📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.29 ବାଲକାଣ୍ଡ - ଏକୋନତ୍ରିଂଶ ସର୍ଗଃ
1.29 Balakanda - Ekonatrimsha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅଥ ତସ୍ଯାପ୍ରମେଯସ୍ଯ ତଦ୍ଵନଂ ପରିପୃଚ୍ଛତଃ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାତେଜା ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମୁପଚକ୍ରମେ ॥ 1 ॥
ଇହ ରାମ ମହାବାହୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦେଵଵରଃ ପ୍ରଭୁଃ ।
ଵର୍ଷାଣି ସୁବହୂନୀହ ତଥା ଯୁଗଶତାନି ଚ ॥ 2 ॥
ତପଶ୍ଚରଣଯୋଗାର୍ଥମୁଵାସ ସୁମହାତପାଃ ।
ଏଷ ପୂର୍ଵାଶ୍ରମୋ ରାମ ଵାମନସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 3 ॥
ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମ ଇତି ଖ୍ଯାତସ୍ସିଦ୍ଧୋ ହ୍ଯତ୍ର ମହାତପାଃ ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ରାଜା ଵୈରୋଚନିର୍ବଲିଃ ॥ 4 ॥
ନିର୍ଜିତ୍ଯ ଦୈଵତଗଣାନ୍ ସେନ୍ଦ୍ରାଂଶ୍ଚ ସମରୁଦ୍ଗଣାନ୍ ।
କାରଯାମାସ ତଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ ॥ 5 ॥
ବଲେସ୍ତୁ ଯଜମାନସ୍ଯ ଦେଵାସ୍ସାଗ୍ନିପୁରୋଗମାଃ ।
ସମାଗମ୍ଯ ସ୍ଵଯଂ ଚୈଵ ଵିଷ୍ଣୁମୂଚୁରିହାଶ୍ରମେ ॥ 6 ॥
ବଲିର୍ଵୈରୋଚନିର୍ଵିଷ୍ଣୋ ଯଜତେ ଯଜ୍ଞମୁତ୍ତମମ୍ ।
ଅସମାପ୍ତେ କ୍ରତୌ ତସ୍ମିନ୍ ସ୍ଵକାର୍ଯମଭିପଦ୍ଯତାମ୍ ॥ 7 ॥
ଯେ ଚୈନମଭିଵର୍ତନ୍ତେ ଯାଚିତାର ଇତସ୍ତତଃ ।
ଯଚ୍ଚ ଯତ୍ର ଯଥାଵଚ୍ଚ ସର୍ଵଂ ତେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ॥ 8 ॥
ସ ତ୍ଵଂ ସୁରହିତାର୍ଥାଯ ମାଯାଯୋଗମୁପାଗତଃ ।
ଵାମନତ୍ଵଂ ଗତୋ ଵିଷ୍ଣୋ କୁରୁ କଲ୍ଯାଣମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 9 ॥
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ରାମ କଶ୍ଯପୋଽଗ୍ନିସମପ୍ରଭଃ ।
ଅଦିତ୍ଯା ସହିତୋ ରାମ ଦୀପ୍ଯମାନ ଇଵୌଜସା ॥ 10 ॥
ଦେଵୀସହାଯୋ ଭଗଵାନ୍ ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍ ।
ଵ୍ରତଂ ସମାପ୍ଯ ଵରଦଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ମଧୁସୂଦନମ୍ ॥ 11 ॥
ତପୋମଯଂ ତପୋରାଶିଂ ତପୋମୂର୍ତିଂ ତପାତ୍ମକମ୍ ।
ତପସା ତ୍ଵାଂ ସୁତପ୍ତେନ ପଶ୍ଯାମି ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ॥ 12 ॥
ଶରୀରେ ତଵ ପଶ୍ଯାମି ଜଗତ୍ସର୍ଵମିଦଂ ପ୍ରଭୋ ।
ତ୍ଵମନାଦିରନିର୍ଦେଶ୍ଯସ୍ତ୍ଵାମହଂ ଶରଣଂ ଗତଃ ॥ 13 ॥
ତମୁଵାଚ ହରିଃ ପ୍ରୀତଃ କଶ୍ଯପଂ ଧୂତକଲ୍ମଷମ୍ ।
ଵରଂ ଵରଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଵରାର୍ହୋଽସି ମତୋ ମମ ॥ 14 ॥
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ମାରୀଚଃ କଶ୍ଯପୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଅଦିତ୍ଯା ଦେଵତାନାଂ ଚ ମମ ଚୈଵାନୁଯାଚତଃ ॥ 15 ॥
ଵରଂ ଵରଦ ସୁପ୍ରୀତୋ ଦାତୁମର୍ହସି ସୁଵ୍ରତ ।
ପୁତ୍ରତ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛ ଭଗଵନ୍ନଦିତ୍ଯା ମମ ଚାନଘ ॥ 16 ॥
ଭ୍ରାତା ଭଵ ଯଵୀଯାଂସ୍ତ୍ଵଂ ଶକ୍ରସ୍ଯାସୁରସୂଦନ ।
ଶୋକାର୍ତାନାଂ ତୁ ଦେଵାନାଂ ସାହାଯ୍ଯଂ କର୍ତୁମର୍ହସି ॥ 17 ॥
ଅଯଂ ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମୋ ନାମ ପ୍ରସାଦା ତ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି ।
ସିଦ୍ଧେ କର୍ମଣି ଦେଵେଶ ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଭଗଵନ୍ନିତଃ ॥ 18 ॥
ଅଥ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହାତେଜା ଅଦିତ୍ଯାଂ ସମଜାଯତ ।
ଵାମନଂ ରୂପମାସ୍ଥାଯ ଵୈରୋଚନିମୁପାଗମତ୍ ॥ 19 ॥
ତ୍ରୀନ୍ କ୍ରମାନଥ ଭିକ୍ଷିତ୍ଵା ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଚ ମାନଦଃ ।
ଆକ୍ରମ୍ଯ ଲୋକାନ୍ ଲୋକାତ୍ମା ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତଃ ॥ 20 ॥
ମହେନ୍ଦ୍ରାଯ ପୁନଃ ପ୍ରାଦାନ୍ନିଯମ୍ଯ ବଲିମୋଜସା ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସ ମହାତେଜାଶ୍ଚକ୍ରେ ଶକ୍ରଵଶଂ ପୁନଃ ॥ 21 ॥
ତେନୈଷ ପୂର୍ଵମାକ୍ରାନ୍ତ ଆଶ୍ରମଶ୍ଶ୍ରମନାଶନଃ ।
ମଯାପି ଭକ୍ତଯ ତସ୍ଯୈଷ ଵାମନସ୍ଯୋପଭୁଜ୍ଯତେ ॥ 22 ॥
ଏତମାଶ୍ରମମାଯାନ୍ତି ରାକ୍ଷସା ଵିଘ୍ନକାରିଣଃ ।
ଅତ୍ରୈଵ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ହନ୍ତଵ୍ଯା ଦୁଷ୍ଟଚାରିଣଃ ॥ 23 ॥
ଅଦ୍ଯ ଗଚ୍ଛାମହେ ରାମ ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମମନୁତ୍ତମମ୍ ।
ତଦାଶ୍ରମପଦଂ ତାତ ତଵାପ୍ଯେତଦ୍ଯଥା ମମ ॥ 24 ॥
ପ୍ରଵିଶନ୍ନାଶ୍ରମପଦଂ ଵ୍ଯରୋଚତ ମହାମୁନିଃ ।
ଶଶୀଵ ଗତନୀହାରଃ ପୁନର୍ଵସୁସମନ୍ଵିତଃ ॥ 25 ॥
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁନଯସ୍ସର୍ଵେ ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମନିଵାସିନଃ ।
ଉତ୍ପତ୍ତ୍ଯୋତ୍ପତ୍ତ୍ଯ ସହସା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରମପୂଜଯନ୍ ॥ 26 ॥
ଯଥାର୍ହଂ ଚକ୍ରିରେ ପୂଜାଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାଯ ଧୀମତେ ।
ତଥୈଵ ରାଜପୁତ୍ରାଭ୍ଯାମକୁର୍ଵନ୍ନତିଥିକ୍ରିଯାମ୍ ॥ 27 ॥
ମୁହୂର୍ତମଥ ଵିଶ୍ରାନ୍ତୌ ରାଜପୁତ୍ରାଵରିନ୍ଦମୌ ।
ପ୍ରାଞ୍ଜଲୀ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲମୂଚତୂ ରଘୁନନ୍ଦନୌ ॥ 28 ॥
ଅଦ୍ଯୈଵ ଦୀକ୍ଷାଂ ପ୍ରଵିଶ ଭଦ୍ରଂ ତେ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵ ।
ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମୋଽଯଂ ସିଦ୍ଧସ୍ସ୍ଯାତ୍ ସତ୍ଯମସ୍ତୁ ଵଚସ୍ତଵ ॥ 29 ॥
ଏଵମୁକ୍ତୋ ମହାତେଜା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାନ୍ ଋଷିଃ ।
ପ୍ରଵିଵେଶ ତଦା ଦୀକ୍ଷାଂ ନିଯତୋ ନିଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ॥ 30 ॥
କୁମାରାଵପି ତାଂ ରାତ୍ରିମୁଷିତ୍ଵା ସୁସମାହିତୌ ।
ପ୍ରଭାତକାଲେ ଚୋତ୍ଥାଯ ପୂର୍ଵାଂ ସନ୍ଧ୍ଯାମୁପାସ୍ଯ ଚ ॥ 31 ॥
ସ୍ପୃଷ୍ଟୋଦକୌ ଶୁଚୀ ଜପ୍ଯଂ ସମାପ୍ଯ ନିଯମେନ ଚ ।
ହୁତାଗ୍ନିହୋତ୍ରମାସୀନଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରମଵନ୍ଦତାମ୍ ॥ 32 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ଏକୋନତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekonatriṃśassargaḥ |
atha tasyāprameyasya tadvanaṃ paripṛcchataḥ |
viśvāmitro mahātejā vyākhyātumupacakrame || 1 ||
iha rāma mahābāho viṣṇurdevavaraḥ prabhuḥ |
varṣāṇi subahūnīha tathā yugaśatāni ca || 2 ||
tapaścaraṇayogārthamuvāsa sumahātapāḥ |
eṣa pūrvāśramo rāma vāmanasya mahātmanaḥ || 3 ||
siddhāśrama iti khyātassiddho hyatra mahātapāḥ |
etasminneva kāle tu rājā vairocanirbaliḥ || 4 ||
nirjitya daivatagaṇān sendrāṃśca samarudgaṇān |
kārayāmāsa tadrājyaṃ triṣu lokeṣu viśrutaḥ || 5 ||
balestu yajamānasya devāssāgnipurogamāḥ |
samāgamya svayaṃ caiva viṣṇumūcurihāśrame || 6 ||
balirvairocanirviṣṇo yajate yajñamuttamam |
asamāpte kratau tasmin svakāryamabhipadyatām || 7 ||
ye cainamabhivartante yācitāra itastataḥ |
yacca yatra yathāvacca sarvaṃ tebhyaḥ prayacchati || 8 ||
sa tvaṃ surahitārthāya māyāyogamupāgataḥ |
vāmanatvaṃ gato viṣṇo kuru kalyāṇamuttamam || 9 ||
etasminnantare rāma kaśyapo'gnisamaprabhaḥ |
adityā sahito rāma dīpyamāna ivaujasā || 10 ||
devīsahāyo bhagavān divyaṃ varṣasahasrakam |
vrataṃ samāpya varadaṃ tuṣṭāva madhusūdanam || 11 ||
tapomayaṃ taporāśiṃ tapomūrtiṃ tapātmakam |
tapasā tvāṃ sutaptena paśyāmi puruṣottamam || 12 ||
śarīre tava paśyāmi jagatsarvamidaṃ prabho |
tvamanādiranirdeśyastvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ || 13 ||
tamuvāca hariḥ prītaḥ kaśyapaṃ dhūtakalmaṣam |
varaṃ varaya bhadraṃ te varārho'si mato mama || 14 ||
tacchrutvā vacanaṃ tasya mārīcaḥ kaśyapo'bravīt |
adityā devatānāṃ ca mama caivānuyācataḥ || 15 ||
varaṃ varada suprīto dātumarhasi suvrata |
putratvaṃ gaccha bhagavannadityā mama cānagha || 16 ||
bhrātā bhava yavīyāṃstvaṃ śakrasyāsurasūdana |
śokārtānāṃ tu devānāṃ sāhāyyaṃ kartumarhasi || 17 ||
ayaṃ siddhāśramo nāma prasādā tte bhaviṣyati |
siddhe karmaṇi deveśa uttiṣṭha bhagavannitaḥ || 18 ||
atha viṣṇurmahātejā adityāṃ samajāyata |
vāmanaṃ rūpamāsthāya vairocanimupāgamat || 19 ||
trīn kramānatha bhikṣitvā pratigṛhya ca mānadaḥ |
ākramya lokān lokātmā sarvabhūtahite rataḥ || 20 ||
mahendrāya punaḥ prādānniyamya balimojasā |
trailokyaṃ sa mahātejāścakre śakravaśaṃ punaḥ || 21 ||
tenaiṣa pūrvamākrānta āśramaśśramanāśanaḥ |
mayāpi bhaktaya tasyaiṣa vāmanasyopabhujyate || 22 ||
etamāśramamāyānti rākṣasā vighnakāriṇaḥ |
atraiva puruṣavyāghra hantavyā duṣṭacāriṇaḥ || 23 ||
adya gacchāmahe rāma siddhāśramamanuttamam |
tadāśramapadaṃ tāta tavāpyetadyathā mama || 24 ||
praviśannāśramapadaṃ vyarocata mahāmuniḥ |
śaśīva gatanīhāraḥ punarvasusamanvitaḥ || 25 ||
taṃ dṛṣṭvā munayassarve siddhāśramanivāsinaḥ |
utpattyotpattya sahasā viśvāmitramapūjayan || 26 ||
yathārhaṃ cakrire pūjāṃ viśvāmitrāya dhīmate |
tathaiva rājaputrābhyāmakurvannatithikriyām || 27 ||
muhūrtamatha viśrāntau rājaputrāvarindamau |
prāñjalī muniśārdūlamūcatū raghunandanau || 28 ||
adyaiva dīkṣāṃ praviśa bhadraṃ te munipuṅgava |
siddhāśramo'yaṃ siddhassyāt satyamastu vacastava || 29 ||
evamukto mahātejā viśvāmitro mahān ṛṣiḥ |
praviveśa tadā dīkṣāṃ niyato niyatendriyaḥ || 30 ||
kumārāvapi tāṃ rātrimuṣitvā susamāhitau |
prabhātakāle cotthāya pūrvāṃ sandhyāmupāsya ca || 31 ||
spṛṣṭodakau śucī japyaṃ samāpya niyamena ca |
hutāgnihotramāsīnaṃ viśvāmitramavandatām || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||