḥ kṛtāstrāśca sadhanāḥ sasuhṛjjanāḥ || 16 ||
śuśrūṣamāṇāḥ pitaraṃ vartayanti nararṣabhāḥ |
kasyacittvatha kālasya rājā daśarathaḥ sutam || 17 ||
bharataṃ kaikayīputra mabravīdraghunandanaḥ |
ayaṃ kekayarājasya putro vasati putraka || 18 ||
tvāṃ netumāgato vīra yudhājinmātulastava |
prārthitastena dharmajña midhilāyāmahaṃ tathā || 19 ||
ṛṣimadhye tu tasya tvaṃ prītiṃ kartumihārhasi |
śrutvā daśarathasyaitadbharataḥ kaikayīsutaḥ || 20 ||
abhivādya guruṃ rāmaṃ pariṣvajya ca lakṣmaṇam |
gamanāyābhicakrāma śatrughnasahitastadā || 21 ||
āpṛcchya pitaraṃ śūro rāmaṃ cākliṣṭakāriṇam |
mātṛścāpi naraśreṣṭha śśatrughnasahito yayau || 22 ||
gate tu bharate rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
pitaraṃ devasaṃṅkāśaṃ pūjayāmāsatustadā || 23 ||
piturājñāṃ puraskṛtya paurakāryāṇi sarvaśaḥ |
cakāra rāmo dharmātmā priyāṇi ca hitāni ca || 24 ||
mātṛbhyo mātṛkāryāṇi kṛtvā paramayantritaḥ |
gurūṇāṃ gurukāryāṇi kāle kāle'nvavaikṣata || 25 ||
evaṃ daśarathaḥ prīto brāhmaṇā naigamāstathā |
rāmasya śīlavṛttena sarve viṣayavāsinaḥ || 26 ||
teṣāmatiyaśā loke rāma ssatyaparākramaḥ |
svayambhūriva bhūtānāṃ babhūva guṇavattaraḥ || 27 ||
rāmastu sītayā sārdhaṃ vijahāra bahūnṛtūn |
manassvī tadgatastasyāḥ nityaṃ hṛdi samarpitaḥ || 28 ||
priyā tu sītā rāmasya dārāḥ pitṛkṛtā iti |
guṇādrūpaguṇāccāpi prītirbhūyo'bhyavardhata || 29 ||
tasyāśca bhartā dviguṇaṃ hṛdaye parivartate |
antarjātamapi vyaktamākhyāti hṛdayaṃ hṛdā || 30 ||
tasya bhūyo viśeṣeṇa maithilī janakātmajā |
devatābhi ssamā rūpe sītā śrīriva rūpiṇī || 31 ||
tayā sa rājarṣisuto'bhirāmayā sameyivānuttamarājakanyayā |
atīva rāma śśuśubhe'bhirāmayā |
vibhu śśriyā viṣṇurivāmareśvaraḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptasaptatitamassargaḥ ||