📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.74 ବାଲକାଣ୍ଡ - ଚତୁଃସପ୍ତତିତମ ସର୍ଗଃ
1.74 Balakanda - Chatuhsaptatitama Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁଃସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅଥ ରାତ୍ର୍ଯାଂ ଵ୍ଯତୀତାଯାଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାମୁନିଃ ।
ଆପୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୌ ଚ ରାଜାନୌ ଜଗାମୋତ୍ତରପର୍ଵତମ୍ ॥ 1 ॥
ଆଶୀର୍ଭିଃ ପୂରଯିତ୍ଵା ଚ କୁମାରାଂଶ୍ଚ ସରାଘଵାନ୍ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରେ ଗତେ ରାଜା ଵୈଦେହଂ ମିଥିଲାଧିପମ୍ ।
ଆପୃଷ୍ଟ୍ଵାଽଥ ଜଗାମାଶୁ ରାଜା ଦଶରଥଃ ପୁରୀମ୍ ॥ 2 ॥
ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ତଂ ତୁ ରାଜାନମନ୍ଵଗଚ୍ଛନ୍ନରାଧିପଃ ॥ 3 ॥
ଅଥ ରାଜା ଵିଦେହାନାଂ ଦଦୌ କନ୍ଯାଧନଂ ବହୁ ।
ଗଵାଂ ଶତସହସ୍ରାଣି ବହୂନି ମିଥିଲେଶ୍ଵରଃ ।
କମ୍ବଲାନାଂ ଚ ମୁଖ୍ଯାନାଂ କ୍ଷୌମକୋଟ୍ଯମ୍ବରାଣି ଚ ॥ 4 ॥
ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥପାଦାତଂ ଦିଵ୍ଯରୂପଂ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତମ୍ ।
ଦଦୌ କନ୍ଯାପିତା ତାସାଂ ଦାସୀଦାସମନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 5 ॥
ହିରଣ୍ଯସ୍ଯ ସୁଵର୍ଣସ୍ଯ ମୁକ୍ତାନାଂ ଵିଦ୍ରୁମସ୍ଯ ଚ ॥ 6 ॥
ଦଦୌ ପରମସଂହୃଷ୍ଟଃ କନ୍ଯାଧନମନୁତ୍ତମମ୍ ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ବହୁ ଧନଂ ରାଜା ସମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ପାର୍ଥିଵମ୍ ॥ 7 ॥
ପ୍ରଵିଵେଶ ସ୍ଵନିଲଯଂ ମିଥିଲାଂ ମିଥିଲେଶ୍ଵରଃ ।
ରାଜାଽପ୍ଯଯୋଧ୍ଯାଧିପତିସ୍ସହ ପୁତ୍ରୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ ।
ଋଷୀନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଜଗାମ ସବଲାନୁଗଃ ॥ 8 ॥
ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ତଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ସର୍ଷିସଙ୍ଘଂ ସରାଘଵମ୍ ॥ 9 ॥
ଘୋରାଃ ସ୍ମ ପକ୍ଷିଣୋ ଵାଚୋ ଵ୍ଯାହରନ୍ତି ତତସ୍ତତଃ ।
ଭୌମାଶ୍ଚୈଵ ମୃଗା ସ୍ସର୍ଵେ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ସ୍ମ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ 10 ॥
ତାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜଶାର୍ଦୂଲୋ ଵସିଷ୍ଠଂ ପର୍ଯପୃଚ୍ଛତ ।
ଅସୌମ୍ଯାଃ ପକ୍ଷିଣୋ ଘୋରା ମୃଗାଶ୍ଚାପି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଃ ॥ 11 ॥
କିମିଦଂ ହୃଦଯୋତ୍କମ୍ପି ମନୋ ମମ ଵିଷୀଦତି ।
ରାଜ୍ଞୋ ଦଶରଥସ୍ଯୈତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ମହାନୃଷିଃ ॥ 12 ॥
ଉଵାଚ ମଧୁରାଂ ଵାଣୀଂ ଶ୍ରୂଯତାମସ୍ଯ ଯତ୍ଫଲମ୍ ।
ଉପସ୍ଥିତଂ ଭଯଂ ଘୋରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପକ୍ଷିମୁଖାଚ୍ଚ୍ଯୁତମ୍ ॥ 13 ॥
ମୃଗାଃ ପ୍ରଶମଯନ୍ତ୍ଯେତେ ସନ୍ତାପସ୍ତ୍ଯଜ୍ଯତାମଯମ୍ ।
ତେଷାଂ ସଂଵଦତାଂ ତତ୍ର ଵାଯୁଃ ପ୍ରାଦୁର୍ବଭୂଵ ହ ॥ 14 ॥
କମ୍ପଯନ୍ ପୃଥିଵୀଂ ସର୍ଵାଂ ପାତଯଂଶ୍ଚ ଦ୍ରୁମାଞ୍ଚ୍ଛୁଭାନ୍ ।
ତମସା ସଂଵୃତସ୍ସୂର୍ଯ ସ୍ସର୍ଵା ନ ପ୍ରବଭୁର୍ଦିଶ ॥ 15 ॥
ଭସ୍ମନା ଚାଵୃତଂ ସର୍ଵଂ ସମ୍ମୂଢମିଵ ତଦ୍ବଲମ୍ ।
ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚର୍ଷଯଶ୍ଚାନ୍ଯେ ରାଜା ଚ ସସୁତସ୍ତଦା ॥ 16 ॥
ସଂସଜ୍ଞା ଇଵ ତତ୍ରାସନ୍ ସର୍ଵମନ୍ଯଦ୍ଵିଚେତନମ୍ ।
ତସ୍ମିଂସ୍ତମସି ଘୋରେ ତୁ ଭସ୍ମଚ୍ଛନ୍ନେଵ ସା ଚମୂଃ ॥ 17 ॥
ଦଦର୍ଶ ଭୀମସଙ୍କାଶଂ ଜଟାମଣ୍ଡଲଧାରିଣମ୍ ।
ଭାର୍ଗଵଂ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯଂ ତଂ ରାଜରାଜଵିମର୍ଦିନମ୍ ॥ 18 ॥
କୈଲାସମିଵ ଦୁର୍ଧର୍ଷଂ କାଲାଗ୍ନିମିଵ ଦୁସ୍ସହମ୍ ।
ଜ୍ଵଲନ୍ତମିଵ ତେଜୋଭିର୍ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯଂ ପୃଥଗ୍ଜନୈଃ ॥ 19 ॥
ସ୍କନ୍ଧେ ଚାସଜ୍ଯ ପରଶୁଂ ଧନୁର୍ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଗଣୋପମମ୍ ।
ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଶରମୁଖ୍ଯଂ ଚ ତ୍ରିପୁରଘ୍ନଂ ଯଥା ଶିଵମ୍ ॥ 20 ॥
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୀମସଙ୍କାଶଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତମିଵ ପାଵକମ୍ ।
ଵସିଷ୍ଠପ୍ରମୁଖା ଵିପ୍ରା ଜପହୋମପରାଯଣାଃ ॥ 21 ॥
ସଙ୍ଗତା ମୁନଯସ୍ସର୍ଵେ ସଞ୍ଜଜଲ୍ପୁରଥୋ ମିଥଃ ।
କଚ୍ଚିତ୍ପିତୃଵଧାମର୍ଷୀ କ୍ଷତ୍ରଂ ନୋତ୍ସାଦଯିଷ୍ଯତି ॥ 22 ॥
ପୂର୍ଵଂ କ୍ଷତ୍ରଵଧଂ କୃତ୍ଵା ଗତମନ୍ଯୁର୍ଗତଜ୍ଵରଃ ।
କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯୋତ୍ସାଦନଂ ଭୂଯୋ ନ ଖଲ୍ଵସ୍ଯ ଚିକୀର୍ଷିତମ୍ ॥ 23 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାଽର୍ଘ୍ଯମାଦାଯ ଭାର୍ଗଵଂ ଭୀମଦର୍ଶନମ୍ ।
ଋଷଯୋ ରାମ ରାମେତି ଵଚୋ ମଧୁରମବ୍ରୁଵନ୍ ॥ 24 ॥
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତୁ ତାଂ ପୂଜାମୃଷିଦତ୍ତାଂ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ।
ରାମଂ ଦାଶରଥିଂ ରାମୋ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯୋଽଭ୍ଯଭାଷତ ॥ 25 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ଚତୁଃସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha catuḥsaptatitamassargaḥ |
atha rātryāṃ vyatītāyāṃ viśvāmitro mahāmuniḥ |
āpṛṣṭvā tau ca rājānau jagāmottaraparvatam || 1 ||
āśīrbhiḥ pūrayitvā ca kumārāṃśca sarāghavān |
viśvāmitre gate rājā vaidehaṃ mithilādhipam |
āpṛṣṭvā'tha jagāmāśu rājā daśarathaḥ purīm || 2 ||
gacchantaṃ taṃ tu rājānamanvagacchannarādhipaḥ || 3 ||
atha rājā videhānāṃ dadau kanyādhanaṃ bahu |
gavāṃ śatasahasrāṇi bahūni mithileśvaraḥ |
kambalānāṃ ca mukhyānāṃ kṣaumakoṭyambarāṇi ca || 4 ||
hastyaśvarathapādātaṃ divyarūpaṃ svalaṅkṛtam |
dadau kanyāpitā tāsāṃ dāsīdāsamanuttamam || 5 ||
hiraṇyasya suvarṇasya muktānāṃ vidrumasya ca || 6 ||
dadau paramasaṃhṛṣṭaḥ kanyādhanamanuttamam |
dattvā bahu dhanaṃ rājā samanujñāpya pārthivam || 7 ||
praviveśa svanilayaṃ mithilāṃ mithileśvaraḥ |
rājā'pyayodhyādhipatissaha putrairmahātmabhiḥ |
ṛṣīn sarvān puraskṛtya jagāma sabalānugaḥ || 8 ||
gacchantaṃ taṃ naravyāghraṃ sarṣisaṅghaṃ sarāghavam || 9 ||
ghorāḥ sma pakṣiṇo vāco vyāharanti tatastataḥ |
bhaumāścaiva mṛgā ssarve gacchanti sma pradakṣiṇam || 10 ||
tān dṛṣṭvā rājaśārdūlo vasiṣṭhaṃ paryapṛcchata |
asaumyāḥ pakṣiṇo ghorā mṛgāścāpi pradakṣiṇāḥ || 11 ||
kimidaṃ hṛdayotkampi mano mama viṣīdati |
rājño daśarathasyaitacchrutvā vākyaṃ mahānṛṣiḥ || 12 ||
uvāca madhurāṃ vāṇīṃ śrūyatāmasya yatphalam |
upasthitaṃ bhayaṃ ghoraṃ divyaṃ pakṣimukhāccyutam || 13 ||
mṛgāḥ praśamayantyete santāpastyajyatāmayam |
teṣāṃ saṃvadatāṃ tatra vāyuḥ prādurbabhūva ha || 14 ||
kampayan pṛthivīṃ sarvāṃ pātayaṃśca drumāñcchubhān |
tamasā saṃvṛtassūrya ssarvā na prababhurdiśa || 15 ||
bhasmanā cāvṛtaṃ sarvaṃ sammūḍhamiva tadbalam |
vasiṣṭhaścarṣayaścānye rājā ca sasutastadā || 16 ||
saṃsajñā iva tatrāsan sarvamanyadvicetanam |
tasmiṃstamasi ghore tu bhasmacchanneva sā camūḥ || 17 ||
dadarśa bhīmasaṅkāśaṃ jaṭāmaṇḍaladhāriṇam |
bhārgavaṃ jāmadagnyaṃ taṃ rājarājavimardinam || 18 ||
kailāsamiva durdharṣaṃ kālāgnimiva dussaham |
jvalantamiva tejobhirdurnirīkṣyaṃ pṛthagjanaiḥ || 19 ||
skandhe cāsajya paraśuṃ dhanurvidyudgaṇopamam |
pragṛhya śaramukhyaṃ ca tripuraghnaṃ yathā śivam || 20 ||
taṃ dṛṣṭvā bhīmasaṅkāśaṃ jvalantamiva pāvakam |
vasiṣṭhapramukhā viprā japahomaparāyaṇāḥ || 21 ||
saṅgatā munayassarve sañjajalpuratho mithaḥ |
kaccitpitṛvadhāmarṣī kṣatraṃ notsādayiṣyati || 22 ||
pūrvaṃ kṣatravadhaṃ kṛtvā gatamanyurgatajvaraḥ |
kṣatrasyotsādanaṃ bhūyo na khalvasya cikīrṣitam || 23 ||
evamuktvā'rghyamādāya bhārgavaṃ bhīmadarśanam |
ṛṣayo rāma rāmeti vaco madhuramabruvan || 24 ||
pratigṛhya tu tāṃ pūjāmṛṣidattāṃ pratāpavān |
rāmaṃ dāśarathiṃ rāmo jāmadagnyo'bhyabhāṣata || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe catuḥsaptatitamassargaḥ ||