📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.67 ବାଲକାଣ୍ଡ - ସପ୍ତଷଷ୍ଟିତମ ସର୍ଗଃ
1.67 Balakanda - Saptashashtitama Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
. ଜନକସ୍ଯ ଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାମୁନିଃ ।
ଧନୁର୍ଦର୍ଶଯ ରାମାଯ ଇତି ହୋଵାଚ ପାର୍ଥିଵମ୍ ॥ 1 ॥
ତତସ୍ସ ରାଜା ଜନକଃ ସାମନ୍ତାନ୍ଵ୍ଯାଦିଦେଶ ହ ।
ଧନୁରାନୀଯତାଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯଵିଭୂଷିତମ୍ ॥ 2 ॥
ଜନକେନ ସମାଦିଷ୍ଟାଃ ସଚିଵା ପ୍ରାଵିଶନ୍ ପୁରୀମ୍ ।
ତଦ୍ଧନୁଃ ପୁରତଃ କୃତ୍ଵା ନିର୍ଜଗ୍ମୁଃ ପାର୍ଥିଵାଜ୍ଞଯା ॥ 3 ॥
ନୃଣାଂ ଶତାନି ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଵ୍ଯାଯତାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ।
ମଞ୍ଜୂଷାମଷ୍ଟଚକ୍ରାଂ ତାଂ ସମୂହୁସ୍ତେ କଥଞ୍ଚନ ॥ 4 ॥
ତାମାଦାଯ ତୁ ମଞ୍ଜୂଷାମାଯସୀଂ ଯତ୍ର ତଦ୍ଧନୁଃ ।
ସୁରୋପମଂ ତେ ଜନକମୂଚୁର୍ନୃପତିମନ୍ତ୍ରିଣଃ ॥ 5 ॥
ଇଦଂ ଧନୁର୍ଵରଂ ରାଜନ୍ ପୂଜିତଂ ସର୍ଵରାଜଭିଃ ।
ମିଥିଲାଧିପ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦର୍ଶନୀଯଂ ଯଦିଚ୍ଛସି ॥ 6 ॥
ତେଷାଂ ନୃପୋ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୃତାଞ୍ଜଲିରଭାଷତ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତୌ ଚୋଭୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 7 ॥
ଇଦଂ ଧନୁର୍ଵରଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଜନକୈରଭିପୂଜିତମ୍ ।
ରାଜଭିଶ୍ଚ ମହାଵୀର୍ଯୈଃ ଅଶକ୍ତୈଃ ପୂରିତୁଂ ପୁରା ॥ 8 ॥
ନୈତତ୍ସୁରଗଣାସ୍ସର୍ଵେ ନାସୁରା ନ ଚ ରାକ୍ଷସାଃ ।
ଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷପ୍ରଵରାଃ ସକିନ୍ନରମହୋରଗାଃ ॥ 9 ॥
କ୍ଵ ଗତିର୍ମାନୁଷାଣାଂ ଚ ଧନୁଷୋଽସ୍ଯ ପ୍ରପୂରଣେ ।
ଆରୋପଣେ ସମାଯୋଗେ ଵେପନେ ତୋଲନେଽପି ଵା ॥ 10 ॥
ତଦେତଦ୍ଧନୁଷାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନୀତଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵ ।
ଦର୍ଶଯୈତନ୍ମହାଭାଗ ଅନଯୋଃ ରାଜପୁତ୍ରଯୋଃ ॥ 11 ॥
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜନକଭାଷିତମ୍ ।
ଵତ୍ସ ରାମ ଧନୁଃ ପଶ୍ଯ ଇତି ରାଘଵମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 12 ॥
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେର୍ଵଚନାଦ୍ରାମୋ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ତଦ୍ଧନୁଃ ।
ମଞ୍ଜୂଷାଂ ତାମପାଵୃତ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧନୁରଥାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 13 ॥
ଇଦଂ ଧନୁର୍ଵରଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସଂସ୍ପୃଶାମୀହ ପାଣିନା ।
ଯତ୍ନଵାଂଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯାମି ତୋଲନେ ପୂରଣେଽପି ଵା ॥ 14 ॥
ବାଢମିତ୍ଯେଵ ତଂ ରାଜା ମୁନିଶ୍ଚ ସମଭାଷତ ।
ଲୀଲଯା ସ ଧନୁର୍ମଧ୍ଯେ ଜଗ୍ରାହ ଵଚନାନ୍ମୁନେଃ ॥ 15 ॥
ପଶ୍ଯତାଂ ନୃପସହସ୍ରାଣାଂ ବହୂନାଂ ରଘୁନନ୍ଦନଃ ।
ଆରୋପଯତ୍ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ସଲୀଲମିଵ ତଦ୍ଧନୁଃ ॥ 16 ॥
ଆରୋପଯିତ୍ଵା ଧର୍ମାତ୍ମା ପୂରଯାମାସ ତଦ୍ଧନୁଃ ।
ତଦ୍ବଭଞ୍ଜ ଧନୁର୍ମଧ୍ଯେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମହାଯଶାଃ ॥ 17 ॥
ତସ୍ଯ ଶବ୍ଦୋ ମହାନାସୀତ୍ ନିର୍ଘାତସମନିସ୍ଵନଃ ।
ଭୂମିକମ୍ପଶ୍ଚ ସୁମହାନ୍ ପର୍ଵତସ୍ଯେଵ ଦୀର୍ଯତଃ ॥ 18 ॥
ନିପେତୁଶ୍ଚ ନରା ସ୍ସର୍ଵେ ତେନ ଶବ୍ଦେନ ମୋହିତାଃ ।
ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ମୁନିଵରଂ ରାଜାନଂ ତୌ ଚ ରାଘଵୌ ॥ 19 ॥
ପ୍ରତ୍ଯାଶ୍ଵସ୍ତେ ଜନେ ତସ୍ମିନ୍ରାଜା ଵିଗତସାଧ୍ଵସଃ ।
ଉଵାଚ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଵାକ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯଜ୍ଞୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵମ୍ ॥ 20 ॥
ଭଗଵନ୍ ଦୃଷ୍ଟଵୀର୍ଯୋ ମେ ରାମୋ ଦଶରଥାତ୍ମଜଃ ।
ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତମଚିନ୍ତ୍ଯଂ ଚ ନ ତର୍କିତମିଦଂ ମଯା ॥ 21 ॥
ଜନକାନାଂ କୁଲେ କୀର୍ତିମାହରିଷ୍ଯତି ମେ ସୁତା ।
ସୀତା ଭର୍ତାରମାସାଦ୍ଯ ରାମଂ ଦଶରଥାତ୍ମଜମ୍ ॥ 22 ॥
ମମ ସତ୍ଯା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଚ ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କେତି କୌଶିକ ।
ସୀତା ପ୍ରାଣୈର୍ବହୁମତା ଦେଯା ରାମାଯ ମେ ସୁତା ॥ 23 ॥
ଭଵତୋଽନୁମତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ମନ୍ତ୍ରିଣଃ ।
ମମ କୌଶିକ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଅଯୋଧ୍ଯାଂ ତ୍ଵରିତା ରଥୈଃ ॥ 24 ॥
ରାଜାନଂ ପ୍ରଶ୍ରିତୈର୍ଵାକ୍ଯୈରାନଯନ୍ତୁ ପୁରଂ ମମ ।
ପ୍ରଦାନଂ ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କାଯାଃ କଥଯନ୍ତୁ ଚ ସର୍ଵଶଃ ॥ 25 ॥
ମୁନିଗୁପ୍ତୌ ଚ କାକୁତ୍ସ୍ଥୌ କଥଯନ୍ତୁ ନୃପାଯ ଵୈ ।
ପ୍ରୀଯମାଣଂ ତୁ ରାଜାନମାନଯନ୍ତୁ ସୁଶୀଘ୍ରଗାଃ ॥ 26 ॥
କୌଶିକଶ୍ଚ ତଥେତ୍ଯାହ ରାଜା ଚାଭାଷ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରିଣଃ ॥ 27 ॥
ଅଯୋଧ୍ଯାଂ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଧର୍ମାତ୍ମା କୃତଶାସନାନ୍ ।
ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ସମାଖ୍ଯାତୁମାନେତୁଂ ଚ ନୃପଂ ତଦା ॥ 28 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptaṣaṣṭitamassargaḥ |
. janakasya vacaśśrutvā viśvāmitro mahāmuniḥ |
dhanurdarśaya rāmāya iti hovāca pārthivam || 1 ||
tatassa rājā janakaḥ sāmantānvyādideśa ha |
dhanurānīyatāṃ divyaṃ gandhamālyavibhūṣitam || 2 ||
janakena samādiṣṭāḥ sacivā prāviśan purīm |
taddhanuḥ purataḥ kṛtvā nirjagmuḥ pārthivājñayā || 3 ||
nṛṇāṃ śatāni pañcāśadvyāyatānāṃ mahātmanām |
mañjūṣāmaṣṭacakrāṃ tāṃ samūhuste kathañcana || 4 ||
tāmādāya tu mañjūṣāmāyasīṃ yatra taddhanuḥ |
suropamaṃ te janakamūcurnṛpatimantriṇaḥ || 5 ||
idaṃ dhanurvaraṃ rājan pūjitaṃ sarvarājabhiḥ |
mithilādhipa rājendra darśanīyaṃ yadicchasi || 6 ||
teṣāṃ nṛpo vacaḥ śrutvā kṛtāñjalirabhāṣata |
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ tau cobhau rāmalakṣmaṇau || 7 ||
idaṃ dhanurvaraṃ brahman janakairabhipūjitam |
rājabhiśca mahāvīryaiḥ aśaktaiḥ pūrituṃ purā || 8 ||
naitatsuragaṇāssarve nāsurā na ca rākṣasāḥ |
gandharvayakṣapravarāḥ sakinnaramahoragāḥ || 9 ||
kva gatirmānuṣāṇāṃ ca dhanuṣo'sya prapūraṇe |
āropaṇe samāyoge vepane tolane'pi vā || 10 ||
tadetaddhanuṣāṃ śreṣṭhamānītaṃ munipuṅgava |
darśayaitanmahābhāga anayoḥ rājaputrayoḥ || 11 ||
viśvāmitrastu dharmātmā śrutvā janakabhāṣitam |
vatsa rāma dhanuḥ paśya iti rāghavamabravīt || 12 ||
brahmarṣervacanādrāmo yatra tiṣṭhati taddhanuḥ |
mañjūṣāṃ tāmapāvṛtya dṛṣṭvā dhanurathābravīt || 13 ||
idaṃ dhanurvaraṃ brahman saṃspṛśāmīha pāṇinā |
yatnavāṃśca bhaviṣyāmi tolane pūraṇe'pi vā || 14 ||
bāḍhamityeva taṃ rājā muniśca samabhāṣata |
līlayā sa dhanurmadhye jagrāha vacanānmuneḥ || 15 ||
paśyatāṃ nṛpasahasrāṇāṃ bahūnāṃ raghunandanaḥ |
āropayatsa dharmātmā salīlamiva taddhanuḥ || 16 ||
āropayitvā dharmātmā pūrayāmāsa taddhanuḥ |
tadbabhañja dhanurmadhye naraśreṣṭho mahāyaśāḥ || 17 ||
tasya śabdo mahānāsīt nirghātasamanisvanaḥ |
bhūmikampaśca sumahān parvatasyeva dīryataḥ || 18 ||
nipetuśca narā ssarve tena śabdena mohitāḥ |
varjayitvā munivaraṃ rājānaṃ tau ca rāghavau || 19 ||
pratyāśvaste jane tasminrājā vigatasādhvasaḥ |
uvāca prāñjalirvākyaṃ vākyajño munipuṅgavam || 20 ||
bhagavan dṛṣṭavīryo me rāmo daśarathātmajaḥ |
atyadbhutamacintyaṃ ca na tarkitamidaṃ mayā || 21 ||
janakānāṃ kule kīrtimāhariṣyati me sutā |
sītā bhartāramāsādya rāmaṃ daśarathātmajam || 22 ||
mama satyā pratijñā ca vīryaśulketi kauśika |
sītā prāṇairbahumatā deyā rāmāya me sutā || 23 ||
bhavato'numate brahman śīghraṃ gacchantu mantriṇaḥ |
mama kauśika bhadraṃ te ayodhyāṃ tvaritā rathaiḥ || 24 ||
rājānaṃ praśritairvākyairānayantu puraṃ mama |
pradānaṃ vīryaśulkāyāḥ kathayantu ca sarvaśaḥ || 25 ||
muniguptau ca kākutsthau kathayantu nṛpāya vai |
prīyamāṇaṃ tu rājānamānayantu suśīghragāḥ || 26 ||
kauśikaśca tathetyāha rājā cābhāṣya mantriṇaḥ || 27 ||
ayodhyāṃ preṣayāmāsa dharmātmā kṛtaśāsanān |
yathāvṛttaṃ samākhyātumānetuṃ ca nṛpaṃ tadā || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptaṣaṣṭitamassargaḥ ||