📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.50 ବାଲକାଣ୍ଡ - ପଞ୍ଚାଶ ସର୍ଗଃ
1.50 Balakanda - Panchasha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ପଞ୍ଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତଃ ପ୍ରାଗୁତ୍ତରାଂ ଗତ୍ଵା ରାମସ୍ସୌମିତ୍ରିଣା ସହ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଯଜ୍ଞଵାଟମୁପାଗମତ୍ ॥ 1 ॥
ରାମସ୍ତୁ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲମୁଵାଚ ସହଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ।
ସାଧ୍ଵୀ ଯଜ୍ଞସମୃଦ୍ଧିର୍ହି ଜନକସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 2 ॥
ବହୂନୀହ ସହସ୍ରାଣି ନାନାଦେଶନିଵାସିନାମ୍ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ମହାଭାଗ ଵେଦାଧ୍ଯଯନଶାଲିନାମ୍ ॥ 3 ॥
ଋଷିଵାଟାଶ୍ଚ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଶକଟୀଶତସଙ୍କୁଲାଃ ।
ଦେଶୋ ଵିଧୀଯତାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଯତ୍ର ଵତ୍ସ୍ଯାମହେ ଵଯମ୍ ॥ 4 ॥
ରାମସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାମୁନିଃ ।
ନିଵେଶମକରୋଦ୍ଦେଶେ ଵିଵିକ୍ତେ ସଲିଲାଯୁତେ ॥ 5 ॥
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ନୃପତିସ୍ତଦା ।
ଶତାନନ୍ଦଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ପୁରୋହିତମନିନ୍ଦିତମ୍ ॥ 6 ॥
ପ୍ରତ୍ଯୁଜ୍ଜଗାମ ସହସା ଵିନଯେନ ସମନ୍ଵିତଃ ।
ଋତ୍ଵିଜୋଽପି ମହାତ୍ମାନସ୍ତ୍ଵର୍ଘ୍ଯମାଦାଯ ସତ୍ଵରମ୍ ॥ 7 ॥
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାଯ ଧର୍ମେଣ ଦଦୁର୍ମନ୍ନ୍ତ୍ରପୁରସ୍କୃତମ୍ ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଚ ତାଂ ପୂଜାଂ ଜନକସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 8 ॥
ପପ୍ରଚ୍ଛ କୁଶଲଂ ରାଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଚ ନିରାମଯମ୍ ।
ସ ତାଂଶ୍ଚାପି ମୁନୀନ୍ ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୋପାଧ୍ଯାଯପୁରୋଧସଃ ॥ 9 ॥
ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ତତସ୍ସର୍ଵୈସ୍ସମାଗଚ୍ଛତ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵତ୍ ।
ଅଥ ରାଜା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କୃତାଞ୍ଜଲିରଭାଷତ ॥ 10 ॥
ଆସନେ ଭଗଵାନାସ୍ତାଂ ସହୈଭିର୍ମୁନିପୁଙ୍ଗଵୈଃ ।
ଜନକସ୍ଯ ଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନିଷସାଦ ମହାମୁନିଃ ॥ 11 ॥
ପୁରୋଧା ଋତ୍ଵିଜଶ୍ଚୈଵ ରାଜା ଚ ସହ ମନ୍ତ୍ରିଭିଃ ।
ଆସନେଷୁ ଯଥାନ୍ଯାଯମୁପଵିଷ୍ଟାନ୍ ସମନ୍ତତଃ ॥ 12 ॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ନୃପତିସ୍ତତ୍ର ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରମଥାବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଅଦ୍ଯ ଯଜ୍ଞସମୃଧ୍ଦିର୍ମେ ସଫଲା ଦୈଵତୈଃ କୃତା ॥ 13 ॥
ଅଦ୍ଯ ଯଜ୍ଞଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଭଗଵଦ୍ଦର୍ଶନାନ୍ମଯା ।
ଧନ୍ଯୋଽସ୍ମ୍ଯନୁଗୃହୀତୋଽସ୍ମି ଯସ୍ଯ ମେ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵ ॥ 14 ॥
ଯଜ୍ଞୋପସଦନଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପ୍ରାପ୍ତୋଽସି ମୁନିଭିଃ ସହ ।
ଦ୍ଵାଦଶାହଂ ତୁ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେ ଶେଷମାହୁର୍ମନୀଷିଣଃ ॥ 15 ॥
ତତୋ ଭାଗାର୍ଥିନୋ ଦେଵାନ୍ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମର୍ହସି କୌଶିକ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମୁନିଶାର୍ଦୂଲଂ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନସ୍ତଦା ॥ 16 ॥
ପୁନସ୍ତଂ ପରିପପ୍ରଚ୍ଛ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରଣତୋ ନୃପଃ ।
ଇମୌ କୁମାରୌ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଦେଵତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମୌ ॥ 17 ॥
ଗଜସିଂହଗତୀ ଵୀରୌ ଶାର୍ଦୂଲଵୃଷଭୋପମୌ ।
ପଦ୍ମପତ୍ରଵିଶାଲାକ୍ଷୌ ଖଡ୍ଗତୂଣୀଧନୁର୍ଧରୌ ॥ 18 ॥
ଅଶ୍ଵିନାଵିଵ ରୂପେଣ ସମୁପସ୍ଥିତଯୌଵନୌ ।
ଯଦୃଚ୍ଛଯୈଵ ଗାଂ ପ୍ରାପ୍ତୌ ଦେଵଲୋକାଦିଵାମରୌ ॥ 19 ॥
କଥଂ ପଦ୍ଭ୍ଯାମିହ ପ୍ରାପ୍ତୌ କିମର୍ଥଂ କସ୍ଯ ଵା ମୁନେ ।
ଵରାଯୁଧଧରୌ ଵୀରୌ କସ୍ଯ ପୁତ୍ରୌ ମହାମୁନେ ॥ 20 ॥
ଭୂଷଯନ୍ତାଵିମଂ ଦେଶଂ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯାଵିଵାମ୍ବରମ୍ ।
ପରସ୍ପରସ୍ଯ ସଦୃଶୌ ପ୍ରମାଣେଙ୍ଗିତଚେଷ୍ଟିତୈଃ ॥ 21 ॥
କାକପକ୍ଷଧରୌ ଵୀରୌ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜନକସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 22 ॥
ନ୍ଯଵେଦଯନ୍ମହାତ୍ମାନୌ ପୁତ୍ରୌ ଦଶରଥସ୍ଯ ତୌ ।
ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମନିଵାସଂ ଚ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଵଧଂ ତଥା ॥ 23 ॥
ତଚ୍ଚାଗମନମଵ୍ଯଗ୍ରଂ ଵିଶାଲାଯାଶ୍ଚ ଦର୍ଶନମ୍ ।
ଅହଲ୍ଯାଦର୍ଶନଂ ଚୈଵ ଗୌତମେନ ସମାଗମମ୍ ॥ 24 ॥
ମହାଧନୁଷି ଜିଜ୍ଞାସାଂ କର୍ତୁମାଗମନଂ ତଥା ।
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ମହାତେଜା ଜନକାଯ ମହାତ୍ମନେ ॥ 25 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcāśassargaḥ |
tataḥ prāguttarāṃ gatvā rāmassaumitriṇā saha |
viśvāmitraṃ puraskṛtya yajñavāṭamupāgamat || 1 ||
rāmastu muniśārdūlamuvāca sahalakṣmaṇaḥ |
sādhvī yajñasamṛddhirhi janakasya mahātmanaḥ || 2 ||
bahūnīha sahasrāṇi nānādeśanivāsinām |
brāhmaṇānāṃ mahābhāga vedādhyayanaśālinām || 3 ||
ṛṣivāṭāśca dṛśyante śakaṭīśatasaṅkulāḥ |
deśo vidhīyatāṃ brahman yatra vatsyāmahe vayam || 4 ||
rāmasya vacanaṃ śrutvā viśvāmitro mahāmuniḥ |
niveśamakaroddeśe vivikte salilāyute || 5 ||
viśvāmitramanuprāptaṃ śrutvā sa nṛpatistadā |
śatānandaṃ puraskṛtya purohitamaninditam || 6 ||
pratyujjagāma sahasā vinayena samanvitaḥ |
ṛtvijo'pi mahātmānastvarghyamādāya satvaram || 7 ||
viśvāmitrāya dharmeṇa dadurmanntrapuraskṛtam |
pratigṛhya ca tāṃ pūjāṃ janakasya mahātmanaḥ || 8 ||
papraccha kuśalaṃ rājño yajñasya ca nirāmayam |
sa tāṃścāpi munīn pṛṣṭvā sopādhyāyapurodhasaḥ || 9 ||
yathānyāyaṃ tatassarvaissamāgacchatprahṛṣṭavat |
atha rājā muniśreṣṭhaṃ kṛtāñjalirabhāṣata || 10 ||
āsane bhagavānāstāṃ sahaibhirmunipuṅgavaiḥ |
janakasya vacaśśrutvā niṣasāda mahāmuniḥ || 11 ||
purodhā ṛtvijaścaiva rājā ca saha mantribhiḥ |
āsaneṣu yathānyāyamupaviṣṭān samantataḥ || 12 ||
dṛṣṭvā sa nṛpatistatra viśvāmitramathābravīt |
adya yajñasamṛdhdirme saphalā daivataiḥ kṛtā || 13 ||
adya yajñaphalaṃ prāptaṃ bhagavaddarśanānmayā |
dhanyo'smyanugṛhīto'smi yasya me munipuṅgava || 14 ||
yajñopasadanaṃ brahman prāpto'si munibhiḥ saha |
dvādaśāhaṃ tu brahmarṣe śeṣamāhurmanīṣiṇaḥ || 15 ||
tato bhāgārthino devān draṣṭumarhasi kauśika |
ityuktvā muniśārdūlaṃ prahṛṣṭavadanastadā || 16 ||
punastaṃ paripapraccha prāñjaliḥ praṇato nṛpaḥ |
imau kumārau bhadraṃ te devatulyaparākramau || 17 ||
gajasiṃhagatī vīrau śārdūlavṛṣabhopamau |
padmapatraviśālākṣau khaḍgatūṇīdhanurdharau || 18 ||
aśvināviva rūpeṇa samupasthitayauvanau |
yadṛcchayaiva gāṃ prāptau devalokādivāmarau || 19 ||
kathaṃ padbhyāmiha prāptau kimarthaṃ kasya vā mune |
varāyudhadharau vīrau kasya putrau mahāmune || 20 ||
bhūṣayantāvimaṃ deśaṃ candrasūryāvivāmbaram |
parasparasya sadṛśau pramāṇeṅgitaceṣṭitaiḥ || 21 ||
kākapakṣadharau vīrau śrotumicchāmi tattvataḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā janakasya mahātmanaḥ || 22 ||
nyavedayanmahātmānau putrau daśarathasya tau |
siddhāśramanivāsaṃ ca rākṣasānāṃ vadhaṃ tathā || 23 ||
taccāgamanamavyagraṃ viśālāyāśca darśanam |
ahalyādarśanaṃ caiva gautamena samāgamam || 24 ||
mahādhanuṣi jijñāsāṃ kartumāgamanaṃ tathā |
etatsarvaṃ mahātejā janakāya mahātmane || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcāśassargaḥ ||