📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.66 ବାଲକାଣ୍ଡ - ଷଟ୍ଷଷ୍ଟିତମ ସର୍ଗଃ
1.66 Balakanda - Shatshashtitama Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଷଟ୍ଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ କୃତକର୍ମା ନରାଧିପଃ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ମହାତ୍ମାନଂ ଆଜୁହାଵ ସରାଘଵମ୍ ॥ 1 ॥
ତମର୍ଚଯିତ୍ଵା ଧର୍ମାତ୍ମା ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା ।
ରାଘଵୌ ଚ ମହାତ୍ମାନୌ ତଦା ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ହ ॥ 2 ॥
ଭଗଵନ୍ ସ୍ଵାଗତଂ ତେଽସ୍ତୁ କିଂ କରୋମି ତଵାନଘ ।
ଭଵାନାଜ୍ଞାପଯତୁ ମାମାଜ୍ଞାପ୍ଯୋ ଭଵତା ହ୍ଯହମ୍ ॥ 3 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଜନକେନ ମହାତ୍ମନା ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମୁନିର୍ଵୀରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯଵିଶାରଦଃ ॥ 4 ॥
ପୁତ୍ରୌ ଦଶରଥସ୍ଯେମୌ କ୍ଷତ୍ରିଯୌ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତୌ ।
ଦ୍ରୁଷ୍ଟୁକାମୌ ଧନୁ ଶ୍ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଯଦେତତ୍ଵଯି ତିଷ୍ଠତି ॥ 5 ॥
ଏତଦ୍ଦର୍ଶଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ କୃତକାମୌ ନୃପାତ୍ମଜୌ ।
ଦର୍ଶନାଦସ୍ଯ ଧନୁଷୋ ଯଥେଷ୍ଟଂ ପ୍ରତିଯାସ୍ଯତଃ ॥ 6 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଜନକଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହାମୁନିମ୍ ।
ଶ୍ରୂଯତାମସ୍ଯ ଧନୁଷୋ ଯଦର୍ଥମିହ ତିଷ୍ଠତି ॥ 7 ॥
ଦେଵରାତ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ନିମେଷ୍ଷଷ୍ଠୋ ମହୀପତିଃ ।
ନ୍ଯାସୋଽଯଂ ତସ୍ଯ ଭଗଵନ୍ ହସ୍ତେ ଦତ୍ତୋ ମହାତ୍ମନା ॥ 8 ॥
ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞଵଧେ ପୂର୍ଵଂ ଧନୁରାଯମ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ।
ରୁଦ୍ରସ୍ତୁ ତ୍ରିଦଶାନ୍ ରୋଷାତ୍ସଲୀଲମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 9 ॥
ଯସ୍ମାଦ୍ଭାଗାର୍ଥିନୋ ଭାଗାନ୍ନାକଲ୍ପଯତ ମେ ସୁରାଃ ।
ଵରାଙ୍ଗାଣି ମହାର୍ହାଣି ଧନୁଷା ଶାତଯାମି ଵଃ ॥ 10 ॥
ତତୋ ଵିମନସସ୍ସର୍ଵେ ଦେଵା ଵୈ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵ ।
ପ୍ରସାଦଯନ୍ତି ଦେଵେଶଂ ତେଷାଂ ପ୍ରୀତୋଽଭଵଦ୍ଭଵଃ ॥ 11 ॥
ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତସ୍ସ ସର୍ଵେଷାଂ ଦଦୌ ତେଷାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ।
ତଦେତଦ୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଧନୂରତ୍ନଂ ମହାତ୍ମନଃ ।
ନ୍ଯାସଭୂତଂ ତଦା ନ୍ଯସ୍ତମସ୍ମାକଂ ପୂର୍ଵ କେ ଵିଭୋ ॥ 12 ॥
ଅଥ ମେ କୃଷତଃ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଲାଙ୍ଗୂଲାଦୁତ୍ଥିତା ମଯା ।
କ୍ଷେତ୍ରଂ ଶୋଧଯତା ଲବ୍ଧା ନାମ୍ନା ସୀତେତି ଵିଶ୍ରୁତା ॥ 13 ॥
ଭୂତଲାଦୁତ୍ଥିତା ସା ତୁ ଵ୍ଯଵର୍ଧତ ମମାତ୍ମଜା ।
ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କେତି ମେ କନ୍ଯା ସ୍ଥାପିତେଯମଯୋନିଜା ॥ 14 ॥
ଭୂତଲାଦୁତ୍ଥିତାଂ ତାଂ ତୁ ଵର୍ଧମାନାଂ ମମାତ୍ମଜାମ୍ ।
ଵରଯାମାସୁରାଗମ୍ଯ ରାଜାନୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵ ॥ 15 ॥
ତେଷାଂ ଵରଯତାଂ କନ୍ଯାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ପୃଥିଵୀକ୍ଷିତାମ୍ ।
ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କେତି ଭଗଵନ୍ ନ ଦଦାମି ସୁତାମହମ୍ ॥ 16 ॥
ତତସ୍ସର୍ଵେ ନୃପତଯ ସ୍ସମେତ୍ଯ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵ ।
ମିଥିଲାମଭ୍ଯୁପାଗମ୍ଯ ଵୀର୍ଯଜିଜ୍ଞାସଵସ୍ତଦା ॥ 17 ॥
ତେଷାଂ ଜିଜ୍ଞାସମାନାନାଂ ଵୀର୍ଯଂ ଧନୁରୁପାହୃତମ୍ ।
ନ ଶେକୁର୍ଗ୍ରହଣେ ତସ୍ଯ ଧନୁଷସ୍ତୋଲନେଽପି ଵା ॥ 18 ॥
ତେଷାଂ ଵୀର୍ଯଵତାଂ ଵୀର୍ଯମଲ୍ପଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମହାମୁନେ ।
ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତା ନୃପତଯସ୍ତନ୍ନିବୋଧ ତପୋଧନ ॥ 19 ॥
ତତଃ ପରମକୋପେନ ରାଜାନୋ ନୃପପୁଙ୍ଗଵ ।
ନ୍ଯରୁନ୍ଧନ୍ମିଥିଲାଂ ସର୍ଵେ ଵୀର୍ଯସନ୍ଦେହମାଗତାଃ ॥ 20 ॥
ଆତ୍ମାନମଵଧୂତଂ ତେ ଵିଜ୍ଞାଯ ନୃପପୁଙ୍ଗଵାଃ ।
ରୋଷେଣ ମହତାଽଽଵିଷ୍ଟାଃ ପୀଡଯନ୍ମିଥିଲାଂ ପୁରୀମ୍ ॥ 21 ॥
ତତସ୍ସଂଵତ୍ସରେ ପୂର୍ଣେ କ୍ଷଯଂ ଯାତାନି ସର୍ଵଶଃ ।
ସାଧନାନି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତତୋଽହଂ ଭୃଶଦୁଃଖିତଃ ॥ 22 ॥
ତତୋ ଦେଵଗଣାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ତପସାଽହଂ ପ୍ରସାଦଯମ୍ ।
ଦଦୁଶ୍ଚ ପରମପ୍ରୀତା ଶ୍ଚତୁରଙ୍ଗବଲଂ ସୁରାଃ ॥ 23 ॥
ତତୋ ଭଗ୍ନା ନୃପତଯୋ ହନ୍ଯମାନା ଦିଶୋ ଯଯୁଃ ।
ଅଵୀର୍ଯା ଵୀର୍ଯସନ୍ଦିଗ୍ଧା ସ୍ସାମାତ୍ଯାଃ ପାପକର୍ମଣଃ ॥ 24 ॥
ତଦେତନ୍ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ଧନୁଃ ପରମଭାସ୍ଵରମ୍ ।
ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣଯୋଶ୍ଚାପି ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି ସୁଵ୍ରତ ॥ 25 ॥
ଯଦ୍ଯସ୍ଯ ଧନୁଷୋ ରାମଃ କୁର୍ଯାଦାରୋପଣଂ ମୁନେ ।
ସୁତାମଯୋନିଜାଂ ସୀତାଂ ଦଦ୍ଯାଂ ଦାଶରଥେରହମ୍ ॥ 26 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ଷଟ୍ଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ |
tataḥ prabhāte vimale kṛtakarmā narādhipaḥ |
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ ājuhāva sarāghavam || 1 ||
tamarcayitvā dharmātmā śāstradṛṣṭena karmaṇā |
rāghavau ca mahātmānau tadā vākyamuvāca ha || 2 ||
bhagavan svāgataṃ te'stu kiṃ karomi tavānagha |
bhavānājñāpayatu māmājñāpyo bhavatā hyaham || 3 ||
evamuktassa dharmātmā janakena mahātmanā |
pratyuvāca munirvīraṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ || 4 ||
putrau daśarathasyemau kṣatriyau lokaviśrutau |
druṣṭukāmau dhanu śśreṣṭhaṃ yadetatvayi tiṣṭhati || 5 ||
etaddarśaya bhadraṃ te kṛtakāmau nṛpātmajau |
darśanādasya dhanuṣo yatheṣṭaṃ pratiyāsyataḥ || 6 ||
evamuktastu janakaḥ pratyuvāca mahāmunim |
śrūyatāmasya dhanuṣo yadarthamiha tiṣṭhati || 7 ||
devarāta iti khyāto nimeṣṣaṣṭho mahīpatiḥ |
nyāso'yaṃ tasya bhagavan haste datto mahātmanā || 8 ||
dakṣayajñavadhe pūrvaṃ dhanurāyamya vīryavān |
rudrastu tridaśān roṣātsalīlamidamabravīt || 9 ||
yasmādbhāgārthino bhāgānnākalpayata me surāḥ |
varāṅgāṇi mahārhāṇi dhanuṣā śātayāmi vaḥ || 10 ||
tato vimanasassarve devā vai munipuṅgava |
prasādayanti deveśaṃ teṣāṃ prīto'bhavadbhavaḥ || 11 ||
prītiyuktassa sarveṣāṃ dadau teṣāṃ mahātmanām |
tadetaddevadevasya dhanūratnaṃ mahātmanaḥ |
nyāsabhūtaṃ tadā nyastamasmākaṃ pūrva ke vibho || 12 ||
atha me kṛṣataḥ kṣetraṃ lāṅgūlādutthitā mayā |
kṣetraṃ śodhayatā labdhā nāmnā sīteti viśrutā || 13 ||
bhūtalādutthitā sā tu vyavardhata mamātmajā |
vīryaśulketi me kanyā sthāpiteyamayonijā || 14 ||
bhūtalādutthitāṃ tāṃ tu vardhamānāṃ mamātmajām |
varayāmāsurāgamya rājāno munipuṅgava || 15 ||
teṣāṃ varayatāṃ kanyāṃ sarveṣāṃ pṛthivīkṣitām |
vīryaśulketi bhagavan na dadāmi sutāmaham || 16 ||
tatassarve nṛpataya ssametya munipuṅgava |
mithilāmabhyupāgamya vīryajijñāsavastadā || 17 ||
teṣāṃ jijñāsamānānāṃ vīryaṃ dhanurupāhṛtam |
na śekurgrahaṇe tasya dhanuṣastolane'pi vā || 18 ||
teṣāṃ vīryavatāṃ vīryamalpaṃ jñātvā mahāmune |
pratyākhyātā nṛpatayastannibodha tapodhana || 19 ||
tataḥ paramakopena rājāno nṛpapuṅgava |
nyarundhanmithilāṃ sarve vīryasandehamāgatāḥ || 20 ||
ātmānamavadhūtaṃ te vijñāya nṛpapuṅgavāḥ |
roṣeṇa mahatā''viṣṭāḥ pīḍayanmithilāṃ purīm || 21 ||
tatassaṃvatsare pūrṇe kṣayaṃ yātāni sarvaśaḥ |
sādhanāni muniśreṣṭha tato'haṃ bhṛśaduḥkhitaḥ || 22 ||
tato devagaṇān sarvān tapasā'haṃ prasādayam |
daduśca paramaprītā ścaturaṅgabalaṃ surāḥ || 23 ||
tato bhagnā nṛpatayo hanyamānā diśo yayuḥ |
avīryā vīryasandigdhā ssāmātyāḥ pāpakarmaṇaḥ || 24 ||
tadetanmuniśārdūla dhanuḥ paramabhāsvaram |
rāmalakṣmaṇayoścāpi darśayiṣyāmi suvrata || 25 ||
yadyasya dhanuṣo rāmaḥ kuryādāropaṇaṃ mune |
sutāmayonijāṃ sītāṃ dadyāṃ dāśaratheraham || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ ||