📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.12 ବାଲକାଣ୍ଡ - ଦ୍ଵାଦଶ ସର୍ଗଃ
1.12 Balakanda - Dvadasha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଦ୍ଵାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତଃ କାଲେ ବହୁତିଥେ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍ସୁମନୋହରେ ।
ଵସନ୍ତେ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ରାଜ୍ଞୋ ଯଷ୍ଟୁଂ ମନୋଽଭଵତ୍ ॥ 1 ॥
ତତଃ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ଶିରସା ତଂ ଵିପ୍ରଂ ଦେଵଵର୍ଣିନମ୍ ।
ଯଜ୍ଞାଯ ଵରଯାମାସ ସନ୍ତାନାର୍ଥଂ କୁଲସ୍ଯ ଵୈ ॥ 2 ॥
ତଥେତି ଚ ସ ରାଜାନମୁଵାଚ ଚ ସୁସତ୍କୃତଃ ।
ସମ୍ଭାରା ସମ୍ଭ୍ରିଯନ୍ତାଂ ତେ ତୁରଗଶ୍ଚ ଵିମୁଚ୍ଯତାମ୍ ॥ 3 ॥
ତତୋ ରାଜାଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସୁମନ୍ତ୍ରଂ ମନ୍ତ୍ରିସତ୍ତମମ୍ ।
ସୁମନ୍ତ୍ରାଵାହଯ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଋତ୍ଵିଜୋ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ ॥ 4 ॥
ସୁଯଜ୍ଞଂ ଵାମଦେଵଂ ଚ ଜାବାଲିମଥ କାଶ୍ଯପମ୍ ।
ପୁରୋହିତଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ॥ 5 ॥
ତତସ୍ସୁମନ୍ତ୍ରସ୍ତ୍ଵରିତଂ ଗତ୍ଵା ତ୍ଵରିତଵିକ୍ରମଃ ।
ସମାନଯତ୍ସ ତାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ ସମସ୍ତାନ୍ଵେଦପାରଗାନ୍ ॥ 6 ॥
ତାନ୍ପୂଜଯିତ୍ଵା ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଦଶରଥସ୍ତଦା ।
ଧର୍ମାର୍ଥସହିତଂ ଯୁକ୍ତଂ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 7 ॥
ମମ ଲାଲପ୍ଯମାନସ୍ଯ ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ନାସ୍ତି ଵୈ ସୁଖମ୍ ।
ତଦର୍ଥଂ ହଯମେଧେନ ଯକ୍ଷ୍ଯାମୀତି ମତିର୍ମମ ॥ 8 ॥
ତଦହଂ ଯଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା ।
ଋଷିପୁତ୍ରପ୍ରଭାଵେନ କାମାନ୍ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯାମି ଚାପ୍ଯହମ୍ ॥ 9 ॥
ତତସ୍ସାଧ୍ଵିତି ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପ୍ରତ୍ଯପୂଜଯନ୍ ।
ଵସିଷ୍ଠପ୍ରମୁଖାସ୍ସର୍ଵେ ପାର୍ଥିଵସ୍ଯ ମୁଖାଚ୍ଚ୍ଯୁତମ୍ ॥ 10 ॥
ଋଷ୍ଯଶୃଙ୍ଗପୁରୋଗାଶ୍ଚ ପ୍ରତ୍ଯୂଚୁର୍ନୃପତିଂ ତଦା ।
ସମ୍ଭାରାସ୍ସମ୍ଭ୍ରିଯନ୍ତାଂ ତେ ତୁରଗଶ୍ଚ ଵିମୁଚ୍ଯତାମ୍ ॥ 11 ॥
ସର୍ଵଥା ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚତ୍ଵାରୋଽମିତଵିକ୍ରମାନ୍ ।
ଯସ୍ଯ ତେ ଧାର୍ମିକୀ ବୁଦ୍ଧିରିଯଂ ପୁତ୍ରାର୍ଥମାଗତା ॥ 12 ॥
ତତଃ ପ୍ରୀତୋଽଭଵଦ୍ରାଜା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଦ୍ଵିଜଭାଷିତମ୍ ।
ଅମାତ୍ଯାଂଶ୍ଚାବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜା ହର୍ଷେଣେଦଂ ଶୁଭାକ୍ଷରମ୍ ॥ 13 ॥
ଗୁରୂଣାଂ ଵଚନାଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ସମ୍ଭାରାସ୍ସମ୍ଭ୍ରିଯନ୍ତୁ ମେ ।
ସମର୍ଥାଧିଷ୍ଠିତଶ୍ଚାଶ୍ଵସ୍ସୋପାଧ୍ଯାଯୋ ଵିମୁଚ୍ଯତାମ୍ ॥ 14 ॥
ସରଯ୍ଵାଶ୍ଚୋତ୍ତରେ ତୀରେ ଯଜ୍ଞଭୂମିର୍ଵିଧୀଯତାମ୍ ।
ଶାନ୍ତଯଶ୍ଚାଭିଵର୍ଧନ୍ତାଂ ଯଥାକଲ୍ପଂ ଯଥାଵିଧି ॥ 15 ॥
ଶକ୍ଯଃ ପ୍ରାପ୍ତୁମଯଂ ଯଜ୍ଞସ୍ସର୍ଵେଣାପି ମହୀକ୍ଷିତା ।
ନାପରାଧୋ ଭଵେତ୍କଷ୍ଟୋ ଯଦ୍ଯସ୍ମିନ୍କ୍ରତୁସତ୍ତମେ ॥ 16 ॥
ଛିଦ୍ରଂ ହି ମୃଗଯନ୍ତେଽତ୍ର ଵିଦ୍ଵାଂସୋ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସାଃ ।
ନିହତସ୍ଯ ଚ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସଦ୍ଯଃ କର୍ତା ଵିନଶ୍ଯତି ॥ 17 ॥
ତଦ୍ଯଥା ଵିଧିପୂର୍ଵଂ ମେ କ୍ରତୁରେଷ ସମାପ୍ଯତେ ।
ତଥା ଵିଧାନଂ କ୍ରିଯତାଂ ସମର୍ଥାଃ କରଣେଷ୍ଵିହ ॥ 18 ॥
ତଥେତି ଚ ତତସ୍ସର୍ଵେ ମନ୍ତ୍ରିଣଃ ପ୍ରତ୍ଯପୂଜଯନ୍ ।
ପାର୍ଥିଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଯଥାଜ୍ଞପ୍ତମକୁର୍ଵତ ॥ 19 ॥
ତତୋ ଦ୍ଵିଜାସ୍ତେ ଧର୍ମଜ୍ଞମସ୍ତୁଵନ୍ପାର୍ଥିଵର୍ଷଭମ୍ ।
ଅନୁଜ୍ଞାତାସ୍ତତସ୍ସର୍ଵେ ପୁନର୍ଜଗ୍ମୁର୍ଯଥାଗତମ୍ ॥ 20 ॥
ଗତେଷ୍ଵଥ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ଯ୍ରେଷୁ ମନ୍ତ୍ରିଣସ୍ତାନ୍ନରାଧିପଃ ।
ଵିସର୍ଜଯିତ୍ଵା ସ୍ଵଂ ଵେଶ୍ମ ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ ॥ 21 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvādaśassargaḥ |
tataḥ kāle bahutithe kasmiṃścitsumanohare |
vasante samanuprāpte rājño yaṣṭuṃ mano'bhavat || 1 ||
tataḥ prasādya śirasā taṃ vipraṃ devavarṇinam |
yajñāya varayāmāsa santānārthaṃ kulasya vai || 2 ||
tatheti ca sa rājānamuvāca ca susatkṛtaḥ |
sambhārā sambhriyantāṃ te turagaśca vimucyatām || 3 ||
tato rājā'bravīdvākyaṃ sumantraṃ mantrisattamam |
sumantrāvāhaya kṣipraṃ ṛtvijo brahmavādinaḥ || 4 ||
suyajñaṃ vāmadevaṃ ca jābālimatha kāśyapam |
purohitaṃ vasiṣṭhaṃ ca ye cānye dvijasattamāḥ || 5 ||
tatassumantrastvaritaṃ gatvā tvaritavikramaḥ |
samānayatsa tānviprān samastānvedapāragān || 6 ||
tānpūjayitvā dharmātmā rājā daśarathastadā |
dharmārthasahitaṃ yuktaṃ ślakṣṇaṃ vacanamabravīt || 7 ||
mama lālapyamānasya putrārthaṃ nāsti vai sukham |
tadarthaṃ hayamedhena yakṣyāmīti matirmama || 8 ||
tadahaṃ yaṣṭumicchāmi śāstradṛṣṭena karmaṇā |
ṛṣiputraprabhāvena kāmānprāpsyāmi cāpyaham || 9 ||
tatassādhviti tadvākyaṃ brāhmaṇāḥ pratyapūjayan |
vasiṣṭhapramukhāssarve pārthivasya mukhāccyutam || 10 ||
ṛṣyaśṛṅgapurogāśca pratyūcurnṛpatiṃ tadā |
sambhārāssambhriyantāṃ te turagaśca vimucyatām || 11 ||
sarvathā prāpsyase putrāṃścatvāro'mitavikramān |
yasya te dhārmikī buddhiriyaṃ putrārthamāgatā || 12 ||
tataḥ prīto'bhavadrājā śrutvā tadvijabhāṣitam |
amātyāṃścābravīdrājā harṣeṇedaṃ śubhākṣaram || 13 ||
gurūṇāṃ vacanācchīghraṃ sambhārāssambhriyantu me |
samarthādhiṣṭhitaścāśvassopādhyāyo vimucyatām || 14 ||
sarayvāścottare tīre yajñabhūmirvidhīyatām |
śāntayaścābhivardhantāṃ yathākalpaṃ yathāvidhi || 15 ||
śakyaḥ prāptumayaṃ yajñassarveṇāpi mahīkṣitā |
nāparādho bhavetkaṣṭo yadyasminkratusattame || 16 ||
chidraṃ hi mṛgayante'tra vidvāṃso brahmarākṣasāḥ |
nihatasya ca yajñasya sadyaḥ kartā vinaśyati || 17 ||
tadyathā vidhipūrvaṃ me kratureṣa samāpyate |
tathā vidhānaṃ kriyatāṃ samarthāḥ karaṇeṣviha || 18 ||
tatheti ca tatassarve mantriṇaḥ pratyapūjayan |
pārthivendrasya tadvākyaṃ yathājñaptamakurvata || 19 ||
tato dvijāste dharmajñamastuvanpārthivarṣabham |
anujñātāstatassarve punarjagmuryathāgatam || 20 ||
gateṣvatha dvijāgyreṣu mantriṇastānnarādhipaḥ |
visarjayitvā svaṃ veśma praviveśa mahādyutiḥ || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvādaśassargaḥ ||