śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcapañcāśassargaḥ |
tatastānākulān dṛṣṭvā viśvāmitrāstramohitān |
vasiṣṭhaścodayāmāsa kāmadhuk sṛja yogataḥ || 1 ||
tasyāhumbhāravājjātāḥ kāmbhojā ravisannibhāḥ |
ūdhasastvatha sañjātāḥ paplavāśśastrapāṇayaḥ || 2 ||
yonideśācca yavanāśśakṛddeśācchakā stathā |
romakūpeṣu ca mlecchā hārītāssakirātakāḥ || 3 ||
taistairniṣūditaṃ sarvaṃ viśvāmitrasya tatkṣaṇāt |
sapadātigajaṃ sāśvaṃ sarathaṃ raghunandana || 4 ||
dṛṣṭvā niṣūditaṃ sainyaṃ vasiṣṭhena mahātmanā |
viśvāmitrasutānāṃ ca śataṃ nānāvidhāyudham || 5 ||
abhyadhāvatsusaṅkṛddhaṃ vasiṣṭhaṃ japatāṃ varam |
huṅkāreṇaiva tān sarvān dadāha bhagavān ṛṣiḥ || 6 ||
te sāśvarathapādātā vasiṣṭhena mahātmanā |
bhasmīkṛtā muhūrtena viśvāmitrasutā stadā || 7 ||
dṛṣṭvā vināśitān putrān balaṃ ca sumahāyaśāḥ |
savrīḍaścintayā'viṣṭo viśvāmitro'bhavattadā || 8 ||
samudra iva nirvego bhagnadaṃṣṭra ivoragaḥ |
uparakta ivādityassadyo niṣprabhatāṃ gataḥ || 9 ||
hataputrabalo dīno lūnapakṣa iva dvijaḥ |
hatadarpo hatotsāho nirvedaṃ samapadyata || 10 ||
sa putramekaṃ rājyāya pālayeti niyujya ca |
pṛthivīṃ kṣatradharmeṇa vanamevānvapadyata || 11 ||
sa gatvā himavatpārśvaṃ kinnaroragasevitam |
mahādevaprasādārthaṃ tapastepe mahātapāḥ || 12 ||
kenacittvatha kālena deveśo vṛṣabhadhvajaḥ |
darśayāmāsa varado viśvāmitraṃ mahābalam || 13 ||
kimarthaṃ tapyase rājan brūhi yatte vivakṣitam |
varado'smi varo yaste kāṅkṣitasso'bhidhīyatām || 14 ||
evamuktastu devena viśvāmitro mahātapāḥ |
praṇipatya mahādevamidaṃ vacanamabravīt || 15 ||
yadi tuṣṭo mahādeva dhanurvedo mamānagha |
sāṅgopāṅgopaniṣadassarahasyaḥ pradīyatām || 16 ||
yāni deveṣu cāstrāṇi dānaveṣu maharṣiṣu |
gandharvayakṣarakṣassu pratibhāntu mamānagha || 17 ||
tava prasādādbhavatu devadevamamepsitam |
evamastviti deveśo vākyamuktvā gatastadā || 18 ||
prāpya cāstrāṇi rājarṣirviśvāmitro mahābalaḥ |
darpeṇa mahatā yukto darpapūrṇo'bhavattadā || 19 ||
vivardhamāno vīryeṇa samudra iva parvaṇi |
hatameva tadā mene vasiṣṭhamṛṣisattamam || 20 ||
tato gatvā''śramapadaṃ mumocāstrāṇi pārthivaḥ |
yaistattapovanaṃ sarvaṃ nirdagdhaṃ cāstratejasā || 21 ||
udīryamāṇamastraṃ tadviśvāmitrasya dhīmataḥ |
dṛṣṭvā vipradrutāssarve munayaśśataśo diśaḥ || 22 ||
vasiṣṭhasya ca ye śiṣyāstathaiva mṛgapakṣiṇaḥ |
vidravanti bhayādbhītā nānādigbhyassahasraśaḥ || 23 ||
vasiṣṭhasyāśramapadaṃ śūnyamāsīnmahātmanaḥ |
muhūrtamiva niśśabdamāsīdiriṇasannibham || 24 ||
vadato vai vasiṣṭhasya mā bhairiti muhurmuhuḥ |
nāśayāmyadya gādheyaṃ nīhāramiva bhāskaraḥ || 25 ||
evamuktvā mahātejā vasiṣṭho japatāṃ varaḥ |
viśvāmitraṃ tadā vākyaṃ saroṣamidamabravīt || 26 ||
āśramaṃ cirasamvṛddhaṃ yadvināśitavānasi |
durācāro'si tanmūḍha tasmāttvaṃ na bhaviṣyasi || 27 ||
ityuktvā paramakruddho daṇḍamudyamya satvaraḥ |
vidhūmamiva kālāgniṃ yamadaṇḍamivāparam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcapañcāśassargaḥ ||