📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.11 ବାଲକାଣ୍ଡ - ଏକାଦଶ ସର୍ଗଃ
1.11 Balakanda - Ekadasha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଭୂଯ ଏଵ ହି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଶୃଣୁ ମେ ଵଚନଂ ହିତମ୍ ।
ଯଥା ସ ଦେଵପ୍ରଵରଃ କଥାଯାମେଵମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୂଣାଂ କୁଲେ ଜାତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ସୁଧାର୍ମିକଃ ।
ରାଜା ଦଶରଥୋ ନାମ୍ନା ଶ୍ରୀମାନ୍ସତ୍ଯପ୍ରତିଶ୍ରଵଃ ॥ 2 ॥
ଅଙ୍ଗରାଜେନ ସଖ୍ଯଂ ଚ ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ।
କନ୍ଯା ଚାସ୍ଯ ମହାଭାଗା ଶାନ୍ତା ନାମ ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ 3 ॥
ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ସୋଽଙ୍ଗରାଜସ୍ଯ ରୋମପାଦ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ ।
ତଂ ସ ରାଜା ଦଶରଥୋ ଗମିଷ୍ଯତି ମହାଯଶାଃ ॥ 4 ॥
ଅନପତ୍ଯୋଽସ୍ମି ଧର୍ମାତ୍ମନ୍ ଶାନ୍ତାଭର୍ତା ମମ କ୍ରତୁମ୍ ।
ଆହରେତ ତ୍ଵଯାଜ୍ଞପ୍ତସ୍ସନ୍ତାନାର୍ଥଂ କୁଲସ୍ଯ ଚ ॥ 5 ॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜ୍ଞୋଽଥ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ମନସା ସ ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ଚ ।
ପ୍ରଦାସ୍ଯତେ ପୁତ୍ରଵନ୍ତଂ ଶାନ୍ତାଭର୍ତାରମାତ୍ମଵାନ୍ ॥ 6 ॥
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଚ ତଂ ଵିପ୍ରଂ ସ ରାଜା ଵିଗତଜ୍ଵରଃ ।
ଆହରିଷ୍ଯତି ତଂ ଯଜ୍ଞଂ ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନାନ୍ତରାତ୍ମନା ॥ 7 ॥
ତଂ ଚ ରାଜା ଦଶରଥୋ ଯଷ୍ଟୁକାମଃ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ ।
ଋଶ୍ଯଶୃଙ୍ଗଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଵରଯିଷ୍ଯତି ଧର୍ମଵିତ୍ ॥ 8 ॥
ଯଜ୍ଞାର୍ଥଂ ପ୍ରସଵାର୍ଥଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଗାର୍ଥଂ ଚ ନରେଶ୍ଵରଃ ।
ଲଭତେ ଚ ସ ତଂ କାମଂ ଦ୍ଵିଜମୁଖ୍ଯାଦ୍ଵିଶାମ୍ପତିଃ ॥ 9 ॥
ପୁତ୍ରାଶ୍ଚାସ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଚତ୍ଵାରୋଽମିତଵିକ୍ରମାଃ ।
ଵଂଶପ୍ରତିଷ୍ଠାନକରାସ୍ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତାଃ ॥ 10 ॥
ଏଵଂ ସ ଦେଵପ୍ରଵରଃ ପୂର୍ଵଂ କଥିତଵାନ୍କଥାମ୍ ।
ସନତ୍କୁମାରୋ ଭଗଵାନ୍ପୁରା ଦେଵଯୁଗେ ପ୍ରଭୁଃ ॥ 11 ॥
ସ ତ୍ଵଂ ପୁରୁଷଶାର୍ଦୂଲ ତମାନଯ ସୁସତ୍କୃତମ୍ ।
ସ୍ଵଯମେଵ ମହାରାଜ ଗତ୍ଵା ସବଲଵାହନଃ ॥ 12 ॥
ଅନୁମାନ୍ଯ ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ସୂତଵାକ୍ଯଂ ନିଶମ୍ଯ ଚ ।
ସାନ୍ତଃପୁରସ୍ସହାମାତ୍ଯଃ ପ୍ରଯଯୌ ଯତ୍ର ସ ଦ୍ଵିଜଃ ॥ 13 ॥
ଵନାନି ସରିତଶ୍ଚୈଵ ଵ୍ଯତିକ୍ରମ୍ଯ ଶନୈଶ୍ଶନୈଃ ।
ଅଭିଚକ୍ରାମ ତଂ ଦେଶଂ ଯତ୍ର ଵୈ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵଃ ॥ 14 ॥
ଆସାଦ୍ଯ ତଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ରୋମପାଦସମୀପଗମ୍ ।
ଋଷିପୁତ୍ରଂ ଦଦର୍ଶାଦୌ ଦୀପ୍ଯମାନମିଵାନଲମ୍ ॥ 15 ॥
ତତୋ ରାଜା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପୂଜାଂ ଚକ୍ରେ ଵିଶେଷତଃ ।
ସଖିତ୍ଵାତ୍ତସ୍ଯ ଵୈ ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନାନ୍ତରାତ୍ମନା ॥ 16 ॥
ରୋମପାଦେନ ଚାଖ୍ଯାତମୃଷିପୁତ୍ରାଯ ଧୀମତେ ।
ସଖ୍ଯଂ ସମ୍ବନ୍ଧକଂ ଚୈଵ ତଦା ତଂ ପ୍ରତ୍ଯପୂଜଯତ୍ ॥ 17 ॥
ଏଵଂ ସୁସତ୍କୃତସ୍ତେନ ସହୋଷିତ୍ଵା ନରର୍ଷଭଃ ।
ସପ୍ତାଷ୍ଟଦିଵସାନ୍ରାଜା ରାଜାନମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 18 ॥
ଶାନ୍ତା ତଵ ସୁତା ରାଜନ୍ ସହ ଭର୍ତ୍ରା ଵିଶାମ୍ପତେ ।
ମଦୀଯନଗରଂ ଯାତୁ କାର୍ଯଂ ହି ମହଦୁଦ୍ଯତମ୍ ॥ 19 ॥
ତଥେତି ରାଜା ସଂଶ୍ରୁତ୍ଯ ଗମନଂ ତସ୍ଯ ଧୀମତଃ ।
ଉଵାଚ ଵଚନଂ ଵିପ୍ରଂ ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ସହ ଭାର୍ଯଯା ॥ 20 ॥
ଋଷିପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ୍ଯ ତଥେତ୍ଯାହ ନୃପଂ ତଦା ।
ସ ନୃପେଣାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତଃ ପ୍ରଯଯୌ ସହ ଭାର୍ଯଯା ॥ 21 ॥
ତାଵନ୍ଯୋନ୍ଯାଞ୍ଜଲିଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ନେହାତ୍ସଂଶ୍ଲିଷ୍ଯ ଚୋରସା ।
ନନନ୍ଦତୁର୍ଦଶରଥୋ ରୋମପାଦଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ॥ 22 ॥
ତତସ୍ସୁହୃଦମାପୃଚ୍ଛ୍ଯ ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ରଘୁନନ୍ଦନଃ ।
ପୌରେଭ୍ଯଃ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଦୂତାନ୍ଵୈ ଶୀଘ୍ରଗାମିନଃ ॥ 23 ॥
କ୍ରିଯତାଂ ନଗରଂ ସର୍ଵଂ କ୍ଷିପ୍ରମେଵ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତମ୍ ।
ଧୂପିତଂ ସିକ୍ତସମ୍ମୃଷ୍ଟଂ ପତାକାଭିରଲଙ୍କୃତମ୍ ॥ 24 ॥
ତତଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃ ପୌରାସ୍ତେ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜାନମାଗତମ୍ ।
ତଥା ପ୍ରଚକ୍ରୁସ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ରାଜ୍ଞା ଯତ୍ପ୍ରେଷିତଂ ତଦା ॥ 25 ॥
ତତସ୍ସ୍ଵଲଙ୍କୃତଂ ରାଜା ନଗରଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ହ ।
ଶଙ୍ଖଦୁନ୍ଦୁଭିନିର୍ଘୋଷୈଃ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭମ୍ ॥ 26 ॥
ତତଃ ପ୍ରମୁଦିତାସ୍ସର୍ଵେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ନାଗରା ଦ୍ଵିଜମ୍ ।
ପ୍ରଵେଶ୍ଯମାନଂ ସତ୍କୃତ୍ଯ ନରେନ୍ଦ୍ରେଣେନ୍ଦ୍ରକର୍ମଣା ॥ 27 ॥
ଅନ୍ତଃପୁରଂ ପ୍ରଵେଶ୍ଯୈନଂ ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ଚ ଶାସ୍ତ୍ରତଃ ।
କୃତକୃତ୍ଯଂ ତଦାତ୍ମାନଂ ମେନେ ତସ୍ଯୋପଵାହନାତ୍ ॥ 28 ॥
ଅନ୍ତଃପୁରସ୍ତ୍ରିଯସ୍ସର୍ଵାଶ୍ଶାନ୍ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥାଗତାମ୍ ।
ସହ ଭର୍ତ୍ରା ଵିଶାଲାକ୍ଷୀଂ ପ୍ରୀତ୍ଯାନନ୍ଦମୁପାଗମନ୍ ॥ 29 ॥
ପୂଜ୍ଯମାନା ଚ ତାଭିସ୍ସା ରାଜ୍ଞା ଚୈଵ ଵିଶେଷତଃ ।
ଉଵାସ ତତ୍ର ସୁଖିତା କଞ୍ଚିତ୍କାଲଂ ସହର୍ତ୍ଵିଜା ॥ 30 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ଏକାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekādaśassargaḥ |
bhūya eva hi rājendra śṛṇu me vacanaṃ hitam |
yathā sa devapravaraḥ kathāyāmevamabravīt || 1 ||
ikṣvākūṇāṃ kule jāto bhaviṣyati sudhārmikaḥ |
rājā daśaratho nāmnā śrīmānsatyapratiśravaḥ || 2 ||
aṅgarājena sakhyaṃ ca tasya rājño bhaviṣyati |
kanyā cāsya mahābhāgā śāntā nāma bhaviṣyati || 3 ||
putrastu so'ṅgarājasya romapāda iti śrutaḥ |
taṃ sa rājā daśaratho gamiṣyati mahāyaśāḥ || 4 ||
anapatyo'smi dharmātman śāntābhartā mama kratum |
āhareta tvayājñaptassantānārthaṃ kulasya ca || 5 ||
śrutvā rājño'tha tadvākyaṃ manasā sa vicintya ca |
pradāsyate putravantaṃ śāntābhartāramātmavān || 6 ||
pratigṛhya ca taṃ vipraṃ sa rājā vigatajvaraḥ |
āhariṣyati taṃ yajñaṃ prahṛṣṭenāntarātmanā || 7 ||
taṃ ca rājā daśaratho yaṣṭukāmaḥ kṛtāñjaliḥ |
ṛśyaśṛṅgaṃ dvijaśreṣṭhaṃ varayiṣyati dharmavit || 8 ||
yajñārthaṃ prasavārthaṃ ca svargārthaṃ ca nareśvaraḥ |
labhate ca sa taṃ kāmaṃ dvijamukhyādviśāmpatiḥ || 9 ||
putrāścāsya bhaviṣyanti catvāro'mitavikramāḥ |
vaṃśapratiṣṭhānakarāssarvalokeṣu viśrutāḥ || 10 ||
evaṃ sa devapravaraḥ pūrvaṃ kathitavānkathām |
sanatkumāro bhagavānpurā devayuge prabhuḥ || 11 ||
sa tvaṃ puruṣaśārdūla tamānaya susatkṛtam |
svayameva mahārāja gatvā sabalavāhanaḥ || 12 ||
anumānya vasiṣṭhaṃ ca sūtavākyaṃ niśamya ca |
sāntaḥpurassahāmātyaḥ prayayau yatra sa dvijaḥ || 13 ||
vanāni saritaścaiva vyatikramya śanaiśśanaiḥ |
abhicakrāma taṃ deśaṃ yatra vai munipuṅgavaḥ || 14 ||
āsādya taṃ dvijaśreṣṭhaṃ romapādasamīpagam |
ṛṣiputraṃ dadarśādau dīpyamānamivānalam || 15 ||
tato rājā yathānyāyaṃ pūjāṃ cakre viśeṣataḥ |
sakhitvāttasya vai rājñaḥ prahṛṣṭenāntarātmanā || 16 ||
romapādena cākhyātamṛṣiputrāya dhīmate |
sakhyaṃ sambandhakaṃ caiva tadā taṃ pratyapūjayat || 17 ||
evaṃ susatkṛtastena sahoṣitvā nararṣabhaḥ |
saptāṣṭadivasānrājā rājānamidamabravīt || 18 ||
śāntā tava sutā rājan saha bhartrā viśāmpate |
madīyanagaraṃ yātu kāryaṃ hi mahadudyatam || 19 ||
tatheti rājā saṃśrutya gamanaṃ tasya dhīmataḥ |
uvāca vacanaṃ vipraṃ gaccha tvaṃ saha bhāryayā || 20 ||
ṛṣiputraḥ pratiśrutya tathetyāha nṛpaṃ tadā |
sa nṛpeṇābhyanujñātaḥ prayayau saha bhāryayā || 21 ||
tāvanyonyāñjaliṃ kṛtvā snehātsaṃśliṣya corasā |
nanandaturdaśaratho romapādaśca vīryavān || 22 ||
tatassuhṛdamāpṛcchya prasthito raghunandanaḥ |
paurebhyaḥ preṣayāmāsa dūtānvai śīghragāminaḥ || 23 ||
kriyatāṃ nagaraṃ sarvaṃ kṣiprameva svalaṅkṛtam |
dhūpitaṃ siktasammṛṣṭaṃ patākābhiralaṅkṛtam || 24 ||
tataḥ prahṛṣṭāḥ paurāste śrutvā rājānamāgatam |
tathā pracakrustatsarvaṃ rājñā yatpreṣitaṃ tadā || 25 ||
tatassvalaṅkṛtaṃ rājā nagaraṃ praviveśa ha |
śaṅkhadundubhinirghoṣaiḥ puraskṛtya dvijarṣabham || 26 ||
tataḥ pramuditāssarve dṛṣṭvā taṃ nāgarā dvijam |
praveśyamānaṃ satkṛtya narendreṇendrakarmaṇā || 27 ||
antaḥpuraṃ praveśyainaṃ pūjāṃ kṛtvā ca śāstrataḥ |
kṛtakṛtyaṃ tadātmānaṃ mene tasyopavāhanāt || 28 ||
antaḥpurastriyassarvāśśāntāṃ dṛṣṭvā tathāgatām |
saha bhartrā viśālākṣīṃ prītyānandamupāgaman || 29 ||
pūjyamānā ca tābhissā rājñā caiva viśeṣataḥ |
uvāsa tatra sukhitā kañcitkālaṃ sahartvijā || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekādaśassargaḥ ||