Shri Rama Charita Manasa - Uttarakanda

ॐ

ଶ୍ରୀ ରାମ ଚରିତ ମାନସ - ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡ

Rama Valmiki Oriya

ଶ୍ରୀ ଗଣେଶାଯ ନମଃ

ଶ୍ରୀଜାନକୀଵଲ୍ଲଭୋ ଵିଜଯତେ

ଶ୍ରୀରାମଚରିତମାନସ

ସପ୍ତମ ସୋପାନ (ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡ)

କେକୀକଣ୍ଠାଭନୀଲଂ ସୁରଵରଵିଲସଦ୍ଵିପ୍ରପାଦାବ୍ଜଚିହ୍ନଂ

ଶୋଭାଢ୍ଯଂ ପୀତଵସ୍ତ୍ରଂ ସରସିଜନଯନଂ ସର୍ଵଦା ସୁପ୍ରସନ୍ନମ୍।

ପାଣୌ ନାରାଚଚାପଂ କପିନିକରଯୁତଂ ବନ୍ଧୁନା ସେଵ୍ଯମାନଂ

ନୌମୀଡ୍ଯଂ ଜାନକୀଶଂ ରଘୁଵରମନିଶଂ ପୁଷ୍ପକାରୂଢରାମମ୍ ॥ 1 ॥

କୋସଲେନ୍ଦ୍ରପଦକଞ୍ଜମଞ୍ଜୁଲୌ କୋମଲାଵଜମହେଶଵନ୍ଦିତୌ।

ଜାନକୀକରସରୋଜଲାଲିତୌ ଚିନ୍ତକସ୍ଯ ମନଭୃଙ୍ଗସଡ୍ଗିନୌ ॥ 2 ॥

କୁନ୍ଦିନ୍ଦୁଦରଗୌରସୁନ୍ଦରଂ ଅମ୍ବିକାପତିମଭୀଷ୍ଟସିଦ୍ଧିଦମ୍।

କାରୁଣୀକକଲକଞ୍ଜଲୋଚନଂ ନୌମି ଶଙ୍କରମନଙ୍ଗମୋଚନମ୍ ॥ 3 ॥

ଦୋ. ରହା ଏକ ଦିନ ଅଵଧି କର ଅତି ଆରତ ପୁର ଲୋଗ।

ଜହଁ ତହଁ ସୋଚହିଂ ନାରି ନର କୃସ ତନ ରାମ ବିଯୋଗ ॥

ସଗୁନ ହୋହିଂ ସୁନ୍ଦର ସକଲ ମନ ପ୍ରସନ୍ନ ସବ କେର।

ପ୍ରଭୁ ଆଗଵନ ଜନାଵ ଜନୁ ନଗର ରମ୍ଯ ଚହୁଁ ଫେର ॥

କୌସଲ୍ଯାଦି ମାତୁ ସବ ମନ ଅନନ୍ଦ ଅସ ହୋଇ।

ଆଯୁ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଅନୁଜ ଜୁତ କହନ ଚହତ ଅବ କୋଇ ॥

ଭରତ ନଯନ ଭୁଜ ଦଚ୍ଛିନ ଫରକତ ବାରହିଂ ବାର।

ଜାନି ସଗୁନ ମନ ହରଷ ଅତି ଲାଗେ କରନ ବିଚାର ॥

ରହେଉ ଏକ ଦିନ ଅଵଧି ଅଧାରା। ସମୁଝତ ମନ ଦୁଖ ଭଯୁ ଅପାରା ॥

କାରନ କଵନ ନାଥ ନହିଂ ଆଯୁ। ଜାନି କୁଟିଲ କିଧୌଂ ମୋହି ବିସରାଯୁ ॥

ଅହହ ଧନ୍ଯ ଲଛିମନ ବଡ़ଭାଗୀ। ରାମ ପଦାରବିନ୍ଦୁ ଅନୁରାଗୀ ॥

କପଟୀ କୁଟିଲ ମୋହି ପ୍ରଭୁ ଚୀନ୍ହା। ତାତେ ନାଥ ସଙ୍ଗ ନହିଂ ଲୀନ୍ହା ॥

ଜୌଂ କରନୀ ସମୁଝୈ ପ୍ରଭୁ ମୋରୀ। ନହିଂ ନିସ୍ତାର କଲପ ସତ କୋରୀ ॥

ଜନ ଅଵଗୁନ ପ୍ରଭୁ ମାନ ନ କ୍AU। ଦୀନ ବନ୍ଧୁ ଅତି ମୃଦୁଲ ସୁଭ୍AU ॥

ମୋରି ଜିଯଁ ଭରୋସ ଦୃଢ़ ସୋଈ। ମିଲିହହିଂ ରାମ ସଗୁନ ସୁଭ ହୋଈ ॥

ବୀତେଂ ଅଵଧି ରହହି ଜୌଂ ପ୍ରାନା। ଅଧମ କଵନ ଜଗ ମୋହି ସମାନା ॥

ଦୋ. ରାମ ବିରହ ସାଗର ମହଁ ଭରତ ମଗନ ମନ ହୋତ।

ବିପ୍ର ରୂପ ଧରି ପଵନ ସୁତ ଆଇ ଗଯୁ ଜନୁ ପୋତ ॥ 1(କ) ॥

ବୈଠି ଦେଖି କୁସାସନ ଜଟା ମୁକୁଟ କୃସ ଗାତ।

ରାମ ରାମ ରଘୁପତି ଜପତ ସ୍ତ୍ରଵତ ନଯନ ଜଲଜାତ ॥ 1(ଖ) ॥

ଦେଖତ ହନୂମାନ ଅତି ହରଷେଉ। ପୁଲକ ଗାତ ଲୋଚନ ଜଲ ବରଷେଉ ॥

ମନ ମହଁ ବହୁତ ଭାଁତି ସୁଖ ମାନୀ। ବୋଲେଉ ଶ୍ରଵନ ସୁଧା ସମ ବାନୀ ॥

ଜାସୁ ବିରହଁ ସୋଚହୁ ଦିନ ରାତୀ। ରଟହୁ ନିରନ୍ତର ଗୁନ ଗନ ପାଁତୀ ॥

ରଘୁକୁଲ ତିଲକ ସୁଜନ ସୁଖଦାତା। ଆଯୁ କୁସଲ ଦେଵ ମୁନି ତ୍ରାତା ॥

ରିପୁ ରନ ଜୀତି ସୁଜସ ସୁର ଗାଵତ। ସୀତା ସହିତ ଅନୁଜ ପ୍ରଭୁ ଆଵତ ॥

ସୁନତ ବଚନ ବିସରେ ସବ ଦୂଖା। ତୃଷାଵନ୍ତ ଜିମି ପାଇ ପିଯୂଷା ॥

କୋ ତୁମ୍ହ ତାତ କହାଁ ତେ ଆଏ। ମୋହି ପରମ ପ୍ରିଯ ବଚନ ସୁନାଏ ॥

ମାରୁତ ସୁତ ମୈଂ କପି ହନୁମାନା। ନାମୁ ମୋର ସୁନୁ କୃପାନିଧାନା ॥

ଦୀନବନ୍ଧୁ ରଘୁପତି କର କିଙ୍କର। ସୁନତ ଭରତ ଭେଣ୍ଟେଉ ଉଠି ସାଦର ॥

ମିଲତ ପ୍ରେମ ନହିଂ ହୃଦଯଁ ସମାତା। ନଯନ ସ୍ତ୍ରଵତ ଜଲ ପୁଲକିତ ଗାତା ॥

କପି ତଵ ଦରସ ସକଲ ଦୁଖ ବୀତେ। ମିଲେ ଆଜୁ ମୋହି ରାମ ପିରୀତେ ॥

ବାର ବାର ବୂଝୀ କୁସଲାତା। ତୋ କହୁଁ ଦେଉଁ କାହ ସୁନୁ ଭ୍ରାତା ॥

ଏହି ସନ୍ଦେସ ସରିସ ଜଗ ମାହୀଂ। କରି ବିଚାର ଦେଖେଉଁ କଛୁ ନାହୀମ୍ ॥

ନାହିନ ତାତ ଉରିନ ମୈଂ ତୋହୀ। ଅବ ପ୍ରଭୁ ଚରିତ ସୁନାଵହୁ ମୋହୀ ॥

ତବ ହନୁମନ୍ତ ନାଇ ପଦ ମାଥା। କହେ ସକଲ ରଘୁପତି ଗୁନ ଗାଥା ॥

କହୁ କପି କବହୁଁ କୃପାଲ ଗୋସାଈଂ। ସୁମିରହିଂ ମୋହି ଦାସ କୀ ନାଈମ୍ ॥

ଛଂ. ନିଜ ଦାସ ଜ୍ଯୋଂ ରଘୁବଂସଭୂଷନ କବହୁଁ ମମ ସୁମିରନ କର୍ ଯୋ।

ସୁନି ଭରତ ବଚନ ବିନୀତ ଅତି କପି ପୁଲକିତ ତନ ଚରନନ୍ହି ପର୍ ଯୋ ॥

ରଘୁବୀର ନିଜ ମୁଖ ଜାସୁ ଗୁନ ଗନ କହତ ଅଗ ଜଗ ନାଥ ଜୋ।

କାହେ ନ ହୋଇ ବିନୀତ ପରମ ପୁନୀତ ସଦଗୁନ ସିନ୍ଧୁ ସୋ ॥

ଦୋ. ରାମ ପ୍ରାନ ପ୍ରିଯ ନାଥ ତୁମ୍ହ ସତ୍ଯ ବଚନ ମମ ତାତ।

ପୁନି ପୁନି ମିଲତ ଭରତ ସୁନି ହରଷ ନ ହୃଦଯଁ ସମାତ ॥ 2(କ) ॥

ସୋ. ଭରତ ଚରନ ସିରୁ ନାଇ ତୁରିତ ଗଯୁ କପି ରାମ ପହିଂ।

କହୀ କୁସଲ ସବ ଜାଇ ହରଷି ଚଲେଉ ପ୍ରଭୁ ଜାନ ଚଢ़ଇ ॥ 2(ଖ) ॥

ହରଷି ଭରତ କୋସଲପୁର ଆଏ। ସମାଚାର ସବ ଗୁରହି ସୁନାଏ ॥

ପୁନି ମନ୍ଦିର ମହଁ ବାତ ଜନାଈ। ଆଵତ ନଗର କୁସଲ ରଘୁରାଈ ॥

ସୁନତ ସକଲ ଜନନୀଂ ଉଠି ଧାଈଂ। କହି ପ୍ରଭୁ କୁସଲ ଭରତ ସମୁଝାଈ ॥

ସମାଚାର ପୁରବାସିଂହ ପାଏ। ନର ଅରୁ ନାରି ହରଷି ସବ ଧାଏ ॥

ଦଧି ଦୁର୍ବା ରୋଚନ ଫଲ ଫୂଲା। ନଵ ତୁଲସୀ ଦଲ ମଙ୍ଗଲ ମୂଲା ॥

ଭରି ଭରି ହେମ ଥାର ଭାମିନୀ। ଗାଵତ ଚଲିଂ ସିନ୍ଧୁ ସିନ୍ଧୁରଗାମିନୀ ॥

ଜେ ଜୈସେହିଂ ତୈସେହିଂ ଉଟି ଧାଵହିଂ। ବାଲ ବୃଦ୍ଧ କହଁ ସଙ୍ଗ ନ ଲାଵହିମ୍ ॥

ଏକ ଏକନ୍ହ କହଁ ବୂଝହିଂ ଭାଈ। ତୁମ୍ହ ଦେଖେ ଦଯାଲ ରଘୁରାଈ ॥

ଅଵଧପୁରୀ ପ୍ରଭୁ ଆଵତ ଜାନୀ। ଭୀ ସକଲ ସୋଭା କୈ ଖାନୀ ॥

ବହି ସୁହାଵନ ତ୍ରିବିଧ ସମୀରା। ଭି ସରଜୂ ଅତି ନିର୍ମଲ ନୀରା ॥

ଦୋ. ହରଷିତ ଗୁର ପରିଜନ ଅନୁଜ ଭୂସୁର ବୃନ୍ଦ ସମେତ।

ଚଲେ ଭରତ ମନ ପ୍ରେମ ଅତି ସନ୍ମୁଖ କୃପାନିକେତ ॥ 3(କ) ॥

ବହୁତକ ଚଢ़ଈ ଅଟାରିନ୍ହ ନିରଖହିଂ ଗଗନ ବିମାନ।

ଦେଖି ମଧୁର ସୁର ହରଷିତ କରହିଂ ସୁମଙ୍ଗଲ ଗାନ ॥ 3(ଖ) ॥

ରାକା ସସି ରଘୁପତି ପୁର ସିନ୍ଧୁ ଦେଖି ହରଷାନ।

ବଢ़ଯୋ କୋଲାହଲ କରତ ଜନୁ ନାରି ତରଙ୍ଗ ସମାନ ॥ 3(ଗ) ॥

ଇହାଁ ଭାନୁକୁଲ କମଲ ଦିଵାକର। କପିନ୍ହ ଦେଖାଵତ ନଗର ମନୋହର ॥

ସୁନୁ କପୀସ ଅଙ୍ଗଦ ଲଙ୍କେସା। ପାଵନ ପୁରୀ ରୁଚିର ଯହ ଦେସା ॥

ଜଦ୍ଯପି ସବ ବୈକୁଣ୍ଠ ବଖାନା। ବେଦ ପୁରାନ ବିଦିତ ଜଗୁ ଜାନା ॥

ଅଵଧପୁରୀ ସମ ପ୍ରିଯ ନହିଂ ସୋଊ। ଯହ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଜାନି କୌ କୋଊ ॥

ଜନ୍ମଭୂମି ମମ ପୁରୀ ସୁହାଵନି। ଉତ୍ତର ଦିସି ବହ ସରଜୂ ପାଵନି ॥

ଜା ମଜ୍ଜନ ତେ ବିନହିଂ ପ୍ରଯାସା। ମମ ସମୀପ ନର ପାଵହିଂ ବାସା ॥

ଅତି ପ୍ରିଯ ମୋହି ଇହାଁ କେ ବାସୀ। ମମ ଧାମଦା ପୁରୀ ସୁଖ ରାସୀ ॥

ହରଷେ ସବ କପି ସୁନି ପ୍ରଭୁ ବାନୀ। ଧନ୍ଯ ଅଵଧ ଜୋ ରାମ ବଖାନୀ ॥

ଦୋ. ଆଵତ ଦେଖି ଲୋଗ ସବ କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭଗଵାନ।

ନଗର ନିକଟ ପ୍ରଭୁ ପ୍ରେରେଉ ଉତରେଉ ଭୂମି ବିମାନ ॥ 4(କ) ॥

ଉତରି କହେଉ ପ୍ରଭୁ ପୁଷ୍ପକହି ତୁମ୍ହ କୁବେର ପହିଂ ଜାହୁ।

ପ୍ରେରିତ ରାମ ଚଲେଉ ସୋ ହରଷୁ ବିରହୁ ଅତି ତାହୁ ॥ 4(ଖ) ॥

ଆଏ ଭରତ ସଙ୍ଗ ସବ ଲୋଗା। କୃସ ତନ ଶ୍ରୀରଘୁବୀର ବିଯୋଗା ॥

ବାମଦେଵ ବସିଷ୍ଠ ମୁନିନାଯକ। ଦେଖେ ପ୍ରଭୁ ମହି ଧରି ଧନୁ ସାଯକ ॥

ଧାଇ ଧରେ ଗୁର ଚରନ ସରୋରୁହ। ଅନୁଜ ସହିତ ଅତି ପୁଲକ ତନୋରୁହ ॥

ଭେଣ୍ଟି କୁସଲ ବୂଝୀ ମୁନିରାଯା। ହମରେଂ କୁସଲ ତୁମ୍ହାରିହିଂ ଦାଯା ॥

ସକଲ ଦ୍ଵିଜନ୍ହ ମିଲି ନାଯୁ ମାଥା। ଧର୍ମ ଧୁରନ୍ଧର ରଘୁକୁଲନାଥା ॥

ଗହେ ଭରତ ପୁନି ପ୍ରଭୁ ପଦ ପଙ୍କଜ। ନମତ ଜିନ୍ହହି ସୁର ମୁନି ସଙ୍କର ଅଜ ॥

ପରେ ଭୂମି ନହିଂ ଉଠତ ଉଠାଏ। ବର କରି କୃପାସିନ୍ଧୁ ଉର ଲାଏ ॥

ସ୍ଯାମଲ ଗାତ ରୋମ ଭେ ଠାଢ़ଏ। ନଵ ରାଜୀଵ ନଯନ ଜଲ ବାଢ़ଏ ॥

ଛଂ. ରାଜୀଵ ଲୋଚନ ସ୍ତ୍ରଵତ ଜଲ ତନ ଲଲିତ ପୁଲକାଵଲି ବନୀ।

ଅତି ପ୍ରେମ ହୃଦଯଁ ଲଗାଇ ଅନୁଜହି ମିଲେ ପ୍ରଭୁ ତ୍ରିଭୁଅନ ଧନୀ ॥

ପ୍ରଭୁ ମିଲତ ଅନୁଜହି ସୋହ ମୋ ପହିଂ ଜାତି ନହିଂ ଉପମା କହୀ।

ଜନୁ ପ୍ରେମ ଅରୁ ସିଙ୍ଗାର ତନୁ ଧରି ମିଲେ ବର ସୁଷମା ଲହୀ ॥ 1 ॥

ବୂଝତ କୃପାନିଧି କୁସଲ ଭରତହି ବଚନ ବେଗି ନ ଆଵୀ।

ସୁନୁ ସିଵା ସୋ ସୁଖ ବଚନ ମନ ତେ ଭିନ୍ନ ଜାନ ଜୋ ପାଵୀ ॥

ଅବ କୁସଲ କୌସଲନାଥ ଆରତ ଜାନି ଜନ ଦରସନ ଦିଯୋ।

ବୂଡ़ତ ବିରହ ବାରୀସ କୃପାନିଧାନ ମୋହି କର ଗହି ଲିଯୋ ॥ 2 ॥

ଦୋ. ପୁନି ପ୍ରଭୁ ହରଷି ସତ୍ରୁହନ ଭେଣ୍ଟେ ହୃଦଯଁ ଲଗାଇ।

ଲଛିମନ ଭରତ ମିଲେ ତବ ପରମ ପ୍ରେମ ଦୌ ଭାଇ ॥ 5 ॥

ଭରତାନୁଜ ଲଛିମନ ପୁନି ଭେଣ୍ଟେ। ଦୁସହ ବିରହ ସମ୍ଭଵ ଦୁଖ ମେଟେ ॥

ସୀତା ଚରନ ଭରତ ସିରୁ ନାଵା। ଅନୁଜ ସମେତ ପରମ ସୁଖ ପାଵା ॥

ପ୍ରଭୁ ବିଲୋକି ହରଷେ ପୁରବାସୀ। ଜନିତ ବିଯୋଗ ବିପତି ସବ ନାସୀ ॥

ପ୍ରେମାତୁର ସବ ଲୋଗ ନିହାରୀ। କୌତୁକ କୀନ୍ହ କୃପାଲ ଖରାରୀ ॥

ଅମିତ ରୂପ ପ୍ରଗଟେ ତେହି କାଲା। ଜଥାଜୋଗ ମିଲେ ସବହି କୃପାଲା ॥

କୃପାଦୃଷ୍ଟି ରଘୁବୀର ବିଲୋକୀ। କିଏ ସକଲ ନର ନାରି ବିସୋକୀ ॥

ଛନ ମହିଂ ସବହି ମିଲେ ଭଗଵାନା। ଉମା ମରମ ଯହ କାହୁଁ ନ ଜାନା ॥

ଏହି ବିଧି ସବହି ସୁଖୀ କରି ରାମା। ଆଗେଂ ଚଲେ ସୀଲ ଗୁନ ଧାମା ॥

କୌସଲ୍ଯାଦି ମାତୁ ସବ ଧାଈ। ନିରଖି ବଚ୍ଛ ଜନୁ ଧେନୁ ଲଵାଈ ॥

ଛଂ. ଜନୁ ଧେନୁ ବାଲକ ବଚ୍ଛ ତଜି ଗୃହଁ ଚରନ ବନ ପରବସ ଗୀଂ।

ଦିନ ଅନ୍ତ ପୁର ରୁଖ ସ୍ତ୍ରଵତ ଥନ ହୁଙ୍କାର କରି ଧାଵତ ଭୀ ॥

ଅତି ପ୍ରେମ ସବ ମାତୁ ଭେଟୀଂ ବଚନ ମୃଦୁ ବହୁବିଧି କହେ।

ଗି ବିଷମ ବିଯୋଗ ଭଵ ତିନ୍ହ ହରଷ ସୁଖ ଅଗନିତ ଲହେ ॥

ଦୋ. ଭେଟେଉ ତନଯ ସୁମିତ୍ରାଁ ରାମ ଚରନ ରତି ଜାନି।

ରାମହି ମିଲତ କୈକେଈ ହୃଦଯଁ ବହୁତ ସକୁଚାନି ॥ 6(କ) ॥

ଲଛିମନ ସବ ମାତନ୍ହ ମିଲି ହରଷେ ଆସିଷ ପାଇ।

କୈକେଇ କହଁ ପୁନି ପୁନି ମିଲେ ମନ କର ଛୋଭୁ ନ ଜାଇ ॥ 6 ॥

ସାସୁନ୍ହ ସବନି ମିଲୀ ବୈଦେହୀ। ଚରନନ୍ହି ଲାଗି ହରଷୁ ଅତି ତେହୀ ॥

ଦେହିଂ ଅସୀସ ବୂଝି କୁସଲାତା। ହୋଇ ଅଚଲ ତୁମ୍ହାର ଅହିଵାତା ॥

ସବ ରଘୁପତି ମୁଖ କମଲ ବିଲୋକହିଂ। ମଙ୍ଗଲ ଜାନି ନଯନ ଜଲ ରୋକହିମ୍ ॥

କନକ ଥାର ଆରତି ଉତାରହିଂ। ବାର ବାର ପ୍ରଭୁ ଗାତ ନିହାରହିମ୍ ॥

ନାନା ଭାଁତି ନିଛାଵରି କରହୀଂ। ପରମାନନ୍ଦ ହରଷ ଉର ଭରହୀମ୍ ॥

କୌସଲ୍ଯା ପୁନି ପୁନି ରଘୁବୀରହି। ଚିତଵତି କୃପାସିନ୍ଧୁ ରନଧୀରହି ॥

ହୃଦଯଁ ବିଚାରତି ବାରହିଂ ବାରା। କଵନ ଭାଁତି ଲଙ୍କାପତି ମାରା ॥

ଅତି ସୁକୁମାର ଜୁଗଲ ମେରେ ବାରେ। ନିସିଚର ସୁଭଟ ମହାବଲ ଭାରେ ॥

ଦୋ. ଲଛିମନ ଅରୁ ସୀତା ସହିତ ପ୍ରଭୁହି ବିଲୋକତି ମାତୁ।

ପରମାନନ୍ଦ ମଗନ ମନ ପୁନି ପୁନି ପୁଲକିତ ଗାତୁ ॥ 7 ॥

ଲଙ୍କାପତି କପୀସ ନଲ ନୀଲା। ଜାମଵନ୍ତ ଅଙ୍ଗଦ ସୁଭସୀଲା ॥

ହନୁମଦାଦି ସବ ବାନର ବୀରା। ଧରେ ମନୋହର ମନୁଜ ସରୀରା ॥

ଭରତ ସନେହ ସୀଲ ବ୍ରତ ନେମା। ସାଦର ସବ ବରନହିଂ ଅତି ପ୍ରେମା ॥

ଦେଖି ନଗରବାସିଂହ କୈ ରୀତୀ। ସକଲ ସରାହହି ପ୍ରଭୁ ପଦ ପ୍ରୀତୀ ॥

ପୁନି ରଘୁପତି ସବ ସଖା ବୋଲାଏ। ମୁନି ପଦ ଲାଗହୁ ସକଲ ସିଖାଏ ॥

ଗୁର ବସିଷ୍ଟ କୁଲପୂଜ୍ଯ ହମାରେ। ଇନ୍ହ କୀ କୃପାଁ ଦନୁଜ ରନ ମାରେ ॥

ଏ ସବ ସଖା ସୁନହୁ ମୁନି ମେରେ। ଭେ ସମର ସାଗର କହଁ ବେରେ ॥

ମମ ହିତ ଲାଗି ଜନ୍ମ ଇନ୍ହ ହାରେ। ଭରତହୁ ତେ ମୋହି ଅଧିକ ପିଆରେ ॥

ସୁନି ପ୍ରଭୁ ବଚନ ମଗନ ସବ ଭେ। ନିମିଷ ନିମିଷ ଉପଜତ ସୁଖ ନେ ॥

ଦୋ. କୌସଲ୍ଯା କେ ଚରନନ୍ହି ପୁନି ତିନ୍ହ ନାଯୁ ମାଥ ॥

ଆସିଷ ଦୀନ୍ହେ ହରଷି ତୁମ୍ହ ପ୍ରିଯ ମମ ଜିମି ରଘୁନାଥ ॥ 8(କ) ॥

ସୁମନ ବୃଷ୍ଟି ନଭ ସଙ୍କୁଲ ଭଵନ ଚଲେ ସୁଖକନ୍ଦ।

ଚଢ़ଈ ଅଟାରିନ୍ହ ଦେଖହିଂ ନଗର ନାରି ନର ବୃନ୍ଦ ॥ 8(ଖ) ॥

କଞ୍ଚନ କଲସ ବିଚିତ୍ର ସଁଵାରେ। ସବହିଂ ଧରେ ସଜି ନିଜ ନିଜ ଦ୍ଵାରେ ॥

ବନ୍ଦନଵାର ପତାକା କେତୂ। ସବନ୍ହି ବନାଏ ମଙ୍ଗଲ ହେତୂ ॥

ବୀଥୀଂ ସକଲ ସୁଗନ୍ଧ ସିଞ୍ଚାଈ। ଗଜମନି ରଚି ବହୁ ଚୌକ ପୁରାଈ ॥

ନାନା ଭାଁତି ସୁମଙ୍ଗଲ ସାଜେ। ହରଷି ନଗର ନିସାନ ବହୁ ବାଜେ ॥

ଜହଁ ତହଁ ନାରି ନିଛାଵର କରହୀଂ। ଦେହିଂ ଅସୀସ ହରଷ ଉର ଭରହୀମ୍ ॥

କଞ୍ଚନ ଥାର ଆରତୀ ନାନା। ଜୁବତୀ ସଜେଂ କରହିଂ ସୁଭ ଗାନା ॥

କରହିଂ ଆରତୀ ଆରତିହର କେଂ। ରଘୁକୁଲ କମଲ ବିପିନ ଦିନକର କେମ୍ ॥

ପୁର ସୋଭା ସମ୍ପତି କଲ୍ଯାନା। ନିଗମ ସେଷ ସାରଦା ବଖାନା ॥

ତେଉ ଯହ ଚରିତ ଦେଖି ଠଗି ରହହୀଂ। ଉମା ତାସୁ ଗୁନ ନର କିମି କହହୀମ୍ ॥

ଦୋ. ନାରି କୁମୁଦିନୀଂ ଅଵଧ ସର ରଘୁପତି ବିରହ ଦିନେସ।

ଅସ୍ତ ଭେଁ ବିଗସତ ଭୀଂ ନିରଖି ରାମ ରାକେସ ॥ 9(କ) ॥

ହୋହିଂ ସଗୁନ ସୁଭ ବିବିଧ ବିଧି ବାଜହିଂ ଗଗନ ନିସାନ।

ପୁର ନର ନାରି ସନାଥ କରି ଭଵନ ଚଲେ ଭଗଵାନ ॥ 9(ଖ) ॥

ପ୍ରଭୁ ଜାନୀ କୈକେଈ ଲଜାନୀ। ପ୍ରଥମ ତାସୁ ଗୃହ ଗେ ଭଵାନୀ ॥

ତାହି ପ୍ରବୋଧି ବହୁତ ସୁଖ ଦୀନ୍ହା। ପୁନି ନିଜ ଭଵନ ଗଵନ ହରି କୀନ୍ହା ॥

କୃପାସିନ୍ଧୁ ଜବ ମନ୍ଦିର ଗେ। ପୁର ନର ନାରି ସୁଖୀ ସବ ଭେ ॥

ଗୁର ବସିଷ୍ଟ ଦ୍ଵିଜ ଲିଏ ବୁଲାଈ। ଆଜୁ ସୁଘରୀ ସୁଦିନ ସମୁଦାଈ ॥

ସବ ଦ୍ଵିଜ ଦେହୁ ହରଷି ଅନୁସାସନ। ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବୈଠହିଂ ସିଙ୍ଘାସନ ॥

ମୁନି ବସିଷ୍ଟ କେ ବଚନ ସୁହାଏ। ସୁନତ ସକଲ ବିପ୍ରନ୍ହ ଅତି ଭାଏ ॥

କହହିଂ ବଚନ ମୃଦୁ ବିପ୍ର ଅନେକା। ଜଗ ଅଭିରାମ ରାମ ଅଭିଷେକା ॥

ଅବ ମୁନିବର ବିଲମ୍ବ ନହିଂ କୀଜେ। ମହାରାଜ କହଁ ତିଲକ କରୀଜୈ ॥

ଦୋ. ତବ ମୁନି କହେଉ ସୁମନ୍ତ୍ର ସନ ସୁନତ ଚଲେଉ ହରଷାଇ।

ରଥ ଅନେକ ବହୁ ବାଜି ଗଜ ତୁରତ ସଁଵାରେ ଜାଇ ॥ 10(କ) ॥

ଜହଁ ତହଁ ଧାଵନ ପଠି ପୁନି ମଙ୍ଗଲ ଦ୍ରବ୍ଯ ମଗାଇ।

ହରଷ ସମେତ ବସିଷ୍ଟ ପଦ ପୁନି ସିରୁ ନାଯୁ ଆଇ ॥ 10(ଖ) ॥

ନଵାନ୍ହପାରାଯଣ, ଆଠଵାଁ ଵିଶ୍ରାମ

ଅଵଧପୁରୀ ଅତି ରୁଚିର ବନାଈ। ଦେଵନ୍ହ ସୁମନ ବୃଷ୍ଟି ଝରି ଲାଈ ॥

ରାମ କହା ସେଵକନ୍ହ ବୁଲାଈ। ପ୍ରଥମ ସଖନ୍ହ ଅନ୍ହଵାଵହୁ ଜାଈ ॥

ସୁନତ ବଚନ ଜହଁ ତହଁ ଜନ ଧାଏ। ସୁଗ୍ରୀଵାଦି ତୁରତ ଅନ୍ହଵାଏ ॥

ପୁନି କରୁନାନିଧି ଭରତୁ ହଁକାରେ। ନିଜ କର ରାମ ଜଟା ନିରୁଆରେ ॥

ଅନ୍ହଵାଏ ପ୍ରଭୁ ତୀନିଉ ଭାଈ। ଭଗତ ବଛଲ କୃପାଲ ରଘୁରାଈ ॥

ଭରତ ଭାଗ୍ଯ ପ୍ରଭୁ କୋମଲତାଈ। ସେଷ କୋଟି ସତ ସକହିଂ ନ ଗାଈ ॥

ପୁନି ନିଜ ଜଟା ରାମ ବିବରାଏ। ଗୁର ଅନୁସାସନ ମାଗି ନହାଏ ॥

କରି ମଜ୍ଜନ ପ୍ରଭୁ ଭୂଷନ ସାଜେ। ଅଙ୍ଗ ଅନଙ୍ଗ ଦେଖି ସତ ଲାଜେ ॥

ଦୋ. ସାସୁନ୍ହ ସାଦର ଜାନକିହି ମଜ୍ଜନ ତୁରତ କରାଇ।

ଦିବ୍ଯ ବସନ ବର ଭୂଷନ ଅଁଗ ଅଁଗ ସଜେ ବନାଇ ॥ 11(କ) ॥

ରାମ ବାମ ଦିସି ସୋଭତି ରମା ରୂପ ଗୁନ ଖାନି।

ଦେଖି ମାତୁ ସବ ହରଷୀଂ ଜନ୍ମ ସୁଫଲ ନିଜ ଜାନି ॥ 11(ଖ) ॥

ସୁନୁ ଖଗେସ ତେହି ଅଵସର ବ୍ରହ୍ମା ସିଵ ମୁନି ବୃନ୍ଦ।

ଚଢ़ଇ ବିମାନ ଆଏ ସବ ସୁର ଦେଖନ ସୁଖକନ୍ଦ ॥ 11(ଗ) ॥

ପ୍ରଭୁ ବିଲୋକି ମୁନି ମନ ଅନୁରାଗା। ତୁରତ ଦିବ୍ଯ ସିଙ୍ଘାସନ ମାଗା ॥

ରବି ସମ ତେଜ ସୋ ବରନି ନ ଜାଈ। ବୈଠେ ରାମ ଦ୍ଵିଜନ୍ହ ସିରୁ ନାଈ ॥

ଜନକସୁତା ସମେତ ରଘୁରାଈ। ପେଖି ପ୍ରହରଷେ ମୁନି ସମୁଦାଈ ॥

ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ତବ ଦ୍ଵିଜନ୍ହ ଉଚାରେ। ନଭ ସୁର ମୁନି ଜଯ ଜଯତି ପୁକାରେ ॥

ପ୍ରଥମ ତିଲକ ବସିଷ୍ଟ ମୁନି କୀନ୍ହା। ପୁନି ସବ ବିପ୍ରନ୍ହ ଆଯସୁ ଦୀନ୍ହା ॥

ସୁତ ବିଲୋକି ହରଷୀଂ ମହତାରୀ। ବାର ବାର ଆରତୀ ଉତାରୀ ॥

ବିପ୍ରନ୍ହ ଦାନ ବିବିଧ ବିଧି ଦୀନ୍ହେ। ଜାଚକ ସକଲ ଅଜାଚକ କୀନ୍ହେ ॥

ସିଙ୍ଘାସନ ପର ତ୍ରିଭୁଅନ ସାଈ। ଦେଖି ସୁରନ୍ହ ଦୁନ୍ଦୁଭୀଂ ବଜାଈମ୍ ॥

ଛଂ. ନଭ ଦୁନ୍ଦୁଭୀଂ ବାଜହିଂ ବିପୁଲ ଗନ୍ଧର୍ବ କିନ୍ନର ଗାଵହୀଂ।

ନାଚହିଂ ଅପଛରା ବୃନ୍ଦ ପରମାନନ୍ଦ ସୁର ମୁନି ପାଵହୀମ୍ ॥

ଭରତାଦି ଅନୁଜ ବିଭୀଷନାଙ୍ଗଦ ହନୁମଦାଦି ସମେତ ତେ।

ଗହେଂ ଛତ୍ର ଚାମର ବ୍ଯଜନ ଧନୁ ଅସି ଚର୍ମ ସକ୍ତି ବିରାଜତେ ॥ 1 ॥

ଶ୍ରୀ ସହିତ ଦିନକର ବଂସ ବୂଷନ କାମ ବହୁ ଛବି ସୋହୀ।

ନଵ ଅମ୍ବୁଧର ବର ଗାତ ଅମ୍ବର ପୀତ ସୁର ମନ ମୋହୀ ॥

ମୁକୁଟାଙ୍ଗଦାଦି ବିଚିତ୍ର ଭୂଷନ ଅଙ୍ଗ ଅଙ୍ଗନ୍ହି ପ୍ରତି ସଜେ।

ଅମ୍ଭୋଜ ନଯନ ବିସାଲ ଉର ଭୁଜ ଧନ୍ଯ ନର ନିରଖନ୍ତି ଜେ ॥ 2 ॥

ଦୋ. ଵହ ସୋଭା ସମାଜ ସୁଖ କହତ ନ ବନି ଖଗେସ।

ବରନହିଂ ସାରଦ ସେଷ ଶ୍ରୁତି ସୋ ରସ ଜାନ ମହେସ ॥ 12(କ) ॥

ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅସ୍ତୁତି କରି ଗେ ସୁର ନିଜ ନିଜ ଧାମ।

ବନ୍ଦୀ ବେଷ ବେଦ ତବ ଆଏ ଜହଁ ଶ୍ରୀରାମ ॥ 12(ଖ) ॥

ପ୍ରଭୁ ସର୍ବଗ୍ଯ କୀନ୍ହ ଅତି ଆଦର କୃପାନିଧାନ।

ଲଖେଉ ନ କାହୂଁ ମରମ କଛୁ ଲଗେ କରନ ଗୁନ ଗାନ ॥ 12(ଗ) ॥

ଛଂ. ଜଯ ସଗୁନ ନିର୍ଗୁନ ରୂପ ଅନୂପ ଭୂପ ସିରୋମନେ।

ଦସକନ୍ଧରାଦି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ନିସିଚର ପ୍ରବଲ ଖଲ ଭୁଜ ବଲ ହନେ ॥

ଅଵତାର ନର ସଂସାର ଭାର ବିଭଞ୍ଜି ଦାରୁନ ଦୁଖ ଦହେ।

ଜଯ ପ୍ରନତପାଲ ଦଯାଲ ପ୍ରଭୁ ସଞ୍ଜୁକ୍ତ ସକ୍ତି ନମାମହେ ॥ 1 ॥

ତଵ ବିଷମ ମାଯା ବସ ସୁରାସୁର ନାଗ ନର ଅଗ ଜଗ ହରେ।

ଭଵ ପନ୍ଥ ଭ୍ରମତ ଅମିତ ଦିଵସ ନିସି କାଲ କର୍ମ ଗୁନନି ଭରେ ॥

ଜେ ନାଥ କରି କରୁନା ବିଲୋକେ ତ୍ରିବିଧି ଦୁଖ ତେ ନିର୍ବହେ।

ଭଵ ଖେଦ ଛେଦନ ଦଚ୍ଛ ହମ କହୁଁ ରଚ୍ଛ ରାମ ନମାମହେ ॥ 2 ॥

ଜେ ଗ୍ଯାନ ମାନ ବିମତ୍ତ ତଵ ଭଵ ହରନି ଭକ୍ତି ନ ଆଦରୀ।

ତେ ପାଇ ସୁର ଦୁର୍ଲଭ ପଦାଦପି ପରତ ହମ ଦେଖତ ହରୀ ॥

ବିସ୍ଵାସ କରି ସବ ଆସ ପରିହରି ଦାସ ତଵ ଜେ ହୋଇ ରହେ।

ଜପି ନାମ ତଵ ବିନୁ ଶ୍ରମ ତରହିଂ ଭଵ ନାଥ ସୋ ସମରାମହେ ॥ 3 ॥

ଜେ ଚରନ ସିଵ ଅଜ ପୂଜ୍ଯ ରଜ ସୁଭ ପରସି ମୁନିପତିନୀ ତରୀ।

ନଖ ନିର୍ଗତା ମୁନି ବନ୍ଦିତା ତ୍ରେଲୋକ ପାଵନି ସୁରସରୀ ॥

ଧ୍ଵଜ କୁଲିସ ଅଙ୍କୁସ କଞ୍ଜ ଜୁତ ବନ ଫିରତ କଣ୍ଟକ କିନ ଲହେ।

ପଦ କଞ୍ଜ ଦ୍ଵନ୍ଦ ମୁକୁନ୍ଦ ରାମ ରମେସ ନିତ୍ଯ ଭଜାମହେ ॥ 4 ॥

ଅବ୍ଯକ୍ତମୂଲମନାଦି ତରୁ ତ୍ଵଚ ଚାରି ନିଗମାଗମ ଭନେ।

ଷଟ କନ୍ଧ ସାଖା ପଞ୍ଚ ବୀସ ଅନେକ ପର୍ନ ସୁମନ ଘନେ ॥

ଫଲ ଜୁଗଲ ବିଧି କଟୁ ମଧୁର ବେଲି ଅକେଲି ଜେହି ଆଶ୍ରିତ ରହେ।

ପଲ୍ଲଵତ ଫୂଲତ ନଵଲ ନିତ ସଂସାର ବିଟପ ନମାମହେ ॥ 5 ॥

ଜେ ବ୍ରହ୍ମ ଅଜମଦ୍ଵୈତମନୁଭଵଗମ୍ଯ ମନପର ଧ୍ଯାଵହୀଂ।

ତେ କହହୁଁ ଜାନହୁଁ ନାଥ ହମ ତଵ ସଗୁନ ଜସ ନିତ ଗାଵହୀମ୍ ॥

କରୁନାଯତନ ପ୍ରଭୁ ସଦଗୁନାକର ଦେଵ ଯହ ବର ମାଗହୀଂ।

ମନ ବଚନ କର୍ମ ବିକାର ତଜି ତଵ ଚରନ ହମ ଅନୁରାଗହୀମ୍ ॥ 6 ॥

ଦୋ. ସବ କେ ଦେଖତ ବେଦନ୍ହ ବିନତୀ କୀନ୍ହି ଉଦାର।

ଅନ୍ତର୍ଧାନ ଭେ ପୁନି ଗେ ବ୍ରହ୍ମ ଆଗାର ॥ 13(କ) ॥

ବୈନତେଯ ସୁନୁ ସମ୍ଭୁ ତବ ଆଏ ଜହଁ ରଘୁବୀର।

ବିନଯ କରତ ଗଦଗଦ ଗିରା ପୂରିତ ପୁଲକ ସରୀର ॥ 13(ଖ) ॥

ଛଂ. ଜଯ ରାମ ରମାରମନଂ ସମନଂ। ଭଵ ତାପ ଭଯାକୁଲ ପାହି ଜନମ୍ ॥

ଅଵଧେସ ସୁରେସ ରମେସ ବିଭୋ। ସରନାଗତ ମାଗତ ପାହି ପ୍ରଭୋ ॥ 1 ॥

ଦସସୀସ ବିନାସନ ବୀସ ଭୁଜା। କୃତ ଦୂରି ମହା ମହି ଭୂରି ରୁଜା ॥

ରଜନୀଚର ବୃନ୍ଦ ପତଙ୍ଗ ରହେ। ସର ପାଵକ ତେଜ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଦହେ ॥ 2 ॥

ମହି ମଣ୍ଡଲ ମଣ୍ଡନ ଚାରୁତରଂ। ଧୃତ ସାଯକ ଚାପ ନିଷଙ୍ଗ ବରମ୍ ॥

ମଦ ମୋହ ମହା ମମତା ରଜନୀ। ତମ ପୁଞ୍ଜ ଦିଵାକର ତେଜ ଅନୀ ॥ 3 ॥

ମନଜାତ କିରାତ ନିପାତ କିଏ। ମୃଗ ଲୋଗ କୁଭୋଗ ସରେନ ହିଏ ॥

ହତି ନାଥ ଅନାଥନି ପାହି ହରେ। ବିଷଯା ବନ ପାଵଁର ଭୂଲି ପରେ ॥ 4 ॥

ବହୁ ରୋଗ ବିଯୋଗନ୍ହି ଲୋଗ ହେ। ଭଵଦଙ୍ଘ୍ରି ନିରାଦର କେ ଫଲ ଏ ॥

ଭଵ ସିନ୍ଧୁ ଅଗାଧ ପରେ ନର ତେ। ପଦ ପଙ୍କଜ ପ୍ରେମ ନ ଜେ କରତେ ॥ 5 ॥

ଅତି ଦୀନ ମଲୀନ ଦୁଖୀ ନିତହୀଂ। ଜିନ୍ହ କେ ପଦ ପଙ୍କଜ ପ୍ରୀତି ନହୀମ୍ ॥

ଅଵଲମ୍ବ ଭଵନ୍ତ କଥା ଜିନ୍ହ କେ ॥ ପ୍ରିଯ ସନ୍ତ ଅନନ୍ତ ସଦା ତିନ୍ହ କେମ୍ ॥ 6 ॥

ନହିଂ ରାଗ ନ ଲୋଭ ନ ମାନ ମଦା ॥ ତିନ୍ହ କେଂ ସମ ବୈଭଵ ଵା ବିପଦା ॥

ଏହି ତେ ତଵ ସେଵକ ହୋତ ମୁଦା। ମୁନି ତ୍ଯାଗତ ଜୋଗ ଭରୋସ ସଦା ॥ 7 ॥

କରି ପ୍ରେମ ନିରନ୍ତର ନେମ ଲିଏଁ। ପଦ ପଙ୍କଜ ସେଵତ ସୁଦ୍ଧ ହିଏଁ ॥

ସମ ମାନି ନିରାଦର ଆଦରହୀ। ସବ ସନ୍ତ ସୁଖୀ ବିଚରନ୍ତି ମହୀ ॥ 8 ॥

ମୁନି ମାନସ ପଙ୍କଜ ଭୃଙ୍ଗ ଭଜେ। ରଘୁବୀର ମହା ରନଧୀର ଅଜେ ॥

ତଵ ନାମ ଜପାମି ନମାମି ହରୀ। ଭଵ ରୋଗ ମହାଗଦ ମାନ ଅରୀ ॥ 9 ॥

ଗୁନ ସୀଲ କୃପା ପରମାଯତନଂ। ପ୍ରନମାମି ନିରନ୍ତର ଶ୍ରୀରମନମ୍ ॥

ରଘୁନନ୍ଦ ନିକନ୍ଦଯ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଘନଂ। ମହିପାଲ ବିଲୋକଯ ଦୀନ ଜନମ୍ ॥ 10 ॥

ଦୋ. ବାର ବାର ବର ମାଗୁଁ ହରଷି ଦେହୁ ଶ୍ରୀରଙ୍ଗ।

ପଦ ସରୋଜ ଅନପାଯନୀ ଭଗତି ସଦା ସତସଙ୍ଗ ॥ 14(କ) ॥

ବରନି ଉମାପତି ରାମ ଗୁନ ହରଷି ଗେ କୈଲାସ।

ତବ ପ୍ରଭୁ କପିନ୍ହ ଦିଵାଏ ସବ ବିଧି ସୁଖପ୍ରଦ ବାସ ॥ 14(ଖ) ॥

ସୁନୁ ଖଗପତି ଯହ କଥା ପାଵନୀ। ତ୍ରିବିଧ ତାପ ଭଵ ଭଯ ଦାଵନୀ ॥

ମହାରାଜ କର ସୁଭ ଅଭିଷେକା। ସୁନତ ଲହହିଂ ନର ବିରତି ବିବେକା ॥

ଜେ ସକାମ ନର ସୁନହିଂ ଜେ ଗାଵହିଂ। ସୁଖ ସମ୍ପତି ନାନା ବିଧି ପାଵହିମ୍ ॥

ସୁର ଦୁର୍ଲଭ ସୁଖ କରି ଜଗ ମାହୀଂ। ଅନ୍ତକାଲ ରଘୁପତି ପୁର ଜାହୀମ୍ ॥

ସୁନହିଂ ବିମୁକ୍ତ ବିରତ ଅରୁ ବିଷୀ। ଲହହିଂ ଭଗତି ଗତି ସମ୍ପତି ନୀ ॥

ଖଗପତି ରାମ କଥା ମୈଂ ବରନୀ। ସ୍ଵମତି ବିଲାସ ତ୍ରାସ ଦୁଖ ହରନୀ ॥

ବିରତି ବିବେକ ଭଗତି ଦୃଢ़ କରନୀ। ମୋହ ନଦୀ କହଁ ସୁନ୍ଦର ତରନୀ ॥

ନିତ ନଵ ମଙ୍ଗଲ କୌସଲପୁରୀ। ହରଷିତ ରହହିଂ ଲୋଗ ସବ କୁରୀ ॥

ନିତ ନି ପ୍ରୀତି ରାମ ପଦ ପଙ୍କଜ। ସବକେଂ ଜିନ୍ହହି ନମତ ସିଵ ମୁନି ଅଜ ॥

ମଙ୍ଗନ ବହୁ ପ୍ରକାର ପହିରାଏ। ଦ୍ଵିଜନ୍ହ ଦାନ ନାନା ବିଧି ପାଏ ॥

ଦୋ. ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ମଗନ କପି ସବ କେଂ ପ୍ରଭୁ ପଦ ପ୍ରୀତି।

ଜାତ ନ ଜାନେ ଦିଵସ ତିନ୍ହ ଗେ ମାସ ଷଟ ବୀତି ॥ 15 ॥

ବିସରେ ଗୃହ ସପନେହୁଁ ସୁଧି ନାହୀଂ। ଜିମି ପରଦ୍ରୋହ ସନ୍ତ ମନ ମାହୀ ॥

ତବ ରଘୁପତି ସବ ସଖା ବୋଲାଏ। ଆଇ ସବନ୍ହି ସାଦର ସିରୁ ନାଏ ॥

ପରମ ପ୍ରୀତି ସମୀପ ବୈଠାରେ। ଭଗତ ସୁଖଦ ମୃଦୁ ବଚନ ଉଚାରେ ॥

ତୁମ୍ହ ଅତି କୀନ୍ହ ମୋରି ସେଵକାଈ। ମୁଖ ପର କେହି ବିଧି କରୌଂ ବଡ़ଆଈ ॥

ତାତେ ମୋହି ତୁମ୍ହ ଅତି ପ୍ରିଯ ଲାଗେ। ମମ ହିତ ଲାଗି ଭଵନ ସୁଖ ତ୍ଯାଗେ ॥

ଅନୁଜ ରାଜ ସମ୍ପତି ବୈଦେହୀ। ଦେହ ଗେହ ପରିଵାର ସନେହୀ ॥

ସବ ମମ ପ୍ରିଯ ନହିଂ ତୁମ୍ହହି ସମାନା। ମୃଷା ନ କହୁଁ ମୋର ଯହ ବାନା ॥

ସବ କେ ପ୍ରିଯ ସେଵକ ଯହ ନୀତୀ। ମୋରେଂ ଅଧିକ ଦାସ ପର ପ୍ରୀତୀ ॥

ଦୋ. ଅବ ଗୃହ ଜାହୁ ସଖା ସବ ଭଜେହୁ ମୋହି ଦୃଢ़ ନେମ।

ସଦା ସର୍ବଗତ ସର୍ବହିତ ଜାନି କରେହୁ ଅତି ପ୍ରେମ ॥ 16 ॥

ସୁନି ପ୍ରଭୁ ବଚନ ମଗନ ସବ ଭେ। କୋ ହମ କହାଁ ବିସରି ତନ ଗେ ॥

ଏକଟକ ରହେ ଜୋରି କର ଆଗେ। ସକହିଂ ନ କଛୁ କହି ଅତି ଅନୁରାଗେ ॥

ପରମ ପ୍ରେମ ତିନ୍ହ କର ପ୍ରଭୁ ଦେଖା। କହା ବିବିଧ ବିଧି ଗ୍ଯାନ ବିସେଷା ॥

ପ୍ରଭୁ ସନ୍ମୁଖ କଛୁ କହନ ନ ପାରହିଂ। ପୁନି ପୁନି ଚରନ ସରୋଜ ନିହାରହିମ୍ ॥

ତବ ପ୍ରଭୁ ଭୂଷନ ବସନ ମଗାଏ। ନାନା ରଙ୍ଗ ଅନୂପ ସୁହାଏ ॥

ସୁଗ୍ରୀଵହି ପ୍ରଥମହିଂ ପହିରାଏ। ବସନ ଭରତ ନିଜ ହାଥ ବନାଏ ॥

ପ୍ରଭୁ ପ୍ରେରିତ ଲଛିମନ ପହିରାଏ। ଲଙ୍କାପତି ରଘୁପତି ମନ ଭାଏ ॥

ଅଙ୍ଗଦ ବୈଠ ରହା ନହିଂ ଡୋଲା। ପ୍ରୀତି ଦେଖି ପ୍ରଭୁ ତାହି ନ ବୋଲା ॥

ଦୋ. ଜାମଵନ୍ତ ନୀଲାଦି ସବ ପହିରାଏ ରଘୁନାଥ।

ହିଯଁ ଧରି ରାମ ରୂପ ସବ ଚଲେ ନାଇ ପଦ ମାଥ ॥ 17(କ) ॥

ତବ ଅଙ୍ଗଦ ଉଠି ନାଇ ସିରୁ ସଜଲ ନଯନ କର ଜୋରି।

ଅତି ବିନୀତ ବୋଲେଉ ବଚନ ମନହୁଁ ପ୍ରେମ ରସ ବୋରି ॥ 17(ଖ) ॥

ସୁନୁ ସର୍ବଗ୍ଯ କୃପା ସୁଖ ସିନ୍ଧୋ। ଦୀନ ଦଯାକର ଆରତ ବନ୍ଧୋ ॥

ମରତୀ ବେର ନାଥ ମୋହି ବାଲୀ। ଗଯୁ ତୁମ୍ହାରେହି କୋଞ୍ଛେଂ ଘାଲୀ ॥

ଅସରନ ସରନ ବିରଦୁ ସମ୍ଭାରୀ। ମୋହି ଜନି ତଜହୁ ଭଗତ ହିତକାରୀ ॥

ମୋରେଂ ତୁମ୍ହ ପ୍ରଭୁ ଗୁର ପିତୁ ମାତା। ଜାଉଁ କହାଁ ତଜି ପଦ ଜଲଜାତା ॥

ତୁମ୍ହହି ବିଚାରି କହହୁ ନରନାହା। ପ୍ରଭୁ ତଜି ଭଵନ କାଜ ମମ କାହା ॥

ବାଲକ ଗ୍ଯାନ ବୁଦ୍ଧି ବଲ ହୀନା। ରାଖହୁ ସରନ ନାଥ ଜନ ଦୀନା ॥

ନୀଚି ଟହଲ ଗୃହ କୈ ସବ କରିହୁଁ। ପଦ ପଙ୍କଜ ବିଲୋକି ଭଵ ତରିହୁଁ ॥

ଅସ କହି ଚରନ ପରେଉ ପ୍ରଭୁ ପାହୀ। ଅବ ଜନି ନାଥ କହହୁ ଗୃହ ଜାହୀ ॥

ଦୋ. ଅଙ୍ଗଦ ବଚନ ବିନୀତ ସୁନି ରଘୁପତି କରୁନା ସୀଂଵ।

ପ୍ରଭୁ ଉଠାଇ ଉର ଲାଯୁ ସଜଲ ନଯନ ରାଜୀଵ ॥ 18(କ) ॥

ନିଜ ଉର ମାଲ ବସନ ମନି ବାଲିତନଯ ପହିରାଇ।

ବିଦା କୀନ୍ହି ଭଗଵାନ ତବ ବହୁ ପ୍ରକାର ସମୁଝାଇ ॥ 18(ଖ) ॥

ଭରତ ଅନୁଜ ସୌମିତ୍ର ସମେତା। ପଠଵନ ଚଲେ ଭଗତ କୃତ ଚେତା ॥

ଅଙ୍ଗଦ ହୃଦଯଁ ପ୍ରେମ ନହିଂ ଥୋରା। ଫିରି ଫିରି ଚିତଵ ରାମ କୀଂ ଓରା ॥

ବାର ବାର କର ଦଣ୍ଡ ପ୍ରନାମା। ମନ ଅସ ରହନ କହହିଂ ମୋହି ରାମା ॥

ରାମ ବିଲୋକନି ବୋଲନି ଚଲନୀ। ସୁମିରି ସୁମିରି ସୋଚତ ହଁସି ମିଲନୀ ॥

ପ୍ରଭୁ ରୁଖ ଦେଖି ବିନଯ ବହୁ ଭାଷୀ। ଚଲେଉ ହୃଦଯଁ ପଦ ପଙ୍କଜ ରାଖୀ ॥

ଅତି ଆଦର ସବ କପି ପହୁଁଚାଏ। ଭାଇନ୍ହ ସହିତ ଭରତ ପୁନି ଆଏ ॥

ତବ ସୁଗ୍ରୀଵ ଚରନ ଗହି ନାନା। ଭାଁତି ବିନଯ କୀନ୍ହେ ହନୁମାନା ॥

ଦିନ ଦସ କରି ରଘୁପତି ପଦ ସେଵା। ପୁନି ତଵ ଚରନ ଦେଖିହୁଁ ଦେଵା ॥

ପୁନ୍ଯ ପୁଞ୍ଜ ତୁମ୍ହ ପଵନକୁମାରା। ସେଵହୁ ଜାଇ କୃପା ଆଗାରା ॥

ଅସ କହି କପି ସବ ଚଲେ ତୁରନ୍ତା। ଅଙ୍ଗଦ କହି ସୁନହୁ ହନୁମନ୍ତା ॥

ଦୋ. କହେହୁ ଦଣ୍ଡଵତ ପ୍ରଭୁ ସୈଂ ତୁମ୍ହହି କହୁଁ କର ଜୋରି।

ବାର ବାର ରଘୁନାଯକହି ସୁରତି କରାଏହୁ ମୋରି ॥ 19(କ) ॥

ଅସ କହି ଚଲେଉ ବାଲିସୁତ ଫିରି ଆଯୁ ହନୁମନ୍ତ।

ତାସୁ ପ୍ରୀତି ପ୍ରଭୁ ସନ କହି ମଗନ ଭେ ଭଗଵନ୍ତ ॥ !9(ଖ) ॥

କୁଲିସହୁ ଚାହି କଠୋର ଅତି କୋମଲ କୁସୁମହୁ ଚାହି।

ଚିତ୍ତ ଖଗେସ ରାମ କର ସମୁଝି ପରି କହୁ କାହି ॥ 19(ଗ) ॥

ପୁନି କୃପାଲ ଲିଯୋ ବୋଲି ନିଷାଦା। ଦୀନ୍ହେ ଭୂଷନ ବସନ ପ୍ରସାଦା ॥

ଜାହୁ ଭଵନ ମମ ସୁମିରନ କରେହୂ। ମନ କ୍ରମ ବଚନ ଧର୍ମ ଅନୁସରେହୂ ॥

ତୁମ୍ହ ମମ ସଖା ଭରତ ସମ ଭ୍ରାତା। ସଦା ରହେହୁ ପୁର ଆଵତ ଜାତା ॥

ବଚନ ସୁନତ ଉପଜା ସୁଖ ଭାରୀ। ପରେଉ ଚରନ ଭରି ଲୋଚନ ବାରୀ ॥

ଚରନ ନଲିନ ଉର ଧରି ଗୃହ ଆଵା। ପ୍ରଭୁ ସୁଭାଉ ପରିଜନନ୍ହି ସୁନାଵା ॥

ରଘୁପତି ଚରିତ ଦେଖି ପୁରବାସୀ। ପୁନି ପୁନି କହହିଂ ଧନ୍ଯ ସୁଖରାସୀ ॥

ରାମ ରାଜ ବୈଣ୍ଠେଂ ତ୍ରେଲୋକା। ହରଷିତ ଭେ ଗେ ସବ ସୋକା ॥

ବଯରୁ ନ କର କାହୂ ସନ କୋଈ। ରାମ ପ୍ରତାପ ବିଷମତା ଖୋଈ ॥

ଦୋ. ବରନାଶ୍ରମ ନିଜ ନିଜ ଧରମ ବନିରତ ବେଦ ପଥ ଲୋଗ।

ଚଲହିଂ ସଦା ପାଵହିଂ ସୁଖହି ନହିଂ ଭଯ ସୋକ ନ ରୋଗ ॥ 20 ॥

ଦୈହିକ ଦୈଵିକ ଭୌତିକ ତାପା। ରାମ ରାଜ ନହିଂ କାହୁହି ବ୍ଯାପା ॥

ସବ ନର କରହିଂ ପରସ୍ପର ପ୍ରୀତୀ। ଚଲହିଂ ସ୍ଵଧର୍ମ ନିରତ ଶ୍ରୁତି ନୀତୀ ॥

ଚାରିଉ ଚରନ ଧର୍ମ ଜଗ ମାହୀଂ। ପୂରି ରହା ସପନେହୁଁ ଅଘ ନାହୀମ୍ ॥

ରାମ ଭଗତି ରତ ନର ଅରୁ ନାରୀ। ସକଲ ପରମ ଗତି କେ ଅଧିକାରୀ ॥

ଅଲ୍ପମୃତ୍ଯୁ ନହିଂ କଵନିଉ ପୀରା। ସବ ସୁନ୍ଦର ସବ ବିରୁଜ ସରୀରା ॥

ନହିଂ ଦରିଦ୍ର କୌ ଦୁଖୀ ନ ଦୀନା। ନହିଂ କୌ ଅବୁଧ ନ ଲଚ୍ଛନ ହୀନା ॥

ସବ ନିର୍ଦମ୍ଭ ଧର୍ମରତ ପୁନୀ। ନର ଅରୁ ନାରି ଚତୁର ସବ ଗୁନୀ ॥

ସବ ଗୁନଗ୍ଯ ପଣ୍ଡିତ ସବ ଗ୍ଯାନୀ। ସବ କୃତଗ୍ଯ ନହିଂ କପଟ ସଯାନୀ ॥

ଦୋ. ରାମ ରାଜ ନଭଗେସ ସୁନୁ ସଚରାଚର ଜଗ ମାହିମ୍ ॥

କାଲ କର୍ମ ସୁଭାଵ ଗୁନ କୃତ ଦୁଖ କାହୁହି ନାହିମ୍ ॥ 21 ॥

ଭୂମି ସପ୍ତ ସାଗର ମେଖଲା। ଏକ ଭୂପ ରଘୁପତି କୋସଲା ॥

ଭୁଅନ ଅନେକ ରୋମ ପ୍ରତି ଜାସୂ। ଯହ ପ୍ରଭୁତା କଛୁ ବହୁତ ନ ତାସୂ ॥

ସୋ ମହିମା ସମୁଝତ ପ୍ରଭୁ କେରୀ। ଯହ ବରନତ ହୀନତା ଘନେରୀ ॥

ସୌ ମହିମା ଖଗେସ ଜିନ୍ହ ଜାନୀ। ଫିରୀ ଏହିଂ ଚରିତ ତିନ୍ହହୁଁ ରତି ମାନୀ ॥

ସୌ ଜାନେ କର ଫଲ ଯହ ଲୀଲା। କହହିଂ ମହା ମୁନିବର ଦମସୀଲା ॥

ରାମ ରାଜ କର ସୁଖ ସମ୍ପଦା। ବରନି ନ ସକି ଫନୀସ ସାରଦା ॥

ସବ ଉଦାର ସବ ପର ଉପକାରୀ। ବିପ୍ର ଚରନ ସେଵକ ନର ନାରୀ ॥

ଏକନାରି ବ୍ରତ ରତ ସବ ଝାରୀ। ତେ ମନ ବଚ କ୍ରମ ପତି ହିତକାରୀ ॥

ଦୋ. ଦଣ୍ଡ ଜତିନ୍ହ କର ଭେଦ ଜହଁ ନର୍ତକ ନୃତ୍ଯ ସମାଜ।

ଜୀତହୁ ମନହି ସୁନିଅ ଅସ ରାମଚନ୍ଦ୍ର କେଂ ରାଜ ॥ 22 ॥

ଫୂଲହିଂ ଫରହିଂ ସଦା ତରୁ କାନନ। ରହହି ଏକ ସଁଗ ଗଜ ପଞ୍ଚାନନ ॥

ଖଗ ମୃଗ ସହଜ ବଯରୁ ବିସରାଈ। ସବନ୍ହି ପରସ୍ପର ପ୍ରୀତି ବଢ़ଆଈ ॥

କୂଜହିଂ ଖଗ ମୃଗ ନାନା ବୃନ୍ଦା। ଅଭଯ ଚରହିଂ ବନ କରହିଂ ଅନନ୍ଦା ॥

ସୀତଲ ସୁରଭି ପଵନ ବହ ମନ୍ଦା। ଗୂଞ୍ଜତ ଅଲି ଲୈ ଚଲି ମକରନ୍ଦା ॥

ଲତା ବିଟପ ମାଗେଂ ମଧୁ ଚଵହୀଂ। ମନଭାଵତୋ ଧେନୁ ପଯ ସ୍ତ୍ରଵହୀମ୍ ॥

ସସି ସମ୍ପନ୍ନ ସଦା ରହ ଧରନୀ। ତ୍ରେତାଁ ଭି କୃତଜୁଗ କୈ କରନୀ ॥

ପ୍ରଗଟୀଂ ଗିରିନ୍ହ ବିବିଧ ମନି ଖାନୀ। ଜଗଦାତମା ଭୂପ ଜଗ ଜାନୀ ॥

ସରିତା ସକଲ ବହହିଂ ବର ବାରୀ। ସୀତଲ ଅମଲ ସ୍ଵାଦ ସୁଖକାରୀ ॥

ସାଗର ନିଜ ମରଜାଦାଁ ରହହୀଂ। ଡାରହିଂ ରତ୍ନ ତଟନ୍ହି ନର ଲହହୀମ୍ ॥

ସରସିଜ ସଙ୍କୁଲ ସକଲ ତଡ़ଆଗା। ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ଦସ ଦିସା ବିଭାଗା ॥

ଦୋ. ବିଧୁ ମହି ପୂର ମଯୂଖନ୍ହି ରବି ତପ ଜେତନେହି କାଜ।

ମାଗେଂ ବାରିଦ ଦେହିଂ ଜଲ ରାମଚନ୍ଦ୍ର କେ ରାଜ ॥ 23 ॥

କୋଟିନ୍ହ ବାଜିମେଧ ପ୍ରଭୁ କୀନ୍ହେ। ଦାନ ଅନେକ ଦ୍ଵିଜନ୍ହ କହଁ ଦୀନ୍ହେ ॥

ଶ୍ରୁତି ପଥ ପାଲକ ଧର୍ମ ଧୁରନ୍ଧର। ଗୁନାତୀତ ଅରୁ ଭୋଗ ପୁରନ୍ଦର ॥

ପତି ଅନୁକୂଲ ସଦା ରହ ସୀତା। ସୋଭା ଖାନି ସୁସୀଲ ବିନୀତା ॥

ଜାନତି କୃପାସିନ୍ଧୁ ପ୍ରଭୁତାଈ। ସେଵତି ଚରନ କମଲ ମନ ଲାଈ ॥

ଜଦ୍ଯପି ଗୃହଁ ସେଵକ ସେଵକିନୀ। ବିପୁଲ ସଦା ସେଵା ବିଧି ଗୁନୀ ॥

ନିଜ କର ଗୃହ ପରିଚରଜା କରୀ। ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଆଯସୁ ଅନୁସରୀ ॥

ଜେହି ବିଧି କୃପାସିନ୍ଧୁ ସୁଖ ମାନି। ସୋଇ କର ଶ୍ରୀ ସେଵା ବିଧି ଜାନି ॥

କୌସଲ୍ଯାଦି ସାସୁ ଗୃହ ମାହୀଂ। ସେଵି ସବନ୍ହି ମାନ ମଦ ନାହୀମ୍ ॥

ଉମା ରମା ବ୍ରହ୍ମାଦି ବନ୍ଦିତା। ଜଗଦମ୍ବା ସନ୍ତତମନିନ୍ଦିତା ॥

ଦୋ. ଜାସୁ କୃପା କଟାଚ୍ଛୁ ସୁର ଚାହତ ଚିତଵ ନ ସୋଇ।

ରାମ ପଦାରବିନ୍ଦ ରତି କରତି ସୁଭାଵହି ଖୋଇ ॥ 24 ॥

ସେଵହିଂ ସାନକୂଲ ସବ ଭାଈ। ରାମ ଚରନ ରତି ଅତି ଅଧିକାଈ ॥

ପ୍ରଭୁ ମୁଖ କମଲ ବିଲୋକତ ରହହୀଂ। କବହୁଁ କୃପାଲ ହମହି କଛୁ କହହୀମ୍ ॥

ରାମ କରହିଂ ଭ୍ରାତନ୍ହ ପର ପ୍ରୀତୀ। ନାନା ଭାଁତି ସିଖାଵହିଂ ନୀତୀ ॥

ହରଷିତ ରହହିଂ ନଗର କେ ଲୋଗା। କରହିଂ ସକଲ ସୁର ଦୁର୍ଲଭ ଭୋଗା ॥

ଅହନିସି ବିଧିହି ମନାଵତ ରହହୀଂ। ଶ୍ରୀରଘୁବୀର ଚରନ ରତି ଚହହୀମ୍ ॥

ଦୁଇ ସୁତ ସୁନ୍ଦର ସୀତାଁ ଜାଏ। ଲଵ କୁସ ବେଦ ପୁରାନନ୍ହ ଗାଏ ॥

ଦୌ ବିଜୀ ବିନୀ ଗୁନ ମନ୍ଦିର। ହରି ପ୍ରତିବିମ୍ବ ମନହୁଁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ॥

ଦୁଇ ଦୁଇ ସୁତ ସବ ଭ୍ରାତନ୍ହ କେରେ। ଭେ ରୂପ ଗୁନ ସୀଲ ଘନେରେ ॥

ଦୋ. ଗ୍ଯାନ ଗିରା ଗୋତୀତ ଅଜ ମାଯା ମନ ଗୁନ ପାର।

ସୋଇ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଘନ କର ନର ଚରିତ ଉଦାର ॥ 25 ॥

ପ୍ରାତକାଲ ସରୂ କରି ମଜ୍ଜନ। ବୈଠହିଂ ସଭାଁ ସଙ୍ଗ ଦ୍ଵିଜ ସଜ୍ଜନ ॥

ବେଦ ପୁରାନ ବସିଷ୍ଟ ବଖାନହିଂ। ସୁନହିଂ ରାମ ଜଦ୍ଯପି ସବ ଜାନହିମ୍ ॥

ଅନୁଜନ୍ହ ସଞ୍ଜୁତ ଭୋଜନ କରହୀଂ। ଦେଖି ସକଲ ଜନନୀଂ ସୁଖ ଭରହୀମ୍ ॥

ଭରତ ସତ୍ରୁହନ ଦୋନୁ ଭାଈ। ସହିତ ପଵନସୁତ ଉପବନ ଜାଈ ॥

ବୂଝହିଂ ବୈଠି ରାମ ଗୁନ ଗାହା। କହ ହନୁମାନ ସୁମତି ଅଵଗାହା ॥

ସୁନତ ବିମଲ ଗୁନ ଅତି ସୁଖ ପାଵହିଂ। ବହୁରି ବହୁରି କରି ବିନଯ କହାଵହିମ୍ ॥

ସବ କେଂ ଗୃହ ଗୃହ ହୋହିଂ ପୁରାନା। ରାମଚରିତ ପାଵନ ବିଧି ନାନା ॥

ନର ଅରୁ ନାରି ରାମ ଗୁନ ଗାନହିଂ। କରହିଂ ଦିଵସ ନିସି ଜାତ ନ ଜାନହିମ୍ ॥

ଦୋ. ଅଵଧପୁରୀ ବାସିଂହ କର ସୁଖ ସମ୍ପଦା ସମାଜ।

ସହସ ସେଷ ନହିଂ କହି ସକହିଂ ଜହଁ ନୃପ ରାମ ବିରାଜ ॥ 26 ॥

ନାରଦାଦି ସନକାଦି ମୁନୀସା। ଦରସନ ଲାଗି କୋସଲାଧୀସା ॥

ଦିନ ପ୍ରତି ସକଲ ଅଜୋଧ୍ଯା ଆଵହିଂ। ଦେଖି ନଗରୁ ବିରାଗୁ ବିସରାଵହିମ୍ ॥

ଜାତରୂପ ମନି ରଚିତ ଅଟାରୀଂ। ନାନା ରଙ୍ଗ ରୁଚିର ଗଚ ଢାରୀମ୍ ॥

ପୁର ଚହୁଁ ପାସ କୋଟ ଅତି ସୁନ୍ଦର। ରଚେ କଁଗୂରା ରଙ୍ଗ ରଙ୍ଗ ବର ॥

ନଵ ଗ୍ରହ ନିକର ଅନୀକ ବନାଈ। ଜନୁ ଘେରୀ ଅମରାଵତି ଆଈ ॥

ମହି ବହୁ ରଙ୍ଗ ରଚିତ ଗଚ କାଁଚା। ଜୋ ବିଲୋକି ମୁନିବର ମନ ନାଚା ॥

ଧଵଲ ଧାମ ଊପର ନଭ ଚୁମ୍ବତ। କଲସ ମନହୁଁ ରବି ସସି ଦୁତି ନିନ୍ଦତ ॥

ବହୁ ମନି ରଚିତ ଝରୋଖା ଭ୍ରାଜହିଂ। ଗୃହ ଗୃହ ପ୍ରତି ମନି ଦୀପ ବିରାଜହିମ୍ ॥

ଛଂ. ମନି ଦୀପ ରାଜହିଂ ଭଵନ ଭ୍ରାଜହିଂ ଦେହରୀଂ ବିଦ୍ରୁମ ରଚୀ।

ମନି ଖମ୍ଭ ଭୀତି ବିରଞ୍ଚି ବିରଚୀ କନକ ମନି ମରକତ ଖଚୀ ॥

ସୁନ୍ଦର ମନୋହର ମନ୍ଦିରାଯତ ଅଜିର ରୁଚିର ଫଟିକ ରଚେ।

ପ୍ରତି ଦ୍ଵାର ଦ୍ଵାର କପାଟ ପୁରଟ ବନାଇ ବହୁ ବଜ୍ରନ୍ହି ଖଚେ ॥

ଦୋ. ଚାରୁ ଚିତ୍ରସାଲା ଗୃହ ଗୃହ ପ୍ରତି ଲିଖେ ବନାଇ।

ରାମ ଚରିତ ଜେ ନିରଖ ମୁନି ତେ ମନ ଲେହିଂ ଚୋରାଇ ॥ 27 ॥

ସୁମନ ବାଟିକା ସବହିଂ ଲଗାଈ। ବିବିଧ ଭାଁତି କରି ଜତନ ବନାଈ ॥

ଲତା ଲଲିତ ବହୁ ଜାତି ସୁହାଈ। ଫୂଲହିଂ ସଦା ବଂସତ କି ନାଈ ॥

ଗୁଞ୍ଜତ ମଧୁକର ମୁଖର ମନୋହର। ମାରୁତ ତ୍ରିବିଧ ସଦା ବହ ସୁନ୍ଦର ॥

ନାନା ଖଗ ବାଲକନ୍ହି ଜିଆଏ। ବୋଲତ ମଧୁର ଉଡ़ଆତ ସୁହାଏ ॥

ମୋର ହଂସ ସାରସ ପାରାଵତ। ଭଵନନି ପର ସୋଭା ଅତି ପାଵତ ॥

ଜହଁ ତହଁ ଦେଖହିଂ ନିଜ ପରିଛାହୀଂ। ବହୁ ବିଧି କୂଜହିଂ ନୃତ୍ଯ କରାହୀମ୍ ॥

ସୁକ ସାରିକା ପଢ़ଆଵହିଂ ବାଲକ। କହହୁ ରାମ ରଘୁପତି ଜନପାଲକ ॥

ରାଜ ଦୁଆର ସକଲ ବିଧି ଚାରୂ। ବୀଥୀଂ ଚୌହଟ ରୂଚିର ବଜାରୂ ॥

ଛଂ. ବାଜାର ରୁଚିର ନ ବନି ବରନତ ବସ୍ତୁ ବିନୁ ଗଥ ପାଇଏ।

ଜହଁ ଭୂପ ରମାନିଵାସ ତହଁ କୀ ସମ୍ପଦା କିମି ଗାଇଏ ॥

ବୈଠେ ବଜାଜ ସରାଫ ବନିକ ଅନେକ ମନହୁଁ କୁବେର ତେ।

ସବ ସୁଖୀ ସବ ସଚ୍ଚରିତ ସୁନ୍ଦର ନାରି ନର ସିସୁ ଜରଠ ଜେ ॥

ଦୋ. ଉତ୍ତର ଦିସି ସରଜୂ ବହ ନିର୍ମଲ ଜଲ ଗମ୍ଭୀର।

ବାଁଧେ ଘାଟ ମନୋହର ସ୍ଵଲ୍ପ ପଙ୍କ ନହିଂ ତୀର ॥ 28 ॥

ଦୂରି ଫରାକ ରୁଚିର ସୋ ଘାଟା। ଜହଁ ଜଲ ପିଅହିଂ ବାଜି ଗଜ ଠାଟା ॥

ପନିଘଟ ପରମ ମନୋହର ନାନା। ତହାଁ ନ ପୁରୁଷ କରହିଂ ଅସ୍ନାନା ॥

ରାଜଘାଟ ସବ ବିଧି ସୁନ୍ଦର ବର। ମଜ୍ଜହିଂ ତହାଁ ବରନ ଚାରିଉ ନର ॥

ତୀର ତୀର ଦେଵନ୍ହ କେ ମନ୍ଦିର। ଚହୁଁ ଦିସି ତିନ୍ହ କେ ଉପବନ ସୁନ୍ଦର ॥

କହୁଁ କହୁଁ ସରିତା ତୀର ଉଦାସୀ। ବସହିଂ ଗ୍ଯାନ ରତ ମୁନି ସନ୍ନ୍ଯାସୀ ॥

ତୀର ତୀର ତୁଲସିକା ସୁହାଈ। ବୃନ୍ଦ ବୃନ୍ଦ ବହୁ ମୁନିନ୍ହ ଲଗାଈ ॥

ପୁର ସୋଭା କଛୁ ବରନି ନ ଜାଈ। ବାହେର ନଗର ପରମ ରୁଚିରାଈ ॥

ଦେଖତ ପୁରୀ ଅଖିଲ ଅଘ ଭାଗା। ବନ ଉପବନ ବାପିକା ତଡ़ଆଗା ॥

ଛଂ. ବାପୀଂ ତଡ़ଆଗ ଅନୂପ କୂପ ମନୋହରାଯତ ସୋହହୀଂ।

ସୋପାନ ସୁନ୍ଦର ନୀର ନିର୍ମଲ ଦେଖି ସୁର ମୁନି ମୋହହୀମ୍ ॥

ବହୁ ରଙ୍ଗ କଞ୍ଜ ଅନେକ ଖଗ କୂଜହିଂ ମଧୁପ ଗୁଞ୍ଜାରହୀଂ।

ଆରାମ ରମ୍ଯ ପିକାଦି ଖଗ ରଵ ଜନୁ ପଥିକ ହଙ୍କାରହୀମ୍ ॥

ଦୋ. ରମାନାଥ ଜହଁ ରାଜା ସୋ ପୁର ବରନି କି ଜାଇ।

ଅନିମାଦିକ ସୁଖ ସମ୍ପଦା ରହୀଂ ଅଵଧ ସବ ଛାଇ ॥ 29 ॥

ଜହଁ ତହଁ ନର ରଘୁପତି ଗୁନ ଗାଵହିଂ। ବୈଠି ପରସପର ଇହି ସିଖାଵହିମ୍ ॥

ଭଜହୁ ପ୍ରନତ ପ୍ରତିପାଲକ ରାମହି। ସୋଭା ସୀଲ ରୂପ ଗୁନ ଧାମହି ॥

ଜଲଜ ବିଲୋଚନ ସ୍ଯାମଲ ଗାତହି। ପଲକ ନଯନ ଇଵ ସେଵକ ତ୍ରାତହି ॥

ଧୃତ ସର ରୁଚିର ଚାପ ତୂନୀରହି। ସନ୍ତ କଞ୍ଜ ବନ ରବି ରନଧୀରହି ॥

କାଲ କରାଲ ବ୍ଯାଲ ଖଗରାଜହି। ନମତ ରାମ ଅକାମ ମମତା ଜହି ॥

ଲୋଭ ମୋହ ମୃଗଜୂଥ କିରାତହି। ମନସିଜ କରି ହରି ଜନ ସୁଖଦାତହି ॥

ସଂସଯ ସୋକ ନିବିଡ़ ତମ ଭାନୁହି। ଦନୁଜ ଗହନ ଘନ ଦହନ କୃସାନୁହି ॥

ଜନକସୁତା ସମେତ ରଘୁବୀରହି। କସ ନ ଭଜହୁ ଭଞ୍ଜନ ଭଵ ଭୀରହି ॥

ବହୁ ବାସନା ମସକ ହିମ ରାସିହି। ସଦା ଏକରସ ଅଜ ଅବିନାସିହି ॥

ମୁନି ରଞ୍ଜନ ଭଞ୍ଜନ ମହି ଭାରହି। ତୁଲସିଦାସ କେ ପ୍ରଭୁହି ଉଦାରହି ॥

ଦୋ. ଏହି ବିଧି ନଗର ନାରି ନର କରହିଂ ରାମ ଗୁନ ଗାନ।

ସାନୁକୂଲ ସବ ପର ରହହିଂ ସନ୍ତତ କୃପାନିଧାନ ॥ 30 ॥

ଜବ ତେ ରାମ ପ୍ରତାପ ଖଗେସା। ଉଦିତ ଭଯୁ ଅତି ପ୍ରବଲ ଦିନେସା ॥

ପୂରି ପ୍ରକାସ ରହେଉ ତିହୁଁ ଲୋକା। ବହୁତେନ୍ହ ସୁଖ ବହୁତନ ମନ ସୋକା ॥

ଜିନ୍ହହି ସୋକ ତେ କହୁଁ ବଖାନୀ। ପ୍ରଥମ ଅବିଦ୍ଯା ନିସା ନସାନୀ ॥

ଅଘ ଉଲୂକ ଜହଁ ତହାଁ ଲୁକାନେ। କାମ କ୍ରୋଧ କୈରଵ ସକୁଚାନେ ॥

ବିବିଧ କର୍ମ ଗୁନ କାଲ ସୁଭ୍AU। ଏ ଚକୋର ସୁଖ ଲହହିଂ ନ କ୍AU ॥

ମତ୍ସର ମାନ ମୋହ ମଦ ଚୋରା। ଇନ୍ହ କର ହୁନର ନ କଵନିହୁଁ ଓରା ॥

ଧରମ ତଡ़ଆଗ ଗ୍ଯାନ ବିଗ୍ଯାନା। ଏ ପଙ୍କଜ ବିକସେ ବିଧି ନାନା ॥

ସୁଖ ସନ୍ତୋଷ ବିରାଗ ବିବେକା। ବିଗତ ସୋକ ଏ କୋକ ଅନେକା ॥

ଦୋ. ଯହ ପ୍ରତାପ ରବି ଜାକେଂ ଉର ଜବ କରି ପ୍ରକାସ।

ପଛିଲେ ବାଢ़ହିଂ ପ୍ରଥମ ଜେ କହେ ତେ ପାଵହିଂ ନାସ ॥ 31 ॥

ଭ୍ରାତନ୍ହ ସହିତ ରାମୁ ଏକ ବାରା। ସଙ୍ଗ ପରମ ପ୍ରିଯ ପଵନକୁମାରା ॥

ସୁନ୍ଦର ଉପବନ ଦେଖନ ଗେ। ସବ ତରୁ କୁସୁମିତ ପଲ୍ଲଵ ନେ ॥

ଜାନି ସମଯ ସନକାଦିକ ଆଏ। ତେଜ ପୁଞ୍ଜ ଗୁନ ସୀଲ ସୁହାଏ ॥

ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ସଦା ଲଯଲୀନା। ଦେଖତ ବାଲକ ବହୁକାଲୀନା ॥

ରୂପ ଧରେଂ ଜନୁ ଚାରିଉ ବେଦା। ସମଦରସୀ ମୁନି ବିଗତ ବିଭେଦା ॥

ଆସା ବସନ ବ୍ଯସନ ଯହ ତିନ୍ହହୀଂ। ରଘୁପତି ଚରିତ ହୋଇ ତହଁ ସୁନହୀମ୍ ॥

ତହାଁ ରହେ ସନକାଦି ଭଵାନୀ। ଜହଁ ଘଟସମ୍ଭଵ ମୁନିବର ଗ୍ଯାନୀ ॥

ରାମ କଥା ମୁନିବର ବହୁ ବରନୀ। ଗ୍ଯାନ ଜୋନି ପାଵକ ଜିମି ଅରନୀ ॥

ଦୋ. ଦେଖି ରାମ ମୁନି ଆଵତ ହରଷି ଦଣ୍ଡଵତ କୀନ୍ହ।

ସ୍ଵାଗତ ପୂଁଛି ପୀତ ପଟ ପ୍ରଭୁ ବୈଠନ କହଁ ଦୀନ୍ହ ॥ 32 ॥

କୀନ୍ହ ଦଣ୍ଡଵତ ତୀନିଉଁ ଭାଈ। ସହିତ ପଵନସୁତ ସୁଖ ଅଧିକାଈ ॥

ମୁନି ରଘୁପତି ଛବି ଅତୁଲ ବିଲୋକୀ। ଭେ ମଗନ ମନ ସକେ ନ ରୋକୀ ॥

ସ୍ଯାମଲ ଗାତ ସରୋରୁହ ଲୋଚନ। ସୁନ୍ଦରତା ମନ୍ଦିର ଭଵ ମୋଚନ ॥

ଏକଟକ ରହେ ନିମେଷ ନ ଲାଵହିଂ। ପ୍ରଭୁ କର ଜୋରେଂ ସୀସ ନଵାଵହିମ୍ ॥

ତିନ୍ହ କୈ ଦସା ଦେଖି ରଘୁବୀରା। ସ୍ତ୍ରଵତ ନଯନ ଜଲ ପୁଲକ ସରୀରା ॥

କର ଗହି ପ୍ରଭୁ ମୁନିବର ବୈଠାରେ। ପରମ ମନୋହର ବଚନ ଉଚାରେ ॥

ଆଜୁ ଧନ୍ଯ ମୈଂ ସୁନହୁ ମୁନୀସା। ତୁମ୍ହରେଂ ଦରସ ଜାହିଂ ଅଘ ଖୀସା ॥

ବଡ़ଏ ଭାଗ ପାଇବ ସତସଙ୍ଗା। ବିନହିଂ ପ୍ରଯାସ ହୋହିଂ ଭଵ ଭଙ୍ଗା ॥

ଦୋ. ସନ୍ତ ସଙ୍ଗ ଅପବର୍ଗ କର କାମୀ ଭଵ କର ପନ୍ଥ।

କହହି ସନ୍ତ କବି କୋବିଦ ଶ୍ରୁତି ପୁରାନ ସଦଗ୍ରନ୍ଥ ॥ 33 ॥

ସୁନି ପ୍ରଭୁ ବଚନ ହରଷି ମୁନି ଚାରୀ। ପୁଲକିତ ତନ ଅସ୍ତୁତି ଅନୁସାରୀ ॥

ଜଯ ଭଗଵନ୍ତ ଅନନ୍ତ ଅନାମଯ। ଅନଘ ଅନେକ ଏକ କରୁନାମଯ ॥

ଜଯ ନିର୍ଗୁନ ଜଯ ଜଯ ଗୁନ ସାଗର। ସୁଖ ମନ୍ଦିର ସୁନ୍ଦର ଅତି ନାଗର ॥

ଜଯ ଇନ୍ଦିରା ରମନ ଜଯ ଭୂଧର। ଅନୁପମ ଅଜ ଅନାଦି ସୋଭାକର ॥

ଗ୍ଯାନ ନିଧାନ ଅମାନ ମାନପ୍ରଦ। ପାଵନ ସୁଜସ ପୁରାନ ବେଦ ବଦ ॥

ତଗ୍ଯ କୃତଗ୍ଯ ଅଗ୍ଯତା ଭଞ୍ଜନ। ନାମ ଅନେକ ଅନାମ ନିରଞ୍ଜନ ॥

ସର୍ବ ସର୍ବଗତ ସର୍ବ ଉରାଲଯ। ବସସି ସଦା ହମ କହୁଁ ପରିପାଲଯ ॥

ଦ୍ଵନ୍ଦ ବିପତି ଭଵ ଫନ୍ଦ ବିଭଞ୍ଜଯ। ହ୍ରଦି ବସି ରାମ କାମ ମଦ ଗଞ୍ଜଯ ॥

ଦୋ. ପରମାନନ୍ଦ କୃପାଯତନ ମନ ପରିପୂରନ କାମ।

ପ୍ରେମ ଭଗତି ଅନପାଯନୀ ଦେହୁ ହମହି ଶ୍ରୀରାମ ॥ 34 ॥

ଦେହୁ ଭଗତି ରଘୁପତି ଅତି ପାଵନି। ତ୍ରିବିଧ ତାପ ଭଵ ଦାପ ନସାଵନି ॥

ପ୍ରନତ କାମ ସୁରଧେନୁ କଲପତରୁ। ହୋଇ ପ୍ରସନ୍ନ ଦୀଜୈ ପ୍ରଭୁ ଯହ ବରୁ ॥

ଭଵ ବାରିଧି କୁମ୍ଭଜ ରଘୁନାଯକ। ସେଵତ ସୁଲଭ ସକଲ ସୁଖ ଦାଯକ ॥

ମନ ସମ୍ଭଵ ଦାରୁନ ଦୁଖ ଦାରଯ। ଦୀନବନ୍ଧୁ ସମତା ବିସ୍ତାରଯ ॥

ଆସ ତ୍ରାସ ଇରିଷାଦି ନିଵାରକ। ବିନଯ ବିବେକ ବିରତି ବିସ୍ତାରକ ॥

ଭୂପ ମୌଲି ମନ ମଣ୍ଡନ ଧରନୀ। ଦେହି ଭଗତି ସଂସୃତି ସରି ତରନୀ ॥

ମୁନି ମନ ମାନସ ହଂସ ନିରନ୍ତର। ଚରନ କମଲ ବନ୍ଦିତ ଅଜ ସଙ୍କର ॥

ରଘୁକୁଲ କେତୁ ସେତୁ ଶ୍ରୁତି ରଚ୍ଛକ। କାଲ କରମ ସୁଭାଉ ଗୁନ ଭଚ୍ଛକ ॥

ତାରନ ତରନ ହରନ ସବ ଦୂଷନ। ତୁଲସିଦାସ ପ୍ରଭୁ ତ୍ରିଭୁଵନ ଭୂଷନ ॥

ଦୋ. ବାର ବାର ଅସ୍ତୁତି କରି ପ୍ରେମ ସହିତ ସିରୁ ନାଇ।

ବ୍ରହ୍ମ ଭଵନ ସନକାଦି ଗେ ଅତି ଅଭୀଷ୍ଟ ବର ପାଇ ॥ 35 ॥

ସନକାଦିକ ବିଧି ଲୋକ ସିଧାଏ। ଭ୍ରାତନ୍ହ ରାମ ଚରନ ସିରୁ ନାଏ ॥

ପୂଛତ ପ୍ରଭୁହି ସକଲ ସକୁଚାହୀଂ। ଚିତଵହିଂ ସବ ମାରୁତସୁତ ପାହୀମ୍ ॥

ସୁନି ଚହହିଂ ପ୍ରଭୁ ମୁଖ କୈ ବାନୀ। ଜୋ ସୁନି ହୋଇ ସକଲ ଭ୍ରମ ହାନୀ ॥

ଅନ୍ତରଜାମୀ ପ୍ରଭୁ ସଭ ଜାନା। ବୂଝତ କହହୁ କାହ ହନୁମାନା ॥

ଜୋରି ପାନି କହ ତବ ହନୁମନ୍ତା। ସୁନହୁ ଦୀନଦଯାଲ ଭଗଵନ୍ତା ॥

ନାଥ ଭରତ କଛୁ ପୂଁଛନ ଚହହୀଂ। ପ୍ରସ୍ନ କରତ ମନ ସକୁଚତ ଅହହୀମ୍ ॥

ତୁମ୍ହ ଜାନହୁ କପି ମୋର ସୁଭ୍AU। ଭରତହି ମୋହି କଛୁ ଅନ୍ତର କ୍AU ॥

ସୁନି ପ୍ରଭୁ ବଚନ ଭରତ ଗହେ ଚରନା। ସୁନହୁ ନାଥ ପ୍ରନତାରତି ହରନା ॥

ଦୋ. ନାଥ ନ ମୋହି ସନ୍ଦେହ କଛୁ ସପନେହୁଁ ସୋକ ନ ମୋହ।

କେଵଲ କୃପା ତୁମ୍ହାରିହି କୃପାନନ୍ଦ ସନ୍ଦୋହ ॥ 36 ॥

କରୁଁ କୃପାନିଧି ଏକ ଢିଠାଈ। ମୈଂ ସେଵକ ତୁମ୍ହ ଜନ ସୁଖଦାଈ ॥

ସନ୍ତନ୍ହ କୈ ମହିମା ରଘୁରାଈ। ବହୁ ବିଧି ବେଦ ପୁରାନନ୍ହ ଗାଈ ॥

ଶ୍ରୀମୁଖ ତୁମ୍ହ ପୁନି କୀନ୍ହି ବଡ़ଆଈ। ତିନ୍ହ ପର ପ୍ରଭୁହି ପ୍ରୀତି ଅଧିକାଈ ॥

ସୁନା ଚହୁଁ ପ୍ରଭୁ ତିନ୍ହ କର ଲଚ୍ଛନ। କୃପାସିନ୍ଧୁ ଗୁନ ଗ୍ଯାନ ବିଚଚ୍ଛନ ॥

ସନ୍ତ ଅସନ୍ତ ଭେଦ ବିଲଗାଈ। ପ୍ରନତପାଲ ମୋହି କହହୁ ବୁଝାଈ ॥

ସନ୍ତନ୍ହ କେ ଲଚ୍ଛନ ସୁନୁ ଭ୍ରାତା। ଅଗନିତ ଶ୍ରୁତି ପୁରାନ ବିଖ୍ଯାତା ॥

ସନ୍ତ ଅସନ୍ତନ୍ହି କୈ ଅସି କରନୀ। ଜିମି କୁଠାର ଚନ୍ଦନ ଆଚରନୀ ॥

କାଟି ପରସୁ ମଲଯ ସୁନୁ ଭାଈ। ନିଜ ଗୁନ ଦେଇ ସୁଗନ୍ଧ ବସାଈ ॥

ଦୋ. ତାତେ ସୁର ସୀସନ୍ହ ଚଢ़ତ ଜଗ ବଲ୍ଲଭ ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡ।

ଅନଲ ଦାହି ପୀଟତ ଘନହିଂ ପରସୁ ବଦନ ଯହ ଦଣ୍ଡ ॥ 37 ॥

ବିଷଯ ଅଲମ୍ପଟ ସୀଲ ଗୁନାକର। ପର ଦୁଖ ଦୁଖ ସୁଖ ସୁଖ ଦେଖେ ପର ॥

ସମ ଅଭୂତରିପୁ ବିମଦ ବିରାଗୀ। ଲୋଭାମରଷ ହରଷ ଭଯ ତ୍ଯାଗୀ ॥

କୋମଲଚିତ ଦୀନନ୍ହ ପର ଦାଯା। ମନ ବଚ କ୍ରମ ମମ ଭଗତି ଅମାଯା ॥

ସବହି ମାନପ୍ରଦ ଆପୁ ଅମାନୀ। ଭରତ ପ୍ରାନ ସମ ମମ ତେ ପ୍ରାନୀ ॥

ବିଗତ କାମ ମମ ନାମ ପରାଯନ। ସାନ୍ତି ବିରତି ବିନତୀ ମୁଦିତାଯନ ॥

ସୀତଲତା ସରଲତା ମଯତ୍ରୀ। ଦ୍ଵିଜ ପଦ ପ୍ରୀତି ଧର୍ମ ଜନଯତ୍ରୀ ॥

ଏ ସବ ଲଚ୍ଛନ ବସହିଂ ଜାସୁ ଉର। ଜାନେହୁ ତାତ ସନ୍ତ ସନ୍ତତ ଫୁର ॥

ସମ ଦମ ନିଯମ ନୀତି ନହିଂ ଡୋଲହିଂ। ପରୁଷ ବଚନ କବହୂଁ ନହିଂ ବୋଲହିମ୍ ॥

ଦୋ. ନିନ୍ଦା ଅସ୍ତୁତି ଉଭଯ ସମ ମମତା ମମ ପଦ କଞ୍ଜ।

ତେ ସଜ୍ଜନ ମମ ପ୍ରାନପ୍ରିଯ ଗୁନ ମନ୍ଦିର ସୁଖ ପୁଞ୍ଜ ॥ 38 ॥

ସନହୁ ଅସନ୍ତନ୍ହ କେର ସୁଭ୍AU। ଭୂଲେହୁଁ ସଙ୍ଗତି କରିଅ ନ କ୍AU ॥

ତିନ୍ହ କର ସଙ୍ଗ ସଦା ଦୁଖଦାଈ। ଜିମି କଲପହି ଘାଲି ହରହାଈ ॥

ଖଲନ୍ହ ହୃଦଯଁ ଅତି ତାପ ବିସେଷୀ। ଜରହିଂ ସଦା ପର ସମ୍ପତି ଦେଖୀ ॥

ଜହଁ କହୁଁ ନିନ୍ଦା ସୁନହିଂ ପରାଈ। ହରଷହିଂ ମନହୁଁ ପରୀ ନିଧି ପାଈ ॥

କାମ କ୍ରୋଧ ମଦ ଲୋଭ ପରାଯନ। ନିର୍ଦଯ କପଟୀ କୁଟିଲ ମଲାଯନ ॥

ବଯରୁ ଅକାରନ ସବ କାହୂ ସୋଂ। ଜୋ କର ହିତ ଅନହିତ ତାହୂ ସୋମ୍ ॥

ଝୂଠି ଲେନା ଝୂଠି ଦେନା। ଝୂଠି ଭୋଜନ ଝୂଠ ଚବେନା ॥

ବୋଲହିଂ ମଧୁର ବଚନ ଜିମି ମୋରା। ଖାଇ ମହା ଅତି ହୃଦଯ କଠୋରା ॥

ଦୋ. ପର ଦ୍ରୋହୀ ପର ଦାର ରତ ପର ଧନ ପର ଅପବାଦ।

ତେ ନର ପାଁଵର ପାପମଯ ଦେହ ଧରେଂ ମନୁଜାଦ ॥ 39 ॥

ଲୋଭି ଓଢ़ନ ଲୋଭି ଡାସନ। ସିସ୍ତ୍ରୋଦର ପର ଜମପୁର ତ୍ରାସ ନ ॥

କାହୂ କୀ ଜୌଂ ସୁନହିଂ ବଡ़ଆଈ। ସ୍ଵାସ ଲେହିଂ ଜନୁ ଜୂଡ़ଈ ଆଈ ॥

ଜବ କାହୂ କୈ ଦେଖହିଂ ବିପତୀ। ସୁଖୀ ଭେ ମାନହୁଁ ଜଗ ନୃପତୀ ॥

ସ୍ଵାରଥ ରତ ପରିଵାର ବିରୋଧୀ। ଲମ୍ପଟ କାମ ଲୋଭ ଅତି କ୍ରୋଧୀ ॥

ମାତୁ ପିତା ଗୁର ବିପ୍ର ନ ମାନହିଂ। ଆପୁ ଗେ ଅରୁ ଘାଲହିଂ ଆନହିମ୍ ॥

କରହିଂ ମୋହ ବସ ଦ୍ରୋହ ପରାଵା। ସନ୍ତ ସଙ୍ଗ ହରି କଥା ନ ଭାଵା ॥

ଅଵଗୁନ ସିନ୍ଧୁ ମନ୍ଦମତି କାମୀ। ବେଦ ବିଦୂଷକ ପରଧନ ସ୍ଵାମୀ ॥

ବିପ୍ର ଦ୍ରୋହ ପର ଦ୍ରୋହ ବିସେଷା। ଦମ୍ଭ କପଟ ଜିଯଁ ଧରେଂ ସୁବେଷା ॥

ଦୋ. ଐସେ ଅଧମ ମନୁଜ ଖଲ କୃତଜୁଗ ତ୍ରେତା ନାହିଂ।

ଦ୍ଵାପର କଛୁକ ବୃନ୍ଦ ବହୁ ହୋଇହହିଂ କଲିଜୁଗ ମାହିମ୍ ॥ 40 ॥

ପର ହିତ ସରିସ ଧର୍ମ ନହିଂ ଭାଈ। ପର ପୀଡ़ଆ ସମ ନହିଂ ଅଧମାଈ ॥

ନିର୍ନଯ ସକଲ ପୁରାନ ବେଦ କର। କହେଉଁ ତାତ ଜାନହିଂ କୋବିଦ ନର ॥

ନର ସରୀର ଧରି ଜେ ପର ପୀରା। କରହିଂ ତେ ସହହିଂ ମହା ଭଵ ଭୀରା ॥

କରହିଂ ମୋହ ବସ ନର ଅଘ ନାନା। ସ୍ଵାରଥ ରତ ପରଲୋକ ନସାନା ॥

କାଲରୂପ ତିନ୍ହ କହଁ ମୈଂ ଭ୍ରାତା। ସୁଭ ଅରୁ ଅସୁଭ କର୍ମ ଫଲ ଦାତା ॥

ଅସ ବିଚାରି ଜେ ପରମ ସଯାନେ। ଭଜହିଂ ମୋହି ସଂସୃତ ଦୁଖ ଜାନେ ॥

ତ୍ଯାଗହିଂ କର୍ମ ସୁଭାସୁଭ ଦାଯକ। ଭଜହିଂ ମୋହି ସୁର ନର ମୁନି ନାଯକ ॥

ସନ୍ତ ଅସନ୍ତନ୍ହ କେ ଗୁନ ଭାଷେ। ତେ ନ ପରହିଂ ଭଵ ଜିନ୍ହ ଲଖି ରାଖେ ॥

ଦୋ. ସୁନହୁ ତାତ ମାଯା କୃତ ଗୁନ ଅରୁ ଦୋଷ ଅନେକ।

ଗୁନ ଯହ ଉଭଯ ନ ଦେଖିଅହିଂ ଦେଖିଅ ସୋ ଅବିବେକ ॥ 41 ॥

ଶ୍ରୀମୁଖ ବଚନ ସୁନତ ସବ ଭାଈ। ହରଷେ ପ୍ରେମ ନ ହୃଦଯଁ ସମାଈ ॥

କରହିଂ ବିନଯ ଅତି ବାରହିଂ ବାରା। ହନୂମାନ ହିଯଁ ହରଷ ଅପାରା ॥

ପୁନି ରଘୁପତି ନିଜ ମନ୍ଦିର ଗେ। ଏହି ବିଧି ଚରିତ କରତ ନିତ ନେ ॥

ବାର ବାର ନାରଦ ମୁନି ଆଵହିଂ। ଚରିତ ପୁନୀତ ରାମ କେ ଗାଵହିମ୍ ॥

ନିତ ନଵ ଚରନ ଦେଖି ମୁନି ଜାହୀଂ। ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ସବ କଥା କହାହୀମ୍ ॥

ସୁନି ବିରଞ୍ଚି ଅତିସଯ ସୁଖ ମାନହିଂ। ପୁନି ପୁନି ତାତ କରହୁ ଗୁନ ଗାନହିମ୍ ॥

ସନକାଦିକ ନାରଦହି ସରାହହିଂ। ଜଦ୍ଯପି ବ୍ରହ୍ମ ନିରତ ମୁନି ଆହହିମ୍ ॥

ସୁନି ଗୁନ ଗାନ ସମାଧି ବିସାରୀ ॥ ସାଦର ସୁନହିଂ ପରମ ଅଧିକାରୀ ॥

ଦୋ. ଜୀଵନମୁକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମପର ଚରିତ ସୁନହିଂ ତଜି ଧ୍ଯାନ।

ଜେ ହରି କଥାଁ ନ କରହିଂ ରତି ତିନ୍ହ କେ ହିଯ ପାଷାନ ॥ 42 ॥

ଏକ ବାର ରଘୁନାଥ ବୋଲାଏ। ଗୁର ଦ୍ଵିଜ ପୁରବାସୀ ସବ ଆଏ ॥

ବୈଠେ ଗୁର ମୁନି ଅରୁ ଦ୍ଵିଜ ସଜ୍ଜନ। ବୋଲେ ବଚନ ଭଗତ ଭଵ ଭଞ୍ଜନ ॥

ସନହୁ ସକଲ ପୁରଜନ ମମ ବାନୀ। କହୁଁ ନ କଛୁ ମମତା ଉର ଆନୀ ॥

ନହିଂ ଅନୀତି ନହିଂ କଛୁ ପ୍ରଭୁତାଈ। ସୁନହୁ କରହୁ ଜୋ ତୁମ୍ହହି ସୋହାଈ ॥

ସୋଇ ସେଵକ ପ୍ରିଯତମ ମମ ସୋଈ। ମମ ଅନୁସାସନ ମାନୈ ଜୋଈ ॥

ଜୌଂ ଅନୀତି କଛୁ ଭାଷୌଂ ଭାଈ। ତୌଂ ମୋହି ବରଜହୁ ଭଯ ବିସରାଈ ॥

ବଡ़ଏଂ ଭାଗ ମାନୁଷ ତନୁ ପାଵା। ସୁର ଦୁର୍ଲଭ ସବ ଗ୍ରନ୍ଥିନ୍ହ ଗାଵା ॥

ସାଧନ ଧାମ ମୋଚ୍ଛ କର ଦ୍ଵାରା। ପାଇ ନ ଜେହିଂ ପରଲୋକ ସଁଵାରା ॥

ଦୋ. ସୋ ପରତ୍ର ଦୁଖ ପାଵି ସିର ଧୁନି ଧୁନି ପଛିତାଇ।

କାଲହି କର୍ମହି ଈସ୍ଵରହି ମିଥ୍ଯା ଦୋଷ ଲଗାଇ ॥ 43 ॥

ଏହି ତନ କର ଫଲ ବିଷଯ ନ ଭାଈ। ସ୍ଵର୍ଗୁ ସ୍ଵଲ୍ପ ଅନ୍ତ ଦୁଖଦାଈ ॥

ନର ତନୁ ପାଇ ବିଷଯଁ ମନ ଦେହୀଂ। ପଲଟି ସୁଧା ତେ ସଠ ବିଷ ଲେହୀମ୍ ॥

ତାହି କବହୁଁ ଭଲ କହି ନ କୋଈ। ଗୁଞ୍ଜା ଗ୍ରହି ପରସ ମନି ଖୋଈ ॥

ଆକର ଚାରି ଲଚ୍ଛ ଚୌରାସୀ। ଜୋନି ଭ୍ରମତ ଯହ ଜିଵ ଅବିନାସୀ ॥

ଫିରତ ସଦା ମାଯା କର ପ୍ରେରା। କାଲ କର୍ମ ସୁଭାଵ ଗୁନ ଘେରା ॥

କବହୁଁକ କରି କରୁନା ନର ଦେହୀ। ଦେତ ଈସ ବିନୁ ହେତୁ ସନେହୀ ॥

ନର ତନୁ ଭଵ ବାରିଧି କହୁଁ ବେରୋ। ସନ୍ମୁଖ ମରୁତ ଅନୁଗ୍ରହ ମେରୋ ॥

କରନଧାର ସଦଗୁର ଦୃଢ़ ନାଵା। ଦୁର୍ଲଭ ସାଜ ସୁଲଭ କରି ପାଵା ॥

ଦୋ. ଜୋ ନ ତରୈ ଭଵ ସାଗର ନର ସମାଜ ଅସ ପାଇ।

ସୋ କୃତ ନିନ୍ଦକ ମନ୍ଦମତି ଆତ୍ମାହନ ଗତି ଜାଇ ॥ 44 ॥

ଜୌଂ ପରଲୋକ ଇହାଁ ସୁଖ ଚହହୂ। ସୁନି ମମ ବଚନ ହ୍ରୃଦଯଁ ଦୃଢ़ ଗହହୂ ॥

ସୁଲଭ ସୁଖଦ ମାରଗ ଯହ ଭାଈ। ଭଗତି ମୋରି ପୁରାନ ଶ୍ରୁତି ଗାଈ ॥

ଗ୍ଯାନ ଅଗମ ପ୍ରତ୍ଯୂହ ଅନେକା। ସାଧନ କଠିନ ନ ମନ କହୁଁ ଟେକା ॥

କରତ କଷ୍ଟ ବହୁ ପାଵି କୋଊ। ଭକ୍ତି ହୀନ ମୋହି ପ୍ରିଯ ନହିଂ ସୋଊ ॥

ଭକ୍ତି ସୁତନ୍ତ୍ର ସକଲ ସୁଖ ଖାନୀ। ବିନୁ ସତସଙ୍ଗ ନ ପାଵହିଂ ପ୍ରାନୀ ॥

ପୁନ୍ଯ ପୁଞ୍ଜ ବିନୁ ମିଲହିଂ ନ ସନ୍ତା। ସତସଙ୍ଗତି ସଂସୃତି କର ଅନ୍ତା ॥

ପୁନ୍ଯ ଏକ ଜଗ ମହୁଁ ନହିଂ ଦୂଜା। ମନ କ୍ରମ ବଚନ ବିପ୍ର ପଦ ପୂଜା ॥

ସାନୁକୂଲ ତେହି ପର ମୁନି ଦେଵା। ଜୋ ତଜି କପଟୁ କରି ଦ୍ଵିଜ ସେଵା ॥

ଦୋ. ଔରୁ ଏକ ଗୁପୁତ ମତ ସବହି କହୁଁ କର ଜୋରି।

ସଙ୍କର ଭଜନ ବିନା ନର ଭଗତି ନ ପାଵି ମୋରି ॥ 45 ॥

କହହୁ ଭଗତି ପଥ କଵନ ପ୍ରଯାସା। ଜୋଗ ନ ମଖ ଜପ ତପ ଉପଵାସା ॥

ସରଲ ସୁଭାଵ ନ ମନ କୁଟିଲାଈ। ଜଥା ଲାଭ ସନ୍ତୋଷ ସଦାଈ ॥

ମୋର ଦାସ କହାଇ ନର ଆସା। କରି ତୌ କହହୁ କହା ବିସ୍ଵାସା ॥

ବହୁତ କହୁଁ କା କଥା ବଢ़ଆଈ। ଏହି ଆଚରନ ବସ୍ଯ ମୈଂ ଭାଈ ॥

ବୈର ନ ବିଗ୍ରହ ଆସ ନ ତ୍ରାସା। ସୁଖମଯ ତାହି ସଦା ସବ ଆସା ॥

ଅନାରମ୍ଭ ଅନିକେତ ଅମାନୀ। ଅନଘ ଅରୋଷ ଦଚ୍ଛ ବିଗ୍ଯାନୀ ॥

ପ୍ରୀତି ସଦା ସଜ୍ଜନ ସଂସର୍ଗା। ତୃନ ସମ ବିଷଯ ସ୍ଵର୍ଗ ଅପବର୍ଗା ॥

ଭଗତି ପଚ୍ଛ ହଠ ନହିଂ ସଠତାଈ। ଦୁଷ୍ଟ ତର୍କ ସବ ଦୂରି ବହାଈ ॥

ଦୋ. ମମ ଗୁନ ଗ୍ରାମ ନାମ ରତ ଗତ ମମତା ମଦ ମୋହ।

ତା କର ସୁଖ ସୋଇ ଜାନି ପରାନନ୍ଦ ସନ୍ଦୋହ ॥ 46 ॥

ସୁନତ ସୁଧାସମ ବଚନ ରାମ କେ। ଗହେ ସବନି ପଦ କୃପାଧାମ କେ ॥

ଜନନି ଜନକ ଗୁର ବନ୍ଧୁ ହମାରେ। କୃପା ନିଧାନ ପ୍ରାନ ତେ ପ୍ଯାରେ ॥

ତନୁ ଧନୁ ଧାମ ରାମ ହିତକାରୀ। ସବ ବିଧି ତୁମ୍ହ ପ୍ରନତାରତି ହାରୀ ॥

ଅସି ସିଖ ତୁମ୍ହ ବିନୁ ଦେଇ ନ କୋଊ। ମାତୁ ପିତା ସ୍ଵାରଥ ରତ ଓଊ ॥

ହେତୁ ରହିତ ଜଗ ଜୁଗ ଉପକାରୀ। ତୁମ୍ହ ତୁମ୍ହାର ସେଵକ ଅସୁରାରୀ ॥

ସ୍ଵାରଥ ମୀତ ସକଲ ଜଗ ମାହୀଂ। ସପନେହୁଁ ପ୍ରଭୁ ପରମାରଥ ନାହୀମ୍ ॥

ସବକେ ବଚନ ପ୍ରେମ ରସ ସାନେ। ସୁନି ରଘୁନାଥ ହୃଦଯଁ ହରଷାନେ ॥

ନିଜ ନିଜ ଗୃହ ଗେ ଆଯସୁ ପାଈ। ବରନତ ପ୍ରଭୁ ବତକହୀ ସୁହାଈ ॥

ଦୋ. -ଉମା ଅଵଧବାସୀ ନର ନାରି କୃତାରଥ ରୂପ।

ବ୍ରହ୍ମ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଘନ ରଘୁନାଯକ ଜହଁ ଭୂପ ॥ 47 ॥

ଏକ ବାର ବସିଷ୍ଟ ମୁନି ଆଏ। ଜହାଁ ରାମ ସୁଖଧାମ ସୁହାଏ ॥

ଅତି ଆଦର ରଘୁନାଯକ କୀନ୍ହା। ପଦ ପଖାରି ପାଦୋଦକ ଲୀନ୍ହା ॥

ରାମ ସୁନହୁ ମୁନି କହ କର ଜୋରୀ। କୃପାସିନ୍ଧୁ ବିନତୀ କଛୁ ମୋରୀ ॥

ଦେଖି ଦେଖି ଆଚରନ ତୁମ୍ହାରା। ହୋତ ମୋହ ମମ ହୃଦଯଁ ଅପାରା ॥

ମହିମା ଅମିତ ବେଦ ନହିଂ ଜାନା। ମୈଂ କେହି ଭାଁତି କହୁଁ ଭଗଵାନା ॥

ଉପରୋହିତ୍ଯ କର୍ମ ଅତି ମନ୍ଦା। ବେଦ ପୁରାନ ସୁମୃତି କର ନିନ୍ଦା ॥

ଜବ ନ ଲେଉଁ ମୈଂ ତବ ବିଧି ମୋହୀ। କହା ଲାଭ ଆଗେଂ ସୁତ ତୋହୀ ॥

ପରମାତମା ବ୍ରହ୍ମ ନର ରୂପା। ହୋଇହି ରଘୁକୁଲ ଭୂଷନ ଭୂପା ॥

ଦୋ. -ତବ ମୈଂ ହୃଦଯଁ ବିଚାରା ଜୋଗ ଜଗ୍ଯ ବ୍ରତ ଦାନ।

ଜା କହୁଁ କରିଅ ସୋ ପୈହୁଁ ଧର୍ମ ନ ଏହି ସମ ଆନ ॥ 48 ॥

ଜପ ତପ ନିଯମ ଜୋଗ ନିଜ ଧର୍ମା। ଶ୍ରୁତି ସମ୍ଭଵ ନାନା ସୁଭ କର୍ମା ॥

ଗ୍ଯାନ ଦଯା ଦମ ତୀରଥ ମଜ୍ଜନ। ଜହଁ ଲଗି ଧର୍ମ କହତ ଶ୍ରୁତି ସଜ୍ଜନ ॥

ଆଗମ ନିଗମ ପୁରାନ ଅନେକା। ପଢ़ଏ ସୁନେ କର ଫଲ ପ୍ରଭୁ ଏକା ॥

ତବ ପଦ ପଙ୍କଜ ପ୍ରୀତି ନିରନ୍ତର। ସବ ସାଧନ କର ଯହ ଫଲ ସୁନ୍ଦର ॥

ଛୂଟି ମଲ କି ମଲହି କେ ଧୋଏଁ। ଘୃତ କି ପାଵ କୋଇ ବାରି ବିଲୋଏଁ ॥

ପ୍ରେମ ଭଗତି ଜଲ ବିନୁ ରଘୁରାଈ। ଅଭିଅନ୍ତର ମଲ କବହୁଁ ନ ଜାଈ ॥

ସୋଇ ସର୍ବଗ୍ଯ ତଗ୍ଯ ସୋଇ ପଣ୍ଡିତ। ସୋଇ ଗୁନ ଗୃହ ବିଗ୍ଯାନ ଅଖଣ୍ଡିତ ॥

ଦଚ୍ଛ ସକଲ ଲଚ୍ଛନ ଜୁତ ସୋଈ। ଜାକେଂ ପଦ ସରୋଜ ରତି ହୋଈ ॥

ଦୋ. ନାଥ ଏକ ବର ମାଗୁଁ ରାମ କୃପା କରି ଦେହୁ।

ଜନ୍ମ ଜନ୍ମ ପ୍ରଭୁ ପଦ କମଲ କବହୁଁ ଘଟୈ ଜନି ନେହୁ ॥ 49 ॥

ଅସ କହି ମୁନି ବସିଷ୍ଟ ଗୃହ ଆଏ। କୃପାସିନ୍ଧୁ କେ ମନ ଅତି ଭାଏ ॥

ହନୂମାନ ଭରତାଦିକ ଭ୍ରାତା। ସଙ୍ଗ ଲିଏ ସେଵକ ସୁଖଦାତା ॥

ପୁନି କୃପାଲ ପୁର ବାହେର ଗେ। ଗଜ ରଥ ତୁରଗ ମଗାଵତ ଭେ ॥

ଦେଖି କୃପା କରି ସକଲ ସରାହେ। ଦିଏ ଉଚିତ ଜିନ୍ହ ଜିନ୍ହ ତେଇ ଚାହେ ॥

ହରନ ସକଲ ଶ୍ରମ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରମ ପାଈ। ଗେ ଜହାଁ ସୀତଲ ଅଵଁରାଈ ॥

ଭରତ ଦୀନ୍ହ ନିଜ ବସନ ଡସାଈ। ବୈଠେ ପ୍ରଭୁ ସେଵହିଂ ସବ ଭାଈ ॥

ମାରୁତସୁତ ତବ ମାରୂତ କରୀ। ପୁଲକ ବପୁଷ ଲୋଚନ ଜଲ ଭରୀ ॥

ହନୂମାନ ସମ ନହିଂ ବଡ़ଭାଗୀ। ନହିଂ କୌ ରାମ ଚରନ ଅନୁରାଗୀ ॥

ଗିରିଜା ଜାସୁ ପ୍ରୀତି ସେଵକାଈ। ବାର ବାର ପ୍ରଭୁ ନିଜ ମୁଖ ଗାଈ ॥

ଦୋ. ତେହିଂ ଅଵସର ମୁନି ନାରଦ ଆଏ କରତଲ ବୀନ।

ଗାଵନ ଲଗେ ରାମ କଲ କୀରତି ସଦା ନବୀନ ॥ 50 ॥

ମାମଵଲୋକଯ ପଙ୍କଜ ଲୋଚନ। କୃପା ବିଲୋକନି ସୋଚ ବିମୋଚନ ॥

ନୀଲ ତାମରସ ସ୍ଯାମ କାମ ଅରି। ହୃଦଯ କଞ୍ଜ ମକରନ୍ଦ ମଧୁପ ହରି ॥

ଜାତୁଧାନ ବରୂଥ ବଲ ଭଞ୍ଜନ। ମୁନି ସଜ୍ଜନ ରଞ୍ଜନ ଅଘ ଗଞ୍ଜନ ॥

ଭୂସୁର ସସି ନଵ ବୃନ୍ଦ ବଲାହକ। ଅସରନ ସରନ ଦୀନ ଜନ ଗାହକ ॥

ଭୁଜ ବଲ ବିପୁଲ ଭାର ମହି ଖଣ୍ଡିତ। ଖର ଦୂଷନ ବିରାଧ ବଧ ପଣ୍ଡିତ ॥

ରାଵନାରି ସୁଖରୂପ ଭୂପବର। ଜଯ ଦସରଥ କୁଲ କୁମୁଦ ସୁଧାକର ॥

ସୁଜସ ପୁରାନ ବିଦିତ ନିଗମାଗମ। ଗାଵତ ସୁର ମୁନି ସନ୍ତ ସମାଗମ ॥

କାରୁନୀକ ବ୍ଯଲୀକ ମଦ ଖଣ୍ଡନ। ସବ ବିଧି କୁସଲ କୋସଲା ମଣ୍ଡନ ॥

କଲି ମଲ ମଥନ ନାମ ମମତାହନ। ତୁଲସୀଦାସ ପ୍ରଭୁ ପାହି ପ୍ରନତ ଜନ ॥

ଦୋ. ପ୍ରେମ ସହିତ ମୁନି ନାରଦ ବରନି ରାମ ଗୁନ ଗ୍ରାମ।

ସୋଭାସିନ୍ଧୁ ହୃଦଯଁ ଧରି ଗେ ଜହାଁ ବିଧି ଧାମ ॥ 51 ॥

ଗିରିଜା ସୁନହୁ ବିସଦ ଯହ କଥା। ମୈଂ ସବ କହୀ ମୋରି ମତି ଜଥା ॥

ରାମ ଚରିତ ସତ କୋଟି ଅପାରା। ଶ୍ରୁତି ସାରଦା ନ ବରନୈ ପାରା ॥

ରାମ ଅନନ୍ତ ଅନନ୍ତ ଗୁନାନୀ। ଜନ୍ମ କର୍ମ ଅନନ୍ତ ନାମାନୀ ॥

ଜଲ ସୀକର ମହି ରଜ ଗନି ଜାହୀଂ। ରଘୁପତି ଚରିତ ନ ବରନି ସିରାହୀମ୍ ॥

ବିମଲ କଥା ହରି ପଦ ଦାଯନୀ। ଭଗତି ହୋଇ ସୁନି ଅନପାଯନୀ ॥

ଉମା କହିଉଁ ସବ କଥା ସୁହାଈ। ଜୋ ଭୁସୁଣ୍ଡି ଖଗପତିହି ସୁନାଈ ॥

କଛୁକ ରାମ ଗୁନ କହେଉଁ ବଖାନୀ। ଅବ କା କହୌଂ ସୋ କହହୁ ଭଵାନୀ ॥

ସୁନି ସୁଭ କଥା ଉମା ହରଷାନୀ। ବୋଲୀ ଅତି ବିନୀତ ମୃଦୁ ବାନୀ ॥

ଧନ୍ଯ ଧନ୍ଯ ମୈଂ ଧନ୍ଯ ପୁରାରୀ। ସୁନେଉଁ ରାମ ଗୁନ ଭଵ ଭଯ ହାରୀ ॥

ଦୋ. ତୁମ୍ହରୀ କୃପାଁ କୃପାଯତନ ଅବ କୃତକୃତ୍ଯ ନ ମୋହ।

ଜାନେଉଁ ରାମ ପ୍ରତାପ ପ୍ରଭୁ ଚିଦାନନ୍ଦ ସନ୍ଦୋହ ॥ 52(କ) ॥

ନାଥ ତଵାନନ ସସି ସ୍ରଵତ କଥା ସୁଧା ରଘୁବୀର।

ଶ୍ରଵନ ପୁଟନ୍ହି ମନ ପାନ କରି ନହିଂ ଅଘାତ ମତିଧୀର ॥ 52(ଖ) ॥

ରାମ ଚରିତ ଜେ ସୁନତ ଅଘାହୀଂ। ରସ ବିସେଷ ଜାନା ତିନ୍ହ ନାହୀମ୍ ॥

ଜୀଵନମୁକ୍ତ ମହାମୁନି ଜେଊ। ହରି ଗୁନ ସୁନହୀଂ ନିରନ୍ତର ତେଊ ॥

ଭଵ ସାଗର ଚହ ପାର ଜୋ ପାଵା। ରାମ କଥା ତା କହଁ ଦୃଢ़ ନାଵା ॥

ବିଷିନ୍ହ କହଁ ପୁନି ହରି ଗୁନ ଗ୍ରାମା। ଶ୍ରଵନ ସୁଖଦ ଅରୁ ମନ ଅଭିରାମା ॥

ଶ୍ରଵନଵନ୍ତ ଅସ କୋ ଜଗ ମାହୀଂ। ଜାହି ନ ରଘୁପତି ଚରିତ ସୋହାହୀମ୍ ॥

ତେ ଜଡ़ ଜୀଵ ନିଜାତ୍ମକ ଘାତୀ। ଜିନ୍ହହି ନ ରଘୁପତି କଥା ସୋହାତୀ ॥

ହରିଚରିତ୍ର ମାନସ ତୁମ୍ହ ଗାଵା। ସୁନି ମୈଂ ନାଥ ଅମିତି ସୁଖ ପାଵା ॥

ତୁମ୍ହ ଜୋ କହୀ ଯହ କଥା ସୁହାଈ। କାଗଭସୁଣ୍ଡି ଗରୁଡ़ ପ୍ରତି ଗାଈ ॥

ଦୋ. ବିରତି ଗ୍ଯାନ ବିଗ୍ଯାନ ଦୃଢ़ ରାମ ଚରନ ଅତି ନେହ।

ବାଯସ ତନ ରଘୁପତି ଭଗତି ମୋହି ପରମ ସନ୍ଦେହ ॥ 53 ॥

ନର ସହସ୍ର ମହଁ ସୁନହୁ ପୁରାରୀ। କୌ ଏକ ହୋଇ ଧର୍ମ ବ୍ରତଧାରୀ ॥

ଧର୍ମସୀଲ କୋଟିକ ମହଁ କୋଈ। ବିଷଯ ବିମୁଖ ବିରାଗ ରତ ହୋଈ ॥

କୋଟି ବିରକ୍ତ ମଧ୍ଯ ଶ୍ରୁତି କହୀ। ସମ୍ଯକ ଗ୍ଯାନ ସକୃତ କୌ ଲହୀ ॥

ଗ୍ଯାନଵନ୍ତ କୋଟିକ ମହଁ କୋଊ। ଜୀଵନମୁକ୍ତ ସକୃତ ଜଗ ସୋଊ ॥

ତିନ୍ହ ସହସ୍ର ମହୁଁ ସବ ସୁଖ ଖାନୀ। ଦୁର୍ଲଭ ବ୍ରହ୍ମଲୀନ ବିଗ୍ଯାନୀ ॥

ଧର୍ମସୀଲ ବିରକ୍ତ ଅରୁ ଗ୍ଯାନୀ। ଜୀଵନମୁକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମପର ପ୍ରାନୀ ॥

ସବ ତେ ସୋ ଦୁର୍ଲଭ ସୁରରାଯା। ରାମ ଭଗତି ରତ ଗତ ମଦ ମାଯା ॥

ସୋ ହରିଭଗତି କାଗ କିମି ପାଈ। ବିସ୍ଵନାଥ ମୋହି କହହୁ ବୁଝାଈ ॥

ଦୋ. ରାମ ପରାଯନ ଗ୍ଯାନ ରତ ଗୁନାଗାର ମତି ଧୀର।

ନାଥ କହହୁ କେହି କାରନ ପାଯୁ କାକ ସରୀର ॥ 54 ॥

ଯହ ପ୍ରଭୁ ଚରିତ ପଵିତ୍ର ସୁହାଵା। କହହୁ କୃପାଲ କାଗ କହଁ ପାଵା ॥

ତୁମ୍ହ କେହି ଭାଁତି ସୁନା ମଦନାରୀ। କହହୁ ମୋହି ଅତି କୌତୁକ ଭାରୀ ॥

ଗରୁଡ़ ମହାଗ୍ଯାନୀ ଗୁନ ରାସୀ। ହରି ସେଵକ ଅତି ନିକଟ ନିଵାସୀ ॥

ତେହିଂ କେହି ହେତୁ କାଗ ସନ ଜାଈ। ସୁନୀ କଥା ମୁନି ନିକର ବିହାଈ ॥

କହହୁ କଵନ ବିଧି ଭା ସମ୍ବାଦା। ଦୌ ହରିଭଗତ କାଗ ଉରଗାଦା ॥

ଗୌରି ଗିରା ସୁନି ସରଲ ସୁହାଈ। ବୋଲେ ସିଵ ସାଦର ସୁଖ ପାଈ ॥

ଧନ୍ଯ ସତୀ ପାଵନ ମତି ତୋରୀ। ରଘୁପତି ଚରନ ପ୍ରୀତି ନହିଂ ଥୋରୀ ॥

ସୁନହୁ ପରମ ପୁନୀତ ଇତିହାସା। ଜୋ ସୁନି ସକଲ ଲୋକ ଭ୍ରମ ନାସା ॥

ଉପଜି ରାମ ଚରନ ବିସ୍ଵାସା। ଭଵ ନିଧି ତର ନର ବିନହିଂ ପ୍ରଯାସା ॥

ଦୋ. ଐସିଅ ପ୍ରସ୍ନ ବିହଙ୍ଗପତି କୀନ୍ହ କାଗ ସନ ଜାଇ।

ସୋ ସବ ସାଦର କହିହୁଁ ସୁନହୁ ଉମା ମନ ଲାଇ ॥ 55 ॥

ମୈଂ ଜିମି କଥା ସୁନୀ ଭଵ ମୋଚନି। ସୋ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସୁନୁ ସୁମୁଖି ସୁଲୋଚନି ॥

ପ୍ରଥମ ଦଚ୍ଛ ଗୃହ ତଵ ଅଵତାରା। ସତୀ ନାମ ତବ ରହା ତୁମ୍ହାରା ॥

ଦଚ୍ଛ ଜଗ୍ଯ ତବ ଭା ଅପମାନା। ତୁମ୍ହ ଅତି କ୍ରୋଧ ତଜେ ତବ ପ୍ରାନା ॥

ମମ ଅନୁଚରନ୍ହ କୀନ୍ହ ମଖ ଭଙ୍ଗା। ଜାନହୁ ତୁମ୍ହ ସୋ ସକଲ ପ୍ରସଙ୍ଗା ॥

ତବ ଅତି ସୋଚ ଭଯୁ ମନ ମୋରେଂ। ଦୁଖୀ ଭଯୁଁ ବିଯୋଗ ପ୍ରିଯ ତୋରେମ୍ ॥

ସୁନ୍ଦର ବନ ଗିରି ସରିତ ତଡ़ଆଗା। କୌତୁକ ଦେଖତ ଫିରୁଁ ବେରାଗା ॥

ଗିରି ସୁମେର ଉତ୍ତର ଦିସି ଦୂରୀ। ନୀଲ ସୈଲ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଭୂରୀ ॥

ତାସୁ କନକମଯ ସିଖର ସୁହାଏ। ଚାରି ଚାରୁ ମୋରେ ମନ ଭାଏ ॥

ତିନ୍ହ ପର ଏକ ଏକ ବିଟପ ବିସାଲା। ବଟ ପୀପର ପାକରୀ ରସାଲା ॥

ସୈଲୋପରି ସର ସୁନ୍ଦର ସୋହା। ମନି ସୋପାନ ଦେଖି ମନ ମୋହା ॥

ଦୋ. -ସୀତଲ ଅମଲ ମଧୁର ଜଲ ଜଲଜ ବିପୁଲ ବହୁରଙ୍ଗ।

କୂଜତ କଲ ରଵ ହଂସ ଗନ ଗୁଞ୍ଜତ ମଜୁଂଲ ଭୃଙ୍ଗ ॥ 56 ॥

ତେହିଂ ଗିରି ରୁଚିର ବସି ଖଗ ସୋଈ। ତାସୁ ନାସ କଲ୍ପାନ୍ତ ନ ହୋଈ ॥

ମାଯା କୃତ ଗୁନ ଦୋଷ ଅନେକା। ମୋହ ମନୋଜ ଆଦି ଅବିବେକା ॥

ରହେ ବ୍ଯାପି ସମସ୍ତ ଜଗ ମାହୀଂ। ତେହି ଗିରି ନିକଟ କବହୁଁ ନହିଂ ଜାହୀମ୍ ॥

ତହଁ ବସି ହରିହି ଭଜି ଜିମି କାଗା। ସୋ ସୁନୁ ଉମା ସହିତ ଅନୁରାଗା ॥

ପୀପର ତରୁ ତର ଧ୍ଯାନ ସୋ ଧରୀ। ଜାପ ଜଗ୍ଯ ପାକରି ତର କରୀ ॥

ଆଁବ ଛାହଁ କର ମାନସ ପୂଜା। ତଜି ହରି ଭଜନୁ କାଜୁ ନହିଂ ଦୂଜା ॥

ବର ତର କହ ହରି କଥା ପ୍ରସଙ୍ଗା। ଆଵହିଂ ସୁନହିଂ ଅନେକ ବିହଙ୍ଗା ॥

ରାମ ଚରିତ ବିଚୀତ୍ର ବିଧି ନାନା। ପ୍ରେମ ସହିତ କର ସାଦର ଗାନା ॥

ସୁନହିଂ ସକଲ ମତି ବିମଲ ମରାଲା। ବସହିଂ ନିରନ୍ତର ଜେ ତେହିଂ ତାଲା ॥

ଜବ ମୈଂ ଜାଇ ସୋ କୌତୁକ ଦେଖା। ଉର ଉପଜା ଆନନ୍ଦ ବିସେଷା ॥

ଦୋ. ତବ କଛୁ କାଲ ମରାଲ ତନୁ ଧରି ତହଁ କୀନ୍ହ ନିଵାସ।

ସାଦର ସୁନି ରଘୁପତି ଗୁନ ପୁନି ଆଯୁଁ କୈଲାସ ॥ 57 ॥

ଗିରିଜା କହେଉଁ ସୋ ସବ ଇତିହାସା। ମୈଂ ଜେହି ସମଯ ଗଯୁଁ ଖଗ ପାସା ॥

ଅବ ସୋ କଥା ସୁନହୁ ଜେହୀ ହେତୂ। ଗଯୁ କାଗ ପହିଂ ଖଗ କୁଲ କେତୂ ॥

ଜବ ରଘୁନାଥ କୀନ୍ହି ରନ କ୍ରୀଡ़ଆ। ସମୁଝତ ଚରିତ ହୋତି ମୋହି ବ୍ରୀଡ़ଆ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରଜୀତ କର ଆପୁ ବଁଧାଯୋ। ତବ ନାରଦ ମୁନି ଗରୁଡ़ ପଠାଯୋ ॥

ବନ୍ଧନ କାଟି ଗଯୋ ଉରଗାଦା। ଉପଜା ହୃଦଯଁ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବିଷାଦା ॥

ପ୍ରଭୁ ବନ୍ଧନ ସମୁଝତ ବହୁ ଭାଁତୀ। କରତ ବିଚାର ଉରଗ ଆରାତୀ ॥

ବ୍ଯାପକ ବ୍ରହ୍ମ ବିରଜ ବାଗୀସା। ମାଯା ମୋହ ପାର ପରମୀସା ॥

ସୋ ଅଵତାର ସୁନେଉଁ ଜଗ ମାହୀଂ। ଦେଖେଉଁ ସୋ ପ୍ରଭାଵ କଛୁ ନାହୀମ୍ ॥

ଦୋ. -ଭଵ ବନ୍ଧନ ତେ ଛୂଟହିଂ ନର ଜପି ଜା କର ନାମ।

ଖର୍ଚ ନିସାଚର ବାଁଧେଉ ନାଗପାସ ସୋଇ ରାମ ॥ 58 ॥

ନାନା ଭାଁତି ମନହି ସମୁଝାଵା। ପ୍ରଗଟ ନ ଗ୍ଯାନ ହୃଦଯଁ ଭ୍ରମ ଛାଵା ॥

ଖେଦ ଖିନ୍ନ ମନ ତର୍କ ବଢ़ଆଈ। ଭଯୁ ମୋହବସ ତୁମ୍ହରିହିଂ ନାଈ ॥

ବ୍ଯାକୁଲ ଗଯୁ ଦେଵରିଷି ପାହୀଂ। କହେସି ଜୋ ସଂସଯ ନିଜ ମନ ମାହୀମ୍ ॥

ସୁନି ନାରଦହି ଲାଗି ଅତି ଦାଯା। ସୁନୁ ଖଗ ପ୍ରବଲ ରାମ କୈ ମାଯା ॥

ଜୋ ଗ୍ଯାନିନ୍ହ କର ଚିତ ଅପହରୀ। ବରିଆଈ ବିମୋହ ମନ କରୀ ॥

ଜେହିଂ ବହୁ ବାର ନଚାଵା ମୋହୀ। ସୋଇ ବ୍ଯାପୀ ବିହଙ୍ଗପତି ତୋହୀ ॥

ମହାମୋହ ଉପଜା ଉର ତୋରେଂ। ମିଟିହି ନ ବେଗି କହେଂ ଖଗ ମୋରେମ୍ ॥

ଚତୁରାନନ ପହିଂ ଜାହୁ ଖଗେସା। ସୋଇ କରେହୁ ଜେହି ହୋଇ ନିଦେସା ॥

ଦୋ. ଅସ କହି ଚଲେ ଦେଵରିଷି କରତ ରାମ ଗୁନ ଗାନ।

ହରି ମାଯା ବଲ ବରନତ ପୁନି ପୁନି ପରମ ସୁଜାନ ॥ 59 ॥

ତବ ଖଗପତି ବିରଞ୍ଚି ପହିଂ ଗଯୂ। ନିଜ ସନ୍ଦେହ ସୁନାଵତ ଭଯୂ ॥

ସୁନି ବିରଞ୍ଚି ରାମହି ସିରୁ ନାଵା। ସମୁଝି ପ୍ରତାପ ପ୍ରେମ ଅତି ଛାଵା ॥

ମନ ମହୁଁ କରି ବିଚାର ବିଧାତା। ମାଯା ବସ କବି କୋବିଦ ଗ୍ଯାତା ॥

ହରି ମାଯା କର ଅମିତି ପ୍ରଭାଵା। ବିପୁଲ ବାର ଜେହିଂ ମୋହି ନଚାଵା ॥

ଅଗ ଜଗମଯ ଜଗ ମମ ଉପରାଜା। ନହିଂ ଆଚରଜ ମୋହ ଖଗରାଜା ॥

ତବ ବୋଲେ ବିଧି ଗିରା ସୁହାଈ। ଜାନ ମହେସ ରାମ ପ୍ରଭୁତାଈ ॥

ବୈନତେଯ ସଙ୍କର ପହିଂ ଜାହୂ। ତାତ ଅନତ ପୂଛହୁ ଜନି କାହୂ ॥

ତହଁ ହୋଇହି ତଵ ସଂସଯ ହାନୀ। ଚଲେଉ ବିହଙ୍ଗ ସୁନତ ବିଧି ବାନୀ ॥

ଦୋ. ପରମାତୁର ବିହଙ୍ଗପତି ଆଯୁ ତବ ମୋ ପାସ।

ଜାତ ରହେଉଁ କୁବେର ଗୃହ ରହିହୁ ଉମା କୈଲାସ ॥ 60 ॥

ତେହିଂ ମମ ପଦ ସାଦର ସିରୁ ନାଵା। ପୁନି ଆପନ ସନ୍ଦେହ ସୁନାଵା ॥

ସୁନି ତା କରି ବିନତୀ ମୃଦୁ ବାନୀ। ପରେମ ସହିତ ମୈଂ କହେଉଁ ଭଵାନୀ ॥

ମିଲେହୁ ଗରୁଡ़ ମାରଗ ମହଁ ମୋହୀ। କଵନ ଭାଁତି ସମୁଝାଵୌଂ ତୋହୀ ॥

ତବହି ହୋଇ ସବ ସଂସଯ ଭଙ୍ଗା। ଜବ ବହୁ କାଲ କରିଅ ସତସଙ୍ଗା ॥

ସୁନିଅ ତହାଁ ହରି କଥା ସୁହାଈ। ନାନା ଭାଁତି ମୁନିନ୍ହ ଜୋ ଗାଈ ॥

ଜେହି ମହୁଁ ଆଦି ମଧ୍ଯ ଅଵସାନା। ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତିପାଦ୍ଯ ରାମ ଭଗଵାନା ॥

ନିତ ହରି କଥା ହୋତ ଜହଁ ଭାଈ। ପଠଵୁଁ ତହାଁ ସୁନହି ତୁମ୍ହ ଜାଈ ॥

ଜାଇହି ସୁନତ ସକଲ ସନ୍ଦେହା। ରାମ ଚରନ ହୋଇହି ଅତି ନେହା ॥

ଦୋ. ବିନୁ ସତସଙ୍ଗ ନ ହରି କଥା ତେହି ବିନୁ ମୋହ ନ ଭାଗ।

ମୋହ ଗେଁ ବିନୁ ରାମ ପଦ ହୋଇ ନ ଦୃଢ़ ଅନୁରାଗ ॥ 61 ॥

ମିଲହିଂ ନ ରଘୁପତି ବିନୁ ଅନୁରାଗା। କିଏଁ ଜୋଗ ତପ ଗ୍ଯାନ ବିରାଗା ॥

ଉତ୍ତର ଦିସି ସୁନ୍ଦର ଗିରି ନୀଲା। ତହଁ ରହ କାକଭୁସୁଣ୍ଡି ସୁସୀଲା ॥

ରାମ ଭଗତି ପଥ ପରମ ପ୍ରବୀନା। ଗ୍ଯାନୀ ଗୁନ ଗୃହ ବହୁ କାଲୀନା ॥

ରାମ କଥା ସୋ କହି ନିରନ୍ତର। ସାଦର ସୁନହିଂ ବିବିଧ ବିହଙ୍ଗବର ॥

ଜାଇ ସୁନହୁ ତହଁ ହରି ଗୁନ ଭୂରୀ। ହୋଇହି ମୋହ ଜନିତ ଦୁଖ ଦୂରୀ ॥

ମୈଂ ଜବ ତେହି ସବ କହା ବୁଝାଈ। ଚଲେଉ ହରଷି ମମ ପଦ ସିରୁ ନାଈ ॥

ତାତେ ଉମା ନ ମୈଂ ସମୁଝାଵା। ରଘୁପତି କୃପାଁ ମରମୁ ମୈଂ ପାଵା ॥

ହୋଇହି କୀନ୍ହ କବହୁଁ ଅଭିମାନା। ସୋ ଖୌଵୈ ଚହ କୃପାନିଧାନା ॥

କଛୁ ତେହି ତେ ପୁନି ମୈଂ ନହିଂ ରାଖା। ସମୁଝି ଖଗ ଖଗହୀ କୈ ଭାଷା ॥

ପ୍ରଭୁ ମାଯା ବଲଵନ୍ତ ଭଵାନୀ। ଜାହି ନ ମୋହ କଵନ ଅସ ଗ୍ଯାନୀ ॥

ଦୋ. ଗ୍ଯାନି ଭଗତ ସିରୋମନି ତ୍ରିଭୁଵନପତି କର ଜାନ।

ତାହି ମୋହ ମାଯା ନର ପାଵଁର କରହିଂ ଗୁମାନ ॥ 62(କ) ॥

ମାସପାରାଯଣ, ଅଟ୍ଠାଈସଵାଁ ଵିଶ୍ରାମ

ସିଵ ବିରଞ୍ଚି କହୁଁ ମୋହି କୋ ହୈ ବପୁରା ଆନ।

ଅସ ଜିଯଁ ଜାନି ଭଜହିଂ ମୁନି ମାଯା ପତି ଭଗଵାନ ॥ 62(ଖ) ॥

ଗଯୁ ଗରୁଡ़ ଜହଁ ବସି ଭୁସୁଣ୍ଡା। ମତି ଅକୁଣ୍ଠ ହରି ଭଗତି ଅଖଣ୍ଡା ॥

ଦେଖି ସୈଲ ପ୍ରସନ୍ନ ମନ ଭଯୂ। ମାଯା ମୋହ ସୋଚ ସବ ଗଯୂ ॥

କରି ତଡ़ଆଗ ମଜ୍ଜନ ଜଲପାନା। ବଟ ତର ଗଯୁ ହୃଦଯଁ ହରଷାନା ॥

ବୃଦ୍ଧ ବୃଦ୍ଧ ବିହଙ୍ଗ ତହଁ ଆଏ। ସୁନୈ ରାମ କେ ଚରିତ ସୁହାଏ ॥

କଥା ଅରମ୍ଭ କରୈ ସୋଇ ଚାହା। ତେହୀ ସମଯ ଗଯୁ ଖଗନାହା ॥

ଆଵତ ଦେଖି ସକଲ ଖଗରାଜା। ହରଷେଉ ବାଯସ ସହିତ ସମାଜା ॥

ଅତି ଆଦର ଖଗପତି କର କୀନ୍ହା। ସ୍ଵାଗତ ପୂଛି ସୁଆସନ ଦୀନ୍ହା ॥

କରି ପୂଜା ସମେତ ଅନୁରାଗା। ମଧୁର ବଚନ ତବ ବୋଲେଉ କାଗା ॥

ଦୋ. ନାଥ କୃତାରଥ ଭଯୁଁ ମୈଂ ତଵ ଦରସନ ଖଗରାଜ।

ଆଯସୁ ଦେହୁ ସୋ କରୌଂ ଅବ ପ୍ରଭୁ ଆଯହୁ କେହି କାଜ ॥ 63(କ) ॥

ସଦା କୃତାରଥ ରୂପ ତୁମ୍ହ କହ ମୃଦୁ ବଚନ ଖଗେସ।

ଜେହି କୈ ଅସ୍ତୁତି ସାଦର ନିଜ ମୁଖ କୀନ୍ହି ମହେସ ॥ 63(ଖ) ॥

ସୁନହୁ ତାତ ଜେହି କାରନ ଆଯୁଁ। ସୋ ସବ ଭଯୁ ଦରସ ତଵ ପାଯୁଁ ॥

ଦେଖି ପରମ ପାଵନ ତଵ ଆଶ୍ରମ। ଗଯୁ ମୋହ ସଂସଯ ନାନା ଭ୍ରମ ॥

ଅବ ଶ୍ରୀରାମ କଥା ଅତି ପାଵନି। ସଦା ସୁଖଦ ଦୁଖ ପୁଞ୍ଜ ନସାଵନି ॥

ସାଦର ତାତ ସୁନାଵହୁ ମୋହୀ। ବାର ବାର ବିନଵୁଁ ପ୍ରଭୁ ତୋହୀ ॥

ସୁନତ ଗରୁଡ़ କୈ ଗିରା ବିନୀତା। ସରଲ ସୁପ୍ରେମ ସୁଖଦ ସୁପୁନୀତା ॥

ଭଯୁ ତାସୁ ମନ ପରମ ଉଛାହା। ଲାଗ କହୈ ରଘୁପତି ଗୁନ ଗାହା ॥

ପ୍ରଥମହିଂ ଅତି ଅନୁରାଗ ଭଵାନୀ। ରାମଚରିତ ସର କହେସି ବଖାନୀ ॥

ପୁନି ନାରଦ କର ମୋହ ଅପାରା। କହେସି ବହୁରି ରାଵନ ଅଵତାରା ॥

ପ୍ରଭୁ ଅଵତାର କଥା ପୁନି ଗାଈ। ତବ ସିସୁ ଚରିତ କହେସି ମନ ଲାଈ ॥

ଦୋ. ବାଲଚରିତ କହିଂ ବିବିଧ ବିଧି ମନ ମହଁ ପରମ ଉଛାହ।

ରିଷି ଆଗଵନ କହେସି ପୁନି ଶ୍ରୀ ରଘୁବୀର ବିବାହ ॥ 64 ॥

ବହୁରି ରାମ ଅଭିଷେକ ପ୍ରସଙ୍ଗା। ପୁନି ନୃପ ବଚନ ରାଜ ରସ ଭଙ୍ଗା ॥

ପୁରବାସିଂହ କର ବିରହ ବିଷାଦା। କହେସି ରାମ ଲଛିମନ ସମ୍ବାଦା ॥

ବିପିନ ଗଵନ କେଵଟ ଅନୁରାଗା। ସୁରସରି ଉତରି ନିଵାସ ପ୍ରଯାଗା ॥

ବାଲମୀକ ପ୍ରଭୁ ମିଲନ ବଖାନା। ଚିତ୍ରକୂଟ ଜିମି ବସେ ଭଗଵାନା ॥

ସଚିଵାଗଵନ ନଗର ନୃପ ମରନା। ଭରତାଗଵନ ପ୍ରେମ ବହୁ ବରନା ॥

କରି ନୃପ କ୍ରିଯା ସଙ୍ଗ ପୁରବାସୀ। ଭରତ ଗେ ଜହଁ ପ୍ରଭୁ ସୁଖ ରାସୀ ॥

ପୁନି ରଘୁପତି ବହୁ ବିଧି ସମୁଝାଏ। ଲୈ ପାଦୁକା ଅଵଧପୁର ଆଏ ॥

ଭରତ ରହନି ସୁରପତି ସୁତ କରନୀ। ପ୍ରଭୁ ଅରୁ ଅତ୍ରି ଭେଣ୍ଟ ପୁନି ବରନୀ ॥

ଦୋ. କହି ବିରାଧ ବଧ ଜେହି ବିଧି ଦେହ ତଜୀ ସରଭଙ୍ଗ ॥

ବରନି ସୁତୀଛନ ପ୍ରୀତି ପୁନି ପ୍ରଭୁ ଅଗସ୍ତି ସତସଙ୍ଗ ॥ 65 ॥

କହି ଦଣ୍ଡକ ବନ ପାଵନତାଈ। ଗୀଧ ମିତ୍ରୀ ପୁନି ତେହିଂ ଗାଈ ॥

ପୁନି ପ୍ରଭୁ ପଞ୍ଚଵଟୀଂ କୃତ ବାସା। ଭଞ୍ଜୀ ସକଲ ମୁନିନ୍ହ କୀ ତ୍ରାସା ॥

ପୁନି ଲଛିମନ ଉପଦେସ ଅନୂପା। ସୂପନଖା ଜିମି କୀନ୍ହି କୁରୂପା ॥

ଖର ଦୂଷନ ବଧ ବହୁରି ବଖାନା। ଜିମି ସବ ମରମୁ ଦସାନନ ଜାନା ॥

ଦସକନ୍ଧର ମାରୀଚ ବତକହୀଂ। ଜେହି ବିଧି ଭୀ ସୋ ସବ ତେହିଂ କହୀ ॥

ପୁନି ମାଯା ସୀତା କର ହରନା। ଶ୍ରୀରଘୁବୀର ବିରହ କଛୁ ବରନା ॥

ପୁନି ପ୍ରଭୁ ଗୀଧ କ୍ରିଯା ଜିମି କୀନ୍ହୀ। ବଧି କବନ୍ଧ ସବରିହି ଗତି ଦୀନ୍ହୀ ॥

ବହୁରି ବିରହ ବରନତ ରଘୁବୀରା। ଜେହି ବିଧି ଗେ ସରୋବର ତୀରା ॥

ଦୋ. ପ୍ରଭୁ ନାରଦ ସମ୍ବାଦ କହି ମାରୁତି ମିଲନ ପ୍ରସଙ୍ଗ।

ପୁନି ସୁଗ୍ରୀଵ ମିତାଈ ବାଲି ପ୍ରାନ କର ଭଙ୍ଗ ॥ 66((କ) ॥

କପିହି ତିଲକ କରି ପ୍ରଭୁ କୃତ ସୈଲ ପ୍ରବରଷନ ବାସ।

ବରନନ ବର୍ଷା ସରଦ ଅରୁ ରାମ ରୋଷ କପି ତ୍ରାସ ॥ 66(ଖ) ॥

ଜେହି ବିଧି କପିପତି କୀସ ପଠାଏ। ସୀତା ଖୋଜ ସକଲ ଦିସି ଧାଏ ॥

ବିବର ପ୍ରବେସ କୀନ୍ହ ଜେହି ଭାଁତୀ। କପିନ୍ହ ବହୋରି ମିଲା ସମ୍ପାତୀ ॥

ସୁନି ସବ କଥା ସମୀରକୁମାରା। ନାଘତ ଭଯୁ ପଯୋଧି ଅପାରା ॥

ଲଙ୍କାଁ କପି ପ୍ରବେସ ଜିମି କୀନ୍ହା। ପୁନି ସୀତହି ଧୀରଜୁ ଜିମି ଦୀନ୍ହା ॥

ବନ ଉଜାରି ରାଵନହି ପ୍ରବୋଧୀ। ପୁର ଦହି ନାଘେଉ ବହୁରି ପଯୋଧୀ ॥

ଆଏ କପି ସବ ଜହଁ ରଘୁରାଈ। ବୈଦେହୀ କି କୁସଲ ସୁନାଈ ॥

ସେନ ସମେତି ଜଥା ରଘୁବୀରା। ଉତରେ ଜାଇ ବାରିନିଧି ତୀରା ॥

ମିଲା ବିଭୀଷନ ଜେହି ବିଧି ଆଈ। ସାଗର ନିଗ୍ରହ କଥା ସୁନାଈ ॥

ଦୋ. ସେତୁ ବାଁଧି କପି ସେନ ଜିମି ଉତରୀ ସାଗର ପାର।

ଗଯୁ ବସୀଠୀ ବୀରବର ଜେହି ବିଧି ବାଲିକୁମାର ॥ 67(କ) ॥

ନିସିଚର କୀସ ଲରାଈ ବରନିସି ବିବିଧ ପ୍ରକାର।

କୁମ୍ଭକରନ ଘନନାଦ କର ବଲ ପୌରୁଷ ସଙ୍ଘାର ॥ 67(ଖ) ॥

ନିସିଚର ନିକର ମରନ ବିଧି ନାନା। ରଘୁପତି ରାଵନ ସମର ବଖାନା ॥

ରାଵନ ବଧ ମନ୍ଦୋଦରି ସୋକା। ରାଜ ବିଭୀଷଣ ଦେଵ ଅସୋକା ॥

ସୀତା ରଘୁପତି ମିଲନ ବହୋରୀ। ସୁରନ୍ହ କୀନ୍ହ ଅସ୍ତୁତି କର ଜୋରୀ ॥

ପୁନି ପୁଷ୍ପକ ଚଢ़ଇ କପିନ୍ହ ସମେତା। ଅଵଧ ଚଲେ ପ୍ରଭୁ କୃପା ନିକେତା ॥

ଜେହି ବିଧି ରାମ ନଗର ନିଜ ଆଏ। ବାଯସ ବିସଦ ଚରିତ ସବ ଗାଏ ॥

କହେସି ବହୋରି ରାମ ଅଭିଷୈକା। ପୁର ବରନତ ନୃପନୀତି ଅନେକା ॥

କଥା ସମସ୍ତ ଭୁସୁଣ୍ଡ ବଖାନୀ। ଜୋ ମୈଂ ତୁମ୍ହ ସନ କହୀ ଭଵାନୀ ॥

ସୁନି ସବ ରାମ କଥା ଖଗନାହା। କହତ ବଚନ ମନ ପରମ ଉଛାହା ॥

ସୋ. ଗଯୁ ମୋର ସନ୍ଦେହ ସୁନେଉଁ ସକଲ ରଘୁପତି ଚରିତ।

ଭଯୁ ରାମ ପଦ ନେହ ତଵ ପ୍ରସାଦ ବାଯସ ତିଲକ ॥ 68(କ) ॥

ମୋହି ଭଯୁ ଅତି ମୋହ ପ୍ରଭୁ ବନ୍ଧନ ରନ ମହୁଁ ନିରଖି।

ଚିଦାନନ୍ଦ ସନ୍ଦୋହ ରାମ ବିକଲ କାରନ କଵନ। 68(ଖ) ॥

ଦେଖି ଚରିତ ଅତି ନର ଅନୁସାରୀ। ଭଯୁ ହୃଦଯଁ ମମ ସଂସଯ ଭାରୀ ॥

ସୋଇ ଭ୍ରମ ଅବ ହିତ କରି ମୈଂ ମାନା। କୀନ୍ହ ଅନୁଗ୍ରହ କୃପାନିଧାନା ॥

ଜୋ ଅତି ଆତପ ବ୍ଯାକୁଲ ହୋଈ। ତରୁ ଛାଯା ସୁଖ ଜାନି ସୋଈ ॥

ଜୌଂ ନହିଂ ହୋତ ମୋହ ଅତି ମୋହୀ। ମିଲତେଉଁ ତାତ କଵନ ବିଧି ତୋହୀ ॥

ସୁନତେଉଁ କିମି ହରି କଥା ସୁହାଈ। ଅତି ବିଚିତ୍ର ବହୁ ବିଧି ତୁମ୍ହ ଗାଈ ॥

ନିଗମାଗମ ପୁରାନ ମତ ଏହା। କହହିଂ ସିଦ୍ଧ ମୁନି ନହିଂ ସନ୍ଦେହା ॥

ସନ୍ତ ବିସୁଦ୍ଧ ମିଲହିଂ ପରି ତେହୀ। ଚିତଵହିଂ ରାମ କୃପା କରି ଜେହୀ ॥

ରାମ କୃପାଁ ତଵ ଦରସନ ଭଯୂ। ତଵ ପ୍ରସାଦ ସବ ସଂସଯ ଗଯୂ ॥

ଦୋ. ସୁନି ବିହଙ୍ଗପତି ବାନୀ ସହିତ ବିନଯ ଅନୁରାଗ।

ପୁଲକ ଗାତ ଲୋଚନ ସଜଲ ମନ ହରଷେଉ ଅତି କାଗ ॥ 69(କ) ॥

ଶ୍ରୋତା ସୁମତି ସୁସୀଲ ସୁଚି କଥା ରସିକ ହରି ଦାସ।

ପାଇ ଉମା ଅତି ଗୋପ୍ଯମପି ସଜ୍ଜନ କରହିଂ ପ୍ରକାସ ॥ 69(ଖ) ॥

ବୋଲେଉ କାକଭସୁଣ୍ଡ ବହୋରୀ। ନଭଗ ନାଥ ପର ପ୍ରୀତି ନ ଥୋରୀ ॥

ସବ ବିଧି ନାଥ ପୂଜ୍ଯ ତୁମ୍ହ ମେରେ। କୃପାପାତ୍ର ରଘୁନାଯକ କେରେ ॥

ତୁମ୍ହହି ନ ସଂସଯ ମୋହ ନ ମାଯା। ମୋ ପର ନାଥ କୀନ୍ହ ତୁମ୍ହ ଦାଯା ॥

ପଠି ମୋହ ମିସ ଖଗପତି ତୋହୀ। ରଘୁପତି ଦୀନ୍ହି ବଡ़ଆଈ ମୋହୀ ॥

ତୁମ୍ହ ନିଜ ମୋହ କହୀ ଖଗ ସାଈଂ। ସୋ ନହିଂ କଛୁ ଆଚରଜ ଗୋସାଈମ୍ ॥

ନାରଦ ଭଵ ବିରଞ୍ଚି ସନକାଦୀ। ଜେ ମୁନିନାଯକ ଆତମବାଦୀ ॥

ମୋହ ନ ଅନ୍ଧ କୀନ୍ହ କେହି କେହୀ। କୋ ଜଗ କାମ ନଚାଵ ନ ଜେହୀ ॥

ତୃସ୍ନାଁ କେହି ନ କୀନ୍ହ ବୌରାହା। କେହି କର ହୃଦଯ କ୍ରୋଧ ନହିଂ ଦାହା ॥

ଦୋ. ଗ୍ଯାନୀ ତାପସ ସୂର କବି କୋବିଦ ଗୁନ ଆଗାର।

କେହି କୈ ଲୌଭ ବିଡମ୍ବନା କୀନ୍ହି ନ ଏହିଂ ସଂସାର ॥ 70(କ) ॥

ଶ୍ରୀ ମଦ ବକ୍ର ନ କୀନ୍ହ କେହି ପ୍ରଭୁତା ବଧିର ନ କାହି।

ମୃଗଲୋଚନି କେ ନୈନ ସର କୋ ଅସ ଲାଗ ନ ଜାହି ॥ 70(ଖ) ॥

ଗୁନ କୃତ ସନ୍ଯପାତ ନହିଂ କେହୀ। କୌ ନ ମାନ ମଦ ତଜେଉ ନିବେହୀ ॥

ଜୋବନ ଜ୍ଵର କେହି ନହିଂ ବଲକାଵା। ମମତା କେହି କର ଜସ ନ ନସାଵା ॥

ମଚ୍ଛର କାହି କଲଙ୍କ ନ ଲାଵା। କାହି ନ ସୋକ ସମୀର ଡୋଲାଵା ॥

ଚିନ୍ତା ସାଁପିନି କୋ ନହିଂ ଖାଯା। କୋ ଜଗ ଜାହି ନ ବ୍ଯାପୀ ମାଯା ॥

କୀଟ ମନୋରଥ ଦାରୁ ସରୀରା। ଜେହି ନ ଲାଗ ଘୁନ କୋ ଅସ ଧୀରା ॥

ସୁତ ବିତ ଲୋକ ଈଷନା ତୀନୀ। କେହି କେ ମତି ଇନ୍ହ କୃତ ନ ମଲୀନୀ ॥

ଯହ ସବ ମାଯା କର ପରିଵାରା। ପ୍ରବଲ ଅମିତି କୋ ବରନୈ ପାରା ॥

ସିଵ ଚତୁରାନନ ଜାହି ଡେରାହୀଂ। ଅପର ଜୀଵ କେହି ଲେଖେ ମାହୀମ୍ ॥

ଦୋ. ବ୍ଯାପି ରହେଉ ସଂସାର ମହୁଁ ମାଯା କଟକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ॥

ସେନାପତି କାମାଦି ଭଟ ଦମ୍ଭ କପଟ ପାଷଣ୍ଡ ॥ 71(କ) ॥

ସୋ ଦାସୀ ରଘୁବୀର କୈ ସମୁଝେଂ ମିଥ୍ଯା ସୋପି।

ଛୂଟ ନ ରାମ କୃପା ବିନୁ ନାଥ କହୁଁ ପଦ ରୋଽପି ॥ 71(ଖ) ॥

ଜୋ ମାଯା ସବ ଜଗହି ନଚାଵା। ଜାସୁ ଚରିତ ଲଖି କାହୁଁ ନ ପାଵା ॥

ସୋଇ ପ୍ରଭୁ ଭ୍ରୂ ବିଲାସ ଖଗରାଜା। ନାଚ ନଟୀ ଇଵ ସହିତ ସମାଜା ॥

ସୋଇ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଘନ ରାମା। ଅଜ ବିଗ୍ଯାନ ରୂପୋ ବଲ ଧାମା ॥

ବ୍ଯାପକ ବ୍ଯାପ୍ଯ ଅଖଣ୍ଡ ଅନନ୍ତା। ଅଖିଲ ଅମୋଘସକ୍ତି ଭଗଵନ୍ତା ॥

ଅଗୁନ ଅଦଭ୍ର ଗିରା ଗୋତୀତା। ସବଦରସୀ ଅନଵଦ୍ଯ ଅଜୀତା ॥

ନିର୍ମମ ନିରାକାର ନିରମୋହା। ନିତ୍ଯ ନିରଞ୍ଜନ ସୁଖ ସନ୍ଦୋହା ॥

ପ୍ରକୃତି ପାର ପ୍ରଭୁ ସବ ଉର ବାସୀ। ବ୍ରହ୍ମ ନିରୀହ ବିରଜ ଅବିନାସୀ ॥

ଇହାଁ ମୋହ କର କାରନ ନାହୀଂ। ରବି ସନ୍ମୁଖ ତମ କବହୁଁ କି ଜାହୀମ୍ ॥

ଦୋ. ଭଗତ ହେତୁ ଭଗଵାନ ପ୍ରଭୁ ରାମ ଧରେଉ ତନୁ ଭୂପ।

କିଏ ଚରିତ ପାଵନ ପରମ ପ୍ରାକୃତ ନର ଅନୁରୂପ ॥ 72(କ) ॥

ଜଥା ଅନେକ ବେଷ ଧରି ନୃତ୍ଯ କରି ନଟ କୋଇ।

ସୋଇ ସୋଇ ଭାଵ ଦେଖାଵି ଆପୁନ ହୋଇ ନ ସୋଇ ॥ 72(ଖ) ॥

ଅସି ରଘୁପତି ଲୀଲା ଉରଗାରୀ। ଦନୁଜ ବିମୋହନି ଜନ ସୁଖକାରୀ ॥

ଜେ ମତି ମଲିନ ବିଷଯବସ କାମୀ। ପ୍ରଭୁ ମୋହ ଧରହିଂ ଇମି ସ୍ଵାମୀ ॥

ନଯନ ଦୋଷ ଜା କହଁ ଜବ ହୋଈ। ପୀତ ବରନ ସସି କହୁଁ କହ ସୋଈ ॥

ଜବ ଜେହି ଦିସି ଭ୍ରମ ହୋଇ ଖଗେସା। ସୋ କହ ପଚ୍ଛିମ ଉଯୁ ଦିନେସା ॥

ନୌକାରୂଢ़ ଚଲତ ଜଗ ଦେଖା। ଅଚଲ ମୋହ ବସ ଆପୁହି ଲେଖା ॥

ବାଲକ ଭ୍ରମହିଂ ନ ଭ୍ରମହିଂ ଗୃହାଦୀଂ। କହହିଂ ପରସ୍ପର ମିଥ୍ଯାବାଦୀ ॥

ହରି ବିଷିକ ଅସ ମୋହ ବିହଙ୍ଗା। ସପନେହୁଁ ନହିଂ ଅଗ୍ଯାନ ପ୍ରସଙ୍ଗା ॥

ମାଯାବସ ମତିମନ୍ଦ ଅଭାଗୀ। ହୃଦଯଁ ଜମନିକା ବହୁବିଧି ଲାଗୀ ॥

ତେ ସଠ ହଠ ବସ ସଂସଯ କରହୀଂ। ନିଜ ଅଗ୍ଯାନ ରାମ ପର ଧରହୀମ୍ ॥

ଦୋ. କାମ କ୍ରୋଧ ମଦ ଲୋଭ ରତ ଗୃହାସକ୍ତ ଦୁଖରୂପ।

ତେ କିମି ଜାନହିଂ ରଘୁପତିହି ମୂଢ़ ପରେ ତମ କୂପ ॥ 73(କ) ॥

ନିର୍ଗୁନ ରୂପ ସୁଲଭ ଅତି ସଗୁନ ଜାନ ନହିଂ କୋଇ।

ସୁଗମ ଅଗମ ନାନା ଚରିତ ସୁନି ମୁନି ମନ ଭ୍ରମ ହୋଇ ॥ 73(ଖ) ॥

ସୁନୁ ଖଗେସ ରଘୁପତି ପ୍ରଭୁତାଈ। କହୁଁ ଜଥାମତି କଥା ସୁହାଈ ॥

ଜେହି ବିଧି ମୋହ ଭଯୁ ପ୍ରଭୁ ମୋହୀ। ସୌ ସବ କଥା ସୁନାଵୁଁ ତୋହୀ ॥

ରାମ କୃପା ଭାଜନ ତୁମ୍ହ ତାତା। ହରି ଗୁନ ପ୍ରୀତି ମୋହି ସୁଖଦାତା ॥

ତାତେ ନହିଂ କଛୁ ତୁମ୍ହହିଂ ଦୁରାଵୁଁ। ପରମ ରହସ୍ଯ ମନୋହର ଗାଵୁଁ ॥

ସୁନହୁ ରାମ କର ସହଜ ସୁଭ୍AU। ଜନ ଅଭିମାନ ନ ରାଖହିଂ କ୍AU ॥

ସଂସୃତ ମୂଲ ସୂଲପ୍ରଦ ନାନା। ସକଲ ସୋକ ଦାଯକ ଅଭିମାନା ॥

ତାତେ କରହିଂ କୃପାନିଧି ଦୂରୀ। ସେଵକ ପର ମମତା ଅତି ଭୂରୀ ॥

ଜିମି ସିସୁ ତନ ବ୍ରନ ହୋଇ ଗୋସାଈ। ମାତୁ ଚିରାଵ କଠିନ କୀ ନାଈମ୍ ॥

ଦୋ. ଜଦପି ପ୍ରଥମ ଦୁଖ ପାଵି ରୋଵି ବାଲ ଅଧୀର।

ବ୍ଯାଧି ନାସ ହିତ ଜନନୀ ଗନତି ନ ସୋ ସିସୁ ପୀର ॥ 74(କ) ॥

ତିମି ରଘୁପତି ନିଜ ଦାସକର ହରହିଂ ମାନ ହିତ ଲାଗି।

ତୁଲସିଦାସ ଐସେ ପ୍ରଭୁହି କସ ନ ଭଜହୁ ଭ୍ରମ ତ୍ଯାଗି ॥ 74(ଖ) ॥

ରାମ କୃପା ଆପନି ଜଡ़ତାଈ। କହୁଁ ଖଗେସ ସୁନହୁ ମନ ଲାଈ ॥

ଜବ ଜବ ରାମ ମନୁଜ ତନୁ ଧରହୀଂ। ଭକ୍ତ ହେତୁ ଲୀଲ ବହୁ କରହୀମ୍ ॥

ତବ ତବ ଅଵଧପୁରୀ ମୈଂ ଜ़AUଁ। ବାଲଚରିତ ବିଲୋକି ହରଷ୍AUଁ ॥

ଜନ୍ମ ମହୋତ୍ସଵ ଦେଖୁଁ ଜାଈ। ବରଷ ପାଁଚ ତହଁ ରହୁଁ ଲୋଭାଈ ॥

ଇଷ୍ଟଦେଵ ମମ ବାଲକ ରାମା। ସୋଭା ବପୁଷ କୋଟି ସତ କାମା ॥

ନିଜ ପ୍ରଭୁ ବଦନ ନିହାରି ନିହାରୀ। ଲୋଚନ ସୁଫଲ କରୁଁ ଉରଗାରୀ ॥

ଲଘୁ ବାଯସ ବପୁ ଧରି ହରି ସଙ୍ଗା। ଦେଖୁଁ ବାଲଚରିତ ବହୁରଙ୍ଗା ॥

ଦୋ. ଲରିକାଈଂ ଜହଁ ଜହଁ ଫିରହିଂ ତହଁ ତହଁ ସଙ୍ଗ ଉଡ़ଆଉଁ।

ଜୂଠନି ପରି ଅଜିର ମହଁ ସୋ ଉଠାଇ କରି ଖାଉଁ ॥ 75(କ) ॥

ଏକ ବାର ଅତିସଯ ସବ ଚରିତ କିଏ ରଘୁବୀର।

ସୁମିରତ ପ୍ରଭୁ ଲୀଲା ସୋଇ ପୁଲକିତ ଭଯୁ ସରୀର ॥ 75(ଖ) ॥

କହି ଭସୁଣ୍ଡ ସୁନହୁ ଖଗନାଯକ। ରାମଚରିତ ସେଵକ ସୁଖଦାଯକ ॥

ନୃପମନ୍ଦିର ସୁନ୍ଦର ସବ ଭାଁତୀ। ଖଚିତ କନକ ମନି ନାନା ଜାତୀ ॥

ବରନି ନ ଜାଇ ରୁଚିର ଅଁଗନାଈ। ଜହଁ ଖେଲହିଂ ନିତ ଚାରିଉ ଭାଈ ॥

ବାଲବିନୋଦ କରତ ରଘୁରାଈ। ବିଚରତ ଅଜିର ଜନନି ସୁଖଦାଈ ॥

ମରକତ ମୃଦୁଲ କଲେଵର ସ୍ଯାମା। ଅଙ୍ଗ ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଛବି ବହୁ କାମା ॥

ନଵ ରାଜୀଵ ଅରୁନ ମୃଦୁ ଚରନା। ପଦଜ ରୁଚିର ନଖ ସସି ଦୁତି ହରନା ॥

ଲଲିତ ଅଙ୍କ କୁଲିସାଦିକ ଚାରୀ। ନୂପୁର ଚାରୂ ମଧୁର ରଵକାରୀ ॥

ଚାରୁ ପୁରଟ ମନି ରଚିତ ବନାଈ। କଟି କିଙ୍କିନ କଲ ମୁଖର ସୁହାଈ ॥

ଦୋ. ରେଖା ତ୍ରଯ ସୁନ୍ଦର ଉଦର ନାଭୀ ରୁଚିର ଗଁଭୀର।

ଉର ଆଯତ ଭ୍ରାଜତ ବିବିଧ ବାଲ ବିଭୂଷନ ଚୀର ॥ 76 ॥

ଅରୁନ ପାନି ନଖ କରଜ ମନୋହର। ବାହୁ ବିସାଲ ବିଭୂଷନ ସୁନ୍ଦର ॥

କନ୍ଧ ବାଲ କେହରି ଦର ଗ୍ରୀଵା। ଚାରୁ ଚିବୁକ ଆନନ ଛବି ସୀଂଵା ॥

କଲବଲ ବଚନ ଅଧର ଅରୁନାରେ। ଦୁଇ ଦୁଇ ଦସନ ବିସଦ ବର ବାରେ ॥

ଲଲିତ କପୋଲ ମନୋହର ନାସା। ସକଲ ସୁଖଦ ସସି କର ସମ ହାସା ॥

ନୀଲ କଞ୍ଜ ଲୋଚନ ଭଵ ମୋଚନ। ଭ୍ରାଜତ ଭାଲ ତିଲକ ଗୋରୋଚନ ॥

ବିକଟ ଭୃକୁଟି ସମ ଶ୍ରଵନ ସୁହାଏ। କୁଞ୍ଚିତ କଚ ମେଚକ ଛବି ଛାଏ ॥

ପୀତ ଝୀନି ଝଗୁଲୀ ତନ ସୋହୀ। କିଲକନି ଚିତଵନି ଭାଵତି ମୋହୀ ॥

ରୂପ ରାସି ନୃପ ଅଜିର ବିହାରୀ। ନାଚହିଂ ନିଜ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ନିହାରୀ ॥

ମୋହି ସନ କରହୀଂ ବିବିଧ ବିଧି କ୍ରୀଡ़ଆ। ବରନତ ମୋହି ହୋତି ଅତି ବ୍ରୀଡ़ଆ ॥

କିଲକତ ମୋହି ଧରନ ଜବ ଧାଵହିଂ। ଚଲୁଁ ଭାଗି ତବ ପୂପ ଦେଖାଵହିମ୍ ॥

ଦୋ. ଆଵତ ନିକଟ ହଁସହିଂ ପ୍ରଭୁ ଭାଜତ ରୁଦନ କରାହିଂ।

ଜାଉଁ ସମୀପ ଗହନ ପଦ ଫିରି ଫିରି ଚିତି ପରାହିମ୍ ॥ 77(କ) ॥

ପ୍ରାକୃତ ସିସୁ ଇଵ ଲୀଲା ଦେଖି ଭଯୁ ମୋହି ମୋହ।

କଵନ ଚରିତ୍ର କରତ ପ୍ରଭୁ ଚିଦାନନ୍ଦ ସନ୍ଦୋହ ॥ 77(ଖ) ॥

ଏତନା ମନ ଆନତ ଖଗରାଯା। ରଘୁପତି ପ୍ରେରିତ ବ୍ଯାପୀ ମାଯା ॥

ସୋ ମାଯା ନ ଦୁଖଦ ମୋହି କାହୀଂ। ଆନ ଜୀଵ ଇଵ ସଂସୃତ ନାହୀମ୍ ॥

ନାଥ ଇହାଁ କଛୁ କାରନ ଆନା। ସୁନହୁ ସୋ ସାଵଧାନ ହରିଜାନା ॥

ଗ୍ଯାନ ଅଖଣ୍ଡ ଏକ ସୀତାବର। ମାଯା ବସ୍ଯ ଜୀଵ ସଚରାଚର ॥

ଜୌଂ ସବ କେଂ ରହ ଗ୍ଯାନ ଏକରସ। ଈସ୍ଵର ଜୀଵହି ଭେଦ କହହୁ କସ ॥

ମାଯା ବସ୍ଯ ଜୀଵ ଅଭିମାନୀ। ଈସ ବସ୍ଯ ମାଯା ଗୁନଖାନୀ ॥

ପରବସ ଜୀଵ ସ୍ଵବସ ଭଗଵନ୍ତା। ଜୀଵ ଅନେକ ଏକ ଶ୍ରୀକନ୍ତା ॥

ମୁଧା ଭେଦ ଜଦ୍ଯପି କୃତ ମାଯା। ବିନୁ ହରି ଜାଇ ନ କୋଟି ଉପାଯା ॥

ଦୋ. ରାମଚନ୍ଦ୍ର କେ ଭଜନ ବିନୁ ଜୋ ଚହ ପଦ ନିର୍ବାନ।

ଗ୍ଯାନଵନ୍ତ ଅପି ସୋ ନର ପସୁ ବିନୁ ପୂଁଛ ବିଷାନ ॥ 78(କ) ॥

ରାକାପତି ଷୋଡ़ସ ଉଅହିଂ ତାରାଗନ ସମୁଦାଇ ॥

ସକଲ ଗିରିନ୍ହ ଦଵ ଲାଇଅ ବିନୁ ରବି ରାତି ନ ଜାଇ ॥ 78(ଖ) ॥

ଐସେହିଂ ହରି ବିନୁ ଭଜନ ଖଗେସା। ମିଟି ନ ଜୀଵନ୍ହ କେର କଲେସା ॥

ହରି ସେଵକହି ନ ବ୍ଯାପ ଅବିଦ୍ଯା। ପ୍ରଭୁ ପ୍ରେରିତ ବ୍ଯାପି ତେହି ବିଦ୍ଯା ॥

ତାତେ ନାସ ନ ହୋଇ ଦାସ କର। ଭେଦ ଭଗତି ଭାଢ़ଇ ବିହଙ୍ଗବର ॥

ଭ୍ରମ ତେ ଚକିତ ରାମ ମୋହି ଦେଖା। ବିହଁସେ ସୋ ସୁନୁ ଚରିତ ବିସେଷା ॥

ତେହି କୌତୁକ କର ମରମୁ ନ କାହୂଁ। ଜାନା ଅନୁଜ ନ ମାତୁ ପିତାହୂଁ ॥

ଜାନୁ ପାନି ଧାଏ ମୋହି ଧରନା। ସ୍ଯାମଲ ଗାତ ଅରୁନ କର ଚରନା ॥

ତବ ମୈଂ ଭାଗି ଚଲେଉଁ ଉରଗାମୀ। ରାମ ଗହନ କହଁ ଭୁଜା ପସାରୀ ॥

ଜିମି ଜିମି ଦୂରି ଉଡ़ଆଉଁ ଅକାସା। ତହଁ ଭୁଜ ହରି ଦେଖୁଁ ନିଜ ପାସା ॥

ଦୋ. ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ଲଗି ଗଯୁଁ ମୈଂ ଚିତଯୁଁ ପାଛ ଉଡ़ଆତ।

ଜୁଗ ଅଙ୍ଗୁଲ କର ବୀଚ ସବ ରାମ ଭୁଜହି ମୋହି ତାତ ॥ 79(କ) ॥

ସପ୍ତାବରନ ଭେଦ କରି ଜହାଁ ଲଗେଂ ଗତି ମୋରି।

ଗଯୁଁ ତହାଁ ପ୍ରଭୁ ଭୁଜ ନିରଖି ବ୍ଯାକୁଲ ଭଯୁଁ ବହୋରି ॥ 79(ଖ) ॥

ମୂଦେଉଁ ନଯନ ତ୍ରସିତ ଜବ ଭଯୁଁ। ପୁନି ଚିତଵତ କୋସଲପୁର ଗଯୂଁ ॥

ମୋହି ବିଲୋକି ରାମ ମୁସୁକାହୀଂ। ବିହଁସତ ତୁରତ ଗଯୁଁ ମୁଖ ମାହୀମ୍ ॥

ଉଦର ମାଝ ସୁନୁ ଅଣ୍ଡଜ ରାଯା। ଦେଖେଉଁ ବହୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ନିକାଯା ॥

ଅତି ବିଚିତ୍ର ତହଁ ଲୋକ ଅନେକା। ରଚନା ଅଧିକ ଏକ ତେ ଏକା ॥

କୋଟିନ୍ହ ଚତୁରାନନ ଗୌରୀସା। ଅଗନିତ ଉଡଗନ ରବି ରଜନୀସା ॥

ଅଗନିତ ଲୋକପାଲ ଜମ କାଲା। ଅଗନିତ ଭୂଧର ଭୂମି ବିସାଲା ॥

ସାଗର ସରି ସର ବିପିନ ଅପାରା। ନାନା ଭାଁତି ସୃଷ୍ଟି ବିସ୍ତାରା ॥

ସୁର ମୁନି ସିଦ୍ଧ ନାଗ ନର କିନ୍ନର। ଚାରି ପ୍ରକାର ଜୀଵ ସଚରାଚର ॥

ଦୋ. ଜୋ ନହିଂ ଦେଖା ନହିଂ ସୁନା ଜୋ ମନହୂଁ ନ ସମାଇ।

ସୋ ସବ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖେଉଁ ବରନି କଵନି ବିଧି ଜାଇ ॥ 80(କ) ॥

ଏକ ଏକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହୁଁ ରହୁଁ ବରଷ ସତ ଏକ।

ଏହି ବିଧି ଦେଖତ ଫିରୁଁ ମୈଂ ଅଣ୍ଡ କଟାହ ଅନେକ ॥ 80(ଖ) ॥

ଲୋକ ଲୋକ ପ୍ରତି ଭିନ୍ନ ବିଧାତା। ଭିନ୍ନ ବିଷ୍ନୁ ସିଵ ମନୁ ଦିସିତ୍ରାତା ॥

ନର ଗନ୍ଧର୍ବ ଭୂତ ବେତାଲା। କିନ୍ନର ନିସିଚର ପସୁ ଖଗ ବ୍ଯାଲା ॥

ଦେଵ ଦନୁଜ ଗନ ନାନା ଜାତୀ। ସକଲ ଜୀଵ ତହଁ ଆନହି ଭାଁତୀ ॥

ମହି ସରି ସାଗର ସର ଗିରି ନାନା। ସବ ପ୍ରପଞ୍ଚ ତହଁ ଆନି ଆନା ॥

ଅଣ୍ଡକୋସ ପ୍ରତି ପ୍ରତି ନିଜ ରୁପା। ଦେଖେଉଁ ଜିନସ ଅନେକ ଅନୂପା ॥

ଅଵଧପୁରୀ ପ୍ରତି ଭୁଵନ ନିନାରୀ। ସରଜୂ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନର ନାରୀ ॥

ଦସରଥ କୌସଲ୍ଯା ସୁନୁ ତାତା। ବିବିଧ ରୂପ ଭରତାଦିକ ଭ୍ରାତା ॥

ପ୍ରତି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ରାମ ଅଵତାରା। ଦେଖୁଁ ବାଲବିନୋଦ ଅପାରା ॥

ଦୋ. ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମୈ ଦୀଖ ସବୁ ଅତି ବିଚିତ୍ର ହରିଜାନ।

ଅଗନିତ ଭୁଵନ ଫିରେଉଁ ପ୍ରଭୁ ରାମ ନ ଦେଖେଉଁ ଆନ ॥ 81(କ) ॥

ସୋଇ ସିସୁପନ ସୋଇ ସୋଭା ସୋଇ କୃପାଲ ରଘୁବୀର।

ଭୁଵନ ଭୁଵନ ଦେଖତ ଫିରୁଁ ପ୍ରେରିତ ମୋହ ସମୀର ॥ 81(ଖ)

ଭ୍ରମତ ମୋହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଅନେକା। ବୀତେ ମନହୁଁ କଲ୍ପ ସତ ଏକା ॥

ଫିରତ ଫିରତ ନିଜ ଆଶ୍ରମ ଆଯୁଁ। ତହଁ ପୁନି ରହି କଛୁ କାଲ ଗଵାଁଯୁଁ ॥

ନିଜ ପ୍ରଭୁ ଜନ୍ମ ଅଵଧ ସୁନି ପାଯୁଁ। ନିର୍ଭର ପ୍ରେମ ହରଷି ଉଠି ଧାଯୁଁ ॥

ଦେଖୁଁ ଜନ୍ମ ମହୋତ୍ସଵ ଜାଈ। ଜେହି ବିଧି ପ୍ରଥମ କହା ମୈଂ ଗାଈ ॥

ରାମ ଉଦର ଦେଖେଉଁ ଜଗ ନାନା। ଦେଖତ ବନି ନ ଜାଇ ବଖାନା ॥

ତହଁ ପୁନି ଦେଖେଉଁ ରାମ ସୁଜାନା। ମାଯା ପତି କୃପାଲ ଭଗଵାନା ॥

କରୁଁ ବିଚାର ବହୋରି ବହୋରୀ। ମୋହ କଲିଲ ବ୍ଯାପିତ ମତି ମୋରୀ ॥

ଉଭଯ ଘରୀ ମହଁ ମୈଂ ସବ ଦେଖା। ଭଯୁଁ ଭ୍ରମିତ ମନ ମୋହ ବିସେଷା ॥

ଦୋ. ଦେଖି କୃପାଲ ବିକଲ ମୋହି ବିହଁସେ ତବ ରଘୁବୀର।

ବିହଁସତହୀଂ ମୁଖ ବାହେର ଆଯୁଁ ସୁନୁ ମତିଧୀର ॥ 82(କ) ॥

ସୋଇ ଲରିକାଈ ମୋ ସନ କରନ ଲଗେ ପୁନି ରାମ।

କୋଟି ଭାଁତି ସମୁଝାଵୁଁ ମନୁ ନ ଲହି ବିଶ୍ରାମ ॥ 82(ଖ) ॥

ଦେଖି ଚରିତ ଯହ ସୋ ପ୍ରଭୁତାଈ। ସମୁଝତ ଦେହ ଦସା ବିସରାଈ ॥

ଧରନି ପରେଉଁ ମୁଖ ଆଵ ନ ବାତା। ତ୍ରାହି ତ୍ରାହି ଆରତ ଜନ ତ୍ରାତା ॥

ପ୍ରେମାକୁଲ ପ୍ରଭୁ ମୋହି ବିଲୋକୀ। ନିଜ ମାଯା ପ୍ରଭୁତା ତବ ରୋକୀ ॥

କର ସରୋଜ ପ୍ରଭୁ ମମ ସିର ଧରେଊ। ଦୀନଦଯାଲ ସକଲ ଦୁଖ ହରେଊ ॥

କୀନ୍ହ ରାମ ମୋହି ବିଗତ ବିମୋହା। ସେଵକ ସୁଖଦ କୃପା ସନ୍ଦୋହା ॥

ପ୍ରଭୁତା ପ୍ରଥମ ବିଚାରି ବିଚାରୀ। ମନ ମହଁ ହୋଇ ହରଷ ଅତି ଭାରୀ ॥

ଭଗତ ବଛଲତା ପ୍ରଭୁ କୈ ଦେଖୀ। ଉପଜୀ ମମ ଉର ପ୍ରୀତି ବିସେଷୀ ॥

ସଜଲ ନଯନ ପୁଲକିତ କର ଜୋରୀ। କୀନ୍ହିଉଁ ବହୁ ବିଧି ବିନଯ ବହୋରୀ ॥

ଦୋ. ସୁନି ସପ୍ରେମ ମମ ବାନୀ ଦେଖି ଦୀନ ନିଜ ଦାସ।

ବଚନ ସୁଖଦ ଗମ୍ଭୀର ମୃଦୁ ବୋଲେ ରମାନିଵାସ ॥ 83(କ) ॥

କାକଭସୁଣ୍ଡି ମାଗୁ ବର ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ମୋହି ଜାନି।

ଅନିମାଦିକ ସିଧି ଅପର ରିଧି ମୋଚ୍ଛ ସକଲ ସୁଖ ଖାନି ॥ 83(ଖ) ॥

ଗ୍ଯାନ ବିବେକ ବିରତି ବିଗ୍ଯାନା। ମୁନି ଦୁର୍ଲଭ ଗୁନ ଜେ ଜଗ ନାନା ॥

ଆଜୁ ଦେଉଁ ସବ ସଂସଯ ନାହୀଂ। ମାଗୁ ଜୋ ତୋହି ଭାଵ ମନ ମାହୀମ୍ ॥

ସୁନି ପ୍ରଭୁ ବଚନ ଅଧିକ ଅନୁରାଗେଉଁ। ମନ ଅନୁମାନ କରନ ତବ ଲାଗେଊଁ ॥

ପ୍ରଭୁ କହ ଦେନ ସକଲ ସୁଖ ସହୀ। ଭଗତି ଆପନୀ ଦେନ ନ କହୀ ॥

ଭଗତି ହୀନ ଗୁନ ସବ ସୁଖ ଐସେ। ଲଵନ ବିନା ବହୁ ବିଞ୍ଜନ ଜୈସେ ॥

ଭଜନ ହୀନ ସୁଖ କଵନେ କାଜା। ଅସ ବିଚାରି ବୋଲେଉଁ ଖଗରାଜା ॥

ଜୌଂ ପ୍ରଭୁ ହୋଇ ପ୍ରସନ୍ନ ବର ଦେହୂ। ମୋ ପର କରହୁ କୃପା ଅରୁ ନେହୂ ॥

ମନ ଭାଵତ ବର ମାଗୁଁ ସ୍ଵାମୀ। ତୁମ୍ହ ଉଦାର ଉର ଅନ୍ତରଜାମୀ ॥

ଦୋ. ଅବିରଲ ଭଗତି ବିସୁଧ୍ଦ ତଵ ଶ୍ରୁତି ପୁରାନ ଜୋ ଗାଵ।

ଜେହି ଖୋଜତ ଜୋଗୀସ ମୁନି ପ୍ରଭୁ ପ୍ରସାଦ କୌ ପାଵ ॥ 84(କ) ॥

ଭଗତ କଲ୍ପତରୁ ପ୍ରନତ ହିତ କୃପା ସିନ୍ଧୁ ସୁଖ ଧାମ।

ସୋଇ ନିଜ ଭଗତି ମୋହି ପ୍ରଭୁ ଦେହୁ ଦଯା କରି ରାମ ॥ 84(ଖ) ॥

ଏଵମସ୍ତୁ କହି ରଘୁକୁଲନାଯକ। ବୋଲେ ବଚନ ପରମ ସୁଖଦାଯକ ॥

ସୁନୁ ବାଯସ ତୈଂ ସହଜ ସଯାନା। କାହେ ନ ମାଗସି ଅସ ବରଦାନା ॥

ସବ ସୁଖ ଖାନି ଭଗତି ତୈଂ ମାଗୀ। ନହିଂ ଜଗ କୌ ତୋହି ସମ ବଡ़ଭାଗୀ ॥

ଜୋ ମୁନି କୋଟି ଜତନ ନହିଂ ଲହହୀଂ। ଜେ ଜପ ଜୋଗ ଅନଲ ତନ ଦହହୀମ୍ ॥

ରୀଝେଉଁ ଦେଖି ତୋରି ଚତୁରାଈ। ମାଗେହୁ ଭଗତି ମୋହି ଅତି ଭାଈ ॥

ସୁନୁ ବିହଙ୍ଗ ପ୍ରସାଦ ଅବ ମୋରେଂ। ସବ ସୁଭ ଗୁନ ବସିହହିଂ ଉର ତୋରେମ୍ ॥

ଭଗତି ଗ୍ଯାନ ବିଗ୍ଯାନ ବିରାଗା। ଜୋଗ ଚରିତ୍ର ରହସ୍ଯ ବିଭାଗା ॥

ଜାନବ ତୈଂ ସବହୀ କର ଭେଦା। ମମ ପ୍ରସାଦ ନହିଂ ସାଧନ ଖେଦା ॥

ଦୋଂଂଆଯା ସମ୍ଭଵ ଭ୍ରମ ସବ ଅବ ନ ବ୍ଯାପିହହିଂ ତୋହି।

ଜାନେସୁ ବ୍ରହ୍ମ ଅନାଦି ଅଜ ଅଗୁନ ଗୁନାକର ମୋହି ॥ 85(କ) ॥

ମୋହି ଭଗତ ପ୍ରିଯ ସନ୍ତତ ଅସ ବିଚାରି ସୁନୁ କାଗ।

କାଯଁ ବଚନ ମନ ମମ ପଦ କରେସୁ ଅଚଲ ଅନୁରାଗ ॥ 85(ଖ) ॥

ଅବ ସୁନୁ ପରମ ବିମଲ ମମ ବାନୀ। ସତ୍ଯ ସୁଗମ ନିଗମାଦି ବଖାନୀ ॥

ନିଜ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ସୁନାଵୁଁ ତୋହୀ। ସୁନୁ ମନ ଧରୁ ସବ ତଜି ଭଜୁ ମୋହୀ ॥

ମମ ମାଯା ସମ୍ଭଵ ସଂସାରା। ଜୀଵ ଚରାଚର ବିବିଧି ପ୍ରକାରା ॥

ସବ ମମ ପ୍ରିଯ ସବ ମମ ଉପଜାଏ। ସବ ତେ ଅଧିକ ମନୁଜ ମୋହି ଭାଏ ॥

ତିନ୍ହ ମହଁ ଦ୍ଵିଜ ଦ୍ଵିଜ ମହଁ ଶ୍ରୁତିଧାରୀ। ତିନ୍ହ ମହୁଁ ନିଗମ ଧରମ ଅନୁସାରୀ ॥

ତିନ୍ହ ମହଁ ପ୍ରିଯ ବିରକ୍ତ ପୁନି ଗ୍ଯାନୀ। ଗ୍ଯାନିହୁ ତେ ଅତି ପ୍ରିଯ ବିଗ୍ଯାନୀ ॥

ତିନ୍ହ ତେ ପୁନି ମୋହି ପ୍ରିଯ ନିଜ ଦାସା। ଜେହି ଗତି ମୋରି ନ ଦୂସରି ଆସା ॥

ପୁନି ପୁନି ସତ୍ଯ କହୁଁ ତୋହି ପାହୀଂ। ମୋହି ସେଵକ ସମ ପ୍ରିଯ କୌ ନାହୀମ୍ ॥

ଭଗତି ହୀନ ବିରଞ୍ଚି କିନ ହୋଈ। ସବ ଜୀଵହୁ ସମ ପ୍ରିଯ ମୋହି ସୋଈ ॥

ଭଗତିଵନ୍ତ ଅତି ନୀଚୁ ପ୍ରାନୀ। ମୋହି ପ୍ରାନପ୍ରିଯ ଅସି ମମ ବାନୀ ॥

ଦୋ. ସୁଚି ସୁସୀଲ ସେଵକ ସୁମତି ପ୍ରିଯ କହୁ କାହି ନ ଲାଗ।

ଶ୍ରୁତି ପୁରାନ କହ ନୀତି ଅସି ସାଵଧାନ ସୁନୁ କାଗ ॥ 86 ॥

ଏକ ପିତା କେ ବିପୁଲ କୁମାରା। ହୋହିଂ ପୃଥକ ଗୁନ ସୀଲ ଅଚାରା ॥

କୌ ପଣ୍ଡିନ୍ତ କୌ ତାପସ ଗ୍ଯାତା। କୌ ଧନଵନ୍ତ ସୂର କୌ ଦାତା ॥

କୌ ସର୍ବଗ୍ଯ ଧର୍ମରତ କୋଈ। ସବ ପର ପିତହି ପ୍ରୀତି ସମ ହୋଈ ॥

କୌ ପିତୁ ଭଗତ ବଚନ ମନ କର୍ମା। ସପନେହୁଁ ଜାନ ନ ଦୂସର ଧର୍ମା ॥

ସୋ ସୁତ ପ୍ରିଯ ପିତୁ ପ୍ରାନ ସମାନା। ଜଦ୍ଯପି ସୋ ସବ ଭାଁତି ଅଯାନା ॥

ଏହି ବିଧି ଜୀଵ ଚରାଚର ଜେତେ। ତ୍ରିଜଗ ଦେଵ ନର ଅସୁର ସମେତେ ॥

ଅଖିଲ ବିସ୍ଵ ଯହ ମୋର ଉପାଯା। ସବ ପର ମୋହି ବରାବରି ଦାଯା ॥

ତିନ୍ହ ମହଁ ଜୋ ପରିହରି ମଦ ମାଯା। ଭଜୈ ମୋହି ମନ ବଚ ଅରୂ କାଯା ॥

ଦୋ. ପୁରୂଷ ନପୁଂସକ ନାରି ଵା ଜୀଵ ଚରାଚର କୋଇ।

ସର୍ବ ଭାଵ ଭଜ କପଟ ତଜି ମୋହି ପରମ ପ୍ରିଯ ସୋଇ ॥ 87(କ) ॥

ସୋ. ସତ୍ଯ କହୁଁ ଖଗ ତୋହି ସୁଚି ସେଵକ ମମ ପ୍ରାନପ୍ରିଯ।

ଅସ ବିଚାରି ଭଜୁ ମୋହି ପରିହରି ଆସ ଭରୋସ ସବ ॥ 87(ଖ) ॥

କବହୂଁ କାଲ ନ ବ୍ଯାପିହି ତୋହୀ। ସୁମିରେସୁ ଭଜେସୁ ନିରନ୍ତର ମୋହୀ ॥

ପ୍ରଭୁ ବଚନାମୃତ ସୁନି ନ ଅଘ୍AUଁ। ତନୁ ପୁଲକିତ ମନ ଅତି ହରଷ୍AUଁ ॥

ସୋ ସୁଖ ଜାନି ମନ ଅରୁ କାନା। ନହିଂ ରସନା ପହିଂ ଜାଇ ବଖାନା ॥

ପ୍ରଭୁ ସୋଭା ସୁଖ ଜାନହିଂ ନଯନା। କହି କିମି ସକହିଂ ତିନ୍ହହି ନହିଂ ବଯନା ॥

ବହୁ ବିଧି ମୋହି ପ୍ରବୋଧି ସୁଖ ଦେଈ। ଲଗେ କରନ ସିସୁ କୌତୁକ ତେଈ ॥

ସଜଲ ନଯନ କଛୁ ମୁଖ କରି ରୂଖା। ଚିତି ମାତୁ ଲାଗୀ ଅତି ଭୂଖା ॥

ଦେଖି ମାତୁ ଆତୁର ଉଠି ଧାଈ। କହି ମୃଦୁ ବଚନ ଲିଏ ଉର ଲାଈ ॥

ଗୋଦ ରାଖି କରାଵ ପଯ ପାନା। ରଘୁପତି ଚରିତ ଲଲିତ କର ଗାନା ॥

ସୋ. ଜେହି ସୁଖ ଲାଗି ପୁରାରି ଅସୁଭ ବେଷ କୃତ ସିଵ ସୁଖଦ।

ଅଵଧପୁରୀ ନର ନାରି ତେହି ସୁଖ ମହୁଁ ସନ୍ତତ ମଗନ ॥ 88(କ) ॥

ସୋଇ ସୁଖ ଲଵଲେସ ଜିନ୍ହ ବାରକ ସପନେହୁଁ ଲହେଉ।

ତେ ନହିଂ ଗନହିଂ ଖଗେସ ବ୍ରହ୍ମସୁଖହି ସଜ୍ଜନ ସୁମତି ॥ 88(ଖ) ॥

ମୈଂ ପୁନି ଅଵଧ ରହେଉଁ କଛୁ କାଲା। ଦେଖେଉଁ ବାଲବିନୋଦ ରସାଲା ॥

ରାମ ପ୍ରସାଦ ଭଗତି ବର ପାଯୁଁ। ପ୍ରଭୁ ପଦ ବନ୍ଦି ନିଜାଶ୍ରମ ଆଯୁଁ ॥

ତବ ତେ ମୋହି ନ ବ୍ଯାପୀ ମାଯା। ଜବ ତେ ରଘୁନାଯକ ଅପନାଯା ॥

ଯହ ସବ ଗୁପ୍ତ ଚରିତ ମୈଂ ଗାଵା। ହରି ମାଯାଁ ଜିମି ମୋହି ନଚାଵା ॥

ନିଜ ଅନୁଭଵ ଅବ କହୁଁ ଖଗେସା। ବିନୁ ହରି ଭଜନ ନ ଜାହି କଲେସା ॥

ରାମ କୃପା ବିନୁ ସୁନୁ ଖଗରାଈ। ଜାନି ନ ଜାଇ ରାମ ପ୍ରଭୁତାଈ ॥

ଜାନେଂ ବିନୁ ନ ହୋଇ ପରତୀତୀ। ବିନୁ ପରତୀତି ହୋଇ ନହିଂ ପ୍ରୀତୀ ॥

ପ୍ରୀତି ବିନା ନହିଂ ଭଗତି ଦିଢ़ଆଈ। ଜିମି ଖଗପତି ଜଲ କୈ ଚିକନାଈ ॥

ସୋ. ବିନୁ ଗୁର ହୋଇ କି ଗ୍ଯାନ ଗ୍ଯାନ କି ହୋଇ ବିରାଗ ବିନୁ।

ଗାଵହିଂ ବେଦ ପୁରାନ ସୁଖ କି ଲହିଅ ହରି ଭଗତି ବିନୁ ॥ 89(କ) ॥

କୌ ବିଶ୍ରାମ କି ପାଵ ତାତ ସହଜ ସନ୍ତୋଷ ବିନୁ।

ଚଲୈ କି ଜଲ ବିନୁ ନାଵ କୋଟି ଜତନ ପଚି ପଚି ମରିଅ ॥ 89(ଖ) ॥

ବିନୁ ସନ୍ତୋଷ ନ କାମ ନସାହୀଂ। କାମ ଅଛତ ସୁଖ ସପନେହୁଁ ନାହୀମ୍ ॥

ରାମ ଭଜନ ବିନୁ ମିଟହିଂ କି କାମା। ଥଲ ବିହୀନ ତରୁ କବହୁଁ କି ଜାମା ॥

ବିନୁ ବିଗ୍ଯାନ କି ସମତା ଆଵି। କୌ ଅଵକାସ କି ନଭ ବିନୁ ପାଵି ॥

ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା ଧର୍ମ ନହିଂ ହୋଈ। ବିନୁ ମହି ଗନ୍ଧ କି ପାଵି କୋଈ ॥

ବିନୁ ତପ ତେଜ କି କର ବିସ୍ତାରା। ଜଲ ବିନୁ ରସ କି ହୋଇ ସଂସାରା ॥

ସୀଲ କି ମିଲ ବିନୁ ବୁଧ ସେଵକାଈ। ଜିମି ବିନୁ ତେଜ ନ ରୂପ ଗୋସାଈ ॥

ନିଜ ସୁଖ ବିନୁ ମନ ହୋଇ କି ଥୀରା। ପରସ କି ହୋଇ ବିହୀନ ସମୀରା ॥

କଵନିଉ ସିଦ୍ଧି କି ବିନୁ ବିସ୍ଵାସା। ବିନୁ ହରି ଭଜନ ନ ଭଵ ଭଯ ନାସା ॥

ଦୋ. ବିନୁ ବିସ୍ଵାସ ଭଗତି ନହିଂ ତେହି ବିନୁ ଦ୍ରଵହିଂ ନ ରାମୁ।

ରାମ କୃପା ବିନୁ ସପନେହୁଁ ଜୀଵ ନ ଲହ ବିଶ୍ରାମୁ ॥ 90(କ) ॥

ସୋ. ଅସ ବିଚାରି ମତିଧୀର ତଜି କୁତର୍କ ସଂସଯ ସକଲ।

ଭଜହୁ ରାମ ରଘୁବୀର କରୁନାକର ସୁନ୍ଦର ସୁଖଦ ॥ 90(ଖ) ॥

ନିଜ ମତି ସରିସ ନାଥ ମୈଂ ଗାଈ। ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତାପ ମହିମା ଖଗରାଈ ॥

କହେଉଁ ନ କଛୁ କରି ଜୁଗୁତି ବିସେଷୀ। ଯହ ସବ ମୈଂ ନିଜ ନଯନନ୍ହି ଦେଖୀ ॥

ମହିମା ନାମ ରୂପ ଗୁନ ଗାଥା। ସକଲ ଅମିତ ଅନନ୍ତ ରଘୁନାଥା ॥

ନିଜ ନିଜ ମତି ମୁନି ହରି ଗୁନ ଗାଵହିଂ। ନିଗମ ସେଷ ସିଵ ପାର ନ ପାଵହିମ୍ ॥

ତୁମ୍ହହି ଆଦି ଖଗ ମସକ ପ୍ରଜନ୍ତା। ନଭ ଉଡ़ଆହିଂ ନହିଂ ପାଵହିଂ ଅନ୍ତା ॥

ତିମି ରଘୁପତି ମହିମା ଅଵଗାହା। ତାତ କବହୁଁ କୌ ପାଵ କି ଥାହା ॥

ରାମୁ କାମ ସତ କୋଟି ସୁଭଗ ତନ। ଦୁର୍ଗା କୋଟି ଅମିତ ଅରି ମର୍ଦନ ॥

ସକ୍ର କୋଟି ସତ ସରିସ ବିଲାସା। ନଭ ସତ କୋଟି ଅମିତ ଅଵକାସା ॥

ଦୋ. ମରୁତ କୋଟି ସତ ବିପୁଲ ବଲ ରବି ସତ କୋଟି ପ୍ରକାସ।

ସସି ସତ କୋଟି ସୁସୀତଲ ସମନ ସକଲ ଭଵ ତ୍ରାସ ॥ 91(କ) ॥

କାଲ କୋଟି ସତ ସରିସ ଅତି ଦୁସ୍ତର ଦୁର୍ଗ ଦୁରନ୍ତ।

ଧୂମକେତୁ ସତ କୋଟି ସମ ଦୁରାଧରଷ ଭଗଵନ୍ତ ॥ 91(ଖ) ॥

ପ୍ରଭୁ ଅଗାଧ ସତ କୋଟି ପତାଲା। ସମନ କୋଟି ସତ ସରିସ କରାଲା ॥

ତୀରଥ ଅମିତ କୋଟି ସମ ପାଵନ। ନାମ ଅଖିଲ ଅଘ ପୂଗ ନସାଵନ ॥

ହିମଗିରି କୋଟି ଅଚଲ ରଘୁବୀରା। ସିନ୍ଧୁ କୋଟି ସତ ସମ ଗମ୍ଭୀରା ॥

କାମଧେନୁ ସତ କୋଟି ସମାନା। ସକଲ କାମ ଦାଯକ ଭଗଵାନା ॥

ସାରଦ କୋଟି ଅମିତ ଚତୁରାଈ। ବିଧି ସତ କୋଟି ସୃଷ୍ଟି ନିପୁନାଈ ॥

ବିଷ୍ନୁ କୋଟି ସମ ପାଲନ କର୍ତା। ରୁଦ୍ର କୋଟି ସତ ସମ ସଂହର୍ତା ॥

ଧନଦ କୋଟି ସତ ସମ ଧନଵାନା। ମାଯା କୋଟି ପ୍ରପଞ୍ଚ ନିଧାନା ॥

ଭାର ଧରନ ସତ କୋଟି ଅହୀସା। ନିରଵଧି ନିରୁପମ ପ୍ରଭୁ ଜଗଦୀସା ॥

ଛଂ. ନିରୁପମ ନ ଉପମା ଆନ ରାମ ସମାନ ରାମୁ ନିଗମ କହୈ।

ଜିମି କୋଟି ସତ ଖଦ୍ଯୋତ ସମ ରବି କହତ ଅତି ଲଘୁତା ଲହୈ ॥

ଏହି ଭାଁତି ନିଜ ନିଜ ମତି ବିଲାସ ମୁନିସ ହରିହି ବଖାନହୀଂ।

ପ୍ରଭୁ ଭାଵ ଗାହକ ଅତି କୃପାଲ ସପ୍ରେମ ସୁନି ସୁଖ ମାନହୀମ୍ ॥

ଦୋ. ରାମୁ ଅମିତ ଗୁନ ସାଗର ଥାହ କି ପାଵି କୋଇ।

ସନ୍ତନ୍ହ ସନ ଜସ କିଛୁ ସୁନେଉଁ ତୁମ୍ହହି ସୁନାଯୁଁ ସୋଇ ॥ 92(କ) ॥

ସୋ. ଭାଵ ବସ୍ଯ ଭଗଵାନ ସୁଖ ନିଧାନ କରୁନା ଭଵନ।

ତଜି ମମତା ମଦ ମାନ ଭଜିଅ ସଦା ସୀତା ରଵନ ॥ 92(ଖ) ॥

ସୁନି ଭୁସୁଣ୍ଡି କେ ବଚନ ସୁହାଏ। ହରଷିତ ଖଗପତି ପଙ୍ଖ ଫୁଲାଏ ॥

ନଯନ ନୀର ମନ ଅତି ହରଷାନା। ଶ୍ରୀରଘୁପତି ପ୍ରତାପ ଉର ଆନା ॥

ପାଛିଲ ମୋହ ସମୁଝି ପଛିତାନା। ବ୍ରହ୍ମ ଅନାଦି ମନୁଜ କରି ମାନା ॥

ପୁନି ପୁନି କାଗ ଚରନ ସିରୁ ନାଵା। ଜାନି ରାମ ସମ ପ୍ରେମ ବଢ़ଆଵା ॥

ଗୁର ବିନୁ ଭଵ ନିଧି ତରି ନ କୋଈ। ଜୌଂ ବିରଞ୍ଚି ସଙ୍କର ସମ ହୋଈ ॥

ସଂସଯ ସର୍ପ ଗ୍ରସେଉ ମୋହି ତାତା। ଦୁଖଦ ଲହରି କୁତର୍କ ବହୁ ବ୍ରାତା ॥

ତଵ ସରୂପ ଗାରୁଡ़ଇ ରଘୁନାଯକ। ମୋହି ଜିଆଯୁ ଜନ ସୁଖଦାଯକ ॥

ତଵ ପ୍ରସାଦ ମମ ମୋହ ନସାନା। ରାମ ରହସ୍ଯ ଅନୂପମ ଜାନା ॥

ଦୋ. ତାହି ପ୍ରସଂସି ବିବିଧ ବିଧି ସୀସ ନାଇ କର ଜୋରି।

ବଚନ ବିନୀତ ସପ୍ରେମ ମୃଦୁ ବୋଲେଉ ଗରୁଡ़ ବହୋରି ॥ 93(କ) ॥

ପ୍ରଭୁ ଅପନେ ଅବିବେକ ତେ ବୂଝୁଁ ସ୍ଵାମୀ ତୋହି।

କୃପାସିନ୍ଧୁ ସାଦର କହହୁ ଜାନି ଦାସ ନିଜ ମୋହି ॥ 93(ଖ) ॥

ତୁମ୍ହ ସର୍ବଗ୍ଯ ତନ୍ଯ ତମ ପାରା। ସୁମତି ସୁସୀଲ ସରଲ ଆଚାରା ॥

ଗ୍ଯାନ ବିରତି ବିଗ୍ଯାନ ନିଵାସା। ରଘୁନାଯକ କେ ତୁମ୍ହ ପ୍ରିଯ ଦାସା ॥

କାରନ କଵନ ଦେହ ଯହ ପାଈ। ତାତ ସକଲ ମୋହି କହହୁ ବୁଝାଈ ॥

ରାମ ଚରିତ ସର ସୁନ୍ଦର ସ୍ଵାମୀ। ପାଯହୁ କହାଁ କହହୁ ନଭଗାମୀ ॥

ନାଥ ସୁନା ମୈଂ ଅସ ସିଵ ପାହୀଂ। ମହା ପ୍ରଲଯହୁଁ ନାସ ତଵ ନାହୀମ୍ ॥

ମୁଧା ବଚନ ନହିଂ ଈସ୍ଵର କହୀ। ସୌ ମୋରେଂ ମନ ସଂସଯ ଅହୀ ॥

ଅଗ ଜଗ ଜୀଵ ନାଗ ନର ଦେଵା। ନାଥ ସକଲ ଜଗୁ କାଲ କଲେଵା ॥

ଅଣ୍ଡ କଟାହ ଅମିତ ଲଯ କାରୀ। କାଲୁ ସଦା ଦୁରତିକ୍ରମ ଭାରୀ ॥

ସୋ. ତୁମ୍ହହି ନ ବ୍ଯାପତ କାଲ ଅତି କରାଲ କାରନ କଵନ।

ମୋହି ସୋ କହହୁ କୃପାଲ ଗ୍ଯାନ ପ୍ରଭାଵ କି ଜୋଗ ବଲ ॥ 94(କ) ॥

ଦୋ. ପ୍ରଭୁ ତଵ ଆଶ୍ରମ ଆଏଁ ମୋର ମୋହ ଭ୍ରମ ଭାଗ।

କାରନ କଵନ ସୋ ନାଥ ସବ କହହୁ ସହିତ ଅନୁରାଗ ॥ 94(ଖ) ॥

ଗରୁଡ़ ଗିରା ସୁନି ହରଷେଉ କାଗା। ବୋଲେଉ ଉମା ପରମ ଅନୁରାଗା ॥

ଧନ୍ଯ ଧନ୍ଯ ତଵ ମତି ଉରଗାରୀ। ପ୍ରସ୍ନ ତୁମ୍ହାରି ମୋହି ଅତି ପ୍ଯାରୀ ॥

ସୁନି ତଵ ପ୍ରସ୍ନ ସପ୍ରେମ ସୁହାଈ। ବହୁତ ଜନମ କୈ ସୁଧି ମୋହି ଆଈ ॥

ସବ ନିଜ କଥା କହୁଁ ମୈଂ ଗାଈ। ତାତ ସୁନହୁ ସାଦର ମନ ଲାଈ ॥

ଜପ ତପ ମଖ ସମ ଦମ ବ୍ରତ ଦାନା। ବିରତି ବିବେକ ଜୋଗ ବିଗ୍ଯାନା ॥

ସବ କର ଫଲ ରଘୁପତି ପଦ ପ୍ରେମା। ତେହି ବିନୁ କୌ ନ ପାଵି ଛେମା ॥

ଏହି ତନ ରାମ ଭଗତି ମୈଂ ପାଈ। ତାତେ ମୋହି ମମତା ଅଧିକାଈ ॥

ଜେହି ତେଂ କଛୁ ନିଜ ସ୍ଵାରଥ ହୋଈ। ତେହି ପର ମମତା କର ସବ କୋଈ ॥

ସୋ. ପନ୍ନଗାରି ଅସି ନୀତି ଶ୍ରୁତି ସମ୍ମତ ସଜ୍ଜନ କହହିଂ।

ଅତି ନୀଚହୁ ସନ ପ୍ରୀତି କରିଅ ଜାନି ନିଜ ପରମ ହିତ ॥ 95(କ) ॥

ପାଟ କୀଟ ତେଂ ହୋଇ ତେହି ତେଂ ପାଟମ୍ବର ରୁଚିର।

କୃମି ପାଲି ସବୁ କୋଇ ପରମ ଅପାଵନ ପ୍ରାନ ସମ ॥ 95(ଖ) ॥

ସ୍ଵାରଥ ସାଁଚ ଜୀଵ କହୁଁ ଏହା। ମନ କ୍ରମ ବଚନ ରାମ ପଦ ନେହା ॥

ସୋଇ ପାଵନ ସୋଇ ସୁଭଗ ସରୀରା। ଜୋ ତନୁ ପାଇ ଭଜିଅ ରଘୁବୀରା ॥

ରାମ ବିମୁଖ ଲହି ବିଧି ସମ ଦେହୀ। କବି କୋବିଦ ନ ପ୍ରସଂସହିଂ ତେହୀ ॥

ରାମ ଭଗତି ଏହିଂ ତନ ଉର ଜାମୀ। ତାତେ ମୋହି ପରମ ପ୍ରିଯ ସ୍ଵାମୀ ॥

ତଜୁଁ ନ ତନ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ମରନା। ତନ ବିନୁ ବେଦ ଭଜନ ନହିଂ ବରନା ॥

ପ୍ରଥମ ମୋହଁ ମୋହି ବହୁତ ବିଗୋଵା। ରାମ ବିମୁଖ ସୁଖ କବହୁଁ ନ ସୋଵା ॥

ନାନା ଜନମ କର୍ମ ପୁନି ନାନା। କିଏ ଜୋଗ ଜପ ତପ ମଖ ଦାନା ॥

କଵନ ଜୋନି ଜନମେଉଁ ଜହଁ ନାହୀଂ। ମୈଂ ଖଗେସ ଭ୍ରମି ଭ୍ରମି ଜଗ ମାହୀମ୍ ॥

ଦେଖେଉଁ କରି ସବ କରମ ଗୋସାଈ। ସୁଖୀ ନ ଭଯୁଁ ଅବହିଂ କୀ ନାଈ ॥

ସୁଧି ମୋହି ନାଥ ଜନ୍ମ ବହୁ କେରୀ। ସିଵ ପ୍ରସାଦ ମତି ମୋହଁ ନ ଘେରୀ ॥

ଦୋ. ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ କେ ଚରିତ ଅବ କହୁଁ ସୁନହୁ ବିହଗେସ।

ସୁନି ପ୍ରଭୁ ପଦ ରତି ଉପଜି ଜାତେଂ ମିଟହିଂ କଲେସ ॥ 96(କ) ॥

ପୂରୁବ କଲ୍ପ ଏକ ପ୍ରଭୁ ଜୁଗ କଲିଜୁଗ ମଲ ମୂଲ ॥

ନର ଅରୁ ନାରି ଅଧର୍ମ ରତ ସକଲ ନିଗମ ପ୍ରତିକୂଲ ॥ 96(ଖ) ॥

ତେହି କଲିଜୁଗ କୋସଲପୁର ଜାଈ। ଜନ୍ମତ ଭଯୁଁ ସୂଦ୍ର ତନୁ ପାଈ ॥

ସିଵ ସେଵକ ମନ କ୍ରମ ଅରୁ ବାନୀ। ଆନ ଦେଵ ନିନ୍ଦକ ଅଭିମାନୀ ॥

ଧନ ମଦ ମତ୍ତ ପରମ ବାଚାଲା। ଉଗ୍ରବୁଦ୍ଧି ଉର ଦମ୍ଭ ବିସାଲା ॥

ଜଦପି ରହେଉଁ ରଘୁପତି ରଜଧାନୀ। ତଦପି ନ କଛୁ ମହିମା ତବ ଜାନୀ ॥

ଅବ ଜାନା ମୈଂ ଅଵଧ ପ୍ରଭାଵା। ନିଗମାଗମ ପୁରାନ ଅସ ଗାଵା ॥

କଵନେହୁଁ ଜନ୍ମ ଅଵଧ ବସ ଜୋଈ। ରାମ ପରାଯନ ସୋ ପରି ହୋଈ ॥

ଅଵଧ ପ୍ରଭାଵ ଜାନ ତବ ପ୍ରାନୀ। ଜବ ଉର ବସହିଂ ରାମୁ ଧନୁପାନୀ ॥

ସୋ କଲିକାଲ କଠିନ ଉରଗାରୀ। ପାପ ପରାଯନ ସବ ନର ନାରୀ ॥

ଦୋ. କଲିମଲ ଗ୍ରସେ ଧର୍ମ ସବ ଲୁପ୍ତ ଭେ ସଦଗ୍ରନ୍ଥ।

ଦମ୍ଭିନ୍ହ ନିଜ ମତି କଲ୍ପି କରି ପ୍ରଗଟ କିଏ ବହୁ ପନ୍ଥ ॥ 97(କ) ॥

ଭେ ଲୋଗ ସବ ମୋହବସ ଲୋଭ ଗ୍ରସେ ସୁଭ କର୍ମ।

ସୁନୁ ହରିଜାନ ଗ୍ଯାନ ନିଧି କହୁଁ କଛୁକ କଲିଧର୍ମ ॥ 97(ଖ) ॥

ବରନ ଧର୍ମ ନହିଂ ଆଶ୍ରମ ଚାରୀ। ଶ୍ରୁତି ବିରୋଧ ରତ ସବ ନର ନାରୀ ॥

ଦ୍ଵିଜ ଶ୍ରୁତି ବେଚକ ଭୂପ ପ୍ରଜାସନ। କୌ ନହିଂ ମାନ ନିଗମ ଅନୁସାସନ ॥

ମାରଗ ସୋଇ ଜା କହୁଁ ଜୋଇ ଭାଵା। ପଣ୍ଡିତ ସୋଇ ଜୋ ଗାଲ ବଜାଵା ॥

ମିଥ୍ଯାରମ୍ଭ ଦମ୍ଭ ରତ ଜୋଈ। ତା କହୁଁ ସନ୍ତ କହି ସବ କୋଈ ॥

ସୋଇ ସଯାନ ଜୋ ପରଧନ ହାରୀ। ଜୋ କର ଦମ୍ଭ ସୋ ବଡ़ ଆଚାରୀ ॥

ଜୌ କହ ଝୂଁଠ ମସଖରୀ ଜାନା। କଲିଜୁଗ ସୋଇ ଗୁନଵନ୍ତ ବଖାନା ॥

ନିରାଚାର ଜୋ ଶ୍ରୁତି ପଥ ତ୍ଯାଗୀ। କଲିଜୁଗ ସୋଇ ଗ୍ଯାନୀ ସୋ ବିରାଗୀ ॥

ଜାକେଂ ନଖ ଅରୁ ଜଟା ବିସାଲା। ସୋଇ ତାପସ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଲିକାଲା ॥

ଦୋ. ଅସୁଭ ବେଷ ଭୂଷନ ଧରେଂ ଭଚ୍ଛାଭଚ୍ଛ ଜେ ଖାହିଂ।

ତେଇ ଜୋଗୀ ତେଇ ସିଦ୍ଧ ନର ପୂଜ୍ଯ ତେ କଲିଜୁଗ ମାହିମ୍ ॥ 98(କ) ॥

ସୋ. ଜେ ଅପକାରୀ ଚାର ତିନ୍ହ କର ଗୌରଵ ମାନ୍ଯ ତେଇ।

ମନ କ୍ରମ ବଚନ ଲବାର ତେଇ ବକତା କଲିକାଲ ମହୁଁ ॥ 98(ଖ) ॥

ନାରି ବିବସ ନର ସକଲ ଗୋସାଈ। ନାଚହିଂ ନଟ ମର୍କଟ କୀ ନାଈ ॥

ସୂଦ୍ର ଦ୍ଵିଜନ୍ହ ଉପଦେସହିଂ ଗ୍ଯାନା। ମେଲି ଜନେଊ ଲେହିଂ କୁଦାନା ॥

ସବ ନର କାମ ଲୋଭ ରତ କ୍ରୋଧୀ। ଦେଵ ବିପ୍ର ଶ୍ରୁତି ସନ୍ତ ବିରୋଧୀ ॥

ଗୁନ ମନ୍ଦିର ସୁନ୍ଦର ପତି ତ୍ଯାଗୀ। ଭଜହିଂ ନାରି ପର ପୁରୁଷ ଅଭାଗୀ ॥

ସୌଭାଗିନୀଂ ବିଭୂଷନ ହୀନା। ବିଧଵନ୍ହ କେ ସିଙ୍ଗାର ନବୀନା ॥

ଗୁର ସିଷ ବଧିର ଅନ୍ଧ କା ଲେଖା। ଏକ ନ ସୁନି ଏକ ନହିଂ ଦେଖା ॥

ହରି ସିଷ୍ଯ ଧନ ସୋକ ନ ହରୀ। ସୋ ଗୁର ଘୋର ନରକ ମହୁଁ ପରୀ ॥

ମାତୁ ପିତା ବାଲକନ୍ହି ବୋଲାବହିଂ। ଉଦର ଭରୈ ସୋଇ ଧର୍ମ ସିଖାଵହିମ୍ ॥

ଦୋ. ବ୍ରହ୍ମ ଗ୍ଯାନ ବିନୁ ନାରି ନର କହହିଂ ନ ଦୂସରି ବାତ।

କୌଡ़ଈ ଲାଗି ଲୋଭ ବସ କରହିଂ ବିପ୍ର ଗୁର ଘାତ ॥ 99(କ) ॥

ବାଦହିଂ ସୂଦ୍ର ଦ୍ଵିଜନ୍ହ ସନ ହମ ତୁମ୍ହ ତେ କଛୁ ଘାଟି।

ଜାନି ବ୍ରହ୍ମ ସୋ ବିପ୍ରବର ଆଁଖି ଦେଖାଵହିଂ ଡାଟି ॥ 99(ଖ) ॥

ପର ତ୍ରିଯ ଲମ୍ପଟ କପଟ ସଯାନେ। ମୋହ ଦ୍ରୋହ ମମତା ଲପଟାନେ ॥

ତେଇ ଅଭେଦବାଦୀ ଗ୍ଯାନୀ ନର। ଦେଖା ମେଂ ଚରିତ୍ର କଲିଜୁଗ କର ॥

ଆପୁ ଗେ ଅରୁ ତିନ୍ହହୂ ଘାଲହିଂ। ଜେ କହୁଁ ସତ ମାରଗ ପ୍ରତିପାଲହିମ୍ ॥

କଲ୍ପ କଲ୍ପ ଭରି ଏକ ଏକ ନରକା। ପରହିଂ ଜେ ଦୂଷହିଂ ଶ୍ରୁତି କରି ତରକା ॥

ଜେ ବରନାଧମ ତେଲି କୁମ୍ହାରା। ସ୍ଵପଚ କିରାତ କୋଲ କଲଵାରା ॥

ନାରି ମୁଈ ଗୃହ ସମ୍ପତି ନାସୀ। ମୂଡ़ ମୁଡ़ଆଇ ହୋହିଂ ସନ୍ଯାସୀ ॥

ତେ ବିପ୍ରନ୍ହ ସନ ଆପୁ ପୁଜାଵହିଂ। ଉଭଯ ଲୋକ ନିଜ ହାଥ ନସାଵହିମ୍ ॥

ବିପ୍ର ନିରଚ୍ଛର ଲୋଲୁପ କାମୀ। ନିରାଚାର ସଠ ବୃଷଲୀ ସ୍ଵାମୀ ॥

ସୂଦ୍ର କରହିଂ ଜପ ତପ ବ୍ରତ ନାନା। ବୈଠି ବରାସନ କହହିଂ ପୁରାନା ॥

ସବ ନର କଲ୍ପିତ କରହିଂ ଅଚାରା। ଜାଇ ନ ବରନି ଅନୀତି ଅପାରା ॥

ଦୋ. ଭେ ବରନ ସଙ୍କର କଲି ଭିନ୍ନସେତୁ ସବ ଲୋଗ।

କରହିଂ ପାପ ପାଵହିଂ ଦୁଖ ଭଯ ରୁଜ ସୋକ ବିଯୋଗ ॥ 100(କ) ॥

ଶ୍ରୁତି ସମ୍ମତ ହରି ଭକ୍ତି ପଥ ସଞ୍ଜୁତ ବିରତି ବିବେକ।

ତେହି ନ ଚଲହିଂ ନର ମୋହ ବସ କଲ୍ପହିଂ ପନ୍ଥ ଅନେକ ॥ 100(ଖ) ॥

ଛଂ. ବହୁ ଦାମ ସଁଵାରହିଂ ଧାମ ଜତୀ। ବିଷଯା ହରି ଲୀନ୍ହି ନ ରହି ବିରତୀ ॥

ତପସୀ ଧନଵନ୍ତ ଦରିଦ୍ର ଗୃହୀ। କଲି କୌତୁକ ତାତ ନ ଜାତ କହୀ ॥

କୁଲଵନ୍ତି ନିକାରହିଂ ନାରି ସତୀ। ଗୃହ ଆନିହିଂ ଚେରୀ ନିବେରି ଗତୀ ॥

ସୁତ ମାନହିଂ ମାତୁ ପିତା ତବ ଲୌଂ। ଅବଲାନନ ଦୀଖ ନହୀଂ ଜବ ଲୌମ୍ ॥

ସସୁରାରି ପିଆରି ଲଗୀ ଜବ ତେଂ। ରିପରୂପ କୁଟୁମ୍ବ ଭେ ତବ ତେମ୍ ॥

ନୃପ ପାପ ପରାଯନ ଧର୍ମ ନହୀଂ। କରି ଦଣ୍ଡ ବିଡମ୍ବ ପ୍ରଜା ନିତହୀମ୍ ॥

ଧନଵନ୍ତ କୁଲୀନ ମଲୀନ ଅପୀ। ଦ୍ଵିଜ ଚିନ୍ହ ଜନେଉ ଉଘାର ତପୀ ॥

ନହିଂ ମାନ ପୁରାନ ନ ବେଦହି ଜୋ। ହରି ସେଵକ ସନ୍ତ ସହୀ କଲି ସୋ।

କବି ବୃନ୍ଦ ଉଦାର ଦୁନୀ ନ ସୁନୀ। ଗୁନ ଦୂଷକ ବ୍ରାତ ନ କୋଽପି ଗୁନୀ ॥

କଲି ବାରହିଂ ବାର ଦୁକାଲ ପରୈ। ବିନୁ ଅନ୍ନ ଦୁଖୀ ସବ ଲୋଗ ମରୈ ॥

ଦୋ. ସୁନୁ ଖଗେସ କଲି କପଟ ହଠ ଦମ୍ଭ ଦ୍ଵେଷ ପାଷଣ୍ଡ।

ମାନ ମୋହ ମାରାଦି ମଦ ବ୍ଯାପି ରହେ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଡ ॥ 101(କ) ॥

ତାମସ ଧର୍ମ କରହିଂ ନର ଜପ ତପ ବ୍ରତ ମଖ ଦାନ।

ଦେଵ ନ ବରଷହିଂ ଧରନୀଂ ବେ ନ ଜାମହିଂ ଧାନ ॥ 101(ଖ) ॥

ଛଂ. ଅବଲା କଚ ଭୂଷନ ଭୂରି ଛୁଧା। ଧନହୀନ ଦୁଖୀ ମମତା ବହୁଧା ॥

ସୁଖ ଚାହହିଂ ମୂଢ़ ନ ଧର୍ମ ରତା। ମତି ଥୋରି କଠୋରି ନ କୋମଲତା ॥ 1 ॥

ନର ପୀଡ़ଇତ ରୋଗ ନ ଭୋଗ କହୀଂ। ଅଭିମାନ ବିରୋଧ ଅକାରନହୀମ୍ ॥

ଲଘୁ ଜୀଵନ ସମ୍ବତୁ ପଞ୍ଚ ଦସା। କଲପାନ୍ତ ନ ନାସ ଗୁମାନୁ ଅସା ॥ 2 ॥

କଲିକାଲ ବିହାଲ କିଏ ମନୁଜା। ନହିଂ ମାନତ କ୍ଵୌ ଅନୁଜା ତନୁଜା।

ନହିଂ ତୋଷ ବିଚାର ନ ସୀତଲତା। ସବ ଜାତି କୁଜାତି ଭେ ମଗତା ॥ 3 ॥

ଇରିଷା ପରୁଷାଚ୍ଛର ଲୋଲୁପତା। ଭରି ପୂରି ରହୀ ସମତା ବିଗତା ॥

ସବ ଲୋଗ ବିଯୋଗ ବିସୋକ ହୁଏ। ବରନାଶ୍ରମ ଧର୍ମ ଅଚାର ଗେ ॥ 4 ॥

ଦମ ଦାନ ଦଯା ନହିଂ ଜାନପନୀ। ଜଡ़ତା ପରବଞ୍ଚନତାତି ଘନୀ ॥

ତନୁ ପୋଷକ ନାରି ନରା ସଗରେ। ପରନିନ୍ଦକ ଜେ ଜଗ ମୋ ବଗରେ ॥ 5 ॥

ଦୋ. ସୁନୁ ବ୍ଯାଲାରି କାଲ କଲି ମଲ ଅଵଗୁନ ଆଗାର।

ଗୁନୁଁ ବହୁତ କଲିଜୁଗ କର ବିନୁ ପ୍ରଯାସ ନିସ୍ତାର ॥ 102(କ) ॥

କୃତଜୁଗ ତ୍ରେତା ଦ୍ଵାପର ପୂଜା ମଖ ଅରୁ ଜୋଗ।

ଜୋ ଗତି ହୋଇ ସୋ କଲି ହରି ନାମ ତେ ପାଵହିଂ ଲୋଗ ॥ 102(ଖ) ॥

କୃତଜୁଗ ସବ ଜୋଗୀ ବିଗ୍ଯାନୀ। କରି ହରି ଧ୍ଯାନ ତରହିଂ ଭଵ ପ୍ରାନୀ ॥

ତ୍ରେତାଁ ବିବିଧ ଜଗ୍ଯ ନର କରହୀଂ। ପ୍ରଭୁହି ସମର୍ପି କର୍ମ ଭଵ ତରହୀମ୍ ॥

ଦ୍ଵାପର କରି ରଘୁପତି ପଦ ପୂଜା। ନର ଭଵ ତରହିଂ ଉପାଯ ନ ଦୂଜା ॥

କଲିଜୁଗ କେଵଲ ହରି ଗୁନ ଗାହା। ଗାଵତ ନର ପାଵହିଂ ଭଵ ଥାହା ॥

କଲିଜୁଗ ଜୋଗ ନ ଜଗ୍ଯ ନ ଗ୍ଯାନା। ଏକ ଅଧାର ରାମ ଗୁନ ଗାନା ॥

ସବ ଭରୋସ ତଜି ଜୋ ଭଜ ରାମହି। ପ୍ରେମ ସମେତ ଗାଵ ଗୁନ ଗ୍ରାମହି ॥

ସୋଇ ଭଵ ତର କଛୁ ସଂସଯ ନାହୀଂ। ନାମ ପ୍ରତାପ ପ୍ରଗଟ କଲି ମାହୀମ୍ ॥

କଲି କର ଏକ ପୁନୀତ ପ୍ରତାପା। ମାନସ ପୁନ୍ଯ ହୋହିଂ ନହିଂ ପାପା ॥

ଦୋ. କଲିଜୁଗ ସମ ଜୁଗ ଆନ ନହିଂ ଜୌଂ ନର କର ବିସ୍ଵାସ।

ଗାଇ ରାମ ଗୁନ ଗନ ବିମଲଁ ଭଵ ତର ବିନହିଂ ପ୍ରଯାସ ॥ 103(କ) ॥

ପ୍ରଗଟ ଚାରି ପଦ ଧର୍ମ କେ କଲିଲ ମହୁଁ ଏକ ପ୍ରଧାନ।

ଜେନ କେନ ବିଧି ଦୀନ୍ହେଂ ଦାନ କରି କଲ୍ଯାନ ॥ 103(ଖ) ॥

ନିତ ଜୁଗ ଧର୍ମ ହୋହିଂ ସବ କେରେ। ହୃଦଯଁ ରାମ ମାଯା କେ ପ୍ରେରେ ॥

ସୁଦ୍ଧ ସତ୍ଵ ସମତା ବିଗ୍ଯାନା। କୃତ ପ୍ରଭାଵ ପ୍ରସନ୍ନ ମନ ଜାନା ॥

ସତ୍ଵ ବହୁତ ରଜ କଛୁ ରତି କର୍ମା। ସବ ବିଧି ସୁଖ ତ୍ରେତା କର ଧର୍ମା ॥

ବହୁ ରଜ ସ୍ଵଲ୍ପ ସତ୍ଵ କଛୁ ତାମସ। ଦ୍ଵାପର ଧର୍ମ ହରଷ ଭଯ ମାନସ ॥

ତାମସ ବହୁତ ରଜୋଗୁନ ଥୋରା। କଲି ପ୍ରଭାଵ ବିରୋଧ ଚହୁଁ ଓରା ॥

ବୁଧ ଜୁଗ ଧର୍ମ ଜାନି ମନ ମାହୀଂ। ତଜି ଅଧର୍ମ ରତି ଧର୍ମ କରାହୀମ୍ ॥

କାଲ ଧର୍ମ ନହିଂ ବ୍ଯାପହିଂ ତାହୀ। ରଘୁପତି ଚରନ ପ୍ରୀତି ଅତି ଜାହୀ ॥

ନଟ କୃତ ବିକଟ କପଟ ଖଗରାଯା। ନଟ ସେଵକହି ନ ବ୍ଯାପି ମାଯା ॥

ଦୋ. ହରି ମାଯା କୃତ ଦୋଷ ଗୁନ ବିନୁ ହରି ଭଜନ ନ ଜାହିଂ।

ଭଜିଅ ରାମ ତଜି କାମ ସବ ଅସ ବିଚାରି ମନ ମାହିମ୍ ॥ 104(କ) ॥

ତେହି କଲିକାଲ ବରଷ ବହୁ ବସେଉଁ ଅଵଧ ବିହଗେସ।

ପରେଉ ଦୁକାଲ ବିପତି ବସ ତବ ମୈଂ ଗଯୁଁ ବିଦେସ ॥ 104(ଖ) ॥

ଗଯୁଁ ଉଜେନୀ ସୁନୁ ଉରଗାରୀ। ଦୀନ ମଲୀନ ଦରିଦ୍ର ଦୁଖାରୀ ॥

ଗେଁ କାଲ କଛୁ ସମ୍ପତି ପାଈ। ତହଁ ପୁନି କରୁଁ ସମ୍ଭୁ ସେଵକାଈ ॥

ବିପ୍ର ଏକ ବୈଦିକ ସିଵ ପୂଜା। କରି ସଦା ତେହି କାଜୁ ନ ଦୂଜା ॥

ପରମ ସାଧୁ ପରମାରଥ ବିନ୍ଦକ। ସମ୍ଭୁ ଉପାସକ ନହିଂ ହରି ନିନ୍ଦକ ॥

ତେହି ସେଵୁଁ ମୈଂ କପଟ ସମେତା। ଦ୍ଵିଜ ଦଯାଲ ଅତି ନୀତି ନିକେତା ॥

ବାହିଜ ନମ୍ର ଦେଖି ମୋହି ସାଈଂ। ବିପ୍ର ପଢ़ଆଵ ପୁତ୍ର କୀ ନାଈମ୍ ॥

ସମ୍ଭୁ ମନ୍ତ୍ର ମୋହି ଦ୍ଵିଜବର ଦୀନ୍ହା। ସୁଭ ଉପଦେସ ବିବିଧ ବିଧି କୀନ୍ହା ॥

ଜପୁଁ ମନ୍ତ୍ର ସିଵ ମନ୍ଦିର ଜାଈ। ହୃଦଯଁ ଦମ୍ଭ ଅହମିତି ଅଧିକାଈ ॥

ଦୋ. ମୈଂ ଖଲ ମଲ ସଙ୍କୁଲ ମତି ନୀଚ ଜାତି ବସ ମୋହ।

ହରି ଜନ ଦ୍ଵିଜ ଦେଖେଂ ଜରୁଁ କରୁଁ ବିଷ୍ନୁ କର ଦ୍ରୋହ ॥ 105(କ) ॥

ସୋ. ଗୁର ନିତ ମୋହି ପ୍ରବୋଧ ଦୁଖିତ ଦେଖି ଆଚରନ ମମ।

ମୋହି ଉପଜି ଅତି କ୍ରୋଧ ଦମ୍ଭିହି ନୀତି କି ଭାଵୀ ॥ 105(ଖ) ॥

ଏକ ବାର ଗୁର ଲୀନ୍ହ ବୋଲାଈ। ମୋହି ନୀତି ବହୁ ଭାଁତି ସିଖାଈ ॥

ସିଵ ସେଵା କର ଫଲ ସୁତ ସୋଈ। ଅବିରଲ ଭଗତି ରାମ ପଦ ହୋଈ ॥

ରାମହି ଭଜହିଂ ତାତ ସିଵ ଧାତା। ନର ପାଵଁର କୈ କେତିକ ବାତା ॥

ଜାସୁ ଚରନ ଅଜ ସିଵ ଅନୁରାଗୀ। ତାତୁ ଦ୍ରୋହଁ ସୁଖ ଚହସି ଅଭାଗୀ ॥

ହର କହୁଁ ହରି ସେଵକ ଗୁର କହେଊ। ସୁନି ଖଗନାଥ ହୃଦଯ ମମ ଦହେଊ ॥

ଅଧମ ଜାତି ମୈଂ ବିଦ୍ଯା ପାଏଁ। ଭଯୁଁ ଜଥା ଅହି ଦୂଧ ପିଆଏଁ ॥

ମାନୀ କୁଟିଲ କୁଭାଗ୍ଯ କୁଜାତୀ। ଗୁର କର ଦ୍ରୋହ କରୁଁ ଦିନୁ ରାତୀ ॥

ଅତି ଦଯାଲ ଗୁର ସ୍ଵଲ୍ପ ନ କ୍ରୋଧା। ପୁନି ପୁନି ମୋହି ସିଖାଵ ସୁବୋଧା ॥

ଜେହି ତେ ନୀଚ ବଡ़ଆଈ ପାଵା। ସୋ ପ୍ରଥମହିଂ ହତି ତାହି ନସାଵା ॥

ଧୂମ ଅନଲ ସମ୍ଭଵ ସୁନୁ ଭାଈ। ତେହି ବୁଝାଵ ଘନ ପଦଵୀ ପାଈ ॥

ରଜ ମଗ ପରୀ ନିରାଦର ରହୀ। ସବ କର ପଦ ପ୍ରହାର ନିତ ସହୀ ॥

ମରୁତ ଉଡ़ଆଵ ପ୍ରଥମ ତେହି ଭରୀ। ପୁନି ନୃପ ନଯନ କିରୀଟନ୍ହି ପରୀ ॥

ସୁନୁ ଖଗପତି ଅସ ସମୁଝି ପ୍ରସଙ୍ଗା। ବୁଧ ନହିଂ କରହିଂ ଅଧମ କର ସଙ୍ଗା ॥

କବି କୋବିଦ ଗାଵହିଂ ଅସି ନୀତୀ। ଖଲ ସନ କଲହ ନ ଭଲ ନହିଂ ପ୍ରୀତୀ ॥

ଉଦାସୀନ ନିତ ରହିଅ ଗୋସାଈଂ। ଖଲ ପରିହରିଅ ସ୍ଵାନ କୀ ନାଈମ୍ ॥

ମୈଂ ଖଲ ହୃଦଯଁ କପଟ କୁଟିଲାଈ। ଗୁର ହିତ କହି ନ ମୋହି ସୋହାଈ ॥

ଦୋ. ଏକ ବାର ହର ମନ୍ଦିର ଜପତ ରହେଉଁ ସିଵ ନାମ।

ଗୁର ଆଯୁ ଅଭିମାନ ତେଂ ଉଠି ନହିଂ କୀନ୍ହ ପ୍ରନାମ ॥ 106(କ) ॥

ସୋ ଦଯାଲ ନହିଂ କହେଉ କଛୁ ଉର ନ ରୋଷ ଲଵଲେସ।

ଅତି ଅଘ ଗୁର ଅପମାନତା ସହି ନହିଂ ସକେ ମହେସ ॥ 106(ଖ) ॥

ମନ୍ଦିର ମାଝ ଭୀ ନଭ ବାନୀ। ରେ ହତଭାଗ୍ଯ ଅଗ୍ଯ ଅଭିମାନୀ ॥

ଜଦ୍ଯପି ତଵ ଗୁର କେଂ ନହିଂ କ୍ରୋଧା। ଅତି କୃପାଲ ଚିତ ସମ୍ଯକ ବୋଧା ॥

ତଦପି ସାପ ସଠ ଦୈହୁଁ ତୋହୀ। ନୀତି ବିରୋଧ ସୋହାଇ ନ ମୋହୀ ॥

ଜୌଂ ନହିଂ ଦଣ୍ଡ କରୌଂ ଖଲ ତୋରା। ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ ଶ୍ରୁତିମାରଗ ମୋରା ॥

ଜେ ସଠ ଗୁର ସନ ଇରିଷା କରହୀଂ। ରୌରଵ ନରକ କୋଟି ଜୁଗ ପରହୀମ୍ ॥

ତ୍ରିଜଗ ଜୋନି ପୁନି ଧରହିଂ ସରୀରା। ଅଯୁତ ଜନ୍ମ ଭରି ପାଵହିଂ ପୀରା ॥

ବୈଠ ରହେସି ଅଜଗର ଇଵ ପାପୀ। ସର୍ପ ହୋହି ଖଲ ମଲ ମତି ବ୍ଯାପୀ ॥

ମହା ବିଟପ କୋଟର ମହୁଁ ଜାଈ ॥ ରହୁ ଅଧମାଧମ ଅଧଗତି ପାଈ ॥

ଦୋ. ହାହାକାର କୀନ୍ହ ଗୁର ଦାରୁନ ସୁନି ସିଵ ସାପ ॥

କମ୍ପିତ ମୋହି ବିଲୋକି ଅତି ଉର ଉପଜା ପରିତାପ ॥ 107(କ) ॥

କରି ଦଣ୍ଡଵତ ସପ୍ରେମ ଦ୍ଵିଜ ସିଵ ସନ୍ମୁଖ କର ଜୋରି।

ବିନଯ କରତ ଗଦଗଦ ସ୍ଵର ସମୁଝି ଘୋର ଗତି ମୋରି ॥ 107(ଖ) ॥

ନମାମୀଶମୀଶାନ ନିର୍ଵାଣରୂପଂ। ଵିମ୍ଭୁଂ ବ୍ଯାପକଂ ବ୍ରହ୍ମ ଵେଦସ୍ଵରୂପଂ।

ନିଜଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ନିର୍ଵିକଲ୍ପଂ ନିରୀଂହ। ଚିଦାକାଶମାକାଶଵାସଂ ଭଜେଽହମ୍ ॥

ନିରାକାରମୋଙ୍କାରମୂଲଂ ତୁରୀଯଂ। ଗିରା ଗ୍ଯାନ ଗୋତୀତମୀଶଂ ଗିରୀଶମ୍ ॥

କରାଲଂ ମହାକାଲ କାଲଂ କୃପାଲଂ। ଗୁଣାଗାର ସଂସାରପାରଂ ନତୋଽହମ୍ ॥

ତୁଷାରାଦ୍ରି ସଙ୍କାଶ ଗୌରଂ ଗଭୀରଂ। ମନୋଭୂତ କୋଟି ପ୍ରଭା ଶ୍ରୀ ଶରୀରମ୍ ॥

ସ୍ଫୁରନ୍ମୌଲି କଲ୍ଲୋଲିନୀ ଚାରୁ ଗଙ୍ଗା। ଲସଦ୍ଭାଲବାଲେନ୍ଦୁ କଣ୍ଠେ ଭୁଜଙ୍ଗା ॥

ଚଲତ୍କୁଣ୍ଡଲଂ ଭ୍ରୂ ସୁନେତ୍ରଂ ଵିଶାଲଂ। ପ୍ରସନ୍ନାନନଂ ନୀଲକଣ୍ଠଂ ଦଯାଲମ୍ ॥

ମୃଗାଧୀଶଚର୍ମାମ୍ବରଂ ମୁଣ୍ଡମାଲଂ। ପ୍ରିଯଂ ଶଙ୍କରଂ ସର୍ଵନାଥଂ ଭଜାମି ॥

ପ୍ରଚଣ୍ଡଂ ପ୍ରକୃଷ୍ଟଂ ପ୍ରଗଲ୍ଭଂ ପରେଶଂ। ଅଖଣ୍ଡଂ ଅଜଂ ଭାନୁକୋଟିପ୍ରକାଶମ୍ ॥

ତ୍ରଯଃଶୂଲ ନିର୍ମୂଲନଂ ଶୂଲପାଣିଂ। ଭଜେଽହଂ ଭଵାନୀପତିଂ ଭାଵଗମ୍ଯମ୍ ॥

କଲାତୀତ କଲ୍ଯାଣ କଲ୍ପାନ୍ତକାରୀ। ସଦା ସଜ୍ଜନାନ୍ଦଦାତା ପୁରାରୀ ॥

ଚିଦାନନ୍ଦସନ୍ଦୋହ ମୋହାପହାରୀ। ପ୍ରସୀଦ ପ୍ରସୀଦ ପ୍ରଭୋ ମନ୍ମଥାରୀ ॥

ନ ଯାଵଦ୍ ଉମାନାଥ ପାଦାରଵିନ୍ଦଂ। ଭଜନ୍ତୀହ ଲୋକେ ପରେ ଵା ନରାଣାମ୍ ॥

ନ ତାଵତ୍ସୁଖଂ ଶାନ୍ତି ସନ୍ତାପନାଶଂ। ପ୍ରସୀଦ ପ୍ରଭୋ ସର୍ଵଭୂତାଧିଵାସମ୍ ॥

ନ ଜାନାମି ଯୋଗଂ ଜପଂ ନୈଵ ପୂଜାଂ। ନତୋଽହଂ ସଦା ସର୍ଵଦା ଶମ୍ଭୁ ତୁଭ୍ଯମ୍ ॥

ଜରା ଜନ୍ମ ଦୁଃଖୌଘ ତାତପ୍ଯମାନଂ। ପ୍ରଭୋ ପାହି ଆପନ୍ନମାମୀଶ ଶମ୍ଭୋ ॥

ଶ୍ଲୋକ-ରୁଦ୍ରାଷ୍ଟକମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵିପ୍ରେଣ ହରତୋଷଯେ।

ଯେ ପଠନ୍ତି ନରା ଭକ୍ତ୍ଯା ତେଷାଂ ଶମ୍ଭୁଃ ପ୍ରସୀଦତି ॥ 9 ॥

ଦୋ. -ସୁନି ବିନତୀ ସର୍ବଗ୍ଯ ସିଵ ଦେଖି ବ୍ରିପ୍ର ଅନୁରାଗୁ।

ପୁନି ମନ୍ଦିର ନଭବାନୀ ଭି ଦ୍ଵିଜବର ବର ମାଗୁ ॥ 108(କ) ॥

ଜୌଂ ପ୍ରସନ୍ନ ପ୍ରଭୁ ମୋ ପର ନାଥ ଦୀନ ପର ନେହୁ।

ନିଜ ପଦ ଭଗତି ଦେଇ ପ୍ରଭୁ ପୁନି ଦୂସର ବର ଦେହୁ ॥ 108(ଖ) ॥

ତଵ ମାଯା ବସ ଜୀଵ ଜଡ़ ସନ୍ତତ ଫିରି ଭୁଲାନ।

ତେହି ପର କ୍ରୋଧ ନ କରିଅ ପ୍ରଭୁ କୃପା ସିନ୍ଧୁ ଭଗଵାନ ॥ 108(ଗ) ॥

ସଙ୍କର ଦୀନଦଯାଲ ଅବ ଏହି ପର ହୋହୁ କୃପାଲ।

ସାପ ଅନୁଗ୍ରହ ହୋଇ ଜେହିଂ ନାଥ ଥୋରେହୀଂ କାଲ ॥ 108(ଘ) ॥

ଏହି କର ହୋଇ ପରମ କଲ୍ଯାନା। ସୋଇ କରହୁ ଅବ କୃପାନିଧାନା ॥

ବିପ୍ରଗିରା ସୁନି ପରହିତ ସାନୀ। ଏଵମସ୍ତୁ ଇତି ଭି ନଭବାନୀ ॥

ଜଦପି କୀନ୍ହ ଏହିଂ ଦାରୁନ ପାପା। ମୈଂ ପୁନି ଦୀନ୍ହ କୋପ କରି ସାପା ॥

ତଦପି ତୁମ୍ହାର ସାଧୁତା ଦେଖୀ। କରିହୁଁ ଏହି ପର କୃପା ବିସେଷୀ ॥

ଛମାସୀଲ ଜେ ପର ଉପକାରୀ। ତେ ଦ୍ଵିଜ ମୋହି ପ୍ରିଯ ଜଥା ଖରାରୀ ॥

ମୋର ଶ୍ରାପ ଦ୍ଵିଜ ବ୍ଯର୍ଥ ନ ଜାଇହି। ଜନ୍ମ ସହସ ଅଵସ୍ଯ ଯହ ପାଇହି ॥

ଜନମତ ମରତ ଦୁସହ ଦୁଖ ହୋଈ। ଅହି ସ୍ଵଲ୍ପୁ ନହିଂ ବ୍ଯାପିହି ସୋଈ ॥

କଵନେଉଁ ଜନ୍ମ ମିଟିହି ନହିଂ ଗ୍ଯାନା। ସୁନହି ସୂଦ୍ର ମମ ବଚନ ପ୍ରଵାନା ॥

ରଘୁପତି ପୁରୀଂ ଜନ୍ମ ତବ ଭଯୂ। ପୁନି ତୈଂ ମମ ସେଵାଁ ମନ ଦଯୂ ॥

ପୁରୀ ପ୍ରଭାଵ ଅନୁଗ୍ରହ ମୋରେଂ। ରାମ ଭଗତି ଉପଜିହି ଉର ତୋରେମ୍ ॥

ସୁନୁ ମମ ବଚନ ସତ୍ଯ ଅବ ଭାଈ। ହରିତୋଷନ ବ୍ରତ ଦ୍ଵିଜ ସେଵକାଈ ॥

ଅବ ଜନି କରହି ବିପ୍ର ଅପମାନା। ଜାନେହୁ ସନ୍ତ ଅନନ୍ତ ସମାନା ॥

ଇନ୍ଦ୍ର କୁଲିସ ମମ ସୂଲ ବିସାଲା। କାଲଦଣ୍ଡ ହରି ଚକ୍ର କରାଲା ॥

ଜୋ ଇନ୍ହ କର ମାରା ନହିଂ ମରୀ। ବିପ୍ରଦ୍ରୋହ ପାଵକ ସୋ ଜରୀ ॥

ଅସ ବିବେକ ରାଖେହୁ ମନ ମାହୀଂ। ତୁମ୍ହ କହଁ ଜଗ ଦୁର୍ଲଭ କଛୁ ନାହୀମ୍ ॥

ଔରୁ ଏକ ଆସିଷା ମୋରୀ। ଅପ୍ରତିହତ ଗତି ହୋଇହି ତୋରୀ ॥

ଦୋ. ସୁନି ସିଵ ବଚନ ହରଷି ଗୁର ଏଵମସ୍ତୁ ଇତି ଭାଷି।

ମୋହି ପ୍ରବୋଧି ଗଯୁ ଗୃହ ସମ୍ଭୁ ଚରନ ଉର ରାଖି ॥ 109(କ) ॥

ପ୍ରେରିତ କାଲ ବିଧି ଗିରି ଜାଇ ଭଯୁଁ ମୈଂ ବ୍ଯାଲ।

ପୁନି ପ୍ରଯାସ ବିନୁ ସୋ ତନୁ ଜଜେଉଁ ଗେଁ କଛୁ କାଲ ॥ 109(ଖ) ॥

ଜୋଇ ତନୁ ଧରୁଁ ତଜୁଁ ପୁନି ଅନାଯାସ ହରିଜାନ।

ଜିମି ନୂତନ ପଟ ପହିରି ନର ପରିହରି ପୁରାନ ॥ 109(ଗ) ॥

ସିଵଁ ରାଖୀ ଶ୍ରୁତି ନୀତି ଅରୁ ମୈଂ ନହିଂ ପାଵା କ୍ଲେସ।

ଏହି ବିଧି ଧରେଉଁ ବିବିଧ ତନୁ ଗ୍ଯାନ ନ ଗଯୁ ଖଗେସ ॥ 109(ଘ) ॥

ତ୍ରିଜଗ ଦେଵ ନର ଜୋଇ ତନୁ ଧରୁଁ। ତହଁ ତହଁ ରାମ ଭଜନ ଅନୁସରୂଁ ॥

ଏକ ସୂଲ ମୋହି ବିସର ନ କ୍AU। ଗୁର କର କୋମଲ ସୀଲ ସୁଭ୍AU ॥

ଚରମ ଦେହ ଦ୍ଵିଜ କୈ ମୈଂ ପାଈ। ସୁର ଦୁର୍ଲଭ ପୁରାନ ଶ୍ରୁତି ଗାଈ ॥

ଖେଲୁଁ ତହୂଁ ବାଲକନ୍ହ ମୀଲା। କରୁଁ ସକଲ ରଘୁନାଯକ ଲୀଲା ॥

ପ୍ରୌଢ़ ଭେଁ ମୋହି ପିତା ପଢ़ଆଵା। ସମଝୁଁ ସୁନୁଁ ଗୁନୁଁ ନହିଂ ଭାଵା ॥

ମନ ତେ ସକଲ ବାସନା ଭାଗୀ। କେଵଲ ରାମ ଚରନ ଲଯ ଲାଗୀ ॥

କହୁ ଖଗେସ ଅସ କଵନ ଅଭାଗୀ। ଖରୀ ସେଵ ସୁରଧେନୁହି ତ୍ଯାଗୀ ॥

ପ୍ରେମ ମଗନ ମୋହି କଛୁ ନ ସୋହାଈ। ହାରେଉ ପିତା ପଢ़ଆଇ ପଢ़ଆଈ ॥

ଭେ କାଲବସ ଜବ ପିତୁ ମାତା। ମୈଂ ବନ ଗଯୁଁ ଭଜନ ଜନତ୍ରାତା ॥

ଜହଁ ଜହଁ ବିପିନ ମୁନୀସ୍ଵର ପାଵୁଁ। ଆଶ୍ରମ ଜାଇ ଜାଇ ସିରୁ ନାଵୁଁ ॥

ବୂଝତ ତିନ୍ହହି ରାମ ଗୁନ ଗାହା। କହହିଂ ସୁନୁଁ ହରଷିତ ଖଗନାହା ॥

ସୁନତ ଫିରୁଁ ହରି ଗୁନ ଅନୁବାଦା। ଅବ୍ଯାହତ ଗତି ସମ୍ଭୁ ପ୍ରସାଦା ॥

ଛୂଟୀ ତ୍ରିବିଧ ଈଷନା ଗାଢ़ଈ। ଏକ ଲାଲସା ଉର ଅତି ବାଢ़ଈ ॥

ରାମ ଚରନ ବାରିଜ ଜବ ଦେଖୌଂ। ତବ ନିଜ ଜନ୍ମ ସଫଲ କରି ଲେଖୌମ୍ ॥

ଜେହି ପୂଁଛୁଁ ସୋଇ ମୁନି ଅସ କହୀ। ଈସ୍ଵର ସର୍ବ ଭୂତମଯ ଅହୀ ॥

ନିର୍ଗୁନ ମତ ନହିଂ ମୋହି ସୋହାଈ। ସଗୁନ ବ୍ରହ୍ମ ରତି ଉର ଅଧିକାଈ ॥

ଦୋ. ଗୁର କେ ବଚନ ସୁରତି କରି ରାମ ଚରନ ମନୁ ଲାଗ।

ରଘୁପତି ଜସ ଗାଵତ ଫିରୁଁ ଛନ ଛନ ନଵ ଅନୁରାଗ ॥ 110(କ) ॥

ମେରୁ ସିଖର ବଟ ଛାଯାଁ ମୁନି ଲୋମସ ଆସୀନ।

ଦେଖି ଚରନ ସିରୁ ନାଯୁଁ ବଚନ କହେଉଁ ଅତି ଦୀନ ॥ 110(ଖ) ॥

ସୁନି ମମ ବଚନ ବିନୀତ ମୃଦୁ ମୁନି କୃପାଲ ଖଗରାଜ।

ମୋହି ସାଦର ପୂଁଛତ ଭେ ଦ୍ଵିଜ ଆଯହୁ କେହି କାଜ ॥ 110(ଗ) ॥

ତବ ମୈଂ କହା କୃପାନିଧି ତୁମ୍ହ ସର୍ବଗ୍ଯ ସୁଜାନ।

ସଗୁନ ବ୍ରହ୍ମ ଅଵରାଧନ ମୋହି କହହୁ ଭଗଵାନ ॥ 110(ଘ) ॥

ତବ ମୁନିଷ ରଘୁପତି ଗୁନ ଗାଥା। କହେ କଛୁକ ସାଦର ଖଗନାଥା ॥

ବ୍ରହ୍ମଗ୍ଯାନ ରତ ମୁନି ବିଗ୍ଯାନି। ମୋହି ପରମ ଅଧିକାରୀ ଜାନୀ ॥

ଲାଗେ କରନ ବ୍ରହ୍ମ ଉପଦେସା। ଅଜ ଅଦ୍ଵେତ ଅଗୁନ ହୃଦଯେସା ॥

ଅକଲ ଅନୀହ ଅନାମ ଅରୁପା। ଅନୁଭଵ ଗମ୍ଯ ଅଖଣ୍ଡ ଅନୂପା ॥

ମନ ଗୋତୀତ ଅମଲ ଅବିନାସୀ। ନିର୍ବିକାର ନିରଵଧି ସୁଖ ରାସୀ ॥

ସୋ ତୈଂ ତାହି ତୋହି ନହିଂ ଭେଦା। ବାରି ବୀଚି ଇଵ ଗାଵହି ବେଦା ॥

ବିବିଧ ଭାଁତି ମୋହି ମୁନି ସମୁଝାଵା। ନିର୍ଗୁନ ମତ ମମ ହୃଦଯଁ ନ ଆଵା ॥

ପୁନି ମୈଂ କହେଉଁ ନାଇ ପଦ ସୀସା। ସଗୁନ ଉପାସନ କହହୁ ମୁନୀସା ॥

ରାମ ଭଗତି ଜଲ ମମ ମନ ମୀନା। କିମି ବିଲଗାଇ ମୁନୀସ ପ୍ରବୀନା ॥

ସୋଇ ଉପଦେସ କହହୁ କରି ଦାଯା। ନିଜ ନଯନନ୍ହି ଦେଖୌଂ ରଘୁରାଯା ॥

ଭରି ଲୋଚନ ବିଲୋକି ଅଵଧେସା। ତବ ସୁନିହୁଁ ନିର୍ଗୁନ ଉପଦେସା ॥

ମୁନି ପୁନି କହି ହରିକଥା ଅନୂପା। ଖଣ୍ଡି ସଗୁନ ମତ ଅଗୁନ ନିରୂପା ॥

ତବ ମୈଂ ନିର୍ଗୁନ ମତ କର ଦୂରୀ। ସଗୁନ ନିରୂପୁଁ କରି ହଠ ଭୂରୀ ॥

ଉତ୍ତର ପ୍ରତିଉତ୍ତର ମୈଂ କୀନ୍ହା। ମୁନି ତନ ଭେ କ୍ରୋଧ କେ ଚୀନ୍ହା ॥

ସୁନୁ ପ୍ରଭୁ ବହୁତ ଅଵଗ୍ଯା କିଏଁ। ଉପଜ କ୍ରୋଧ ଗ୍ଯାନିନ୍ହ କେ ହିଏଁ ॥

ଅତି ସଙ୍ଘରଷନ ଜୌଂ କର କୋଈ। ଅନଲ ପ୍ରଗଟ ଚନ୍ଦନ ତେ ହୋଈ ॥

ଦୋ. -ବାରମ୍ବାର ସକୋପ ମୁନି କରି ନିରୁପନ ଗ୍ଯାନ।

ମୈଂ ଅପନେଂ ମନ ବୈଠ ତବ କରୁଁ ବିବିଧ ଅନୁମାନ ॥ 111(କ) ॥

କ୍ରୋଧ କି ଦ୍ଵେତବୁଦ୍ଧି ବିନୁ ଦ୍ଵୈତ କି ବିନୁ ଅଗ୍ଯାନ।

ମାଯାବସ ପରିଛିନ୍ନ ଜଡ़ ଜୀଵ କି ଈସ ସମାନ ॥ 111(ଖ) ॥

କବହୁଁ କି ଦୁଖ ସବ କର ହିତ ତାକେଂ। ତେହି କି ଦରିଦ୍ର ପରସ ମନି ଜାକେମ୍ ॥

ପରଦ୍ରୋହୀ କୀ ହୋହିଂ ନିସଙ୍କା। କାମୀ ପୁନି କି ରହହିଂ ଅକଲଙ୍କା ॥

ବଂସ କି ରହ ଦ୍ଵିଜ ଅନହିତ କୀନ୍ହେଂ। କର୍ମ କି ହୋହିଂ ସ୍ଵରୂପହି ଚୀନ୍ହେମ୍ ॥

କାହୂ ସୁମତି କି ଖଲ ସଁଗ ଜାମୀ। ସୁଭ ଗତି ପାଵ କି ପରତ୍ରିଯ ଗାମୀ ॥

ଭଵ କି ପରହିଂ ପରମାତ୍ମା ବିନ୍ଦକ। ସୁଖୀ କି ହୋହିଂ କବହୁଁ ହରିନିନ୍ଦକ ॥

ରାଜୁ କି ରହି ନୀତି ବିନୁ ଜାନେଂ। ଅଘ କି ରହହିଂ ହରିଚରିତ ବଖାନେମ୍ ॥

ପାଵନ ଜସ କି ପୁନ୍ଯ ବିନୁ ହୋଈ। ବିନୁ ଅଘ ଅଜସ କି ପାଵି କୋଈ ॥

ଲାଭୁ କି କିଛୁ ହରି ଭଗତି ସମାନା। ଜେହି ଗାଵହିଂ ଶ୍ରୁତି ସନ୍ତ ପୁରାନା ॥

ହାନି କି ଜଗ ଏହି ସମ କିଛୁ ଭାଈ। ଭଜିଅ ନ ରାମହି ନର ତନୁ ପାଈ ॥

ଅଘ କି ପିସୁନତା ସମ କଛୁ ଆନା। ଧର୍ମ କି ଦଯା ସରିସ ହରିଜାନା ॥

ଏହି ବିଧି ଅମିତି ଜୁଗୁତି ମନ ଗୁନୂଁ। ମୁନି ଉପଦେସ ନ ସାଦର ସୁନୂଁ ॥

ପୁନି ପୁନି ସଗୁନ ପଚ୍ଛ ମୈଂ ରୋପା। ତବ ମୁନି ବୋଲେଉ ବଚନ ସକୋପା ॥

ମୂଢ़ ପରମ ସିଖ ଦେଉଁ ନ ମାନସି। ଉତ୍ତର ପ୍ରତିଉତ୍ତର ବହୁ ଆନସି ॥

ସତ୍ଯ ବଚନ ବିସ୍ଵାସ ନ କରହୀ। ବାଯସ ଇଵ ସବହୀ ତେ ଡରହୀ ॥

ସଠ ସ୍ଵପଚ୍ଛ ତବ ହୃଦଯଁ ବିସାଲା। ସପଦି ହୋହି ପଚ୍ଛୀ ଚଣ୍ଡାଲା ॥

ଲୀନ୍ହ ଶ୍ରାପ ମୈଂ ସୀସ ଚଢ़ଆଈ। ନହିଂ କଛୁ ଭଯ ନ ଦୀନତା ଆଈ ॥

ଦୋ. ତୁରତ ଭଯୁଁ ମୈଂ କାଗ ତବ ପୁନି ମୁନି ପଦ ସିରୁ ନାଇ।

ସୁମିରି ରାମ ରଘୁବଂସ ମନି ହରଷିତ ଚଲେଉଁ ଉଡ़ଆଇ ॥ 112(କ) ॥

ଉମା ଜେ ରାମ ଚରନ ରତ ବିଗତ କାମ ମଦ କ୍ରୋଧ ॥

ନିଜ ପ୍ରଭୁମଯ ଦେଖହିଂ ଜଗତ କେହି ସନ କରହିଂ ବିରୋଧ ॥ 112(ଖ) ॥

ସୁନୁ ଖଗେସ ନହିଂ କଛୁ ରିଷି ଦୂଷନ। ଉର ପ୍ରେରକ ରଘୁବଂସ ବିଭୂଷନ ॥

କୃପାସିନ୍ଧୁ ମୁନି ମତି କରି ଭୋରୀ। ଲୀନ୍ହି ପ୍ରେମ ପରିଚ୍ଛା ମୋରୀ ॥

ମନ ବଚ କ୍ରମ ମୋହି ନିଜ ଜନ ଜାନା। ମୁନି ମତି ପୁନି ଫେରୀ ଭଗଵାନା ॥

ରିଷି ମମ ମହତ ସୀଲତା ଦେଖୀ। ରାମ ଚରନ ବିସ୍ଵାସ ବିସେଷୀ ॥

ଅତି ବିସମଯ ପୁନି ପୁନି ପଛିତାଈ। ସାଦର ମୁନି ମୋହି ଲୀନ୍ହ ବୋଲାଈ ॥

ମମ ପରିତୋଷ ବିବିଧ ବିଧି କୀନ୍ହା। ହରଷିତ ରାମମନ୍ତ୍ର ତବ ଦୀନ୍ହା ॥

ବାଲକରୂପ ରାମ କର ଧ୍ଯାନା। କହେଉ ମୋହି ମୁନି କୃପାନିଧାନା ॥

ସୁନ୍ଦର ସୁଖଦ ମିହି ଅତି ଭାଵା। ସୋ ପ୍ରଥମହିଂ ମୈଂ ତୁମ୍ହହି ସୁନାଵା ॥

ମୁନି ମୋହି କଛୁକ କାଲ ତହଁ ରାଖା। ରାମଚରିତମାନସ ତବ ଭାଷା ॥

ସାଦର ମୋହି ଯହ କଥା ସୁନାଈ। ପୁନି ବୋଲେ ମୁନି ଗିରା ସୁହାଈ ॥

ରାମଚରିତ ସର ଗୁପ୍ତ ସୁହାଵା। ସମ୍ଭୁ ପ୍ରସାଦ ତାତ ମୈଂ ପାଵା ॥

ତୋହି ନିଜ ଭଗତ ରାମ କର ଜାନୀ। ତାତେ ମୈଂ ସବ କହେଉଁ ବଖାନୀ ॥

ରାମ ଭଗତି ଜିନ୍ହ କେଂ ଉର ନାହୀଂ। କବହୁଁ ନ ତାତ କହିଅ ତିନ୍ହ ପାହୀମ୍ ॥

ମୁନି ମୋହି ବିବିଧ ଭାଁତି ସମୁଝାଵା। ମୈଂ ସପ୍ରେମ ମୁନି ପଦ ସିରୁ ନାଵା ॥

ନିଜ କର କମଲ ପରସି ମମ ସୀସା। ହରଷିତ ଆସିଷ ଦୀନ୍ହ ମୁନୀସା ॥

ରାମ ଭଗତି ଅବିରଲ ଉର ତୋରେଂ। ବସିହି ସଦା ପ୍ରସାଦ ଅବ ମୋରେମ୍ ॥

ଦୋ. -ସଦା ରାମ ପ୍ରିଯ ହୋହୁ ତୁମ୍ହ ସୁଭ ଗୁନ ଭଵନ ଅମାନ।

କାମରୂପ ଇଚ୍ଧାମରନ ଗ୍ଯାନ ବିରାଗ ନିଧାନ ॥ 113(କ) ॥

ଜେଂହିଂ ଆଶ୍ରମ ତୁମ୍ହ ବସବ ପୁନି ସୁମିରତ ଶ୍ରୀଭଗଵନ୍ତ।

ବ୍ଯାପିହି ତହଁ ନ ଅବିଦ୍ଯା ଜୋଜନ ଏକ ପ୍ରଜନ୍ତ ॥ 113(ଖ) ॥

କାଲ କର୍ମ ଗୁନ ଦୋଷ ସୁଭ୍AU। କଛୁ ଦୁଖ ତୁମ୍ହହି ନ ବ୍ଯାପିହି କ୍AU ॥

ରାମ ରହସ୍ଯ ଲଲିତ ବିଧି ନାନା। ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଗଟ ଇତିହାସ ପୁରାନା ॥

ବିନୁ ଶ୍ରମ ତୁମ୍ହ ଜାନବ ସବ ସୋଊ। ନିତ ନଵ ନେହ ରାମ ପଦ ହୋଊ ॥

ଜୋ ଇଚ୍ଛା କରିହହୁ ମନ ମାହୀଂ। ହରି ପ୍ରସାଦ କଛୁ ଦୁର୍ଲଭ ନାହୀମ୍ ॥

ସୁନି ମୁନି ଆସିଷ ସୁନୁ ମତିଧୀରା। ବ୍ରହ୍ମଗିରା ଭି ଗଗନ ଗଁଭୀରା ॥

ଏଵମସ୍ତୁ ତଵ ବଚ ମୁନି ଗ୍ଯାନୀ। ଯହ ମମ ଭଗତ କର୍ମ ମନ ବାନୀ ॥

ସୁନି ନଭଗିରା ହରଷ ମୋହି ଭଯୂ। ପ୍ରେମ ମଗନ ସବ ସଂସଯ ଗଯୂ ॥

କରି ବିନତୀ ମୁନି ଆଯସୁ ପାଈ। ପଦ ସରୋଜ ପୁନି ପୁନି ସିରୁ ନାଈ ॥

ହରଷ ସହିତ ଏହିଂ ଆଶ୍ରମ ଆଯୁଁ। ପ୍ରଭୁ ପ୍ରସାଦ ଦୁର୍ଲଭ ବର ପାଯୁଁ ॥

ଇହାଁ ବସତ ମୋହି ସୁନୁ ଖଗ ଈସା। ବୀତେ କଲପ ସାତ ଅରୁ ବୀସା ॥

କରୁଁ ସଦା ରଘୁପତି ଗୁନ ଗାନା। ସାଦର ସୁନହିଂ ବିହଙ୍ଗ ସୁଜାନା ॥

ଜବ ଜବ ଅଵଧପୁରୀଂ ରଘୁବୀରା। ଧରହିଂ ଭଗତ ହିତ ମନୁଜ ସରୀରା ॥

ତବ ତବ ଜାଇ ରାମ ପୁର ରହୂଁ। ସିସୁଲୀଲା ବିଲୋକି ସୁଖ ଲହୂଁ ॥

ପୁନି ଉର ରାଖି ରାମ ସିସୁରୂପା। ନିଜ ଆଶ୍ରମ ଆଵୁଁ ଖଗଭୂପା ॥

କଥା ସକଲ ମୈଂ ତୁମ୍ହହି ସୁନାଈ। କାଗ ଦେହ ଜେହିଂ କାରନ ପାଈ ॥

କହିଉଁ ତାତ ସବ ପ୍ରସ୍ନ ତୁମ୍ହାରୀ। ରାମ ଭଗତି ମହିମା ଅତି ଭାରୀ ॥

ଦୋ. ତାତେ ଯହ ତନ ମୋହି ପ୍ରିଯ ଭଯୁ ରାମ ପଦ ନେହ।

ନିଜ ପ୍ରଭୁ ଦରସନ ପାଯୁଁ ଗେ ସକଲ ସନ୍ଦେହ ॥ 114(କ) ॥

ମାସପାରାଯଣ, ଉନ୍ତୀସଵାଁ ଵିଶ୍ରାମ

ଭଗତି ପଚ୍ଛ ହଠ କରି ରହେଉଁ ଦୀନ୍ହି ମହାରିଷି ସାପ।

ମୁନି ଦୁର୍ଲଭ ବର ପାଯୁଁ ଦେଖହୁ ଭଜନ ପ୍ରତାପ ॥ 114(ଖ) ॥

ଜେ ଅସି ଭଗତି ଜାନି ପରିହରହୀଂ। କେଵଲ ଗ୍ଯାନ ହେତୁ ଶ୍ରମ କରହୀମ୍ ॥

ତେ ଜଡ़ କାମଧେନୁ ଗୃହଁ ତ୍ଯାଗୀ। ଖୋଜତ ଆକୁ ଫିରହିଂ ପଯ ଲାଗୀ ॥

ସୁନୁ ଖଗେସ ହରି ଭଗତି ବିହାଈ। ଜେ ସୁଖ ଚାହହିଂ ଆନ ଉପାଈ ॥

ତେ ସଠ ମହାସିନ୍ଧୁ ବିନୁ ତରନୀ। ପୈରି ପାର ଚାହହିଂ ଜଡ़ କରନୀ ॥

ସୁନି ଭସୁଣ୍ଡି କେ ବଚନ ଭଵାନୀ। ବୋଲେଉ ଗରୁଡ़ ହରଷି ମୃଦୁ ବାନୀ ॥

ତଵ ପ୍ରସାଦ ପ୍ରଭୁ ମମ ଉର ମାହୀଂ। ସଂସଯ ସୋକ ମୋହ ଭ୍ରମ ନାହୀମ୍ ॥

ସୁନେଉଁ ପୁନୀତ ରାମ ଗୁନ ଗ୍ରାମା। ତୁମ୍ହରୀ କୃପାଁ ଲହେଉଁ ବିଶ୍ରାମା ॥

ଏକ ବାତ ପ୍ରଭୁ ପୂଁଛୁଁ ତୋହୀ। କହହୁ ବୁଝାଇ କୃପାନିଧି ମୋହୀ ॥

କହହିଂ ସନ୍ତ ମୁନି ବେଦ ପୁରାନା। ନହିଂ କଛୁ ଦୁର୍ଲଭ ଗ୍ଯାନ ସମାନା ॥

ସୋଇ ମୁନି ତୁମ୍ହ ସନ କହେଉ ଗୋସାଈଂ। ନହିଂ ଆଦରେହୁ ଭଗତି କୀ ନାଈମ୍ ॥

ଗ୍ଯାନହି ଭଗତିହି ଅନ୍ତର କେତା। ସକଲ କହହୁ ପ୍ରଭୁ କୃପା ନିକେତା ॥

ସୁନି ଉରଗାରି ବଚନ ସୁଖ ମାନା। ସାଦର ବୋଲେଉ କାଗ ସୁଜାନା ॥

ଭଗତିହି ଗ୍ଯାନହି ନହିଂ କଛୁ ଭେଦା। ଉଭଯ ହରହିଂ ଭଵ ସମ୍ଭଵ ଖେଦା ॥

ନାଥ ମୁନୀସ କହହିଂ କଛୁ ଅନ୍ତର। ସାଵଧାନ ସୌ ସୁନୁ ବିହଙ୍ଗବର ॥

ଗ୍ଯାନ ବିରାଗ ଜୋଗ ବିଗ୍ଯାନା। ଏ ସବ ପୁରୁଷ ସୁନହୁ ହରିଜାନା ॥

ପୁରୁଷ ପ୍ରତାପ ପ୍ରବଲ ସବ ଭାଁତୀ। ଅବଲା ଅବଲ ସହଜ ଜଡ़ ଜାତୀ ॥

ଦୋ. -ପୁରୁଷ ତ୍ଯାଗି ସକ ନାରିହି ଜୋ ବିରକ୍ତ ମତି ଧୀର ॥

ନ ତୁ କାମୀ ବିଷଯାବସ ବିମୁଖ ଜୋ ପଦ ରଘୁବୀର ॥ 115(କ) ॥

ସୋ. ସୌ ମୁନି ଗ୍ଯାନନିଧାନ ମୃଗନଯନୀ ବିଧୁ ମୁଖ ନିରଖି।

ବିବସ ହୋଇ ହରିଜାନ ନାରି ବିଷ୍ନୁ ମାଯା ପ୍ରଗଟ ॥ 115(ଖ) ॥

ଇହାଁ ନ ପଚ୍ଛପାତ କଛୁ ରାଖୁଁ। ବେଦ ପୁରାନ ସନ୍ତ ମତ ଭାଷୁଁ ॥

ମୋହ ନ ନାରି ନାରି କେଂ ରୂପା। ପନ୍ନଗାରି ଯହ ରୀତି ଅନୂପା ॥

ମାଯା ଭଗତି ସୁନହୁ ତୁମ୍ହ ଦୋଊ। ନାରି ବର୍ଗ ଜାନି ସବ କୋଊ ॥

ପୁନି ରଘୁବୀରହି ଭଗତି ପିଆରୀ। ମାଯା ଖଲୁ ନର୍ତକୀ ବିଚାରୀ ॥

ଭଗତିହି ସାନୁକୂଲ ରଘୁରାଯା। ତାତେ ତେହି ଡରପତି ଅତି ମାଯା ॥

ରାମ ଭଗତି ନିରୁପମ ନିରୁପାଧୀ। ବସି ଜାସୁ ଉର ସଦା ଅବାଧୀ ॥

ତେହି ବିଲୋକି ମାଯା ସକୁଚାଈ। କରି ନ ସକି କଛୁ ନିଜ ପ୍ରଭୁତାଈ ॥

ଅସ ବିଚାରି ଜେ ମୁନି ବିଗ୍ଯାନୀ। ଜାଚହୀଂ ଭଗତି ସକଲ ସୁଖ ଖାନୀ ॥

ଦୋ. ଯହ ରହସ୍ଯ ରଘୁନାଥ କର ବେଗି ନ ଜାନି କୋଇ।

ଜୋ ଜାନି ରଘୁପତି କୃପାଁ ସପନେହୁଁ ମୋହ ନ ହୋଇ ॥ 116(କ) ॥

ଔରୁ ଗ୍ଯାନ ଭଗତି କର ଭେଦ ସୁନହୁ ସୁପ୍ରବୀନ।

ଜୋ ସୁନି ହୋଇ ରାମ ପଦ ପ୍ରୀତି ସଦା ଅବିଛୀନ ॥ 116(ଖ) ॥

ସୁନହୁ ତାତ ଯହ ଅକଥ କହାନୀ। ସମୁଝତ ବନି ନ ଜାଇ ବଖାନୀ ॥

ଈସ୍ଵର ଅଂସ ଜୀଵ ଅବିନାସୀ। ଚେତନ ଅମଲ ସହଜ ସୁଖ ରାସୀ ॥

ସୋ ମାଯାବସ ଭଯୁ ଗୋସାଈଂ। ବଁଧ୍ଯୋ କୀର ମରକଟ କୀ ନାଈ ॥

ଜଡ़ ଚେତନହି ଗ୍ରନ୍ଥି ପରି ଗୀ। ଜଦପି ମୃଷା ଛୂଟତ କଠିନୀ ॥

ତବ ତେ ଜୀଵ ଭଯୁ ସଂସାରୀ। ଛୂଟ ନ ଗ୍ରନ୍ଥି ନ ହୋଇ ସୁଖାରୀ ॥

ଶ୍ରୁତି ପୁରାନ ବହୁ କହେଉ ଉପାଈ। ଛୂଟ ନ ଅଧିକ ଅଧିକ ଅରୁଝାଈ ॥

ଜୀଵ ହୃଦଯଁ ତମ ମୋହ ବିସେଷୀ। ଗ୍ରନ୍ଥି ଛୂଟ କିମି ପରି ନ ଦେଖୀ ॥

ଅସ ସଞ୍ଜୋଗ ଈସ ଜବ କରୀ। ତବହୁଁ କଦାଚିତ ସୋ ନିରୁଅରୀ ॥

ସାତ୍ତ୍ଵିକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଧେନୁ ସୁହାଈ। ଜୌଂ ହରି କୃପାଁ ହୃଦଯଁ ବସ ଆଈ ॥

ଜପ ତପ ବ୍ରତ ଜମ ନିଯମ ଅପାରା। ଜେ ଶ୍ରୁତି କହ ସୁଭ ଧର୍ମ ଅଚାରା ॥

ତେଇ ତୃନ ହରିତ ଚରୈ ଜବ ଗାଈ। ଭାଵ ବଚ୍ଛ ସିସୁ ପାଇ ପେନ୍ହାଈ ॥

ନୋଇ ନିବୃତ୍ତି ପାତ୍ର ବିସ୍ଵାସା। ନିର୍ମଲ ମନ ଅହୀର ନିଜ ଦାସା ॥

ପରମ ଧର୍ମମଯ ପଯ ଦୁହି ଭାଈ। ଅଵଟୈ ଅନଲ ଅକାମ ବିହାଈ ॥

ତୋଷ ମରୁତ ତବ ଛମାଁ ଜୁଡ़ଆଵୈ। ଧୃତି ସମ ଜାଵନୁ ଦେଇ ଜମାଵୈ ॥

ମୁଦିତାଁ ମଥୈଂ ବିଚାର ମଥାନୀ। ଦମ ଅଧାର ରଜୁ ସତ୍ଯ ସୁବାନୀ ॥

ତବ ମଥି କାଢ़ଇ ଲେଇ ନଵନୀତା। ବିମଲ ବିରାଗ ସୁଭଗ ସୁପୁନୀତା ॥

ଦୋ. ଜୋଗ ଅଗିନି କରି ପ୍ରଗଟ ତବ କର୍ମ ସୁଭାସୁଭ ଲାଇ।

ବୁଦ୍ଧି ସିରାଵୈଂ ଗ୍ଯାନ ଘୃତ ମମତା ମଲ ଜରି ଜାଇ ॥ 117(କ) ॥

ତବ ବିଗ୍ଯାନରୂପିନି ବୁଦ୍ଧି ବିସଦ ଘୃତ ପାଇ।

ଚିତ୍ତ ଦିଆ ଭରି ଧରୈ ଦୃଢ़ ସମତା ଦିଅଟି ବନାଇ ॥ 117(ଖ) ॥

ତୀନି ଅଵସ୍ଥା ତୀନି ଗୁନ ତେହି କପାସ ତେଂ କାଢ़ଇ।

ତୂଲ ତୁରୀଯ ସଁଵାରି ପୁନି ବାତୀ କରୈ ସୁଗାଢ़ଇ ॥ 117(ଗ) ॥

ସୋ. ଏହି ବିଧି ଲେସୈ ଦୀପ ତେଜ ରାସି ବିଗ୍ଯାନମଯ ॥

ଜାତହିଂ ଜାସୁ ସମୀପ ଜରହିଂ ମଦାଦିକ ସଲଭ ସବ ॥ 117(ଘ) ॥

ସୋହମସ୍ମି ଇତି ବୃତ୍ତି ଅଖଣ୍ଡା। ଦୀପ ସିଖା ସୋଇ ପରମ ପ୍ରଚଣ୍ଡା ॥

ଆତମ ଅନୁଭଵ ସୁଖ ସୁପ୍ରକାସା। ତବ ଭଵ ମୂଲ ଭେଦ ଭ୍ରମ ନାସା ॥

ପ୍ରବଲ ଅବିଦ୍ଯା କର ପରିଵାରା। ମୋହ ଆଦି ତମ ମିଟି ଅପାରା ॥

ତବ ସୋଇ ବୁଦ୍ଧି ପାଇ ଉଁଜିଆରା। ଉର ଗୃହଁ ବୈଠି ଗ୍ରନ୍ଥି ନିରୁଆରା ॥

ଛୋରନ ଗ୍ରନ୍ଥି ପାଵ ଜୌଂ ସୋଈ। ତବ ଯହ ଜୀଵ କୃତାରଥ ହୋଈ ॥

ଛୋରତ ଗ୍ରନ୍ଥି ଜାନି ଖଗରାଯା। ବିଘ୍ନ ଅନେକ କରି ତବ ମାଯା ॥

ରିଦ୍ଧି ସିଦ୍ଧି ପ୍ରେରି ବହୁ ଭାଈ। ବୁଦ୍ଧହି ଲୋଭ ଦିଖାଵହିଂ ଆଈ ॥

କଲ ବଲ ଛଲ କରି ଜାହିଂ ସମୀପା। ଅଞ୍ଚଲ ବାତ ବୁଝାଵହିଂ ଦୀପା ॥

ହୋଇ ବୁଦ୍ଧି ଜୌଂ ପରମ ସଯାନୀ। ତିନ୍ହ ତନ ଚିତଵ ନ ଅନହିତ ଜାନୀ ॥

ଜୌଂ ତେହି ବିଘ୍ନ ବୁଦ୍ଧି ନହିଂ ବାଧୀ। ତୌ ବହୋରି ସୁର କରହିଂ ଉପାଧୀ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରୀଂ ଦ୍ଵାର ଝରୋଖା ନାନା। ତହଁ ତହଁ ସୁର ବୈଠେ କରି ଥାନା ॥

ଆଵତ ଦେଖହିଂ ବିଷଯ ବଯାରୀ। ତେ ହଠି ଦେହୀ କପାଟ ଉଘାରୀ ॥

ଜବ ସୋ ପ୍ରଭଞ୍ଜନ ଉର ଗୃହଁ ଜାଈ। ତବହିଂ ଦୀପ ବିଗ୍ଯାନ ବୁଝାଈ ॥

ଗ୍ରନ୍ଥି ନ ଛୂଟି ମିଟା ସୋ ପ୍ରକାସା। ବୁଦ୍ଧି ବିକଲ ଭି ବିଷଯ ବତାସା ॥

ଇନ୍ଦ୍ରିନ୍ହ ସୁରନ୍ହ ନ ଗ୍ଯାନ ସୋହାଈ। ବିଷଯ ଭୋଗ ପର ପ୍ରୀତି ସଦାଈ ॥

ବିଷଯ ସମୀର ବୁଦ୍ଧି କୃତ ଭୋରୀ। ତେହି ବିଧି ଦୀପ କୋ ବାର ବହୋରୀ ॥

ଦୋ. ତବ ଫିରି ଜୀଵ ବିବିଧ ବିଧି ପାଵି ସଂସୃତି କ୍ଲେସ।

ହରି ମାଯା ଅତି ଦୁସ୍ତର ତରି ନ ଜାଇ ବିହଗେସ ॥ 118(କ) ॥

କହତ କଠିନ ସମୁଝତ କଠିନ ସାଧନ କଠିନ ବିବେକ।

ହୋଇ ଘୁନାଚ୍ଛର ନ୍ଯାଯ ଜୌଂ ପୁନି ପ୍ରତ୍ଯୂହ ଅନେକ ॥ 118(ଖ) ॥

ଗ୍ଯାନ ପନ୍ଥ କୃପାନ କୈ ଧାରା। ପରତ ଖଗେସ ହୋଇ ନହିଂ ବାରା ॥

ଜୋ ନିର୍ବିଘ୍ନ ପନ୍ଥ ନିର୍ବହୀ। ସୋ କୈଵଲ୍ଯ ପରମ ପଦ ଲହୀ ॥

ଅତି ଦୁର୍ଲଭ କୈଵଲ୍ଯ ପରମ ପଦ। ସନ୍ତ ପୁରାନ ନିଗମ ଆଗମ ବଦ ॥

ରାମ ଭଜତ ସୋଇ ମୁକୁତି ଗୋସାଈ। ଅନିଚ୍ଛିତ ଆଵି ବରିଆଈ ॥

ଜିମି ଥଲ ବିନୁ ଜଲ ରହି ନ ସକାଈ। କୋଟି ଭାଁତି କୌ କରୈ ଉପାଈ ॥

ତଥା ମୋଚ୍ଛ ସୁଖ ସୁନୁ ଖଗରାଈ। ରହି ନ ସକି ହରି ଭଗତି ବିହାଈ ॥

ଅସ ବିଚାରି ହରି ଭଗତ ସଯାନେ। ମୁକ୍ତି ନିରାଦର ଭଗତି ଲୁଭାନେ ॥

ଭଗତି କରତ ବିନୁ ଜତନ ପ୍ରଯାସା। ସଂସୃତି ମୂଲ ଅବିଦ୍ଯା ନାସା ॥

ଭୋଜନ କରିଅ ତୃପିତି ହିତ ଲାଗୀ। ଜିମି ସୋ ଅସନ ପଚଵୈ ଜଠରାଗୀ ॥

ଅସି ହରିଭଗତି ସୁଗମ ସୁଖଦାଈ। କୋ ଅସ ମୂଢ़ ନ ଜାହି ସୋହାଈ ॥

ଦୋ. ସେଵକ ସେବ୍ଯ ଭାଵ ବିନୁ ଭଵ ନ ତରିଅ ଉରଗାରି ॥

ଭଜହୁ ରାମ ପଦ ପଙ୍କଜ ଅସ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ବିଚାରି ॥ 119(କ) ॥

ଜୋ ଚେତନ କହଁ ଜ़ଡ़ କରି ଜ़ଡ़ହି କରି ଚୈତନ୍ଯ।

ଅସ ସମର୍ଥ ରଘୁନାଯକହିଂ ଭଜହିଂ ଜୀଵ ତେ ଧନ୍ଯ ॥ 119(ଖ) ॥

କହେଉଁ ଗ୍ଯାନ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ବୁଝାଈ। ସୁନହୁ ଭଗତି ମନି କୈ ପ୍ରଭୁତାଈ ॥

ରାମ ଭଗତି ଚିନ୍ତାମନି ସୁନ୍ଦର। ବସି ଗରୁଡ़ ଜାକେ ଉର ଅନ୍ତର ॥

ପରମ ପ୍ରକାସ ରୂପ ଦିନ ରାତୀ। ନହିଂ କଛୁ ଚହିଅ ଦିଆ ଘୃତ ବାତୀ ॥

ମୋହ ଦରିଦ୍ର ନିକଟ ନହିଂ ଆଵା। ଲୋଭ ବାତ ନହିଂ ତାହି ବୁଝାଵା ॥

ପ୍ରବଲ ଅବିଦ୍ଯା ତମ ମିଟି ଜାଈ। ହାରହିଂ ସକଲ ସଲଭ ସମୁଦାଈ ॥

ଖଲ କାମାଦି ନିକଟ ନହିଂ ଜାହୀଂ। ବସି ଭଗତି ଜାକେ ଉର ମାହୀମ୍ ॥

ଗରଲ ସୁଧାସମ ଅରି ହିତ ହୋଈ। ତେହି ମନି ବିନୁ ସୁଖ ପାଵ ନ କୋଈ ॥

ବ୍ଯାପହିଂ ମାନସ ରୋଗ ନ ଭାରୀ। ଜିନ୍ହ କେ ବସ ସବ ଜୀଵ ଦୁଖାରୀ ॥

ରାମ ଭଗତି ମନି ଉର ବସ ଜାକେଂ। ଦୁଖ ଲଵଲେସ ନ ସପନେହୁଁ ତାକେମ୍ ॥

ଚତୁର ସିରୋମନି ତେଇ ଜଗ ମାହୀଂ। ଜେ ମନି ଲାଗି ସୁଜତନ କରାହୀମ୍ ॥

ସୋ ମନି ଜଦପି ପ୍ରଗଟ ଜଗ ଅହୀ। ରାମ କୃପା ବିନୁ ନହିଂ କୌ ଲହୀ ॥

ସୁଗମ ଉପାଯ ପାଇବେ କେରେ। ନର ହତଭାଗ୍ଯ ଦେହିଂ ଭଟମେରେ ॥

ପାଵନ ପର୍ବତ ବେଦ ପୁରାନା। ରାମ କଥା ରୁଚିରାକର ନାନା ॥

ମର୍ମୀ ସଜ୍ଜନ ସୁମତି କୁଦାରୀ। ଗ୍ଯାନ ବିରାଗ ନଯନ ଉରଗାରୀ ॥

ଭାଵ ସହିତ ଖୋଜି ଜୋ ପ୍ରାନୀ। ପାଵ ଭଗତି ମନି ସବ ସୁଖ ଖାନୀ ॥

ମୋରେଂ ମନ ପ୍ରଭୁ ଅସ ବିସ୍ଵାସା। ରାମ ତେ ଅଧିକ ରାମ କର ଦାସା ॥

ରାମ ସିନ୍ଧୁ ଘନ ସଜ୍ଜନ ଧୀରା। ଚନ୍ଦନ ତରୁ ହରି ସନ୍ତ ସମୀରା ॥

ସବ କର ଫଲ ହରି ଭଗତି ସୁହାଈ। ସୋ ବିନୁ ସନ୍ତ ନ କାହୂଁ ପାଈ ॥

ଅସ ବିଚାରି ଜୋଇ କର ସତସଙ୍ଗା। ରାମ ଭଗତି ତେହି ସୁଲଭ ବିହଙ୍ଗା ॥

ଦୋ. ବ୍ରହ୍ମ ପଯୋନିଧି ମନ୍ଦର ଗ୍ଯାନ ସନ୍ତ ସୁର ଆହିଂ।

କଥା ସୁଧା ମଥି କାଢ़ହିଂ ଭଗତି ମଧୁରତା ଜାହିମ୍ ॥ 120(କ) ॥

ବିରତି ଚର୍ମ ଅସି ଗ୍ଯାନ ମଦ ଲୋଭ ମୋହ ରିପୁ ମାରି।

ଜଯ ପାଇଅ ସୋ ହରି ଭଗତି ଦେଖୁ ଖଗେସ ବିଚାରି ॥ 120(ଖ) ॥

ପୁନି ସପ୍ରେମ ବୋଲେଉ ଖଗର୍AU। ଜୌଂ କୃପାଲ ମୋହି ଊପର ଭ୍AU ॥

ନାଥ ମୋହି ନିଜ ସେଵକ ଜାନୀ। ସପ୍ତ ପ୍ରସ୍ନ କହହୁ ବଖାନୀ ॥

ପ୍ରଥମହିଂ କହହୁ ନାଥ ମତିଧୀରା। ସବ ତେ ଦୁର୍ଲଭ କଵନ ସରୀରା ॥

ବଡ़ ଦୁଖ କଵନ କଵନ ସୁଖ ଭାରୀ। ସୌ ସଞ୍ଛେପହିଂ କହହୁ ବିଚାରୀ ॥

ସନ୍ତ ଅସନ୍ତ ମରମ ତୁମ୍ହ ଜାନହୁ। ତିନ୍ହ କର ସହଜ ସୁଭାଵ ବଖାନହୁ ॥

କଵନ ପୁନ୍ଯ ଶ୍ରୁତି ବିଦିତ ବିସାଲା। କହହୁ କଵନ ଅଘ ପରମ କରାଲା ॥

ମାନସ ରୋଗ କହହୁ ସମୁଝାଈ। ତୁମ୍ହ ସର୍ବଗ୍ଯ କୃପା ଅଧିକାଈ ॥

ତାତ ସୁନହୁ ସାଦର ଅତି ପ୍ରୀତୀ। ମୈଂ ସଞ୍ଛେପ କହୁଁ ଯହ ନୀତୀ ॥

ନର ତନ ସମ ନହିଂ କଵନିଉ ଦେହୀ। ଜୀଵ ଚରାଚର ଜାଚତ ତେହୀ ॥

ନରକ ସ୍ଵର୍ଗ ଅପବର୍ଗ ନିସେନୀ। ଗ୍ଯାନ ବିରାଗ ଭଗତି ସୁଭ ଦେନୀ ॥

ସୋ ତନୁ ଧରି ହରି ଭଜହିଂ ନ ଜେ ନର। ହୋହିଂ ବିଷଯ ରତ ମନ୍ଦ ମନ୍ଦ ତର ॥

କାଁଚ କିରିଚ ବଦଲେଂ ତେ ଲେହୀ। କର ତେ ଡାରି ପରସ ମନି ଦେହୀମ୍ ॥

ନହିଂ ଦରିଦ୍ର ସମ ଦୁଖ ଜଗ ମାହୀଂ। ସନ୍ତ ମିଲନ ସମ ସୁଖ ଜଗ ନାହୀମ୍ ॥

ପର ଉପକାର ବଚନ ମନ କାଯା। ସନ୍ତ ସହଜ ସୁଭାଉ ଖଗରାଯା ॥

ସନ୍ତ ସହହିଂ ଦୁଖ ପରହିତ ଲାଗୀ। ପରଦୁଖ ହେତୁ ଅସନ୍ତ ଅଭାଗୀ ॥

ଭୂର୍ଜ ତରୂ ସମ ସନ୍ତ କୃପାଲା। ପରହିତ ନିତି ସହ ବିପତି ବିସାଲା ॥

ସନ ଇଵ ଖଲ ପର ବନ୍ଧନ କରୀ। ଖାଲ କଢ़ଆଇ ବିପତି ସହି ମରୀ ॥

ଖଲ ବିନୁ ସ୍ଵାରଥ ପର ଅପକାରୀ। ଅହି ମୂଷକ ଇଵ ସୁନୁ ଉରଗାରୀ ॥

ପର ସମ୍ପଦା ବିନାସି ନସାହୀଂ। ଜିମି ସସି ହତି ହିମ ଉପଲ ବିଲାହୀମ୍ ॥

ଦୁଷ୍ଟ ଉଦଯ ଜଗ ଆରତି ହେତୂ। ଜଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଧମ ଗ୍ରହ କେତୂ ॥

ସନ୍ତ ଉଦଯ ସନ୍ତତ ସୁଖକାରୀ। ବିସ୍ଵ ସୁଖଦ ଜିମି ଇନ୍ଦୁ ତମାରୀ ॥

ପରମ ଧର୍ମ ଶ୍ରୁତି ବିଦିତ ଅହିଂସା। ପର ନିନ୍ଦା ସମ ଅଘ ନ ଗରୀସା ॥

ହର ଗୁର ନିନ୍ଦକ ଦାଦୁର ହୋଈ। ଜନ୍ମ ସହସ୍ର ପାଵ ତନ ସୋଈ ॥

ଦ୍ଵିଜ ନିନ୍ଦକ ବହୁ ନରକ ଭୋଗକରି। ଜଗ ଜନମି ବାଯସ ସରୀର ଧରି ॥

ସୁର ଶ୍ରୁତି ନିନ୍ଦକ ଜେ ଅଭିମାନୀ। ରୌରଵ ନରକ ପରହିଂ ତେ ପ୍ରାନୀ ॥

ହୋହିଂ ଉଲୂକ ସନ୍ତ ନିନ୍ଦା ରତ। ମୋହ ନିସା ପ୍ରିଯ ଗ୍ଯାନ ଭାନୁ ଗତ ॥

ସବ କେ ନିନ୍ଦା ଜେ ଜଡ़ କରହୀଂ। ତେ ଚମଗାଦୁର ହୋଇ ଅଵତରହୀମ୍ ॥

ସୁନହୁ ତାତ ଅବ ମାନସ ରୋଗା। ଜିନ୍ହ ତେ ଦୁଖ ପାଵହିଂ ସବ ଲୋଗା ॥

ମୋହ ସକଲ ବ୍ଯାଧିନ୍ହ କର ମୂଲା। ତିନ୍ହ ତେ ପୁନି ଉପଜହିଂ ବହୁ ସୂଲା ॥

କାମ ବାତ କଫ ଲୋଭ ଅପାରା। କ୍ରୋଧ ପିତ୍ତ ନିତ ଛାତୀ ଜାରା ॥

ପ୍ରୀତି କରହିଂ ଜୌଂ ତୀନିଉ ଭାଈ। ଉପଜି ସନ୍ଯପାତ ଦୁଖଦାଈ ॥

ବିଷଯ ମନୋରଥ ଦୁର୍ଗମ ନାନା। ତେ ସବ ସୂଲ ନାମ କୋ ଜାନା ॥

ମମତା ଦାଦୁ କଣ୍ଡୁ ଇରଷାଈ। ହରଷ ବିଷାଦ ଗରହ ବହୁତାଈ ॥

ପର ସୁଖ ଦେଖି ଜରନି ସୋଇ ଛୀ। କୁଷ୍ଟ ଦୁଷ୍ଟତା ମନ କୁଟିଲୀ ॥

ଅହଙ୍କାର ଅତି ଦୁଖଦ ଡମରୁଆ। ଦମ୍ଭ କପଟ ମଦ ମାନ ନେହରୁଆ ॥

ତୃସ୍ନା ଉଦରବୃଦ୍ଧି ଅତି ଭାରୀ। ତ୍ରିବିଧ ଈଷନା ତରୁନ ତିଜାରୀ ॥

ଜୁଗ ବିଧି ଜ୍ଵର ମତ୍ସର ଅବିବେକା। କହଁ ଲାଗି କହୌଂ କୁରୋଗ ଅନେକା ॥

ଦୋ. ଏକ ବ୍ଯାଧି ବସ ନର ମରହିଂ ଏ ଅସାଧି ବହୁ ବ୍ଯାଧି।

ପୀଡ़ହିଂ ସନ୍ତତ ଜୀଵ କହୁଁ ସୋ କିମି ଲହୈ ସମାଧି ॥ 121(କ) ॥

ନେମ ଧର୍ମ ଆଚାର ତପ ଗ୍ଯାନ ଜଗ୍ଯ ଜପ ଦାନ।

ଭେଷଜ ପୁନି କୋଟିନ୍ହ ନହିଂ ରୋଗ ଜାହିଂ ହରିଜାନ ॥ 121(ଖ) ॥

ଏହି ବିଧି ସକଲ ଜୀଵ ଜଗ ରୋଗୀ। ସୋକ ହରଷ ଭଯ ପ୍ରୀତି ବିଯୋଗୀ ॥

ମାନକ ରୋଗ କଛୁକ ମୈଂ ଗାଏ। ହହିଂ ସବ କେଂ ଲଖି ବିରଲେନ୍ହ ପାଏ ॥

ଜାନେ ତେ ଛୀଜହିଂ କଛୁ ପାପୀ। ନାସ ନ ପାଵହିଂ ଜନ ପରିତାପୀ ॥

ବିଷଯ କୁପଥ୍ଯ ପାଇ ଅଙ୍କୁରେ। ମୁନିହୁ ହୃଦଯଁ କା ନର ବାପୁରେ ॥

ରାମ କୃପାଁ ନାସହି ସବ ରୋଗା। ଜୌଂ ଏହି ଭାଁତି ବନୈ ସଂଯୋଗା ॥

ସଦଗୁର ବୈଦ ବଚନ ବିସ୍ଵାସା। ସଞ୍ଜମ ଯହ ନ ବିଷଯ କୈ ଆସା ॥

ରଘୁପତି ଭଗତି ସଜୀଵନ ମୂରୀ। ଅନୂପାନ ଶ୍ରଦ୍ଧା ମତି ପୂରୀ ॥

ଏହି ବିଧି ଭଲେହିଂ ସୋ ରୋଗ ନସାହୀଂ। ନାହିଂ ତ ଜତନ କୋଟି ନହିଂ ଜାହୀମ୍ ॥

ଜାନିଅ ତବ ମନ ବିରୁଜ ଗୋସାଁଈ। ଜବ ଉର ବଲ ବିରାଗ ଅଧିକାଈ ॥

ସୁମତି ଛୁଧା ବାଢ़ଇ ନିତ ନୀ। ବିଷଯ ଆସ ଦୁର୍ବଲତା ଗୀ ॥

ବିମଲ ଗ୍ଯାନ ଜଲ ଜବ ସୋ ନହାଈ। ତବ ରହ ରାମ ଭଗତି ଉର ଛାଈ ॥

ସିଵ ଅଜ ସୁକ ସନକାଦିକ ନାରଦ। ଜେ ମୁନି ବ୍ରହ୍ମ ବିଚାର ବିସାରଦ ॥

ସବ କର ମତ ଖଗନାଯକ ଏହା। କରିଅ ରାମ ପଦ ପଙ୍କଜ ନେହା ॥

ଶ୍ରୁତି ପୁରାନ ସବ ଗ୍ରନ୍ଥ କହାହୀଂ। ରଘୁପତି ଭଗତି ବିନା ସୁଖ ନାହୀମ୍ ॥

କମଠ ପୀଠ ଜାମହିଂ ବରୁ ବାରା। ବନ୍ଧ୍ଯା ସୁତ ବରୁ କାହୁହି ମାରା ॥

ଫୂଲହିଂ ନଭ ବରୁ ବହୁବିଧି ଫୂଲା। ଜୀଵ ନ ଲହ ସୁଖ ହରି ପ୍ରତିକୂଲା ॥

ତୃଷା ଜାଇ ବରୁ ମୃଗଜଲ ପାନା। ବରୁ ଜାମହିଂ ସସ ସୀସ ବିଷାନା ॥

ଅନ୍ଧକାରୁ ବରୁ ରବିହି ନସାଵୈ। ରାମ ବିମୁଖ ନ ଜୀଵ ସୁଖ ପାଵୈ ॥

ହିମ ତେ ଅନଲ ପ୍ରଗଟ ବରୁ ହୋଈ। ବିମୁଖ ରାମ ସୁଖ ପାଵ ନ କୋଈ ॥

ଦୋ0=ବାରି ମଥେଂ ଘୃତ ହୋଇ ବରୁ ସିକତା ତେ ବରୁ ତେଲ।

ବିନୁ ହରି ଭଜନ ନ ଭଵ ତରିଅ ଯହ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅପେଲ ॥ 122(କ) ॥

ମସକହି କରି ବିଂରଞ୍ଚି ପ୍ରଭୁ ଅଜହି ମସକ ତେ ହୀନ।

ଅସ ବିଚାରି ତଜି ସଂସଯ ରାମହି ଭଜହିଂ ପ୍ରବୀନ ॥ 122(ଖ) ॥

ଶ୍ଲୋକ- ଵିନିଚ୍ଶ୍ରିତଂ ଵଦାମି ତେ ନ ଅନ୍ଯଥା ଵଚାଂସି ମେ।

ହରିଂ ନରା ଭଜନ୍ତି ଯେଽତିଦୁସ୍ତରଂ ତରନ୍ତି ତେ ॥ 122(ଗ) ॥

କହେଉଁ ନାଥ ହରି ଚରିତ ଅନୂପା। ବ୍ଯାସ ସମାସ ସ୍ଵମତି ଅନୁରୁପା ॥

ଶ୍ରୁତି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଇହି ଉରଗାରୀ। ରାମ ଭଜିଅ ସବ କାଜ ବିସାରୀ ॥

ପ୍ରଭୁ ରଘୁପତି ତଜି ସେଇଅ କାହୀ। ମୋହି ସେ ସଠ ପର ମମତା ଜାହୀ ॥

ତୁମ୍ହ ବିଗ୍ଯାନରୂପ ନହିଂ ମୋହା। ନାଥ କୀନ୍ହି ମୋ ପର ଅତି ଛୋହା ॥

ପୂଛିହୁଁ ରାମ କଥା ଅତି ପାଵନି। ସୁକ ସନକାଦି ସମ୍ଭୁ ମନ ଭାଵନି ॥

ସତ ସଙ୍ଗତି ଦୁର୍ଲଭ ସଂସାରା। ନିମିଷ ଦଣ୍ଡ ଭରି ଏକୁ ବାରା ॥

ଦେଖୁ ଗରୁଡ़ ନିଜ ହୃଦଯଁ ବିଚାରୀ। ମୈଂ ରଘୁବୀର ଭଜନ ଅଧିକାରୀ ॥

ସକୁନାଧମ ସବ ଭାଁତି ଅପାଵନ। ପ୍ରଭୁ ମୋହି କୀନ୍ହ ବିଦିତ ଜଗ ପାଵନ ॥

ଦୋ. ଆଜୁ ଧନ୍ଯ ମୈଂ ଧନ୍ଯ ଅତି ଜଦ୍ଯପି ସବ ବିଧି ହୀନ।

ନିଜ ଜନ ଜାନି ରାମ ମୋହି ସନ୍ତ ସମାଗମ ଦୀନ ॥ 123(କ) ॥

ନାଥ ଜଥାମତି ଭାଷେଉଁ ରାଖେଉଁ ନହିଂ କଛୁ ଗୋଇ।

ଚରିତ ସିନ୍ଧୁ ରଘୁନାଯକ ଥାହ କି ପାଵି କୋଇ ॥ 123 ॥

ସୁମିରି ରାମ କେ ଗୁନ ଗନ ନାନା। ପୁନି ପୁନି ହରଷ ଭୁସୁଣ୍ଡି ସୁଜାନା ॥

ମହିମା ନିଗମ ନେତି କରି ଗାଈ। ଅତୁଲିତ ବଲ ପ୍ରତାପ ପ୍ରଭୁତାଈ ॥

ସିଵ ଅଜ ପୂଜ୍ଯ ଚରନ ରଘୁରାଈ। ମୋ ପର କୃପା ପରମ ମୃଦୁଲାଈ ॥

ଅସ ସୁଭାଉ କହୁଁ ସୁନୁଁ ନ ଦେଖୁଁ। କେହି ଖଗେସ ରଘୁପତି ସମ ଲେଖୁଁ ॥

ସାଧକ ସିଦ୍ଧ ବିମୁକ୍ତ ଉଦାସୀ। କବି କୋବିଦ କୃତଗ୍ଯ ସନ୍ନ୍ଯାସୀ ॥

ଜୋଗୀ ସୂର ସୁତାପସ ଗ୍ଯାନୀ। ଧର୍ମ ନିରତ ପଣ୍ଡିତ ବିଗ୍ଯାନୀ ॥

ତରହିଂ ନ ବିନୁ ସୀଁ ମମ ସ୍ଵାମୀ। ରାମ ନମାମି ନମାମି ନମାମୀ ॥

ସରନ ଗେଁ ମୋ ସେ ଅଘ ରାସୀ। ହୋହିଂ ସୁଦ୍ଧ ନମାମି ଅବିନାସୀ ॥

ଦୋ. ଜାସୁ ନାମ ଭଵ ଭେଷଜ ହରନ ଘୋର ତ୍ରଯ ସୂଲ।

ସୋ କୃପାଲୁ ମୋହି ତୋ ପର ସଦା ରହୁ ଅନୁକୂଲ ॥ 124(କ) ॥

ସୁନି ଭୁସୁଣ୍ଡି କେ ବଚନ ସୁଭ ଦେଖି ରାମ ପଦ ନେହ।

ବୋଲେଉ ପ୍ରେମ ସହିତ ଗିରା ଗରୁଡ़ ବିଗତ ସନ୍ଦେହ ॥ 124(ଖ) ॥

ମୈ କୃତ୍କୃତ୍ଯ ଭଯୁଁ ତଵ ବାନୀ। ସୁନି ରଘୁବୀର ଭଗତି ରସ ସାନୀ ॥

ରାମ ଚରନ ନୂତନ ରତି ଭୀ। ମାଯା ଜନିତ ବିପତି ସବ ଗୀ ॥

ମୋହ ଜଲଧି ବୋହିତ ତୁମ୍ହ ଭେ। ମୋ କହଁ ନାଥ ବିବିଧ ସୁଖ ଦେ ॥

ମୋ ପହିଂ ହୋଇ ନ ପ୍ରତି ଉପକାରା। ବନ୍ଦୁଁ ତଵ ପଦ ବାରହିଂ ବାରା ॥

ପୂରନ କାମ ରାମ ଅନୁରାଗୀ। ତୁମ୍ହ ସମ ତାତ ନ କୌ ବଡ़ଭାଗୀ ॥

ସନ୍ତ ବିଟପ ସରିତା ଗିରି ଧରନୀ। ପର ହିତ ହେତୁ ସବନ୍ହ କୈ କରନୀ ॥

ସନ୍ତ ହୃଦଯ ନଵନୀତ ସମାନା। କହା କବିନ୍ହ ପରି କହୈ ନ ଜାନା ॥

ନିଜ ପରିତାପ ଦ୍ରଵି ନଵନୀତା। ପର ଦୁଖ ଦ୍ରଵହିଂ ସନ୍ତ ସୁପୁନୀତା ॥

ଜୀଵନ ଜନ୍ମ ସୁଫଲ ମମ ଭଯୂ। ତଵ ପ୍ରସାଦ ସଂସଯ ସବ ଗଯୂ ॥

ଜାନେହୁ ସଦା ମୋହି ନିଜ କିଙ୍କର। ପୁନି ପୁନି ଉମା କହି ବିହଙ୍ଗବର ॥

ଦୋ. ତାସୁ ଚରନ ସିରୁ ନାଇ କରି ପ୍ରେମ ସହିତ ମତିଧୀର।

ଗଯୁ ଗରୁଡ़ ବୈକୁଣ୍ଠ ତବ ହୃଦଯଁ ରାଖି ରଘୁବୀର ॥ 125(କ) ॥

ଗିରିଜା ସନ୍ତ ସମାଗମ ସମ ନ ଲାଭ କଛୁ ଆନ।

ବିନୁ ହରି କୃପା ନ ହୋଇ ସୋ ଗାଵହିଂ ବେଦ ପୁରାନ ॥ 125(ଖ) ॥

କହେଉଁ ପରମ ପୁନୀତ ଇତିହାସା। ସୁନତ ଶ୍ରଵନ ଛୂଟହିଂ ଭଵ ପାସା ॥

ପ୍ରନତ କଲ୍ପତରୁ କରୁନା ପୁଞ୍ଜା। ଉପଜି ପ୍ରୀତି ରାମ ପଦ କଞ୍ଜା ॥

ମନ କ୍ରମ ବଚନ ଜନିତ ଅଘ ଜାଈ। ସୁନହିଂ ଜେ କଥା ଶ୍ରଵନ ମନ ଲାଈ ॥

ତୀର୍ଥାଟନ ସାଧନ ସମୁଦାଈ। ଜୋଗ ବିରାଗ ଗ୍ଯାନ ନିପୁନାଈ ॥

ନାନା କର୍ମ ଧର୍ମ ବ୍ରତ ଦାନା। ସଞ୍ଜମ ଦମ ଜପ ତପ ମଖ ନାନା ॥

ଭୂତ ଦଯା ଦ୍ଵିଜ ଗୁର ସେଵକାଈ। ବିଦ୍ଯା ବିନଯ ବିବେକ ବଡ़ଆଈ ॥

ଜହଁ ଲଗି ସାଧନ ବେଦ ବଖାନୀ। ସବ କର ଫଲ ହରି ଭଗତି ଭଵାନୀ ॥

ସୋ ରଘୁନାଥ ଭଗତି ଶ୍ରୁତି ଗାଈ। ରାମ କୃପାଁ କାହୂଁ ଏକ ପାଈ ॥

ଦୋ. ମୁନି ଦୁର୍ଲଭ ହରି ଭଗତି ନର ପାଵହିଂ ବିନହିଂ ପ୍ରଯାସ।

ଜେ ଯହ କଥା ନିରନ୍ତର ସୁନହିଂ ମାନି ବିସ୍ଵାସ ॥ 126 ॥

ସୋଇ ସର୍ବଗ୍ଯ ଗୁନୀ ସୋଇ ଗ୍ଯାତା। ସୋଇ ମହି ମଣ୍ଡିତ ପଣ୍ଡିତ ଦାତା ॥

ଧର୍ମ ପରାଯନ ସୋଇ କୁଲ ତ୍ରାତା। ରାମ ଚରନ ଜା କର ମନ ରାତା ॥

ନୀତି ନିପୁନ ସୋଇ ପରମ ସଯାନା। ଶ୍ରୁତି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ନୀକ ତେହିଂ ଜାନା ॥

ସୋଇ କବି କୋବିଦ ସୋଇ ରନଧୀରା। ଜୋ ଛଲ ଛାଡ़ଇ ଭଜି ରଘୁବୀରା ॥

ଧନ୍ଯ ଦେସ ସୋ ଜହଁ ସୁରସରୀ। ଧନ୍ଯ ନାରି ପତିବ୍ରତ ଅନୁସରୀ ॥

ଧନ୍ଯ ସୋ ଭୂପୁ ନୀତି ଜୋ କରୀ। ଧନ୍ଯ ସୋ ଦ୍ଵିଜ ନିଜ ଧର୍ମ ନ ଟରୀ ॥

ସୋ ଧନ ଧନ୍ଯ ପ୍ରଥମ ଗତି ଜାକୀ। ଧନ୍ଯ ପୁନ୍ଯ ରତ ମତି ସୋଇ ପାକୀ ॥

ଧନ୍ଯ ଘରୀ ସୋଇ ଜବ ସତସଙ୍ଗା। ଧନ୍ଯ ଜନ୍ମ ଦ୍ଵିଜ ଭଗତି ଅଭଙ୍ଗା ॥

ଦୋ. ସୋ କୁଲ ଧନ୍ଯ ଉମା ସୁନୁ ଜଗତ ପୂଜ୍ଯ ସୁପୁନୀତ।

ଶ୍ରୀରଘୁବୀର ପରାଯନ ଜେହିଂ ନର ଉପଜ ବିନୀତ ॥ 127 ॥

ମତି ଅନୁରୂପ କଥା ମୈଂ ଭାଷୀ। ଜଦ୍ଯପି ପ୍ରଥମ ଗୁପ୍ତ କରି ରାଖୀ ॥

ତଵ ମନ ପ୍ରୀତି ଦେଖି ଅଧିକାଈ। ତବ ମୈଂ ରଘୁପତି କଥା ସୁନାଈ ॥

ଯହ ନ କହିଅ ସଠହୀ ହଠସୀଲହି। ଜୋ ମନ ଲାଇ ନ ସୁନ ହରି ଲୀଲହି ॥

କହିଅ ନ ଲୋଭିହି କ୍ରୋଧହି କାମିହି। ଜୋ ନ ଭଜି ସଚରାଚର ସ୍ଵାମିହି ॥

ଦ୍ଵିଜ ଦ୍ରୋହିହି ନ ସୁନାଇଅ କବହୂଁ। ସୁରପତି ସରିସ ହୋଇ ନୃପ ଜବହୂଁ ॥

ରାମ କଥା କେ ତେଇ ଅଧିକାରୀ। ଜିନ୍ହ କେଂ ସତସଙ୍ଗତି ଅତି ପ୍ଯାରୀ ॥

ଗୁର ପଦ ପ୍ରୀତି ନୀତି ରତ ଜେଈ। ଦ୍ଵିଜ ସେଵକ ଅଧିକାରୀ ତେଈ ॥

ତା କହଁ ଯହ ବିସେଷ ସୁଖଦାଈ। ଜାହି ପ୍ରାନପ୍ରିଯ ଶ୍ରୀରଘୁରାଈ ॥

ଦୋ. ରାମ ଚରନ ରତି ଜୋ ଚହ ଅଥଵା ପଦ ନିର୍ବାନ।

ଭାଵ ସହିତ ସୋ ଯହ କଥା କରୁ ଶ୍ରଵନ ପୁଟ ପାନ ॥ 128 ॥

ରାମ କଥା ଗିରିଜା ମୈଂ ବରନୀ। କଲି ମଲ ସମନି ମନୋମଲ ହରନୀ ॥

ସଂସୃତି ରୋଗ ସଜୀଵନ ମୂରୀ। ରାମ କଥା ଗାଵହିଂ ଶ୍ରୁତି ସୂରୀ ॥

ଏହି ମହଁ ରୁଚିର ସପ୍ତ ସୋପାନା। ରଘୁପତି ଭଗତି କେର ପନ୍ଥାନା ॥

ଅତି ହରି କୃପା ଜାହି ପର ହୋଈ। ପାଉଁ ଦେଇ ଏହିଂ ମାରଗ ସୋଈ ॥

ମନ କାମନା ସିଦ୍ଧି ନର ପାଵା। ଜେ ଯହ କଥା କପଟ ତଜି ଗାଵା ॥

କହହିଂ ସୁନହିଂ ଅନୁମୋଦନ କରହୀଂ। ତେ ଗୋପଦ ଇଵ ଭଵନିଧି ତରହୀମ୍ ॥

ସୁନି ସବ କଥା ହୃଦଯଁ ଅତି ଭାଈ। ଗିରିଜା ବୋଲୀ ଗିରା ସୁହାଈ ॥

ନାଥ କୃପାଁ ମମ ଗତ ସନ୍ଦେହା। ରାମ ଚରନ ଉପଜେଉ ନଵ ନେହା ॥

ଦୋ. ମୈଂ କୃତକୃତ୍ଯ ଭିଉଁ ଅବ ତଵ ପ୍ରସାଦ ବିସ୍ଵେସ।

ଉପଜୀ ରାମ ଭଗତି ଦୃଢ़ ବୀତେ ସକଲ କଲେସ ॥ 129 ॥

ଯହ ସୁଭ ସମ୍ଭୁ ଉମା ସମ୍ବାଦା। ସୁଖ ସମ୍ପାଦନ ସମନ ବିଷାଦା ॥

ଭଵ ଭଞ୍ଜନ ଗଞ୍ଜନ ସନ୍ଦେହା। ଜନ ରଞ୍ଜନ ସଜ୍ଜନ ପ୍ରିଯ ଏହା ॥

ରାମ ଉପାସକ ଜେ ଜଗ ମାହୀଂ। ଏହି ସମ ପ୍ରିଯ ତିନ୍ହ କେ କଛୁ ନାହୀମ୍ ॥

ରଘୁପତି କୃପାଁ ଜଥାମତି ଗାଵା। ମୈଂ ଯହ ପାଵନ ଚରିତ ସୁହାଵା ॥

ଏହିଂ କଲିକାଲ ନ ସାଧନ ଦୂଜା। ଜୋଗ ଜଗ୍ଯ ଜପ ତପ ବ୍ରତ ପୂଜା ॥

ରାମହି ସୁମିରିଅ ଗାଇଅ ରାମହି। ସନ୍ତତ ସୁନିଅ ରାମ ଗୁନ ଗ୍ରାମହି ॥

ଜାସୁ ପତିତ ପାଵନ ବଡ़ ବାନା। ଗାଵହିଂ କବି ଶ୍ରୁତି ସନ୍ତ ପୁରାନା ॥

ତାହି ଭଜହି ମନ ତଜି କୁଟିଲାଈ। ରାମ ଭଜେଂ ଗତି କେହିଂ ନହିଂ ପାଈ ॥

ଛଂ. ପାଈ ନ କେହିଂ ଗତି ପତିତ ପାଵନ ରାମ ଭଜି ସୁନୁ ସଠ ମନା।

ଗନିକା ଅଜାମିଲ ବ୍ଯାଧ ଗୀଧ ଗଜାଦି ଖଲ ତାରେ ଘନା ॥

ଆଭୀର ଜମନ କିରାତ ଖସ ସ୍ଵପଚାଦି ଅତି ଅଘରୂପ ଜେ।

କହି ନାମ ବାରକ ତେପି ପାଵନ ହୋହିଂ ରାମ ନମାମି ତେ ॥ 1 ॥

ରଘୁବଂସ ଭୂଷନ ଚରିତ ଯହ ନର କହହିଂ ସୁନହିଂ ଜେ ଗାଵହୀଂ।

କଲି ମଲ ମନୋମଲ ଧୋଇ ବିନୁ ଶ୍ରମ ରାମ ଧାମ ସିଧାଵହୀମ୍ ॥

ସତ ପଞ୍ଚ ଚୌପାଈଂ ମନୋହର ଜାନି ଜୋ ନର ଉର ଧରୈ।

ଦାରୁନ ଅବିଦ୍ଯା ପଞ୍ଚ ଜନିତ ବିକାର ଶ୍ରୀରଘୁବର ହରୈ ॥ 2 ॥

ସୁନ୍ଦର ସୁଜାନ କୃପା ନିଧାନ ଅନାଥ ପର କର ପ୍ରୀତି ଜୋ।

ସୋ ଏକ ରାମ ଅକାମ ହିତ ନିର୍ବାନପ୍ରଦ ସମ ଆନ କୋ ॥

ଜାକୀ କୃପା ଲଵଲେସ ତେ ମତିମନ୍ଦ ତୁଲସୀଦାସହୂଁ।

ପାଯୋ ପରମ ବିଶ୍ରାମୁ ରାମ ସମାନ ପ୍ରଭୁ ନାହୀଂ କହୂଁ ॥ 3 ॥

ଦୋ. ମୋ ସମ ଦୀନ ନ ଦୀନ ହିତ ତୁମ୍ହ ସମାନ ରଘୁବୀର।

ଅସ ବିଚାରି ରଘୁବଂସ ମନି ହରହୁ ବିଷମ ଭଵ ଭୀର ॥ 130(କ) ॥

କାମିହି ନାରି ପିଆରି ଜିମି ଲୋଭହି ପ୍ରିଯ ଜିମି ଦାମ।

ତିମି ରଘୁନାଥ ନିରନ୍ତର ପ୍ରିଯ ଲାଗହୁ ମୋହି ରାମ ॥ 130(ଖ) ॥

ଶ୍ଲୋକ-ଯତ୍ପୂର୍ଵ ପ୍ରଭୁଣା କୃତଂ ସୁକଵିନା ଶ୍ରୀଶମ୍ଭୁନା ଦୁର୍ଗମଂ

ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମପଦାବ୍ଜଭକ୍ତିମନିଶଂ ପ୍ରାପ୍ତ୍ଯୈ ତୁ ରାମାଯଣମ୍।

ମତ୍ଵା ତଦ୍ରଘୁନାଥମନିରତଂ ସ୍ଵାନ୍ତସ୍ତମଃଶାନ୍ତଯେ

ଭାଷାବଦ୍ଧମିଦଂ ଚକାର ତୁଲସୀଦାସସ୍ତଥା ମାନସମ୍ ॥ 1 ॥

ପୁଣ୍ଯଂ ପାପହରଂ ସଦା ଶିଵକରଂ ଵିଜ୍ଞାନଭକ୍ତିପ୍ରଦଂ

ମାଯାମୋହମଲାପହଂ ସୁଵିମଲଂ ପ୍ରେମାମ୍ବୁପୂରଂ ଶୁଭମ୍।

ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମଚରିତ୍ରମାନସମିଦଂ ଭକ୍ତ୍ଯାଵଗାହନ୍ତି ଯେ

ତେ ସଂସାରପତଙ୍ଗଘୋରକିରଣୈର୍ଦହ୍ଯନ୍ତି ନୋ ମାନଵାଃ ॥ 2 ॥

ମାସପାରାଯଣ, ତୀସଵାଁ ଵିଶ୍ରାମ

ନଵାନ୍ହପାରାଯଣ, ନଵାଁ ଵିଶ୍ରାମ

---------

ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମଚରିତମାନସେ ସକଲକଲିକଲୁଷଵିଧ୍ଵଂସନେ

ସପ୍ତମଃ ସୋପାନଃ ସମାପ୍ତଃ।

(ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡ ସମାପ୍ତ)

--------

ଆରତି ଶ୍ରୀରାମାଯନଜୀ କୀ। କୀରତି କଲିତ ଲଲିତ ସିଯ ପୀ କୀ ॥

ଗାଵତ ବ୍ରହ୍ମାଦିକ ମୁନି ନାରଦ। ବାଲମୀକ ବିଗ୍ଯାନ ବିସାରଦ।

ସୁକ ସନକାଦି ସେଷ ଅରୁ ସାରଦ। ବରନି ପଵନସୁତ କୀରତି ନୀକୀ ॥ 1 ॥

ଗାଵତ ବେଦ ପୁରାନ ଅଷ୍ଟଦସ। ଛୋ ସାସ୍ତ୍ର ସବ ଗ୍ରନ୍ଥନ କୋ ରସ।

ମୁନି ଜନ ଧନ ସନ୍ତନ କୋ ସରବସ। ସାର ଅଂସ ସମ୍ମତ ସବହୀ କୀ ॥ 2 ॥

ଗାଵତ ସନ୍ତତ ସମ୍ଭୁ ଭଵାନୀ। ଅରୁ ଘଟସମ୍ଭଵ ମୁନି ବିଗ୍ଯାନୀ।

ବ୍ଯାସ ଆଦି କବିବର୍ଜ ବଖାନୀ। କାଗଭୁସୁଣ୍ଡି ଗରୁଡ କେ ହୀ କୀ ॥ 3 ॥

କଲିମଲ ହରନି ବିଷଯ ରସ ଫୀକୀ। ସୁଭଗ ସିଙ୍ଗାର ମୁକ୍ତି ଜୁବତୀ କୀ।

ଦଲନ ରୋଗ ଭଵ ମୂରି ଅମୀ କୀ। ତାତ ମାତ ସବ ବିଧି ତୁଲସୀ କୀ ॥ 4 ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrī gaṇeśāya namaḥ

śrījānakīvallabho vijayate

śrīrāmacaritamānasa

saptama sopāna (uttarakāṇḍa)

kekīkaṇṭhābhanīlaṃ suravaravilasadviprapādābjacihnaṃ

śobhāḍhyaṃ pītavastraṃ sarasijanayanaṃ sarvadā suprasannam|

pāṇau nārācacāpaṃ kapinikarayutaṃ bandhunā sevyamānaṃ

naumīḍyaṃ jānakīśaṃ raghuvaramaniśaṃ puṣpakārūḍharāmam || 1 ||

kosalendrapadakañjamañjulau komalāvajamaheśavanditau|

jānakīkarasarojalālitau cintakasya manabhṛṅgasaḍginau || 2 ||

kundindudaragaurasundaraṃ ambikāpatimabhīṣṭasiddhidam|

kāruṇīkakalakañjalocanaṃ naumi śaṅkaramanaṅgamocanam || 3 ||

do. rahā eka dina avadhi kara ati ārata pura loga|

jaha~ taha~ socahiṃ nāri nara kṛsa tana rāma biyoga ||

saguna hohiṃ sundara sakala mana prasanna saba kera|

prabhu āgavana janāva janu nagara ramya cahu~ phera ||

kausalyādi mātu saba mana ananda asa hoi|

āyu prabhu śrī anuja juta kahana cahata aba koi ||

bharata nayana bhuja dacchina pharakata bārahiṃ bāra|

jāni saguna mana haraṣa ati lāge karana bicāra ||

raheu eka dina avadhi adhārā| samujhata mana dukha bhayu apārā ||

kārana kavana nātha nahiṃ āyu| jāni kuṭila kidhauṃ mohi bisarāyu ||

ahaha dhanya lachimana baḍa़bhāgī| rāma padārabindu anurāgī ||

kapaṭī kuṭila mohi prabhu cīnhā| tāte nātha saṅga nahiṃ līnhā ||

jauṃ karanī samujhai prabhu morī| nahiṃ nistāra kalapa sata korī ||

jana avaguna prabhu māna na kAU| dīna bandhu ati mṛdula subhAU ||

mori jiya~ bharosa dṛḍha़ soī| milihahiṃ rāma saguna subha hoī ||

bīteṃ avadhi rahahi jauṃ prānā| adhama kavana jaga mohi samānā ||

do. rāma biraha sāgara maha~ bharata magana mana hota|

bipra rūpa dhari pavana suta āi gayu janu pota || 1(ka) ||

baiṭhi dekhi kusāsana jaṭā mukuṭa kṛsa gāta|

rāma rāma raghupati japata stravata nayana jalajāta || 1(kha) ||

dekhata hanūmāna ati haraṣeu| pulaka gāta locana jala baraṣeu ||

mana maha~ bahuta bhā~ti sukha mānī| boleu śravana sudhā sama bānī ||

jāsu biraha~ socahu dina rātī| raṭahu nirantara guna gana pā~tī ||

raghukula tilaka sujana sukhadātā| āyu kusala deva muni trātā ||

ripu rana jīti sujasa sura gāvata| sītā sahita anuja prabhu āvata ||

sunata bacana bisare saba dūkhā| tṛṣāvanta jimi pāi piyūṣā ||

ko tumha tāta kahā~ te āe| mohi parama priya bacana sunāe ||

māruta suta maiṃ kapi hanumānā| nāmu mora sunu kṛpānidhānā ||

dīnabandhu raghupati kara kiṅkara| sunata bharata bheṇṭeu uṭhi sādara ||

milata prema nahiṃ hṛdaya~ samātā| nayana stravata jala pulakita gātā ||

kapi tava darasa sakala dukha bīte| mile āju mohi rāma pirīte ||

bāra bāra būjhī kusalātā| to kahu~ deu~ kāha sunu bhrātā ||

ehi sandesa sarisa jaga māhīṃ| kari bicāra dekheu~ kachu nāhīm ||

nāhina tāta urina maiṃ tohī| aba prabhu carita sunāvahu mohī ||

taba hanumanta nāi pada māthā| kahe sakala raghupati guna gāthā ||

kahu kapi kabahu~ kṛpāla gosāīṃ| sumirahiṃ mohi dāsa kī nāīm ||

chaṃ. nija dāsa jyoṃ raghubaṃsabhūṣana kabahu~ mama sumirana kar yo|

suni bharata bacana binīta ati kapi pulakita tana carananhi par yo ||

raghubīra nija mukha jāsu guna gana kahata aga jaga nātha jo|

kāhe na hoi binīta parama punīta sadaguna sindhu so ||

do. rāma prāna priya nātha tumha satya bacana mama tāta|

puni puni milata bharata suni haraṣa na hṛdaya~ samāta || 2(ka) ||

so. bharata carana siru nāi turita gayu kapi rāma pahiṃ|

kahī kusala saba jāi haraṣi caleu prabhu jāna caḍha़i || 2(kha) ||

haraṣi bharata kosalapura āe| samācāra saba gurahi sunāe ||

puni mandira maha~ bāta janāī| āvata nagara kusala raghurāī ||

sunata sakala jananīṃ uṭhi dhāīṃ| kahi prabhu kusala bharata samujhāī ||

samācāra purabāsiṃha pāe| nara aru nāri haraṣi saba dhāe ||

dadhi durbā rocana phala phūlā| nava tulasī dala maṅgala mūlā ||

bhari bhari hema thāra bhāminī| gāvata caliṃ sindhu sindhuragāminī ||

je jaisehiṃ taisehiṃ uṭi dhāvahiṃ| bāla bṛddha kaha~ saṅga na lāvahim ||

eka ekanha kaha~ būjhahiṃ bhāī| tumha dekhe dayāla raghurāī ||

avadhapurī prabhu āvata jānī| bhī sakala sobhā kai khānī ||

bahi suhāvana tribidha samīrā| bhi sarajū ati nirmala nīrā ||

do. haraṣita gura parijana anuja bhūsura bṛnda sameta|

cale bharata mana prema ati sanmukha kṛpāniketa || 3(ka) ||

bahutaka caḍha़ī aṭārinha nirakhahiṃ gagana bimāna|

dekhi madhura sura haraṣita karahiṃ sumaṅgala gāna || 3(kha) ||

rākā sasi raghupati pura sindhu dekhi haraṣāna|

baḍha़yo kolāhala karata janu nāri taraṅga samāna || 3(ga) ||

ihā~ bhānukula kamala divākara| kapinha dekhāvata nagara manohara ||

sunu kapīsa aṅgada laṅkesā| pāvana purī rucira yaha desā ||

jadyapi saba baikuṇṭha bakhānā| beda purāna bidita jagu jānā ||

avadhapurī sama priya nahiṃ soū| yaha prasaṅga jāni kau koū ||

janmabhūmi mama purī suhāvani| uttara disi baha sarajū pāvani ||

jā majjana te binahiṃ prayāsā| mama samīpa nara pāvahiṃ bāsā ||

ati priya mohi ihā~ ke bāsī| mama dhāmadā purī sukha rāsī ||

haraṣe saba kapi suni prabhu bānī| dhanya avadha jo rāma bakhānī ||

do. āvata dekhi loga saba kṛpāsindhu bhagavāna|

nagara nikaṭa prabhu prereu utareu bhūmi bimāna || 4(ka) ||

utari kaheu prabhu puṣpakahi tumha kubera pahiṃ jāhu|

prerita rāma caleu so haraṣu birahu ati tāhu || 4(kha) ||

āe bharata saṅga saba logā| kṛsa tana śrīraghubīra biyogā ||

bāmadeva basiṣṭha munināyaka| dekhe prabhu mahi dhari dhanu sāyaka ||

dhāi dhare gura carana saroruha| anuja sahita ati pulaka tanoruha ||

bheṇṭi kusala būjhī munirāyā| hamareṃ kusala tumhārihiṃ dāyā ||

sakala dvijanha mili nāyu māthā| dharma dhurandhara raghukulanāthā ||

gahe bharata puni prabhu pada paṅkaja| namata jinhahi sura muni saṅkara aja ||

pare bhūmi nahiṃ uṭhata uṭhāe| bara kari kṛpāsindhu ura lāe ||

syāmala gāta roma bhe ṭhāḍha़e| nava rājīva nayana jala bāḍha़e ||

chaṃ. rājīva locana stravata jala tana lalita pulakāvali banī|

ati prema hṛdaya~ lagāi anujahi mile prabhu tribhuana dhanī ||

prabhu milata anujahi soha mo pahiṃ jāti nahiṃ upamā kahī|

janu prema aru siṅgāra tanu dhari mile bara suṣamā lahī || 1 ||

būjhata kṛpānidhi kusala bharatahi bacana begi na āvī|

sunu sivā so sukha bacana mana te bhinna jāna jo pāvī ||

aba kusala kausalanātha ārata jāni jana darasana diyo|

būḍa़ta biraha bārīsa kṛpānidhāna mohi kara gahi liyo || 2 ||

do. puni prabhu haraṣi satruhana bheṇṭe hṛdaya~ lagāi|

lachimana bharata mile taba parama prema dau bhāi || 5 ||

bharatānuja lachimana puni bheṇṭe| dusaha biraha sambhava dukha meṭe ||

sītā carana bharata siru nāvā| anuja sameta parama sukha pāvā ||

prabhu biloki haraṣe purabāsī| janita biyoga bipati saba nāsī ||

premātura saba loga nihārī| kautuka kīnha kṛpāla kharārī ||

amita rūpa pragaṭe tehi kālā| jathājoga mile sabahi kṛpālā ||

kṛpādṛṣṭi raghubīra bilokī| kie sakala nara nāri bisokī ||

chana mahiṃ sabahi mile bhagavānā| umā marama yaha kāhu~ na jānā ||

ehi bidhi sabahi sukhī kari rāmā| āgeṃ cale sīla guna dhāmā ||

kausalyādi mātu saba dhāī| nirakhi baccha janu dhenu lavāī ||

chaṃ. janu dhenu bālaka baccha taji gṛha~ carana bana parabasa gīṃ|

dina anta pura rukha stravata thana huṅkāra kari dhāvata bhī ||

ati prema saba mātu bheṭīṃ bacana mṛdu bahubidhi kahe|

gi biṣama biyoga bhava tinha haraṣa sukha aganita lahe ||

do. bheṭeu tanaya sumitrā~ rāma carana rati jāni|

rāmahi milata kaikeī hṛdaya~ bahuta sakucāni || 6(ka) ||

lachimana saba mātanha mili haraṣe āsiṣa pāi|

kaikei kaha~ puni puni mile mana kara chobhu na jāi || 6 ||

sāsunha sabani milī baidehī| carananhi lāgi haraṣu ati tehī ||

dehiṃ asīsa būjhi kusalātā| hoi acala tumhāra ahivātā ||

saba raghupati mukha kamala bilokahiṃ| maṅgala jāni nayana jala rokahim ||

kanaka thāra ārati utārahiṃ| bāra bāra prabhu gāta nihārahim ||

nānā bhā~ti nichāvari karahīṃ| paramānanda haraṣa ura bharahīm ||

kausalyā puni puni raghubīrahi| citavati kṛpāsindhu ranadhīrahi ||

hṛdaya~ bicārati bārahiṃ bārā| kavana bhā~ti laṅkāpati mārā ||

ati sukumāra jugala mere bāre| nisicara subhaṭa mahābala bhāre ||

do. lachimana aru sītā sahita prabhuhi bilokati mātu|

paramānanda magana mana puni puni pulakita gātu || 7 ||

laṅkāpati kapīsa nala nīlā| jāmavanta aṅgada subhasīlā ||

hanumadādi saba bānara bīrā| dhare manohara manuja sarīrā ||

bharata saneha sīla brata nemā| sādara saba baranahiṃ ati premā ||

dekhi nagarabāsiṃha kai rītī| sakala sarāhahi prabhu pada prītī ||

puni raghupati saba sakhā bolāe| muni pada lāgahu sakala sikhāe ||

gura basiṣṭa kulapūjya hamāre| inha kī kṛpā~ danuja rana māre ||

e saba sakhā sunahu muni mere| bhe samara sāgara kaha~ bere ||

mama hita lāgi janma inha hāre| bharatahu te mohi adhika piāre ||

suni prabhu bacana magana saba bhe| nimiṣa nimiṣa upajata sukha ne ||

do. kausalyā ke carananhi puni tinha nāyu mātha ||

āsiṣa dīnhe haraṣi tumha priya mama jimi raghunātha || 8(ka) ||

sumana bṛṣṭi nabha saṅkula bhavana cale sukhakanda|

caḍha़ī aṭārinha dekhahiṃ nagara nāri nara bṛnda || 8(kha) ||

kañcana kalasa bicitra sa~vāre| sabahiṃ dhare saji nija nija dvāre ||

bandanavāra patākā ketū| sabanhi banāe maṅgala hetū ||

bīthīṃ sakala sugandha siñcāī| gajamani raci bahu cauka purāī ||

nānā bhā~ti sumaṅgala sāje| haraṣi nagara nisāna bahu bāje ||

jaha~ taha~ nāri nichāvara karahīṃ| dehiṃ asīsa haraṣa ura bharahīm ||

kañcana thāra āratī nānā| jubatī sajeṃ karahiṃ subha gānā ||

karahiṃ āratī āratihara keṃ| raghukula kamala bipina dinakara kem ||

pura sobhā sampati kalyānā| nigama seṣa sāradā bakhānā ||

teu yaha carita dekhi ṭhagi rahahīṃ| umā tāsu guna nara kimi kahahīm ||

do. nāri kumudinīṃ avadha sara raghupati biraha dinesa|

asta bhe~ bigasata bhīṃ nirakhi rāma rākesa || 9(ka) ||

hohiṃ saguna subha bibidha bidhi bājahiṃ gagana nisāna|

pura nara nāri sanātha kari bhavana cale bhagavāna || 9(kha) ||

prabhu jānī kaikeī lajānī| prathama tāsu gṛha ge bhavānī ||

tāhi prabodhi bahuta sukha dīnhā| puni nija bhavana gavana hari kīnhā ||

kṛpāsindhu jaba mandira ge| pura nara nāri sukhī saba bhe ||

gura basiṣṭa dvija lie bulāī| āju sugharī sudina samudāī ||

saba dvija dehu haraṣi anusāsana| rāmacandra baiṭhahiṃ siṅghāsana ||

muni basiṣṭa ke bacana suhāe| sunata sakala bipranha ati bhāe ||

kahahiṃ bacana mṛdu bipra anekā| jaga abhirāma rāma abhiṣekā ||

aba munibara bilamba nahiṃ kīje| mahārāja kaha~ tilaka karījai ||

do. taba muni kaheu sumantra sana sunata caleu haraṣāi|

ratha aneka bahu bāji gaja turata sa~vāre jāi || 10(ka) ||

jaha~ taha~ dhāvana paṭhi puni maṅgala drabya magāi|

haraṣa sameta basiṣṭa pada puni siru nāyu āi || 10(kha) ||

navānhapārāyaṇa, āṭhavā~ viśrāma

avadhapurī ati rucira banāī| devanha sumana bṛṣṭi jhari lāī ||

rāma kahā sevakanha bulāī| prathama sakhanha anhavāvahu jāī ||

sunata bacana jaha~ taha~ jana dhāe| sugrīvādi turata anhavāe ||

puni karunānidhi bharatu ha~kāre| nija kara rāma jaṭā niruāre ||

anhavāe prabhu tīniu bhāī| bhagata bachala kṛpāla raghurāī ||

bharata bhāgya prabhu komalatāī| seṣa koṭi sata sakahiṃ na gāī ||

puni nija jaṭā rāma bibarāe| gura anusāsana māgi nahāe ||

kari majjana prabhu bhūṣana sāje| aṅga anaṅga dekhi sata lāje ||

do. sāsunha sādara jānakihi majjana turata karāi|

dibya basana bara bhūṣana a~ga a~ga saje banāi || 11(ka) ||

rāma bāma disi sobhati ramā rūpa guna khāni|

dekhi mātu saba haraṣīṃ janma suphala nija jāni || 11(kha) ||

sunu khagesa tehi avasara brahmā siva muni bṛnda|

caḍha़i bimāna āe saba sura dekhana sukhakanda || 11(ga) ||

prabhu biloki muni mana anurāgā| turata dibya siṅghāsana māgā ||

rabi sama teja so barani na jāī| baiṭhe rāma dvijanha siru nāī ||

janakasutā sameta raghurāī| pekhi praharaṣe muni samudāī ||

beda mantra taba dvijanha ucāre| nabha sura muni jaya jayati pukāre ||

prathama tilaka basiṣṭa muni kīnhā| puni saba bipranha āyasu dīnhā ||

suta biloki haraṣīṃ mahatārī| bāra bāra āratī utārī ||

bipranha dāna bibidha bidhi dīnhe| jācaka sakala ajācaka kīnhe ||

siṅghāsana para tribhuana sāī| dekhi suranha dundubhīṃ bajāīm ||

chaṃ. nabha dundubhīṃ bājahiṃ bipula gandharba kinnara gāvahīṃ|

nācahiṃ apacharā bṛnda paramānanda sura muni pāvahīm ||

bharatādi anuja bibhīṣanāṅgada hanumadādi sameta te|

gaheṃ chatra cāmara byajana dhanu asi carma sakti birājate || 1 ||

śrī sahita dinakara baṃsa būṣana kāma bahu chabi sohī|

nava ambudhara bara gāta ambara pīta sura mana mohī ||

mukuṭāṅgadādi bicitra bhūṣana aṅga aṅganhi prati saje|

ambhoja nayana bisāla ura bhuja dhanya nara nirakhanti je || 2 ||

do. vaha sobhā samāja sukha kahata na bani khagesa|

baranahiṃ sārada seṣa śruti so rasa jāna mahesa || 12(ka) ||

bhinna bhinna astuti kari ge sura nija nija dhāma|

bandī beṣa beda taba āe jaha~ śrīrāma || 12(kha) ||

prabhu sarbagya kīnha ati ādara kṛpānidhāna|

lakheu na kāhū~ marama kachu lage karana guna gāna || 12(ga) ||

chaṃ. jaya saguna nirguna rūpa anūpa bhūpa siromane|

dasakandharādi pracaṇḍa nisicara prabala khala bhuja bala hane ||

avatāra nara saṃsāra bhāra bibhañji dāruna dukha dahe|

jaya pranatapāla dayāla prabhu sañjukta sakti namāmahe || 1 ||

tava biṣama māyā basa surāsura nāga nara aga jaga hare|

bhava pantha bhramata amita divasa nisi kāla karma gunani bhare ||

je nātha kari karunā biloke tribidhi dukha te nirbahe|

bhava kheda chedana daccha hama kahu~ raccha rāma namāmahe || 2 ||

je gyāna māna bimatta tava bhava harani bhakti na ādarī|

te pāi sura durlabha padādapi parata hama dekhata harī ||

bisvāsa kari saba āsa parihari dāsa tava je hoi rahe|

japi nāma tava binu śrama tarahiṃ bhava nātha so samarāmahe || 3 ||

je carana siva aja pūjya raja subha parasi munipatinī tarī|

nakha nirgatā muni banditā treloka pāvani surasarī ||

dhvaja kulisa aṅkusa kañja juta bana phirata kaṇṭaka kina lahe|

pada kañja dvanda mukunda rāma ramesa nitya bhajāmahe || 4 ||

abyaktamūlamanādi taru tvaca cāri nigamāgama bhane|

ṣaṭa kandha sākhā pañca bīsa aneka parna sumana ghane ||

phala jugala bidhi kaṭu madhura beli akeli jehi āśrita rahe|

pallavata phūlata navala nita saṃsāra biṭapa namāmahe || 5 ||

je brahma ajamadvaitamanubhavagamya manapara dhyāvahīṃ|

te kahahu~ jānahu~ nātha hama tava saguna jasa nita gāvahīm ||

karunāyatana prabhu sadagunākara deva yaha bara māgahīṃ|

mana bacana karma bikāra taji tava carana hama anurāgahīm || 6 ||

do. saba ke dekhata bedanha binatī kīnhi udāra|

antardhāna bhe puni ge brahma āgāra || 13(ka) ||

bainateya sunu sambhu taba āe jaha~ raghubīra|

binaya karata gadagada girā pūrita pulaka sarīra || 13(kha) ||

chaṃ. jaya rāma ramāramanaṃ samanaṃ| bhava tāpa bhayākula pāhi janam ||

avadhesa suresa ramesa bibho| saranāgata māgata pāhi prabho || 1 ||

dasasīsa bināsana bīsa bhujā| kṛta dūri mahā mahi bhūri rujā ||

rajanīcara bṛnda pataṅga rahe| sara pāvaka teja pracaṇḍa dahe || 2 ||

mahi maṇḍala maṇḍana cārutaraṃ| dhṛta sāyaka cāpa niṣaṅga baram ||

mada moha mahā mamatā rajanī| tama puñja divākara teja anī || 3 ||

manajāta kirāta nipāta kie| mṛga loga kubhoga sarena hie ||

hati nātha anāthani pāhi hare| biṣayā bana pāva~ra bhūli pare || 4 ||

bahu roga biyoganhi loga he| bhavadaṅghri nirādara ke phala e ||

bhava sindhu agādha pare nara te| pada paṅkaja prema na je karate || 5 ||

ati dīna malīna dukhī nitahīṃ| jinha ke pada paṅkaja prīti nahīm ||

avalamba bhavanta kathā jinha ke || priya santa ananta sadā tinha kem || 6 ||

nahiṃ rāga na lobha na māna madā || tinha keṃ sama baibhava vā bipadā ||

ehi te tava sevaka hota mudā| muni tyāgata joga bharosa sadā || 7 ||

kari prema nirantara nema lie~| pada paṅkaja sevata suddha hie~ ||

sama māni nirādara ādarahī| saba santa sukhī bicaranti mahī || 8 ||

muni mānasa paṅkaja bhṛṅga bhaje| raghubīra mahā ranadhīra aje ||

tava nāma japāmi namāmi harī| bhava roga mahāgada māna arī || 9 ||

guna sīla kṛpā paramāyatanaṃ| pranamāmi nirantara śrīramanam ||

raghunanda nikandaya dvandvaghanaṃ| mahipāla bilokaya dīna janam || 10 ||

do. bāra bāra bara māgu~ haraṣi dehu śrīraṅga|

pada saroja anapāyanī bhagati sadā satasaṅga || 14(ka) ||

barani umāpati rāma guna haraṣi ge kailāsa|

taba prabhu kapinha divāe saba bidhi sukhaprada bāsa || 14(kha) ||

sunu khagapati yaha kathā pāvanī| tribidha tāpa bhava bhaya dāvanī ||

mahārāja kara subha abhiṣekā| sunata lahahiṃ nara birati bibekā ||

je sakāma nara sunahiṃ je gāvahiṃ| sukha sampati nānā bidhi pāvahim ||

sura durlabha sukha kari jaga māhīṃ| antakāla raghupati pura jāhīm ||

sunahiṃ bimukta birata aru biṣī| lahahiṃ bhagati gati sampati nī ||

khagapati rāma kathā maiṃ baranī| svamati bilāsa trāsa dukha haranī ||

birati bibeka bhagati dṛḍha़ karanī| moha nadī kaha~ sundara taranī ||

nita nava maṅgala kausalapurī| haraṣita rahahiṃ loga saba kurī ||

nita ni prīti rāma pada paṅkaja| sabakeṃ jinhahi namata siva muni aja ||

maṅgana bahu prakāra pahirāe| dvijanha dāna nānā bidhi pāe ||

do. brahmānanda magana kapi saba keṃ prabhu pada prīti|

jāta na jāne divasa tinha ge māsa ṣaṭa bīti || 15 ||

bisare gṛha sapanehu~ sudhi nāhīṃ| jimi paradroha santa mana māhī ||

taba raghupati saba sakhā bolāe| āi sabanhi sādara siru nāe ||

parama prīti samīpa baiṭhāre| bhagata sukhada mṛdu bacana ucāre ||

tumha ati kīnha mori sevakāī| mukha para kehi bidhi karauṃ baḍa़āī ||

tāte mohi tumha ati priya lāge| mama hita lāgi bhavana sukha tyāge ||

anuja rāja sampati baidehī| deha geha parivāra sanehī ||

saba mama priya nahiṃ tumhahi samānā| mṛṣā na kahu~ mora yaha bānā ||

saba ke priya sevaka yaha nītī| moreṃ adhika dāsa para prītī ||

do. aba gṛha jāhu sakhā saba bhajehu mohi dṛḍha़ nema|

sadā sarbagata sarbahita jāni karehu ati prema || 16 ||

suni prabhu bacana magana saba bhe| ko hama kahā~ bisari tana ge ||

ekaṭaka rahe jori kara āge| sakahiṃ na kachu kahi ati anurāge ||

parama prema tinha kara prabhu dekhā| kahā bibidha bidhi gyāna biseṣā ||

prabhu sanmukha kachu kahana na pārahiṃ| puni puni carana saroja nihārahim ||

taba prabhu bhūṣana basana magāe| nānā raṅga anūpa suhāe ||

sugrīvahi prathamahiṃ pahirāe| basana bharata nija hātha banāe ||

prabhu prerita lachimana pahirāe| laṅkāpati raghupati mana bhāe ||

aṅgada baiṭha rahā nahiṃ ḍolā| prīti dekhi prabhu tāhi na bolā ||

do. jāmavanta nīlādi saba pahirāe raghunātha|

hiya~ dhari rāma rūpa saba cale nāi pada mātha || 17(ka) ||

taba aṅgada uṭhi nāi siru sajala nayana kara jori|

ati binīta boleu bacana manahu~ prema rasa bori || 17(kha) ||

sunu sarbagya kṛpā sukha sindho| dīna dayākara ārata bandho ||

maratī bera nātha mohi bālī| gayu tumhārehi koñcheṃ ghālī ||

asarana sarana biradu sambhārī| mohi jani tajahu bhagata hitakārī ||

moreṃ tumha prabhu gura pitu mātā| jāu~ kahā~ taji pada jalajātā ||

tumhahi bicāri kahahu naranāhā| prabhu taji bhavana kāja mama kāhā ||

bālaka gyāna buddhi bala hīnā| rākhahu sarana nātha jana dīnā ||

nīci ṭahala gṛha kai saba karihu~| pada paṅkaja biloki bhava tarihu~ ||

asa kahi carana pareu prabhu pāhī| aba jani nātha kahahu gṛha jāhī ||

do. aṅgada bacana binīta suni raghupati karunā sīṃva|

prabhu uṭhāi ura lāyu sajala nayana rājīva || 18(ka) ||

nija ura māla basana mani bālitanaya pahirāi|

bidā kīnhi bhagavāna taba bahu prakāra samujhāi || 18(kha) ||

bharata anuja saumitra sametā| paṭhavana cale bhagata kṛta cetā ||

aṅgada hṛdaya~ prema nahiṃ thorā| phiri phiri citava rāma kīṃ orā ||

bāra bāra kara daṇḍa pranāmā| mana asa rahana kahahiṃ mohi rāmā ||

rāma bilokani bolani calanī| sumiri sumiri socata ha~si milanī ||

prabhu rukha dekhi binaya bahu bhāṣī| caleu hṛdaya~ pada paṅkaja rākhī ||

ati ādara saba kapi pahu~cāe| bhāinha sahita bharata puni āe ||

taba sugrīva carana gahi nānā| bhā~ti binaya kīnhe hanumānā ||

dina dasa kari raghupati pada sevā| puni tava carana dekhihu~ devā ||

punya puñja tumha pavanakumārā| sevahu jāi kṛpā āgārā ||

asa kahi kapi saba cale turantā| aṅgada kahi sunahu hanumantā ||

do. kahehu daṇḍavata prabhu saiṃ tumhahi kahu~ kara jori|

bāra bāra raghunāyakahi surati karāehu mori || 19(ka) ||

asa kahi caleu bālisuta phiri āyu hanumanta|

tāsu prīti prabhu sana kahi magana bhe bhagavanta || !9(kha) ||

kulisahu cāhi kaṭhora ati komala kusumahu cāhi|

citta khagesa rāma kara samujhi pari kahu kāhi || 19(ga) ||

puni kṛpāla liyo boli niṣādā| dīnhe bhūṣana basana prasādā ||

jāhu bhavana mama sumirana karehū| mana krama bacana dharma anusarehū ||

tumha mama sakhā bharata sama bhrātā| sadā rahehu pura āvata jātā ||

bacana sunata upajā sukha bhārī| pareu carana bhari locana bārī ||

carana nalina ura dhari gṛha āvā| prabhu subhāu parijananhi sunāvā ||

raghupati carita dekhi purabāsī| puni puni kahahiṃ dhanya sukharāsī ||

rāma rāja baiṇṭheṃ trelokā| haraṣita bhe ge saba sokā ||

bayaru na kara kāhū sana koī| rāma pratāpa biṣamatā khoī ||

do. baranāśrama nija nija dharama banirata beda patha loga|

calahiṃ sadā pāvahiṃ sukhahi nahiṃ bhaya soka na roga || 20 ||

daihika daivika bhautika tāpā| rāma rāja nahiṃ kāhuhi byāpā ||

saba nara karahiṃ paraspara prītī| calahiṃ svadharma nirata śruti nītī ||

cāriu carana dharma jaga māhīṃ| pūri rahā sapanehu~ agha nāhīm ||

rāma bhagati rata nara aru nārī| sakala parama gati ke adhikārī ||

alpamṛtyu nahiṃ kavaniu pīrā| saba sundara saba biruja sarīrā ||

nahiṃ daridra kau dukhī na dīnā| nahiṃ kau abudha na lacchana hīnā ||

saba nirdambha dharmarata punī| nara aru nāri catura saba gunī ||

saba gunagya paṇḍita saba gyānī| saba kṛtagya nahiṃ kapaṭa sayānī ||

do. rāma rāja nabhagesa sunu sacarācara jaga māhim ||

kāla karma subhāva guna kṛta dukha kāhuhi nāhim || 21 ||

bhūmi sapta sāgara mekhalā| eka bhūpa raghupati kosalā ||

bhuana aneka roma prati jāsū| yaha prabhutā kachu bahuta na tāsū ||

so mahimā samujhata prabhu kerī| yaha baranata hīnatā ghanerī ||

sau mahimā khagesa jinha jānī| phirī ehiṃ carita tinhahu~ rati mānī ||

sau jāne kara phala yaha līlā| kahahiṃ mahā munibara damasīlā ||

rāma rāja kara sukha sampadā| barani na saki phanīsa sāradā ||

saba udāra saba para upakārī| bipra carana sevaka nara nārī ||

ekanāri brata rata saba jhārī| te mana baca krama pati hitakārī ||

do. daṇḍa jatinha kara bheda jaha~ nartaka nṛtya samāja|

jītahu manahi sunia asa rāmacandra keṃ rāja || 22 ||

phūlahiṃ pharahiṃ sadā taru kānana| rahahi eka sa~ga gaja pañcānana ||

khaga mṛga sahaja bayaru bisarāī| sabanhi paraspara prīti baḍha़āī ||

kūjahiṃ khaga mṛga nānā bṛndā| abhaya carahiṃ bana karahiṃ anandā ||

sītala surabhi pavana baha mandā| gūñjata ali lai cali makarandā ||

latā biṭapa māgeṃ madhu cavahīṃ| manabhāvato dhenu paya stravahīm ||

sasi sampanna sadā raha dharanī| tretā~ bhi kṛtajuga kai karanī ||

pragaṭīṃ girinha bibidha mani khānī| jagadātamā bhūpa jaga jānī ||

saritā sakala bahahiṃ bara bārī| sītala amala svāda sukhakārī ||

sāgara nija marajādā~ rahahīṃ| ḍārahiṃ ratna taṭanhi nara lahahīm ||

sarasija saṅkula sakala taḍa़āgā| ati prasanna dasa disā bibhāgā ||

do. bidhu mahi pūra mayūkhanhi rabi tapa jetanehi kāja|

māgeṃ bārida dehiṃ jala rāmacandra ke rāja || 23 ||

koṭinha bājimedha prabhu kīnhe| dāna aneka dvijanha kaha~ dīnhe ||

śruti patha pālaka dharma dhurandhara| gunātīta aru bhoga purandara ||

pati anukūla sadā raha sītā| sobhā khāni susīla binītā ||

jānati kṛpāsindhu prabhutāī| sevati carana kamala mana lāī ||

jadyapi gṛha~ sevaka sevakinī| bipula sadā sevā bidhi gunī ||

nija kara gṛha paricarajā karī| rāmacandra āyasu anusarī ||

jehi bidhi kṛpāsindhu sukha māni| soi kara śrī sevā bidhi jāni ||

kausalyādi sāsu gṛha māhīṃ| sevi sabanhi māna mada nāhīm ||

umā ramā brahmādi banditā| jagadambā santatamaninditā ||

do. jāsu kṛpā kaṭācchu sura cāhata citava na soi|

rāma padārabinda rati karati subhāvahi khoi || 24 ||

sevahiṃ sānakūla saba bhāī| rāma carana rati ati adhikāī ||

prabhu mukha kamala bilokata rahahīṃ| kabahu~ kṛpāla hamahi kachu kahahīm ||

rāma karahiṃ bhrātanha para prītī| nānā bhā~ti sikhāvahiṃ nītī ||

haraṣita rahahiṃ nagara ke logā| karahiṃ sakala sura durlabha bhogā ||

ahanisi bidhihi manāvata rahahīṃ| śrīraghubīra carana rati cahahīm ||

dui suta sundara sītā~ jāe| lava kusa beda purānanha gāe ||

dau bijī binī guna mandira| hari pratibimba manahu~ ati sundara ||

dui dui suta saba bhrātanha kere| bhe rūpa guna sīla ghanere ||

do. gyāna girā gotīta aja māyā mana guna pāra|

soi saccidānanda ghana kara nara carita udāra || 25 ||

prātakāla sarū kari majjana| baiṭhahiṃ sabhā~ saṅga dvija sajjana ||

beda purāna basiṣṭa bakhānahiṃ| sunahiṃ rāma jadyapi saba jānahim ||

anujanha sañjuta bhojana karahīṃ| dekhi sakala jananīṃ sukha bharahīm ||

bharata satruhana donu bhāī| sahita pavanasuta upabana jāī ||

būjhahiṃ baiṭhi rāma guna gāhā| kaha hanumāna sumati avagāhā ||

sunata bimala guna ati sukha pāvahiṃ| bahuri bahuri kari binaya kahāvahim ||

saba keṃ gṛha gṛha hohiṃ purānā| rāmacarita pāvana bidhi nānā ||

nara aru nāri rāma guna gānahiṃ| karahiṃ divasa nisi jāta na jānahim ||

do. avadhapurī bāsiṃha kara sukha sampadā samāja|

sahasa seṣa nahiṃ kahi sakahiṃ jaha~ nṛpa rāma birāja || 26 ||

nāradādi sanakādi munīsā| darasana lāgi kosalādhīsā ||

dina prati sakala ajodhyā āvahiṃ| dekhi nagaru birāgu bisarāvahim ||

jātarūpa mani racita aṭārīṃ| nānā raṅga rucira gaca ḍhārīm ||

pura cahu~ pāsa koṭa ati sundara| race ka~gūrā raṅga raṅga bara ||

nava graha nikara anīka banāī| janu gherī amarāvati āī ||

mahi bahu raṅga racita gaca kā~cā| jo biloki munibara mana nācā ||

dhavala dhāma ūpara nabha cumbata| kalasa manahu~ rabi sasi duti nindata ||

bahu mani racita jharokhā bhrājahiṃ| gṛha gṛha prati mani dīpa birājahim ||

chaṃ. mani dīpa rājahiṃ bhavana bhrājahiṃ deharīṃ bidruma racī|

mani khambha bhīti birañci biracī kanaka mani marakata khacī ||

sundara manohara mandirāyata ajira rucira phaṭika race|

prati dvāra dvāra kapāṭa puraṭa banāi bahu bajranhi khace ||

do. cāru citrasālā gṛha gṛha prati likhe banāi|

rāma carita je nirakha muni te mana lehiṃ corāi || 27 ||

sumana bāṭikā sabahiṃ lagāī| bibidha bhā~ti kari jatana banāī ||

latā lalita bahu jāti suhāī| phūlahiṃ sadā baṃsata ki nāī ||

guñjata madhukara mukhara manohara| māruta tribidha sadā baha sundara ||

nānā khaga bālakanhi jiāe| bolata madhura uḍa़āta suhāe ||

mora haṃsa sārasa pārāvata| bhavanani para sobhā ati pāvata ||

jaha~ taha~ dekhahiṃ nija parichāhīṃ| bahu bidhi kūjahiṃ nṛtya karāhīm ||

suka sārikā paḍha़āvahiṃ bālaka| kahahu rāma raghupati janapālaka ||

rāja duāra sakala bidhi cārū| bīthīṃ cauhaṭa rūcira bajārū ||

chaṃ. bājāra rucira na bani baranata bastu binu gatha pāie|

jaha~ bhūpa ramānivāsa taha~ kī sampadā kimi gāie ||

baiṭhe bajāja sarāpha banika aneka manahu~ kubera te|

saba sukhī saba saccarita sundara nāri nara sisu jaraṭha je ||

do. uttara disi sarajū baha nirmala jala gambhīra|

bā~dhe ghāṭa manohara svalpa paṅka nahiṃ tīra || 28 ||

dūri pharāka rucira so ghāṭā| jaha~ jala piahiṃ bāji gaja ṭhāṭā ||

panighaṭa parama manohara nānā| tahā~ na puruṣa karahiṃ asnānā ||

rājaghāṭa saba bidhi sundara bara| majjahiṃ tahā~ barana cāriu nara ||

tīra tīra devanha ke mandira| cahu~ disi tinha ke upabana sundara ||

kahu~ kahu~ saritā tīra udāsī| basahiṃ gyāna rata muni sannyāsī ||

tīra tīra tulasikā suhāī| bṛnda bṛnda bahu muninha lagāī ||

pura sobhā kachu barani na jāī| bāhera nagara parama rucirāī ||

dekhata purī akhila agha bhāgā| bana upabana bāpikā taḍa़āgā ||

chaṃ. bāpīṃ taḍa़āga anūpa kūpa manoharāyata sohahīṃ|

sopāna sundara nīra nirmala dekhi sura muni mohahīm ||

bahu raṅga kañja aneka khaga kūjahiṃ madhupa guñjārahīṃ|

ārāma ramya pikādi khaga rava janu pathika haṅkārahīm ||

do. ramānātha jaha~ rājā so pura barani ki jāi|

animādika sukha sampadā rahīṃ avadha saba chāi || 29 ||

jaha~ taha~ nara raghupati guna gāvahiṃ| baiṭhi parasapara ihi sikhāvahim ||

bhajahu pranata pratipālaka rāmahi| sobhā sīla rūpa guna dhāmahi ||

jalaja bilocana syāmala gātahi| palaka nayana iva sevaka trātahi ||

dhṛta sara rucira cāpa tūnīrahi| santa kañja bana rabi ranadhīrahi ||

kāla karāla byāla khagarājahi| namata rāma akāma mamatā jahi ||

lobha moha mṛgajūtha kirātahi| manasija kari hari jana sukhadātahi ||

saṃsaya soka nibiḍa़ tama bhānuhi| danuja gahana ghana dahana kṛsānuhi ||

janakasutā sameta raghubīrahi| kasa na bhajahu bhañjana bhava bhīrahi ||

bahu bāsanā masaka hima rāsihi| sadā ekarasa aja abināsihi ||

muni rañjana bhañjana mahi bhārahi| tulasidāsa ke prabhuhi udārahi ||

do. ehi bidhi nagara nāri nara karahiṃ rāma guna gāna|

sānukūla saba para rahahiṃ santata kṛpānidhāna || 30 ||

jaba te rāma pratāpa khagesā| udita bhayu ati prabala dinesā ||

pūri prakāsa raheu tihu~ lokā| bahutenha sukha bahutana mana sokā ||

jinhahi soka te kahu~ bakhānī| prathama abidyā nisā nasānī ||

agha ulūka jaha~ tahā~ lukāne| kāma krodha kairava sakucāne ||

bibidha karma guna kāla subhAU| e cakora sukha lahahiṃ na kAU ||

matsara māna moha mada corā| inha kara hunara na kavanihu~ orā ||

dharama taḍa़āga gyāna bigyānā| e paṅkaja bikase bidhi nānā ||

sukha santoṣa birāga bibekā| bigata soka e koka anekā ||

do. yaha pratāpa rabi jākeṃ ura jaba kari prakāsa|

pachile bāḍha़hiṃ prathama je kahe te pāvahiṃ nāsa || 31 ||

bhrātanha sahita rāmu eka bārā| saṅga parama priya pavanakumārā ||

sundara upabana dekhana ge| saba taru kusumita pallava ne ||

jāni samaya sanakādika āe| teja puñja guna sīla suhāe ||

brahmānanda sadā layalīnā| dekhata bālaka bahukālīnā ||

rūpa dhareṃ janu cāriu bedā| samadarasī muni bigata bibhedā ||

āsā basana byasana yaha tinhahīṃ| raghupati carita hoi taha~ sunahīm ||

tahā~ rahe sanakādi bhavānī| jaha~ ghaṭasambhava munibara gyānī ||

rāma kathā munibara bahu baranī| gyāna joni pāvaka jimi aranī ||

do. dekhi rāma muni āvata haraṣi daṇḍavata kīnha|

svāgata pū~chi pīta paṭa prabhu baiṭhana kaha~ dīnha || 32 ||

kīnha daṇḍavata tīniu~ bhāī| sahita pavanasuta sukha adhikāī ||

muni raghupati chabi atula bilokī| bhe magana mana sake na rokī ||

syāmala gāta saroruha locana| sundaratā mandira bhava mocana ||

ekaṭaka rahe nimeṣa na lāvahiṃ| prabhu kara joreṃ sīsa navāvahim ||

tinha kai dasā dekhi raghubīrā| stravata nayana jala pulaka sarīrā ||

kara gahi prabhu munibara baiṭhāre| parama manohara bacana ucāre ||

āju dhanya maiṃ sunahu munīsā| tumhareṃ darasa jāhiṃ agha khīsā ||

baḍa़e bhāga pāiba satasaṅgā| binahiṃ prayāsa hohiṃ bhava bhaṅgā ||

do. santa saṅga apabarga kara kāmī bhava kara pantha|

kahahi santa kabi kobida śruti purāna sadagrantha || 33 ||

suni prabhu bacana haraṣi muni cārī| pulakita tana astuti anusārī ||

jaya bhagavanta ananta anāmaya| anagha aneka eka karunāmaya ||

jaya nirguna jaya jaya guna sāgara| sukha mandira sundara ati nāgara ||

jaya indirā ramana jaya bhūdhara| anupama aja anādi sobhākara ||

gyāna nidhāna amāna mānaprada| pāvana sujasa purāna beda bada ||

tagya kṛtagya agyatā bhañjana| nāma aneka anāma nirañjana ||

sarba sarbagata sarba urālaya| basasi sadā hama kahu~ paripālaya ||

dvanda bipati bhava phanda bibhañjaya| hradi basi rāma kāma mada gañjaya ||

do. paramānanda kṛpāyatana mana paripūrana kāma|

prema bhagati anapāyanī dehu hamahi śrīrāma || 34 ||

dehu bhagati raghupati ati pāvani| tribidha tāpa bhava dāpa nasāvani ||

pranata kāma suradhenu kalapataru| hoi prasanna dījai prabhu yaha baru ||

bhava bāridhi kumbhaja raghunāyaka| sevata sulabha sakala sukha dāyaka ||

mana sambhava dāruna dukha dāraya| dīnabandhu samatā bistāraya ||

āsa trāsa iriṣādi nivāraka| binaya bibeka birati bistāraka ||

bhūpa mauli mana maṇḍana dharanī| dehi bhagati saṃsṛti sari taranī ||

muni mana mānasa haṃsa nirantara| carana kamala bandita aja saṅkara ||

raghukula ketu setu śruti racchaka| kāla karama subhāu guna bhacchaka ||

tārana tarana harana saba dūṣana| tulasidāsa prabhu tribhuvana bhūṣana ||

do. bāra bāra astuti kari prema sahita siru nāi|

brahma bhavana sanakādi ge ati abhīṣṭa bara pāi || 35 ||

sanakādika bidhi loka sidhāe| bhrātanha rāma carana siru nāe ||

pūchata prabhuhi sakala sakucāhīṃ| citavahiṃ saba mārutasuta pāhīm ||

suni cahahiṃ prabhu mukha kai bānī| jo suni hoi sakala bhrama hānī ||

antarajāmī prabhu sabha jānā| būjhata kahahu kāha hanumānā ||

jori pāni kaha taba hanumantā| sunahu dīnadayāla bhagavantā ||

nātha bharata kachu pū~chana cahahīṃ| prasna karata mana sakucata ahahīm ||

tumha jānahu kapi mora subhAU| bharatahi mohi kachu antara kAU ||

suni prabhu bacana bharata gahe caranā| sunahu nātha pranatārati haranā ||

do. nātha na mohi sandeha kachu sapanehu~ soka na moha|

kevala kṛpā tumhārihi kṛpānanda sandoha || 36 ||

karu~ kṛpānidhi eka ḍhiṭhāī| maiṃ sevaka tumha jana sukhadāī ||

santanha kai mahimā raghurāī| bahu bidhi beda purānanha gāī ||

śrīmukha tumha puni kīnhi baḍa़āī| tinha para prabhuhi prīti adhikāī ||

sunā cahu~ prabhu tinha kara lacchana| kṛpāsindhu guna gyāna bicacchana ||

santa asanta bheda bilagāī| pranatapāla mohi kahahu bujhāī ||

santanha ke lacchana sunu bhrātā| aganita śruti purāna bikhyātā ||

santa asantanhi kai asi karanī| jimi kuṭhāra candana ācaranī ||

kāṭi parasu malaya sunu bhāī| nija guna dei sugandha basāī ||

do. tāte sura sīsanha caḍha़ta jaga ballabha śrīkhaṇḍa|

anala dāhi pīṭata ghanahiṃ parasu badana yaha daṇḍa || 37 ||

biṣaya alampaṭa sīla gunākara| para dukha dukha sukha sukha dekhe para ||

sama abhūtaripu bimada birāgī| lobhāmaraṣa haraṣa bhaya tyāgī ||

komalacita dīnanha para dāyā| mana baca krama mama bhagati amāyā ||

sabahi mānaprada āpu amānī| bharata prāna sama mama te prānī ||

bigata kāma mama nāma parāyana| sānti birati binatī muditāyana ||

sītalatā saralatā mayatrī| dvija pada prīti dharma janayatrī ||

e saba lacchana basahiṃ jāsu ura| jānehu tāta santa santata phura ||

sama dama niyama nīti nahiṃ ḍolahiṃ| paruṣa bacana kabahū~ nahiṃ bolahim ||

do. nindā astuti ubhaya sama mamatā mama pada kañja|

te sajjana mama prānapriya guna mandira sukha puñja || 38 ||

sanahu asantanha kera subhAU| bhūlehu~ saṅgati karia na kAU ||

tinha kara saṅga sadā dukhadāī| jimi kalapahi ghāli harahāī ||

khalanha hṛdaya~ ati tāpa biseṣī| jarahiṃ sadā para sampati dekhī ||

jaha~ kahu~ nindā sunahiṃ parāī| haraṣahiṃ manahu~ parī nidhi pāī ||

kāma krodha mada lobha parāyana| nirdaya kapaṭī kuṭila malāyana ||

bayaru akārana saba kāhū soṃ| jo kara hita anahita tāhū som ||

jhūṭhi lenā jhūṭhi denā| jhūṭhi bhojana jhūṭha cabenā ||

bolahiṃ madhura bacana jimi morā| khāi mahā ati hṛdaya kaṭhorā ||

do. para drohī para dāra rata para dhana para apabāda|

te nara pā~vara pāpamaya deha dhareṃ manujāda || 39 ||

lobhi oḍha़na lobhi ḍāsana| sistrodara para jamapura trāsa na ||

kāhū kī jauṃ sunahiṃ baḍa़āī| svāsa lehiṃ janu jūḍa़ī āī ||

jaba kāhū kai dekhahiṃ bipatī| sukhī bhe mānahu~ jaga nṛpatī ||

svāratha rata parivāra birodhī| lampaṭa kāma lobha ati krodhī ||

mātu pitā gura bipra na mānahiṃ| āpu ge aru ghālahiṃ ānahim ||

karahiṃ moha basa droha parāvā| santa saṅga hari kathā na bhāvā ||

avaguna sindhu mandamati kāmī| beda bidūṣaka paradhana svāmī ||

bipra droha para droha biseṣā| dambha kapaṭa jiya~ dhareṃ subeṣā ||

do. aise adhama manuja khala kṛtajuga tretā nāhiṃ|

dvāpara kachuka bṛnda bahu hoihahiṃ kalijuga māhim || 40 ||

para hita sarisa dharma nahiṃ bhāī| para pīḍa़ā sama nahiṃ adhamāī ||

nirnaya sakala purāna beda kara| kaheu~ tāta jānahiṃ kobida nara ||

nara sarīra dhari je para pīrā| karahiṃ te sahahiṃ mahā bhava bhīrā ||

karahiṃ moha basa nara agha nānā| svāratha rata paraloka nasānā ||

kālarūpa tinha kaha~ maiṃ bhrātā| subha aru asubha karma phala dātā ||

asa bicāri je parama sayāne| bhajahiṃ mohi saṃsṛta dukha jāne ||

tyāgahiṃ karma subhāsubha dāyaka| bhajahiṃ mohi sura nara muni nāyaka ||

santa asantanha ke guna bhāṣe| te na parahiṃ bhava jinha lakhi rākhe ||

do. sunahu tāta māyā kṛta guna aru doṣa aneka|

guna yaha ubhaya na dekhiahiṃ dekhia so abibeka || 41 ||

śrīmukha bacana sunata saba bhāī| haraṣe prema na hṛdaya~ samāī ||

karahiṃ binaya ati bārahiṃ bārā| hanūmāna hiya~ haraṣa apārā ||

puni raghupati nija mandira ge| ehi bidhi carita karata nita ne ||

bāra bāra nārada muni āvahiṃ| carita punīta rāma ke gāvahim ||

nita nava carana dekhi muni jāhīṃ| brahmaloka saba kathā kahāhīm ||

suni birañci atisaya sukha mānahiṃ| puni puni tāta karahu guna gānahim ||

sanakādika nāradahi sarāhahiṃ| jadyapi brahma nirata muni āhahim ||

suni guna gāna samādhi bisārī || sādara sunahiṃ parama adhikārī ||

do. jīvanamukta brahmapara carita sunahiṃ taji dhyāna|

je hari kathā~ na karahiṃ rati tinha ke hiya pāṣāna || 42 ||

eka bāra raghunātha bolāe| gura dvija purabāsī saba āe ||

baiṭhe gura muni aru dvija sajjana| bole bacana bhagata bhava bhañjana ||

sanahu sakala purajana mama bānī| kahu~ na kachu mamatā ura ānī ||

nahiṃ anīti nahiṃ kachu prabhutāī| sunahu karahu jo tumhahi sohāī ||

soi sevaka priyatama mama soī| mama anusāsana mānai joī ||

jauṃ anīti kachu bhāṣauṃ bhāī| tauṃ mohi barajahu bhaya bisarāī ||

baḍa़eṃ bhāga mānuṣa tanu pāvā| sura durlabha saba granthinha gāvā ||

sādhana dhāma moccha kara dvārā| pāi na jehiṃ paraloka sa~vārā ||

do. so paratra dukha pāvi sira dhuni dhuni pachitāi|

kālahi karmahi īsvarahi mithyā doṣa lagāi || 43 ||

ehi tana kara phala biṣaya na bhāī| svargu svalpa anta dukhadāī ||

nara tanu pāi biṣaya~ mana dehīṃ| palaṭi sudhā te saṭha biṣa lehīm ||

tāhi kabahu~ bhala kahi na koī| guñjā grahi parasa mani khoī ||

ākara cāri laccha caurāsī| joni bhramata yaha jiva abināsī ||

phirata sadā māyā kara prerā| kāla karma subhāva guna gherā ||

kabahu~ka kari karunā nara dehī| deta īsa binu hetu sanehī ||

nara tanu bhava bāridhi kahu~ bero| sanmukha maruta anugraha mero ||

karanadhāra sadagura dṛḍha़ nāvā| durlabha sāja sulabha kari pāvā ||

do. jo na tarai bhava sāgara nara samāja asa pāi|

so kṛta nindaka mandamati ātmāhana gati jāi || 44 ||

jauṃ paraloka ihā~ sukha cahahū| suni mama bacana hrṛdaya~ dṛḍha़ gahahū ||

sulabha sukhada māraga yaha bhāī| bhagati mori purāna śruti gāī ||

gyāna agama pratyūha anekā| sādhana kaṭhina na mana kahu~ ṭekā ||

karata kaṣṭa bahu pāvi koū| bhakti hīna mohi priya nahiṃ soū ||

bhakti sutantra sakala sukha khānī| binu satasaṅga na pāvahiṃ prānī ||

punya puñja binu milahiṃ na santā| satasaṅgati saṃsṛti kara antā ||

punya eka jaga mahu~ nahiṃ dūjā| mana krama bacana bipra pada pūjā ||

sānukūla tehi para muni devā| jo taji kapaṭu kari dvija sevā ||

do. auru eka guputa mata sabahi kahu~ kara jori|

saṅkara bhajana binā nara bhagati na pāvi mori || 45 ||

kahahu bhagati patha kavana prayāsā| joga na makha japa tapa upavāsā ||

sarala subhāva na mana kuṭilāī| jathā lābha santoṣa sadāī ||

mora dāsa kahāi nara āsā| kari tau kahahu kahā bisvāsā ||

bahuta kahu~ kā kathā baḍha़āī| ehi ācarana basya maiṃ bhāī ||

baira na bigraha āsa na trāsā| sukhamaya tāhi sadā saba āsā ||

anārambha aniketa amānī| anagha aroṣa daccha bigyānī ||

prīti sadā sajjana saṃsargā| tṛna sama biṣaya svarga apabargā ||

bhagati paccha haṭha nahiṃ saṭhatāī| duṣṭa tarka saba dūri bahāī ||

do. mama guna grāma nāma rata gata mamatā mada moha|

tā kara sukha soi jāni parānanda sandoha || 46 ||

sunata sudhāsama bacana rāma ke| gahe sabani pada kṛpādhāma ke ||

janani janaka gura bandhu hamāre| kṛpā nidhāna prāna te pyāre ||

tanu dhanu dhāma rāma hitakārī| saba bidhi tumha pranatārati hārī ||

asi sikha tumha binu dei na koū| mātu pitā svāratha rata oū ||

hetu rahita jaga juga upakārī| tumha tumhāra sevaka asurārī ||

svāratha mīta sakala jaga māhīṃ| sapanehu~ prabhu paramāratha nāhīm ||

sabake bacana prema rasa sāne| suni raghunātha hṛdaya~ haraṣāne ||

nija nija gṛha ge āyasu pāī| baranata prabhu batakahī suhāī ||

do. -umā avadhabāsī nara nāri kṛtāratha rūpa|

brahma saccidānanda ghana raghunāyaka jaha~ bhūpa || 47 ||

eka bāra basiṣṭa muni āe| jahā~ rāma sukhadhāma suhāe ||

ati ādara raghunāyaka kīnhā| pada pakhāri pādodaka līnhā ||

rāma sunahu muni kaha kara jorī| kṛpāsindhu binatī kachu morī ||

dekhi dekhi ācarana tumhārā| hota moha mama hṛdaya~ apārā ||

mahimā amita beda nahiṃ jānā| maiṃ kehi bhā~ti kahu~ bhagavānā ||

uparohitya karma ati mandā| beda purāna sumṛti kara nindā ||

jaba na leu~ maiṃ taba bidhi mohī| kahā lābha āgeṃ suta tohī ||

paramātamā brahma nara rūpā| hoihi raghukula bhūṣana bhūpā ||

do. -taba maiṃ hṛdaya~ bicārā joga jagya brata dāna|

jā kahu~ karia so paihu~ dharma na ehi sama āna || 48 ||

japa tapa niyama joga nija dharmā| śruti sambhava nānā subha karmā ||

gyāna dayā dama tīratha majjana| jaha~ lagi dharma kahata śruti sajjana ||

āgama nigama purāna anekā| paḍha़e sune kara phala prabhu ekā ||

taba pada paṅkaja prīti nirantara| saba sādhana kara yaha phala sundara ||

chūṭi mala ki malahi ke dhoe~| ghṛta ki pāva koi bāri biloe~ ||

prema bhagati jala binu raghurāī| abhiantara mala kabahu~ na jāī ||

soi sarbagya tagya soi paṇḍita| soi guna gṛha bigyāna akhaṇḍita ||

daccha sakala lacchana juta soī| jākeṃ pada saroja rati hoī ||

do. nātha eka bara māgu~ rāma kṛpā kari dehu|

janma janma prabhu pada kamala kabahu~ ghaṭai jani nehu || 49 ||

asa kahi muni basiṣṭa gṛha āe| kṛpāsindhu ke mana ati bhāe ||

hanūmāna bharatādika bhrātā| saṅga lie sevaka sukhadātā ||

puni kṛpāla pura bāhera ge| gaja ratha turaga magāvata bhe ||

dekhi kṛpā kari sakala sarāhe| die ucita jinha jinha tei cāhe ||

harana sakala śrama prabhu śrama pāī| ge jahā~ sītala ava~rāī ||

bharata dīnha nija basana ḍasāī| baiṭhe prabhu sevahiṃ saba bhāī ||

mārutasuta taba mārūta karī| pulaka bapuṣa locana jala bharī ||

hanūmāna sama nahiṃ baḍa़bhāgī| nahiṃ kau rāma carana anurāgī ||

girijā jāsu prīti sevakāī| bāra bāra prabhu nija mukha gāī ||

do. tehiṃ avasara muni nārada āe karatala bīna|

gāvana lage rāma kala kīrati sadā nabīna || 50 ||

māmavalokaya paṅkaja locana| kṛpā bilokani soca bimocana ||

nīla tāmarasa syāma kāma ari| hṛdaya kañja makaranda madhupa hari ||

jātudhāna barūtha bala bhañjana| muni sajjana rañjana agha gañjana ||

bhūsura sasi nava bṛnda balāhaka| asarana sarana dīna jana gāhaka ||

bhuja bala bipula bhāra mahi khaṇḍita| khara dūṣana birādha badha paṇḍita ||

rāvanāri sukharūpa bhūpabara| jaya dasaratha kula kumuda sudhākara ||

sujasa purāna bidita nigamāgama| gāvata sura muni santa samāgama ||

kārunīka byalīka mada khaṇḍana| saba bidhi kusala kosalā maṇḍana ||

kali mala mathana nāma mamatāhana| tulasīdāsa prabhu pāhi pranata jana ||

do. prema sahita muni nārada barani rāma guna grāma|

sobhāsindhu hṛdaya~ dhari ge jahā~ bidhi dhāma || 51 ||

girijā sunahu bisada yaha kathā| maiṃ saba kahī mori mati jathā ||

rāma carita sata koṭi apārā| śruti sāradā na baranai pārā ||

rāma ananta ananta gunānī| janma karma ananta nāmānī ||

jala sīkara mahi raja gani jāhīṃ| raghupati carita na barani sirāhīm ||

bimala kathā hari pada dāyanī| bhagati hoi suni anapāyanī ||

umā kahiu~ saba kathā suhāī| jo bhusuṇḍi khagapatihi sunāī ||

kachuka rāma guna kaheu~ bakhānī| aba kā kahauṃ so kahahu bhavānī ||

suni subha kathā umā haraṣānī| bolī ati binīta mṛdu bānī ||

dhanya dhanya maiṃ dhanya purārī| suneu~ rāma guna bhava bhaya hārī ||

do. tumharī kṛpā~ kṛpāyatana aba kṛtakṛtya na moha|

jāneu~ rāma pratāpa prabhu cidānanda sandoha || 52(ka) ||

nātha tavānana sasi sravata kathā sudhā raghubīra|

śravana puṭanhi mana pāna kari nahiṃ aghāta matidhīra || 52(kha) ||

rāma carita je sunata aghāhīṃ| rasa biseṣa jānā tinha nāhīm ||

jīvanamukta mahāmuni jeū| hari guna sunahīṃ nirantara teū ||

bhava sāgara caha pāra jo pāvā| rāma kathā tā kaha~ dṛḍha़ nāvā ||

biṣinha kaha~ puni hari guna grāmā| śravana sukhada aru mana abhirāmā ||

śravanavanta asa ko jaga māhīṃ| jāhi na raghupati carita sohāhīm ||

te jaḍa़ jīva nijātmaka ghātī| jinhahi na raghupati kathā sohātī ||

haricaritra mānasa tumha gāvā| suni maiṃ nātha amiti sukha pāvā ||

tumha jo kahī yaha kathā suhāī| kāgabhasuṇḍi garuḍa़ prati gāī ||

do. birati gyāna bigyāna dṛḍha़ rāma carana ati neha|

bāyasa tana raghupati bhagati mohi parama sandeha || 53 ||

nara sahasra maha~ sunahu purārī| kau eka hoi dharma bratadhārī ||

dharmasīla koṭika maha~ koī| biṣaya bimukha birāga rata hoī ||

koṭi birakta madhya śruti kahī| samyaka gyāna sakṛta kau lahī ||

gyānavanta koṭika maha~ koū| jīvanamukta sakṛta jaga soū ||

tinha sahasra mahu~ saba sukha khānī| durlabha brahmalīna bigyānī ||

dharmasīla birakta aru gyānī| jīvanamukta brahmapara prānī ||

saba te so durlabha surarāyā| rāma bhagati rata gata mada māyā ||

so haribhagati kāga kimi pāī| bisvanātha mohi kahahu bujhāī ||

do. rāma parāyana gyāna rata gunāgāra mati dhīra|

nātha kahahu kehi kārana pāyu kāka sarīra || 54 ||

yaha prabhu carita pavitra suhāvā| kahahu kṛpāla kāga kaha~ pāvā ||

tumha kehi bhā~ti sunā madanārī| kahahu mohi ati kautuka bhārī ||

garuḍa़ mahāgyānī guna rāsī| hari sevaka ati nikaṭa nivāsī ||

tehiṃ kehi hetu kāga sana jāī| sunī kathā muni nikara bihāī ||

kahahu kavana bidhi bhā sambādā| dau haribhagata kāga uragādā ||

gauri girā suni sarala suhāī| bole siva sādara sukha pāī ||

dhanya satī pāvana mati torī| raghupati carana prīti nahiṃ thorī ||

sunahu parama punīta itihāsā| jo suni sakala loka bhrama nāsā ||

upaji rāma carana bisvāsā| bhava nidhi tara nara binahiṃ prayāsā ||

do. aisia prasna bihaṅgapati kīnha kāga sana jāi|

so saba sādara kahihu~ sunahu umā mana lāi || 55 ||

maiṃ jimi kathā sunī bhava mocani| so prasaṅga sunu sumukhi sulocani ||

prathama daccha gṛha tava avatārā| satī nāma taba rahā tumhārā ||

daccha jagya taba bhā apamānā| tumha ati krodha taje taba prānā ||

mama anucaranha kīnha makha bhaṅgā| jānahu tumha so sakala prasaṅgā ||

taba ati soca bhayu mana moreṃ| dukhī bhayu~ biyoga priya torem ||

sundara bana giri sarita taḍa़āgā| kautuka dekhata phiru~ berāgā ||

giri sumera uttara disi dūrī| nīla saila eka sundara bhūrī ||

tāsu kanakamaya sikhara suhāe| cāri cāru more mana bhāe ||

tinha para eka eka biṭapa bisālā| baṭa pīpara pākarī rasālā ||

sailopari sara sundara sohā| mani sopāna dekhi mana mohā ||

do. -sītala amala madhura jala jalaja bipula bahuraṅga|

kūjata kala rava haṃsa gana guñjata majuṃla bhṛṅga || 56 ||

tehiṃ giri rucira basi khaga soī| tāsu nāsa kalpānta na hoī ||

māyā kṛta guna doṣa anekā| moha manoja ādi abibekā ||

rahe byāpi samasta jaga māhīṃ| tehi giri nikaṭa kabahu~ nahiṃ jāhīm ||

taha~ basi harihi bhaji jimi kāgā| so sunu umā sahita anurāgā ||

pīpara taru tara dhyāna so dharī| jāpa jagya pākari tara karī ||

ā~ba chāha~ kara mānasa pūjā| taji hari bhajanu kāju nahiṃ dūjā ||

bara tara kaha hari kathā prasaṅgā| āvahiṃ sunahiṃ aneka bihaṅgā ||

rāma carita bicītra bidhi nānā| prema sahita kara sādara gānā ||

sunahiṃ sakala mati bimala marālā| basahiṃ nirantara je tehiṃ tālā ||

jaba maiṃ jāi so kautuka dekhā| ura upajā ānanda biseṣā ||

do. taba kachu kāla marāla tanu dhari taha~ kīnha nivāsa|

sādara suni raghupati guna puni āyu~ kailāsa || 57 ||

girijā kaheu~ so saba itihāsā| maiṃ jehi samaya gayu~ khaga pāsā ||

aba so kathā sunahu jehī hetū| gayu kāga pahiṃ khaga kula ketū ||

jaba raghunātha kīnhi rana krīḍa़ā| samujhata carita hoti mohi brīḍa़ā ||

indrajīta kara āpu ba~dhāyo| taba nārada muni garuḍa़ paṭhāyo ||

bandhana kāṭi gayo uragādā| upajā hṛdaya~ pracaṇḍa biṣādā ||

prabhu bandhana samujhata bahu bhā~tī| karata bicāra uraga ārātī ||

byāpaka brahma biraja bāgīsā| māyā moha pāra paramīsā ||

so avatāra suneu~ jaga māhīṃ| dekheu~ so prabhāva kachu nāhīm ||

do. -bhava bandhana te chūṭahiṃ nara japi jā kara nāma|

kharca nisācara bā~dheu nāgapāsa soi rāma || 58 ||

nānā bhā~ti manahi samujhāvā| pragaṭa na gyāna hṛdaya~ bhrama chāvā ||

kheda khinna mana tarka baḍha़āī| bhayu mohabasa tumharihiṃ nāī ||

byākula gayu devariṣi pāhīṃ| kahesi jo saṃsaya nija mana māhīm ||

suni nāradahi lāgi ati dāyā| sunu khaga prabala rāma kai māyā ||

jo gyāninha kara cita apaharī| bariāī bimoha mana karī ||

jehiṃ bahu bāra nacāvā mohī| soi byāpī bihaṅgapati tohī ||

mahāmoha upajā ura toreṃ| miṭihi na begi kaheṃ khaga morem ||

caturānana pahiṃ jāhu khagesā| soi karehu jehi hoi nidesā ||

do. asa kahi cale devariṣi karata rāma guna gāna|

hari māyā bala baranata puni puni parama sujāna || 59 ||

taba khagapati birañci pahiṃ gayū| nija sandeha sunāvata bhayū ||

suni birañci rāmahi siru nāvā| samujhi pratāpa prema ati chāvā ||

mana mahu~ kari bicāra bidhātā| māyā basa kabi kobida gyātā ||

hari māyā kara amiti prabhāvā| bipula bāra jehiṃ mohi nacāvā ||

aga jagamaya jaga mama uparājā| nahiṃ ācaraja moha khagarājā ||

taba bole bidhi girā suhāī| jāna mahesa rāma prabhutāī ||

bainateya saṅkara pahiṃ jāhū| tāta anata pūchahu jani kāhū ||

taha~ hoihi tava saṃsaya hānī| caleu bihaṅga sunata bidhi bānī ||

do. paramātura bihaṅgapati āyu taba mo pāsa|

jāta raheu~ kubera gṛha rahihu umā kailāsa || 60 ||

tehiṃ mama pada sādara siru nāvā| puni āpana sandeha sunāvā ||

suni tā kari binatī mṛdu bānī| parema sahita maiṃ kaheu~ bhavānī ||

milehu garuḍa़ māraga maha~ mohī| kavana bhā~ti samujhāvauṃ tohī ||

tabahi hoi saba saṃsaya bhaṅgā| jaba bahu kāla karia satasaṅgā ||

sunia tahā~ hari kathā suhāī| nānā bhā~ti muninha jo gāī ||

jehi mahu~ ādi madhya avasānā| prabhu pratipādya rāma bhagavānā ||

nita hari kathā hota jaha~ bhāī| paṭhavu~ tahā~ sunahi tumha jāī ||

jāihi sunata sakala sandehā| rāma carana hoihi ati nehā ||

do. binu satasaṅga na hari kathā tehi binu moha na bhāga|

moha ge~ binu rāma pada hoi na dṛḍha़ anurāga || 61 ||

milahiṃ na raghupati binu anurāgā| kie~ joga tapa gyāna birāgā ||

uttara disi sundara giri nīlā| taha~ raha kākabhusuṇḍi susīlā ||

rāma bhagati patha parama prabīnā| gyānī guna gṛha bahu kālīnā ||

rāma kathā so kahi nirantara| sādara sunahiṃ bibidha bihaṅgabara ||

jāi sunahu taha~ hari guna bhūrī| hoihi moha janita dukha dūrī ||

maiṃ jaba tehi saba kahā bujhāī| caleu haraṣi mama pada siru nāī ||

tāte umā na maiṃ samujhāvā| raghupati kṛpā~ maramu maiṃ pāvā ||

hoihi kīnha kabahu~ abhimānā| so khauvai caha kṛpānidhānā ||

kachu tehi te puni maiṃ nahiṃ rākhā| samujhi khaga khagahī kai bhāṣā ||

prabhu māyā balavanta bhavānī| jāhi na moha kavana asa gyānī ||

do. gyāni bhagata siromani tribhuvanapati kara jāna|

tāhi moha māyā nara pāva~ra karahiṃ gumāna || 62(ka) ||

māsapārāyaṇa, aṭṭhāīsavā~ viśrāma

siva birañci kahu~ mohi ko hai bapurā āna|

asa jiya~ jāni bhajahiṃ muni māyā pati bhagavāna || 62(kha) ||

gayu garuḍa़ jaha~ basi bhusuṇḍā| mati akuṇṭha hari bhagati akhaṇḍā ||

dekhi saila prasanna mana bhayū| māyā moha soca saba gayū ||

kari taḍa़āga majjana jalapānā| baṭa tara gayu hṛdaya~ haraṣānā ||

bṛddha bṛddha bihaṅga taha~ āe| sunai rāma ke carita suhāe ||

kathā arambha karai soi cāhā| tehī samaya gayu khaganāhā ||

āvata dekhi sakala khagarājā| haraṣeu bāyasa sahita samājā ||

ati ādara khagapati kara kīnhā| svāgata pūchi suāsana dīnhā ||

kari pūjā sameta anurāgā| madhura bacana taba boleu kāgā ||

do. nātha kṛtāratha bhayu~ maiṃ tava darasana khagarāja|

āyasu dehu so karauṃ aba prabhu āyahu kehi kāja || 63(ka) ||

sadā kṛtāratha rūpa tumha kaha mṛdu bacana khagesa|

jehi kai astuti sādara nija mukha kīnhi mahesa || 63(kha) ||

sunahu tāta jehi kārana āyu~| so saba bhayu darasa tava pāyu~ ||

dekhi parama pāvana tava āśrama| gayu moha saṃsaya nānā bhrama ||

aba śrīrāma kathā ati pāvani| sadā sukhada dukha puñja nasāvani ||

sādara tāta sunāvahu mohī| bāra bāra binavu~ prabhu tohī ||

sunata garuḍa़ kai girā binītā| sarala suprema sukhada supunītā ||

bhayu tāsu mana parama uchāhā| lāga kahai raghupati guna gāhā ||

prathamahiṃ ati anurāga bhavānī| rāmacarita sara kahesi bakhānī ||

puni nārada kara moha apārā| kahesi bahuri rāvana avatārā ||

prabhu avatāra kathā puni gāī| taba sisu carita kahesi mana lāī ||

do. bālacarita kahiṃ bibidha bidhi mana maha~ parama uchāha|

riṣi āgavana kahesi puni śrī raghubīra bibāha || 64 ||

bahuri rāma abhiṣeka prasaṅgā| puni nṛpa bacana rāja rasa bhaṅgā ||

purabāsiṃha kara biraha biṣādā| kahesi rāma lachimana sambādā ||

bipina gavana kevaṭa anurāgā| surasari utari nivāsa prayāgā ||

bālamīka prabhu milana bakhānā| citrakūṭa jimi base bhagavānā ||

sacivāgavana nagara nṛpa maranā| bharatāgavana prema bahu baranā ||

kari nṛpa kriyā saṅga purabāsī| bharata ge jaha~ prabhu sukha rāsī ||

puni raghupati bahu bidhi samujhāe| lai pādukā avadhapura āe ||

bharata rahani surapati suta karanī| prabhu aru atri bheṇṭa puni baranī ||

do. kahi birādha badha jehi bidhi deha tajī sarabhaṅga ||

barani sutīchana prīti puni prabhu agasti satasaṅga || 65 ||

kahi daṇḍaka bana pāvanatāī| gīdha mitrī puni tehiṃ gāī ||

puni prabhu pañcavaṭīṃ kṛta bāsā| bhañjī sakala muninha kī trāsā ||

puni lachimana upadesa anūpā| sūpanakhā jimi kīnhi kurūpā ||

khara dūṣana badha bahuri bakhānā| jimi saba maramu dasānana jānā ||

dasakandhara mārīca batakahīṃ| jehi bidhi bhī so saba tehiṃ kahī ||

puni māyā sītā kara haranā| śrīraghubīra biraha kachu baranā ||

puni prabhu gīdha kriyā jimi kīnhī| badhi kabandha sabarihi gati dīnhī ||

bahuri biraha baranata raghubīrā| jehi bidhi ge sarobara tīrā ||

do. prabhu nārada sambāda kahi māruti milana prasaṅga|

puni sugrīva mitāī bāli prāna kara bhaṅga || 66((ka) ||

kapihi tilaka kari prabhu kṛta saila prabaraṣana bāsa|

baranana barṣā sarada aru rāma roṣa kapi trāsa || 66(kha) ||

jehi bidhi kapipati kīsa paṭhāe| sītā khoja sakala disi dhāe ||

bibara prabesa kīnha jehi bhā~tī| kapinha bahori milā sampātī ||

suni saba kathā samīrakumārā| nāghata bhayu payodhi apārā ||

laṅkā~ kapi prabesa jimi kīnhā| puni sītahi dhīraju jimi dīnhā ||

bana ujāri rāvanahi prabodhī| pura dahi nāgheu bahuri payodhī ||

āe kapi saba jaha~ raghurāī| baidehī ki kusala sunāī ||

sena sameti jathā raghubīrā| utare jāi bārinidhi tīrā ||

milā bibhīṣana jehi bidhi āī| sāgara nigraha kathā sunāī ||

do. setu bā~dhi kapi sena jimi utarī sāgara pāra|

gayu basīṭhī bīrabara jehi bidhi bālikumāra || 67(ka) ||

nisicara kīsa larāī baranisi bibidha prakāra|

kumbhakarana ghananāda kara bala pauruṣa saṅghāra || 67(kha) ||

nisicara nikara marana bidhi nānā| raghupati rāvana samara bakhānā ||

rāvana badha mandodari sokā| rāja bibhīṣaṇa deva asokā ||

sītā raghupati milana bahorī| suranha kīnha astuti kara jorī ||

puni puṣpaka caḍha़i kapinha sametā| avadha cale prabhu kṛpā niketā ||

jehi bidhi rāma nagara nija āe| bāyasa bisada carita saba gāe ||

kahesi bahori rāma abhiṣaikā| pura baranata nṛpanīti anekā ||

kathā samasta bhusuṇḍa bakhānī| jo maiṃ tumha sana kahī bhavānī ||

suni saba rāma kathā khaganāhā| kahata bacana mana parama uchāhā ||

so. gayu mora sandeha suneu~ sakala raghupati carita|

bhayu rāma pada neha tava prasāda bāyasa tilaka || 68(ka) ||

mohi bhayu ati moha prabhu bandhana rana mahu~ nirakhi|

cidānanda sandoha rāma bikala kārana kavana| 68(kha) ||

dekhi carita ati nara anusārī| bhayu hṛdaya~ mama saṃsaya bhārī ||

soi bhrama aba hita kari maiṃ mānā| kīnha anugraha kṛpānidhānā ||

jo ati ātapa byākula hoī| taru chāyā sukha jāni soī ||

jauṃ nahiṃ hota moha ati mohī| milateu~ tāta kavana bidhi tohī ||

sunateu~ kimi hari kathā suhāī| ati bicitra bahu bidhi tumha gāī ||

nigamāgama purāna mata ehā| kahahiṃ siddha muni nahiṃ sandehā ||

santa bisuddha milahiṃ pari tehī| citavahiṃ rāma kṛpā kari jehī ||

rāma kṛpā~ tava darasana bhayū| tava prasāda saba saṃsaya gayū ||

do. suni bihaṅgapati bānī sahita binaya anurāga|

pulaka gāta locana sajala mana haraṣeu ati kāga || 69(ka) ||

śrotā sumati susīla suci kathā rasika hari dāsa|

pāi umā ati gopyamapi sajjana karahiṃ prakāsa || 69(kha) ||

boleu kākabhasuṇḍa bahorī| nabhaga nātha para prīti na thorī ||

saba bidhi nātha pūjya tumha mere| kṛpāpātra raghunāyaka kere ||

tumhahi na saṃsaya moha na māyā| mo para nātha kīnha tumha dāyā ||

paṭhi moha misa khagapati tohī| raghupati dīnhi baḍa़āī mohī ||

tumha nija moha kahī khaga sāīṃ| so nahiṃ kachu ācaraja gosāīm ||

nārada bhava birañci sanakādī| je munināyaka ātamabādī ||

moha na andha kīnha kehi kehī| ko jaga kāma nacāva na jehī ||

tṛsnā~ kehi na kīnha baurāhā| kehi kara hṛdaya krodha nahiṃ dāhā ||

do. gyānī tāpasa sūra kabi kobida guna āgāra|

kehi kai laubha biḍambanā kīnhi na ehiṃ saṃsāra || 70(ka) ||

śrī mada bakra na kīnha kehi prabhutā badhira na kāhi|

mṛgalocani ke naina sara ko asa lāga na jāhi || 70(kha) ||

guna kṛta sanyapāta nahiṃ kehī| kau na māna mada tajeu nibehī ||

jobana jvara kehi nahiṃ balakāvā| mamatā kehi kara jasa na nasāvā ||

macchara kāhi kalaṅka na lāvā| kāhi na soka samīra ḍolāvā ||

cintā sā~pini ko nahiṃ khāyā| ko jaga jāhi na byāpī māyā ||

kīṭa manoratha dāru sarīrā| jehi na lāga ghuna ko asa dhīrā ||

suta bita loka īṣanā tīnī| kehi ke mati inha kṛta na malīnī ||

yaha saba māyā kara parivārā| prabala amiti ko baranai pārā ||

siva caturānana jāhi ḍerāhīṃ| apara jīva kehi lekhe māhīm ||

do. byāpi raheu saṃsāra mahu~ māyā kaṭaka pracaṇḍa ||

senāpati kāmādi bhaṭa dambha kapaṭa pāṣaṇḍa || 71(ka) ||

so dāsī raghubīra kai samujheṃ mithyā sopi|

chūṭa na rāma kṛpā binu nātha kahu~ pada ro'pi || 71(kha) ||

jo māyā saba jagahi nacāvā| jāsu carita lakhi kāhu~ na pāvā ||

soi prabhu bhrū bilāsa khagarājā| nāca naṭī iva sahita samājā ||

soi saccidānanda ghana rāmā| aja bigyāna rūpo bala dhāmā ||

byāpaka byāpya akhaṇḍa anantā| akhila amoghasakti bhagavantā ||

aguna adabhra girā gotītā| sabadarasī anavadya ajītā ||

nirmama nirākāra niramohā| nitya nirañjana sukha sandohā ||

prakṛti pāra prabhu saba ura bāsī| brahma nirīha biraja abināsī ||

ihā~ moha kara kārana nāhīṃ| rabi sanmukha tama kabahu~ ki jāhīm ||

do. bhagata hetu bhagavāna prabhu rāma dhareu tanu bhūpa|

kie carita pāvana parama prākṛta nara anurūpa || 72(ka) ||

jathā aneka beṣa dhari nṛtya kari naṭa koi|

soi soi bhāva dekhāvi āpuna hoi na soi || 72(kha) ||

asi raghupati līlā uragārī| danuja bimohani jana sukhakārī ||

je mati malina biṣayabasa kāmī| prabhu moha dharahiṃ imi svāmī ||

nayana doṣa jā kaha~ jaba hoī| pīta barana sasi kahu~ kaha soī ||

jaba jehi disi bhrama hoi khagesā| so kaha pacchima uyu dinesā ||

naukārūḍha़ calata jaga dekhā| acala moha basa āpuhi lekhā ||

bālaka bhramahiṃ na bhramahiṃ gṛhādīṃ| kahahiṃ paraspara mithyābādī ||

hari biṣika asa moha bihaṅgā| sapanehu~ nahiṃ agyāna prasaṅgā ||

māyābasa matimanda abhāgī| hṛdaya~ jamanikā bahubidhi lāgī ||

te saṭha haṭha basa saṃsaya karahīṃ| nija agyāna rāma para dharahīm ||

do. kāma krodha mada lobha rata gṛhāsakta dukharūpa|

te kimi jānahiṃ raghupatihi mūḍha़ pare tama kūpa || 73(ka) ||

nirguna rūpa sulabha ati saguna jāna nahiṃ koi|

sugama agama nānā carita suni muni mana bhrama hoi || 73(kha) ||

sunu khagesa raghupati prabhutāī| kahu~ jathāmati kathā suhāī ||

jehi bidhi moha bhayu prabhu mohī| sau saba kathā sunāvu~ tohī ||

rāma kṛpā bhājana tumha tātā| hari guna prīti mohi sukhadātā ||

tāte nahiṃ kachu tumhahiṃ durāvu~| parama rahasya manohara gāvu~ ||

sunahu rāma kara sahaja subhAU| jana abhimāna na rākhahiṃ kAU ||

saṃsṛta mūla sūlaprada nānā| sakala soka dāyaka abhimānā ||

tāte karahiṃ kṛpānidhi dūrī| sevaka para mamatā ati bhūrī ||

jimi sisu tana brana hoi gosāī| mātu cirāva kaṭhina kī nāīm ||

do. jadapi prathama dukha pāvi rovi bāla adhīra|

byādhi nāsa hita jananī ganati na so sisu pīra || 74(ka) ||

timi raghupati nija dāsakara harahiṃ māna hita lāgi|

tulasidāsa aise prabhuhi kasa na bhajahu bhrama tyāgi || 74(kha) ||

rāma kṛpā āpani jaḍa़tāī| kahu~ khagesa sunahu mana lāī ||

jaba jaba rāma manuja tanu dharahīṃ| bhakta hetu līla bahu karahīm ||

taba taba avadhapurī maiṃ ja़AU~| bālacarita biloki haraṣAU~ ||

janma mahotsava dekhu~ jāī| baraṣa pā~ca taha~ rahu~ lobhāī ||

iṣṭadeva mama bālaka rāmā| sobhā bapuṣa koṭi sata kāmā ||

nija prabhu badana nihāri nihārī| locana suphala karu~ uragārī ||

laghu bāyasa bapu dhari hari saṅgā| dekhu~ bālacarita bahuraṅgā ||

do. larikāīṃ jaha~ jaha~ phirahiṃ taha~ taha~ saṅga uḍa़āu~|

jūṭhani pari ajira maha~ so uṭhāi kari khāu~ || 75(ka) ||

eka bāra atisaya saba carita kie raghubīra|

sumirata prabhu līlā soi pulakita bhayu sarīra || 75(kha) ||

kahi bhasuṇḍa sunahu khaganāyaka| rāmacarita sevaka sukhadāyaka ||

nṛpamandira sundara saba bhā~tī| khacita kanaka mani nānā jātī ||

barani na jāi rucira a~ganāī| jaha~ khelahiṃ nita cāriu bhāī ||

bālabinoda karata raghurāī| bicarata ajira janani sukhadāī ||

marakata mṛdula kalevara syāmā| aṅga aṅga prati chabi bahu kāmā ||

nava rājīva aruna mṛdu caranā| padaja rucira nakha sasi duti haranā ||

lalita aṅka kulisādika cārī| nūpura cārū madhura ravakārī ||

cāru puraṭa mani racita banāī| kaṭi kiṅkina kala mukhara suhāī ||

do. rekhā traya sundara udara nābhī rucira ga~bhīra|

ura āyata bhrājata bibidha bāla bibhūṣana cīra || 76 ||

aruna pāni nakha karaja manohara| bāhu bisāla bibhūṣana sundara ||

kandha bāla kehari dara grīvā| cāru cibuka ānana chabi sīṃvā ||

kalabala bacana adhara arunāre| dui dui dasana bisada bara bāre ||

lalita kapola manohara nāsā| sakala sukhada sasi kara sama hāsā ||

nīla kañja locana bhava mocana| bhrājata bhāla tilaka gorocana ||

bikaṭa bhṛkuṭi sama śravana suhāe| kuñcita kaca mecaka chabi chāe ||

pīta jhīni jhagulī tana sohī| kilakani citavani bhāvati mohī ||

rūpa rāsi nṛpa ajira bihārī| nācahiṃ nija pratibimba nihārī ||

mohi sana karahīṃ bibidha bidhi krīḍa़ā| baranata mohi hoti ati brīḍa़ā ||

kilakata mohi dharana jaba dhāvahiṃ| calu~ bhāgi taba pūpa dekhāvahim ||

do. āvata nikaṭa ha~sahiṃ prabhu bhājata rudana karāhiṃ|

jāu~ samīpa gahana pada phiri phiri citi parāhim || 77(ka) ||

prākṛta sisu iva līlā dekhi bhayu mohi moha|

kavana caritra karata prabhu cidānanda sandoha || 77(kha) ||

etanā mana ānata khagarāyā| raghupati prerita byāpī māyā ||

so māyā na dukhada mohi kāhīṃ| āna jīva iva saṃsṛta nāhīm ||

nātha ihā~ kachu kārana ānā| sunahu so sāvadhāna harijānā ||

gyāna akhaṇḍa eka sītābara| māyā basya jīva sacarācara ||

jauṃ saba keṃ raha gyāna ekarasa| īsvara jīvahi bheda kahahu kasa ||

māyā basya jīva abhimānī| īsa basya māyā gunakhānī ||

parabasa jīva svabasa bhagavantā| jīva aneka eka śrīkantā ||

mudhā bheda jadyapi kṛta māyā| binu hari jāi na koṭi upāyā ||

do. rāmacandra ke bhajana binu jo caha pada nirbāna|

gyānavanta api so nara pasu binu pū~cha biṣāna || 78(ka) ||

rākāpati ṣoḍa़sa uahiṃ tārāgana samudāi ||

sakala girinha dava lāia binu rabi rāti na jāi || 78(kha) ||

aisehiṃ hari binu bhajana khagesā| miṭi na jīvanha kera kalesā ||

hari sevakahi na byāpa abidyā| prabhu prerita byāpi tehi bidyā ||

tāte nāsa na hoi dāsa kara| bheda bhagati bhāḍha़i bihaṅgabara ||

bhrama te cakita rāma mohi dekhā| biha~se so sunu carita biseṣā ||

tehi kautuka kara maramu na kāhū~| jānā anuja na mātu pitāhū~ ||

jānu pāni dhāe mohi dharanā| syāmala gāta aruna kara caranā ||

taba maiṃ bhāgi caleu~ uragāmī| rāma gahana kaha~ bhujā pasārī ||

jimi jimi dūri uḍa़āu~ akāsā| taha~ bhuja hari dekhu~ nija pāsā ||

do. brahmaloka lagi gayu~ maiṃ citayu~ pācha uḍa़āta|

juga aṅgula kara bīca saba rāma bhujahi mohi tāta || 79(ka) ||

saptābarana bheda kari jahā~ lageṃ gati mori|

gayu~ tahā~ prabhu bhuja nirakhi byākula bhayu~ bahori || 79(kha) ||

mūdeu~ nayana trasita jaba bhayu~| puni citavata kosalapura gayū~ ||

mohi biloki rāma musukāhīṃ| biha~sata turata gayu~ mukha māhīm ||

udara mājha sunu aṇḍaja rāyā| dekheu~ bahu brahmāṇḍa nikāyā ||

ati bicitra taha~ loka anekā| racanā adhika eka te ekā ||

koṭinha caturānana gaurīsā| aganita uḍagana rabi rajanīsā ||

aganita lokapāla jama kālā| aganita bhūdhara bhūmi bisālā ||

sāgara sari sara bipina apārā| nānā bhā~ti sṛṣṭi bistārā ||

sura muni siddha nāga nara kinnara| cāri prakāra jīva sacarācara ||

do. jo nahiṃ dekhā nahiṃ sunā jo manahū~ na samāi|

so saba adbhuta dekheu~ barani kavani bidhi jāi || 80(ka) ||

eka eka brahmāṇḍa mahu~ rahu~ baraṣa sata eka|

ehi bidhi dekhata phiru~ maiṃ aṇḍa kaṭāha aneka || 80(kha) ||

loka loka prati bhinna bidhātā| bhinna biṣnu siva manu disitrātā ||

nara gandharba bhūta betālā| kinnara nisicara pasu khaga byālā ||

deva danuja gana nānā jātī| sakala jīva taha~ ānahi bhā~tī ||

mahi sari sāgara sara giri nānā| saba prapañca taha~ āni ānā ||

aṇḍakosa prati prati nija rupā| dekheu~ jinasa aneka anūpā ||

avadhapurī prati bhuvana ninārī| sarajū bhinna bhinna nara nārī ||

dasaratha kausalyā sunu tātā| bibidha rūpa bharatādika bhrātā ||

prati brahmāṇḍa rāma avatārā| dekhu~ bālabinoda apārā ||

do. bhinna bhinna mai dīkha sabu ati bicitra harijāna|

aganita bhuvana phireu~ prabhu rāma na dekheu~ āna || 81(ka) ||

soi sisupana soi sobhā soi kṛpāla raghubīra|

bhuvana bhuvana dekhata phiru~ prerita moha samīra || 81(kha)

bhramata mohi brahmāṇḍa anekā| bīte manahu~ kalpa sata ekā ||

phirata phirata nija āśrama āyu~| taha~ puni rahi kachu kāla gavā~yu~ ||

nija prabhu janma avadha suni pāyu~| nirbhara prema haraṣi uṭhi dhāyu~ ||

dekhu~ janma mahotsava jāī| jehi bidhi prathama kahā maiṃ gāī ||

rāma udara dekheu~ jaga nānā| dekhata bani na jāi bakhānā ||

taha~ puni dekheu~ rāma sujānā| māyā pati kṛpāla bhagavānā ||

karu~ bicāra bahori bahorī| moha kalila byāpita mati morī ||

ubhaya gharī maha~ maiṃ saba dekhā| bhayu~ bhramita mana moha biseṣā ||

do. dekhi kṛpāla bikala mohi biha~se taba raghubīra|

biha~satahīṃ mukha bāhera āyu~ sunu matidhīra || 82(ka) ||

soi larikāī mo sana karana lage puni rāma|

koṭi bhā~ti samujhāvu~ manu na lahi biśrāma || 82(kha) ||

dekhi carita yaha so prabhutāī| samujhata deha dasā bisarāī ||

dharani pareu~ mukha āva na bātā| trāhi trāhi ārata jana trātā ||

premākula prabhu mohi bilokī| nija māyā prabhutā taba rokī ||

kara saroja prabhu mama sira dhareū| dīnadayāla sakala dukha hareū ||

kīnha rāma mohi bigata bimohā| sevaka sukhada kṛpā sandohā ||

prabhutā prathama bicāri bicārī| mana maha~ hoi haraṣa ati bhārī ||

bhagata bachalatā prabhu kai dekhī| upajī mama ura prīti biseṣī ||

sajala nayana pulakita kara jorī| kīnhiu~ bahu bidhi binaya bahorī ||

do. suni saprema mama bānī dekhi dīna nija dāsa|

bacana sukhada gambhīra mṛdu bole ramānivāsa || 83(ka) ||

kākabhasuṇḍi māgu bara ati prasanna mohi jāni|

animādika sidhi apara ridhi moccha sakala sukha khāni || 83(kha) ||

gyāna bibeka birati bigyānā| muni durlabha guna je jaga nānā ||

āju deu~ saba saṃsaya nāhīṃ| māgu jo tohi bhāva mana māhīm ||

suni prabhu bacana adhika anurāgeu~| mana anumāna karana taba lāgeū~ ||

prabhu kaha dena sakala sukha sahī| bhagati āpanī dena na kahī ||

bhagati hīna guna saba sukha aise| lavana binā bahu biñjana jaise ||

bhajana hīna sukha kavane kājā| asa bicāri boleu~ khagarājā ||

jauṃ prabhu hoi prasanna bara dehū| mo para karahu kṛpā aru nehū ||

mana bhāvata bara māgu~ svāmī| tumha udāra ura antarajāmī ||

do. abirala bhagati bisudhda tava śruti purāna jo gāva|

jehi khojata jogīsa muni prabhu prasāda kau pāva || 84(ka) ||

bhagata kalpataru pranata hita kṛpā sindhu sukha dhāma|

soi nija bhagati mohi prabhu dehu dayā kari rāma || 84(kha) ||

evamastu kahi raghukulanāyaka| bole bacana parama sukhadāyaka ||

sunu bāyasa taiṃ sahaja sayānā| kāhe na māgasi asa baradānā ||

saba sukha khāni bhagati taiṃ māgī| nahiṃ jaga kau tohi sama baḍa़bhāgī ||

jo muni koṭi jatana nahiṃ lahahīṃ| je japa joga anala tana dahahīm ||

rījheu~ dekhi tori caturāī| māgehu bhagati mohi ati bhāī ||

sunu bihaṅga prasāda aba moreṃ| saba subha guna basihahiṃ ura torem ||

bhagati gyāna bigyāna birāgā| joga caritra rahasya bibhāgā ||

jānaba taiṃ sabahī kara bhedā| mama prasāda nahiṃ sādhana khedā ||

doṃṃāyā sambhava bhrama saba aba na byāpihahiṃ tohi|

jānesu brahma anādi aja aguna gunākara mohi || 85(ka) ||

mohi bhagata priya santata asa bicāri sunu kāga|

kāya~ bacana mana mama pada karesu acala anurāga || 85(kha) ||

aba sunu parama bimala mama bānī| satya sugama nigamādi bakhānī ||

nija siddhānta sunāvu~ tohī| sunu mana dharu saba taji bhaju mohī ||

mama māyā sambhava saṃsārā| jīva carācara bibidhi prakārā ||

saba mama priya saba mama upajāe| saba te adhika manuja mohi bhāe ||

tinha maha~ dvija dvija maha~ śrutidhārī| tinha mahu~ nigama dharama anusārī ||

tinha maha~ priya birakta puni gyānī| gyānihu te ati priya bigyānī ||

tinha te puni mohi priya nija dāsā| jehi gati mori na dūsari āsā ||

puni puni satya kahu~ tohi pāhīṃ| mohi sevaka sama priya kau nāhīm ||

bhagati hīna birañci kina hoī| saba jīvahu sama priya mohi soī ||

bhagativanta ati nīcu prānī| mohi prānapriya asi mama bānī ||

do. suci susīla sevaka sumati priya kahu kāhi na lāga|

śruti purāna kaha nīti asi sāvadhāna sunu kāga || 86 ||

eka pitā ke bipula kumārā| hohiṃ pṛthaka guna sīla acārā ||

kau paṇḍinta kau tāpasa gyātā| kau dhanavanta sūra kau dātā ||

kau sarbagya dharmarata koī| saba para pitahi prīti sama hoī ||

kau pitu bhagata bacana mana karmā| sapanehu~ jāna na dūsara dharmā ||

so suta priya pitu prāna samānā| jadyapi so saba bhā~ti ayānā ||

ehi bidhi jīva carācara jete| trijaga deva nara asura samete ||

akhila bisva yaha mora upāyā| saba para mohi barābari dāyā ||

tinha maha~ jo parihari mada māyā| bhajai mohi mana baca arū kāyā ||

do. purūṣa napuṃsaka nāri vā jīva carācara koi|

sarba bhāva bhaja kapaṭa taji mohi parama priya soi || 87(ka) ||

so. satya kahu~ khaga tohi suci sevaka mama prānapriya|

asa bicāri bhaju mohi parihari āsa bharosa saba || 87(kha) ||

kabahū~ kāla na byāpihi tohī| sumiresu bhajesu nirantara mohī ||

prabhu bacanāmṛta suni na aghAU~| tanu pulakita mana ati haraṣAU~ ||

so sukha jāni mana aru kānā| nahiṃ rasanā pahiṃ jāi bakhānā ||

prabhu sobhā sukha jānahiṃ nayanā| kahi kimi sakahiṃ tinhahi nahiṃ bayanā ||

bahu bidhi mohi prabodhi sukha deī| lage karana sisu kautuka teī ||

sajala nayana kachu mukha kari rūkhā| citi mātu lāgī ati bhūkhā ||

dekhi mātu ātura uṭhi dhāī| kahi mṛdu bacana lie ura lāī ||

goda rākhi karāva paya pānā| raghupati carita lalita kara gānā ||

so. jehi sukha lāgi purāri asubha beṣa kṛta siva sukhada|

avadhapurī nara nāri tehi sukha mahu~ santata magana || 88(ka) ||

soi sukha lavalesa jinha bāraka sapanehu~ laheu|

te nahiṃ ganahiṃ khagesa brahmasukhahi sajjana sumati || 88(kha) ||

maiṃ puni avadha raheu~ kachu kālā| dekheu~ bālabinoda rasālā ||

rāma prasāda bhagati bara pāyu~| prabhu pada bandi nijāśrama āyu~ ||

taba te mohi na byāpī māyā| jaba te raghunāyaka apanāyā ||

yaha saba gupta carita maiṃ gāvā| hari māyā~ jimi mohi nacāvā ||

nija anubhava aba kahu~ khagesā| binu hari bhajana na jāhi kalesā ||

rāma kṛpā binu sunu khagarāī| jāni na jāi rāma prabhutāī ||

jāneṃ binu na hoi paratītī| binu paratīti hoi nahiṃ prītī ||

prīti binā nahiṃ bhagati diḍha़āī| jimi khagapati jala kai cikanāī ||

so. binu gura hoi ki gyāna gyāna ki hoi birāga binu|

gāvahiṃ beda purāna sukha ki lahia hari bhagati binu || 89(ka) ||

kau biśrāma ki pāva tāta sahaja santoṣa binu|

calai ki jala binu nāva koṭi jatana paci paci maria || 89(kha) ||

binu santoṣa na kāma nasāhīṃ| kāma achata sukha sapanehu~ nāhīm ||

rāma bhajana binu miṭahiṃ ki kāmā| thala bihīna taru kabahu~ ki jāmā ||

binu bigyāna ki samatā āvi| kau avakāsa ki nabha binu pāvi ||

śraddhā binā dharma nahiṃ hoī| binu mahi gandha ki pāvi koī ||

binu tapa teja ki kara bistārā| jala binu rasa ki hoi saṃsārā ||

sīla ki mila binu budha sevakāī| jimi binu teja na rūpa gosāī ||

nija sukha binu mana hoi ki thīrā| parasa ki hoi bihīna samīrā ||

kavaniu siddhi ki binu bisvāsā| binu hari bhajana na bhava bhaya nāsā ||

do. binu bisvāsa bhagati nahiṃ tehi binu dravahiṃ na rāmu|

rāma kṛpā binu sapanehu~ jīva na laha biśrāmu || 90(ka) ||

so. asa bicāri matidhīra taji kutarka saṃsaya sakala|

bhajahu rāma raghubīra karunākara sundara sukhada || 90(kha) ||

nija mati sarisa nātha maiṃ gāī| prabhu pratāpa mahimā khagarāī ||

kaheu~ na kachu kari juguti biseṣī| yaha saba maiṃ nija nayananhi dekhī ||

mahimā nāma rūpa guna gāthā| sakala amita ananta raghunāthā ||

nija nija mati muni hari guna gāvahiṃ| nigama seṣa siva pāra na pāvahim ||

tumhahi ādi khaga masaka prajantā| nabha uḍa़āhiṃ nahiṃ pāvahiṃ antā ||

timi raghupati mahimā avagāhā| tāta kabahu~ kau pāva ki thāhā ||

rāmu kāma sata koṭi subhaga tana| durgā koṭi amita ari mardana ||

sakra koṭi sata sarisa bilāsā| nabha sata koṭi amita avakāsā ||

do. maruta koṭi sata bipula bala rabi sata koṭi prakāsa|

sasi sata koṭi susītala samana sakala bhava trāsa || 91(ka) ||

kāla koṭi sata sarisa ati dustara durga duranta|

dhūmaketu sata koṭi sama durādharaṣa bhagavanta || 91(kha) ||

prabhu agādha sata koṭi patālā| samana koṭi sata sarisa karālā ||

tīratha amita koṭi sama pāvana| nāma akhila agha pūga nasāvana ||

himagiri koṭi acala raghubīrā| sindhu koṭi sata sama gambhīrā ||

kāmadhenu sata koṭi samānā| sakala kāma dāyaka bhagavānā ||

sārada koṭi amita caturāī| bidhi sata koṭi sṛṣṭi nipunāī ||

biṣnu koṭi sama pālana kartā| rudra koṭi sata sama saṃhartā ||

dhanada koṭi sata sama dhanavānā| māyā koṭi prapañca nidhānā ||

bhāra dharana sata koṭi ahīsā| niravadhi nirupama prabhu jagadīsā ||

chaṃ. nirupama na upamā āna rāma samāna rāmu nigama kahai|

jimi koṭi sata khadyota sama rabi kahata ati laghutā lahai ||

ehi bhā~ti nija nija mati bilāsa munisa harihi bakhānahīṃ|

prabhu bhāva gāhaka ati kṛpāla saprema suni sukha mānahīm ||

do. rāmu amita guna sāgara thāha ki pāvi koi|

santanha sana jasa kichu suneu~ tumhahi sunāyu~ soi || 92(ka) ||

so. bhāva basya bhagavāna sukha nidhāna karunā bhavana|

taji mamatā mada māna bhajia sadā sītā ravana || 92(kha) ||

suni bhusuṇḍi ke bacana suhāe| haraṣita khagapati paṅkha phulāe ||

nayana nīra mana ati haraṣānā| śrīraghupati pratāpa ura ānā ||

pāchila moha samujhi pachitānā| brahma anādi manuja kari mānā ||

puni puni kāga carana siru nāvā| jāni rāma sama prema baḍha़āvā ||

gura binu bhava nidhi tari na koī| jauṃ birañci saṅkara sama hoī ||

saṃsaya sarpa graseu mohi tātā| dukhada lahari kutarka bahu brātā ||

tava sarūpa gāruḍa़i raghunāyaka| mohi jiāyu jana sukhadāyaka ||

tava prasāda mama moha nasānā| rāma rahasya anūpama jānā ||

do. tāhi prasaṃsi bibidha bidhi sīsa nāi kara jori|

bacana binīta saprema mṛdu boleu garuḍa़ bahori || 93(ka) ||

prabhu apane abibeka te būjhu~ svāmī tohi|

kṛpāsindhu sādara kahahu jāni dāsa nija mohi || 93(kha) ||

tumha sarbagya tanya tama pārā| sumati susīla sarala ācārā ||

gyāna birati bigyāna nivāsā| raghunāyaka ke tumha priya dāsā ||

kārana kavana deha yaha pāī| tāta sakala mohi kahahu bujhāī ||

rāma carita sara sundara svāmī| pāyahu kahā~ kahahu nabhagāmī ||

nātha sunā maiṃ asa siva pāhīṃ| mahā pralayahu~ nāsa tava nāhīm ||

mudhā bacana nahiṃ īsvara kahī| sau moreṃ mana saṃsaya ahī ||

aga jaga jīva nāga nara devā| nātha sakala jagu kāla kalevā ||

aṇḍa kaṭāha amita laya kārī| kālu sadā duratikrama bhārī ||

so. tumhahi na byāpata kāla ati karāla kārana kavana|

mohi so kahahu kṛpāla gyāna prabhāva ki joga bala || 94(ka) ||

do. prabhu tava āśrama āe~ mora moha bhrama bhāga|

kārana kavana so nātha saba kahahu sahita anurāga || 94(kha) ||

garuḍa़ girā suni haraṣeu kāgā| boleu umā parama anurāgā ||

dhanya dhanya tava mati uragārī| prasna tumhāri mohi ati pyārī ||

suni tava prasna saprema suhāī| bahuta janama kai sudhi mohi āī ||

saba nija kathā kahu~ maiṃ gāī| tāta sunahu sādara mana lāī ||

japa tapa makha sama dama brata dānā| birati bibeka joga bigyānā ||

saba kara phala raghupati pada premā| tehi binu kau na pāvi chemā ||

ehi tana rāma bhagati maiṃ pāī| tāte mohi mamatā adhikāī ||

jehi teṃ kachu nija svāratha hoī| tehi para mamatā kara saba koī ||

so. pannagāri asi nīti śruti sammata sajjana kahahiṃ|

ati nīcahu sana prīti karia jāni nija parama hita || 95(ka) ||

pāṭa kīṭa teṃ hoi tehi teṃ pāṭambara rucira|

kṛmi pāli sabu koi parama apāvana prāna sama || 95(kha) ||

svāratha sā~ca jīva kahu~ ehā| mana krama bacana rāma pada nehā ||

soi pāvana soi subhaga sarīrā| jo tanu pāi bhajia raghubīrā ||

rāma bimukha lahi bidhi sama dehī| kabi kobida na prasaṃsahiṃ tehī ||

rāma bhagati ehiṃ tana ura jāmī| tāte mohi parama priya svāmī ||

taju~ na tana nija icchā maranā| tana binu beda bhajana nahiṃ baranā ||

prathama moha~ mohi bahuta bigovā| rāma bimukha sukha kabahu~ na sovā ||

nānā janama karma puni nānā| kie joga japa tapa makha dānā ||

kavana joni janameu~ jaha~ nāhīṃ| maiṃ khagesa bhrami bhrami jaga māhīm ||

dekheu~ kari saba karama gosāī| sukhī na bhayu~ abahiṃ kī nāī ||

sudhi mohi nātha janma bahu kerī| siva prasāda mati moha~ na gherī ||

do. prathama janma ke carita aba kahu~ sunahu bihagesa|

suni prabhu pada rati upaji jāteṃ miṭahiṃ kalesa || 96(ka) ||

pūruba kalpa eka prabhu juga kalijuga mala mūla ||

nara aru nāri adharma rata sakala nigama pratikūla || 96(kha) ||

tehi kalijuga kosalapura jāī| janmata bhayu~ sūdra tanu pāī ||

siva sevaka mana krama aru bānī| āna deva nindaka abhimānī ||

dhana mada matta parama bācālā| ugrabuddhi ura dambha bisālā ||

jadapi raheu~ raghupati rajadhānī| tadapi na kachu mahimā taba jānī ||

aba jānā maiṃ avadha prabhāvā| nigamāgama purāna asa gāvā ||

kavanehu~ janma avadha basa joī| rāma parāyana so pari hoī ||

avadha prabhāva jāna taba prānī| jaba ura basahiṃ rāmu dhanupānī ||

so kalikāla kaṭhina uragārī| pāpa parāyana saba nara nārī ||

do. kalimala grase dharma saba lupta bhe sadagrantha|

dambhinha nija mati kalpi kari pragaṭa kie bahu pantha || 97(ka) ||

bhe loga saba mohabasa lobha grase subha karma|

sunu harijāna gyāna nidhi kahu~ kachuka kalidharma || 97(kha) ||

barana dharma nahiṃ āśrama cārī| śruti birodha rata saba nara nārī ||

dvija śruti becaka bhūpa prajāsana| kau nahiṃ māna nigama anusāsana ||

māraga soi jā kahu~ joi bhāvā| paṇḍita soi jo gāla bajāvā ||

mithyārambha dambha rata joī| tā kahu~ santa kahi saba koī ||

soi sayāna jo paradhana hārī| jo kara dambha so baḍa़ ācārī ||

jau kaha jhū~ṭha masakharī jānā| kalijuga soi gunavanta bakhānā ||

nirācāra jo śruti patha tyāgī| kalijuga soi gyānī so birāgī ||

jākeṃ nakha aru jaṭā bisālā| soi tāpasa prasiddha kalikālā ||

do. asubha beṣa bhūṣana dhareṃ bhacchābhaccha je khāhiṃ|

tei jogī tei siddha nara pūjya te kalijuga māhim || 98(ka) ||

so. je apakārī cāra tinha kara gaurava mānya tei|

mana krama bacana labāra tei bakatā kalikāla mahu~ || 98(kha) ||

nāri bibasa nara sakala gosāī| nācahiṃ naṭa markaṭa kī nāī ||

sūdra dvijanha upadesahiṃ gyānā| meli janeū lehiṃ kudānā ||

saba nara kāma lobha rata krodhī| deva bipra śruti santa birodhī ||

guna mandira sundara pati tyāgī| bhajahiṃ nāri para puruṣa abhāgī ||

saubhāginīṃ bibhūṣana hīnā| bidhavanha ke siṅgāra nabīnā ||

gura siṣa badhira andha kā lekhā| eka na suni eka nahiṃ dekhā ||

hari siṣya dhana soka na harī| so gura ghora naraka mahu~ parī ||

mātu pitā bālakanhi bolābahiṃ| udara bharai soi dharma sikhāvahim ||

do. brahma gyāna binu nāri nara kahahiṃ na dūsari bāta|

kauḍa़ī lāgi lobha basa karahiṃ bipra gura ghāta || 99(ka) ||

bādahiṃ sūdra dvijanha sana hama tumha te kachu ghāṭi|

jāni brahma so biprabara ā~khi dekhāvahiṃ ḍāṭi || 99(kha) ||

para triya lampaṭa kapaṭa sayāne| moha droha mamatā lapaṭāne ||

tei abhedabādī gyānī nara| dekhā meṃ caritra kalijuga kara ||

āpu ge aru tinhahū ghālahiṃ| je kahu~ sata māraga pratipālahim ||

kalpa kalpa bhari eka eka narakā| parahiṃ je dūṣahiṃ śruti kari tarakā ||

je baranādhama teli kumhārā| svapaca kirāta kola kalavārā ||

nāri muī gṛha sampati nāsī| mūḍa़ muḍa़āi hohiṃ sanyāsī ||

te bipranha sana āpu pujāvahiṃ| ubhaya loka nija hātha nasāvahim ||

bipra niracchara lolupa kāmī| nirācāra saṭha bṛṣalī svāmī ||

sūdra karahiṃ japa tapa brata nānā| baiṭhi barāsana kahahiṃ purānā ||

saba nara kalpita karahiṃ acārā| jāi na barani anīti apārā ||

do. bhe barana saṅkara kali bhinnasetu saba loga|

karahiṃ pāpa pāvahiṃ dukha bhaya ruja soka biyoga || 100(ka) ||

śruti sammata hari bhakti patha sañjuta birati bibeka|

tehi na calahiṃ nara moha basa kalpahiṃ pantha aneka || 100(kha) ||

chaṃ. bahu dāma sa~vārahiṃ dhāma jatī| biṣayā hari līnhi na rahi biratī ||

tapasī dhanavanta daridra gṛhī| kali kautuka tāta na jāta kahī ||

kulavanti nikārahiṃ nāri satī| gṛha ānihiṃ cerī niberi gatī ||

suta mānahiṃ mātu pitā taba lauṃ| abalānana dīkha nahīṃ jaba laum ||

sasurāri piāri lagī jaba teṃ| riparūpa kuṭumba bhe taba tem ||

nṛpa pāpa parāyana dharma nahīṃ| kari daṇḍa biḍamba prajā nitahīm ||

dhanavanta kulīna malīna apī| dvija cinha janeu ughāra tapī ||

nahiṃ māna purāna na bedahi jo| hari sevaka santa sahī kali so|

kabi bṛnda udāra dunī na sunī| guna dūṣaka brāta na ko'pi gunī ||

kali bārahiṃ bāra dukāla parai| binu anna dukhī saba loga marai ||

do. sunu khagesa kali kapaṭa haṭha dambha dveṣa pāṣaṇḍa|

māna moha mārādi mada byāpi rahe brahmaṇḍa || 101(ka) ||

tāmasa dharma karahiṃ nara japa tapa brata makha dāna|

deva na baraṣahiṃ dharanīṃ be na jāmahiṃ dhāna || 101(kha) ||

chaṃ. abalā kaca bhūṣana bhūri chudhā| dhanahīna dukhī mamatā bahudhā ||

sukha cāhahiṃ mūḍha़ na dharma ratā| mati thori kaṭhori na komalatā || 1 ||

nara pīḍa़ita roga na bhoga kahīṃ| abhimāna birodha akāranahīm ||

laghu jīvana sambatu pañca dasā| kalapānta na nāsa gumānu asā || 2 ||

kalikāla bihāla kie manujā| nahiṃ mānata kvau anujā tanujā|

nahiṃ toṣa bicāra na sītalatā| saba jāti kujāti bhe magatā || 3 ||

iriṣā paruṣācchara lolupatā| bhari pūri rahī samatā bigatā ||

saba loga biyoga bisoka hue| baranāśrama dharma acāra ge || 4 ||

dama dāna dayā nahiṃ jānapanī| jaḍa़tā parabañcanatāti ghanī ||

tanu poṣaka nāri narā sagare| paranindaka je jaga mo bagare || 5 ||

do. sunu byālāri kāla kali mala avaguna āgāra|

gunu~ bahuta kalijuga kara binu prayāsa nistāra || 102(ka) ||

kṛtajuga tretā dvāpara pūjā makha aru joga|

jo gati hoi so kali hari nāma te pāvahiṃ loga || 102(kha) ||

kṛtajuga saba jogī bigyānī| kari hari dhyāna tarahiṃ bhava prānī ||

tretā~ bibidha jagya nara karahīṃ| prabhuhi samarpi karma bhava tarahīm ||

dvāpara kari raghupati pada pūjā| nara bhava tarahiṃ upāya na dūjā ||

kalijuga kevala hari guna gāhā| gāvata nara pāvahiṃ bhava thāhā ||

kalijuga joga na jagya na gyānā| eka adhāra rāma guna gānā ||

saba bharosa taji jo bhaja rāmahi| prema sameta gāva guna grāmahi ||

soi bhava tara kachu saṃsaya nāhīṃ| nāma pratāpa pragaṭa kali māhīm ||

kali kara eka punīta pratāpā| mānasa punya hohiṃ nahiṃ pāpā ||

do. kalijuga sama juga āna nahiṃ jauṃ nara kara bisvāsa|

gāi rāma guna gana bimala~ bhava tara binahiṃ prayāsa || 103(ka) ||

pragaṭa cāri pada dharma ke kalila mahu~ eka pradhāna|

jena kena bidhi dīnheṃ dāna kari kalyāna || 103(kha) ||

nita juga dharma hohiṃ saba kere| hṛdaya~ rāma māyā ke prere ||

suddha satva samatā bigyānā| kṛta prabhāva prasanna mana jānā ||

satva bahuta raja kachu rati karmā| saba bidhi sukha tretā kara dharmā ||

bahu raja svalpa satva kachu tāmasa| dvāpara dharma haraṣa bhaya mānasa ||

tāmasa bahuta rajoguna thorā| kali prabhāva birodha cahu~ orā ||

budha juga dharma jāni mana māhīṃ| taji adharma rati dharma karāhīm ||

kāla dharma nahiṃ byāpahiṃ tāhī| raghupati carana prīti ati jāhī ||

naṭa kṛta bikaṭa kapaṭa khagarāyā| naṭa sevakahi na byāpi māyā ||

do. hari māyā kṛta doṣa guna binu hari bhajana na jāhiṃ|

bhajia rāma taji kāma saba asa bicāri mana māhim || 104(ka) ||

tehi kalikāla baraṣa bahu baseu~ avadha bihagesa|

pareu dukāla bipati basa taba maiṃ gayu~ bidesa || 104(kha) ||

gayu~ ujenī sunu uragārī| dīna malīna daridra dukhārī ||

ge~ kāla kachu sampati pāī| taha~ puni karu~ sambhu sevakāī ||

bipra eka baidika siva pūjā| kari sadā tehi kāju na dūjā ||

parama sādhu paramāratha bindaka| sambhu upāsaka nahiṃ hari nindaka ||

tehi sevu~ maiṃ kapaṭa sametā| dvija dayāla ati nīti niketā ||

bāhija namra dekhi mohi sāīṃ| bipra paḍha़āva putra kī nāīm ||

sambhu mantra mohi dvijabara dīnhā| subha upadesa bibidha bidhi kīnhā ||

japu~ mantra siva mandira jāī| hṛdaya~ dambha ahamiti adhikāī ||

do. maiṃ khala mala saṅkula mati nīca jāti basa moha|

hari jana dvija dekheṃ jaru~ karu~ biṣnu kara droha || 105(ka) ||

so. gura nita mohi prabodha dukhita dekhi ācarana mama|

mohi upaji ati krodha dambhihi nīti ki bhāvī || 105(kha) ||

eka bāra gura līnha bolāī| mohi nīti bahu bhā~ti sikhāī ||

siva sevā kara phala suta soī| abirala bhagati rāma pada hoī ||

rāmahi bhajahiṃ tāta siva dhātā| nara pāva~ra kai ketika bātā ||

jāsu carana aja siva anurāgī| tātu droha~ sukha cahasi abhāgī ||

hara kahu~ hari sevaka gura kaheū| suni khaganātha hṛdaya mama daheū ||

adhama jāti maiṃ bidyā pāe~| bhayu~ jathā ahi dūdha piāe~ ||

mānī kuṭila kubhāgya kujātī| gura kara droha karu~ dinu rātī ||

ati dayāla gura svalpa na krodhā| puni puni mohi sikhāva subodhā ||

jehi te nīca baḍa़āī pāvā| so prathamahiṃ hati tāhi nasāvā ||

dhūma anala sambhava sunu bhāī| tehi bujhāva ghana padavī pāī ||

raja maga parī nirādara rahī| saba kara pada prahāra nita sahī ||

maruta uḍa़āva prathama tehi bharī| puni nṛpa nayana kirīṭanhi parī ||

sunu khagapati asa samujhi prasaṅgā| budha nahiṃ karahiṃ adhama kara saṅgā ||

kabi kobida gāvahiṃ asi nītī| khala sana kalaha na bhala nahiṃ prītī ||

udāsīna nita rahia gosāīṃ| khala pariharia svāna kī nāīm ||

maiṃ khala hṛdaya~ kapaṭa kuṭilāī| gura hita kahi na mohi sohāī ||

do. eka bāra hara mandira japata raheu~ siva nāma|

gura āyu abhimāna teṃ uṭhi nahiṃ kīnha pranāma || 106(ka) ||

so dayāla nahiṃ kaheu kachu ura na roṣa lavalesa|

ati agha gura apamānatā sahi nahiṃ sake mahesa || 106(kha) ||

mandira mājha bhī nabha bānī| re hatabhāgya agya abhimānī ||

jadyapi tava gura keṃ nahiṃ krodhā| ati kṛpāla cita samyaka bodhā ||

tadapi sāpa saṭha daihu~ tohī| nīti birodha sohāi na mohī ||

jauṃ nahiṃ daṇḍa karauṃ khala torā| bhraṣṭa hoi śrutimāraga morā ||

je saṭha gura sana iriṣā karahīṃ| raurava naraka koṭi juga parahīm ||

trijaga joni puni dharahiṃ sarīrā| ayuta janma bhari pāvahiṃ pīrā ||

baiṭha rahesi ajagara iva pāpī| sarpa hohi khala mala mati byāpī ||

mahā biṭapa koṭara mahu~ jāī || rahu adhamādhama adhagati pāī ||

do. hāhākāra kīnha gura dāruna suni siva sāpa ||

kampita mohi biloki ati ura upajā paritāpa || 107(ka) ||

kari daṇḍavata saprema dvija siva sanmukha kara jori|

binaya karata gadagada svara samujhi ghora gati mori || 107(kha) ||

namāmīśamīśāna nirvāṇarūpaṃ| vimbhuṃ byāpakaṃ brahma vedasvarūpaṃ|

nijaṃ nirguṇaṃ nirvikalpaṃ nirīṃha| cidākāśamākāśavāsaṃ bhaje'ham ||

nirākāramoṅkāramūlaṃ turīyaṃ| girā gyāna gotītamīśaṃ girīśam ||

karālaṃ mahākāla kālaṃ kṛpālaṃ| guṇāgāra saṃsārapāraṃ nato'ham ||

tuṣārādri saṅkāśa gauraṃ gabhīraṃ| manobhūta koṭi prabhā śrī śarīram ||

sphuranmauli kallolinī cāru gaṅgā| lasadbhālabālendu kaṇṭhe bhujaṅgā ||

calatkuṇḍalaṃ bhrū sunetraṃ viśālaṃ| prasannānanaṃ nīlakaṇṭhaṃ dayālam ||

mṛgādhīśacarmāmbaraṃ muṇḍamālaṃ| priyaṃ śaṅkaraṃ sarvanāthaṃ bhajāmi ||

pracaṇḍaṃ prakṛṣṭaṃ pragalbhaṃ pareśaṃ| akhaṇḍaṃ ajaṃ bhānukoṭiprakāśam ||

trayaḥśūla nirmūlanaṃ śūlapāṇiṃ| bhaje'haṃ bhavānīpatiṃ bhāvagamyam ||

kalātīta kalyāṇa kalpāntakārī| sadā sajjanāndadātā purārī ||

cidānandasandoha mohāpahārī| prasīda prasīda prabho manmathārī ||

na yāvad umānātha pādāravindaṃ| bhajantīha loke pare vā narāṇām ||

na tāvatsukhaṃ śānti santāpanāśaṃ| prasīda prabho sarvabhūtādhivāsam ||

na jānāmi yogaṃ japaṃ naiva pūjāṃ| nato'haṃ sadā sarvadā śambhu tubhyam ||

jarā janma duḥkhaugha tātapyamānaṃ| prabho pāhi āpannamāmīśa śambho ||

śloka-rudrāṣṭakamidaṃ proktaṃ vipreṇa haratoṣaye|

ye paṭhanti narā bhaktyā teṣāṃ śambhuḥ prasīdati || 9 ||

do. -suni binatī sarbagya siva dekhi bripra anurāgu|

puni mandira nabhabānī bhi dvijabara bara māgu || 108(ka) ||

jauṃ prasanna prabhu mo para nātha dīna para nehu|

nija pada bhagati dei prabhu puni dūsara bara dehu || 108(kha) ||

tava māyā basa jīva jaḍa़ santata phiri bhulāna|

tehi para krodha na karia prabhu kṛpā sindhu bhagavāna || 108(ga) ||

saṅkara dīnadayāla aba ehi para hohu kṛpāla|

sāpa anugraha hoi jehiṃ nātha thorehīṃ kāla || 108(gha) ||

ehi kara hoi parama kalyānā| soi karahu aba kṛpānidhānā ||

bipragirā suni parahita sānī| evamastu iti bhi nabhabānī ||

jadapi kīnha ehiṃ dāruna pāpā| maiṃ puni dīnha kopa kari sāpā ||

tadapi tumhāra sādhutā dekhī| karihu~ ehi para kṛpā biseṣī ||

chamāsīla je para upakārī| te dvija mohi priya jathā kharārī ||

mora śrāpa dvija byartha na jāihi| janma sahasa avasya yaha pāihi ||

janamata marata dusaha dukha hoī| ahi svalpu nahiṃ byāpihi soī ||

kavaneu~ janma miṭihi nahiṃ gyānā| sunahi sūdra mama bacana pravānā ||

raghupati purīṃ janma taba bhayū| puni taiṃ mama sevā~ mana dayū ||

purī prabhāva anugraha moreṃ| rāma bhagati upajihi ura torem ||

sunu mama bacana satya aba bhāī| haritoṣana brata dvija sevakāī ||

aba jani karahi bipra apamānā| jānehu santa ananta samānā ||

indra kulisa mama sūla bisālā| kāladaṇḍa hari cakra karālā ||

jo inha kara mārā nahiṃ marī| bipradroha pāvaka so jarī ||

asa bibeka rākhehu mana māhīṃ| tumha kaha~ jaga durlabha kachu nāhīm ||

auru eka āsiṣā morī| apratihata gati hoihi torī ||

do. suni siva bacana haraṣi gura evamastu iti bhāṣi|

mohi prabodhi gayu gṛha sambhu carana ura rākhi || 109(ka) ||

prerita kāla bidhi giri jāi bhayu~ maiṃ byāla|

puni prayāsa binu so tanu jajeu~ ge~ kachu kāla || 109(kha) ||

joi tanu dharu~ taju~ puni anāyāsa harijāna|

jimi nūtana paṭa pahiri nara parihari purāna || 109(ga) ||

siva~ rākhī śruti nīti aru maiṃ nahiṃ pāvā klesa|

ehi bidhi dhareu~ bibidha tanu gyāna na gayu khagesa || 109(gha) ||

trijaga deva nara joi tanu dharu~| taha~ taha~ rāma bhajana anusarū~ ||

eka sūla mohi bisara na kAU| gura kara komala sīla subhAU ||

carama deha dvija kai maiṃ pāī| sura durlabha purāna śruti gāī ||

khelu~ tahū~ bālakanha mīlā| karu~ sakala raghunāyaka līlā ||

prauḍha़ bhe~ mohi pitā paḍha़āvā| samajhu~ sunu~ gunu~ nahiṃ bhāvā ||

mana te sakala bāsanā bhāgī| kevala rāma carana laya lāgī ||

kahu khagesa asa kavana abhāgī| kharī seva suradhenuhi tyāgī ||

prema magana mohi kachu na sohāī| hāreu pitā paḍha़āi paḍha़āī ||

bhe kālabasa jaba pitu mātā| maiṃ bana gayu~ bhajana janatrātā ||

jaha~ jaha~ bipina munīsvara pāvu~| āśrama jāi jāi siru nāvu~ ||

būjhata tinhahi rāma guna gāhā| kahahiṃ sunu~ haraṣita khaganāhā ||

sunata phiru~ hari guna anubādā| abyāhata gati sambhu prasādā ||

chūṭī tribidha īṣanā gāḍha़ī| eka lālasā ura ati bāḍha़ī ||

rāma carana bārija jaba dekhauṃ| taba nija janma saphala kari lekhaum ||

jehi pū~chu~ soi muni asa kahī| īsvara sarba bhūtamaya ahī ||

nirguna mata nahiṃ mohi sohāī| saguna brahma rati ura adhikāī ||

do. gura ke bacana surati kari rāma carana manu lāga|

raghupati jasa gāvata phiru~ chana chana nava anurāga || 110(ka) ||

meru sikhara baṭa chāyā~ muni lomasa āsīna|

dekhi carana siru nāyu~ bacana kaheu~ ati dīna || 110(kha) ||

suni mama bacana binīta mṛdu muni kṛpāla khagarāja|

mohi sādara pū~chata bhe dvija āyahu kehi kāja || 110(ga) ||

taba maiṃ kahā kṛpānidhi tumha sarbagya sujāna|

saguna brahma avarādhana mohi kahahu bhagavāna || 110(gha) ||

taba muniṣa raghupati guna gāthā| kahe kachuka sādara khaganāthā ||

brahmagyāna rata muni bigyāni| mohi parama adhikārī jānī ||

lāge karana brahma upadesā| aja adveta aguna hṛdayesā ||

akala anīha anāma arupā| anubhava gamya akhaṇḍa anūpā ||

mana gotīta amala abināsī| nirbikāra niravadhi sukha rāsī ||

so taiṃ tāhi tohi nahiṃ bhedā| bāri bīci iva gāvahi bedā ||

bibidha bhā~ti mohi muni samujhāvā| nirguna mata mama hṛdaya~ na āvā ||

puni maiṃ kaheu~ nāi pada sīsā| saguna upāsana kahahu munīsā ||

rāma bhagati jala mama mana mīnā| kimi bilagāi munīsa prabīnā ||

soi upadesa kahahu kari dāyā| nija nayananhi dekhauṃ raghurāyā ||

bhari locana biloki avadhesā| taba sunihu~ nirguna upadesā ||

muni puni kahi harikathā anūpā| khaṇḍi saguna mata aguna nirūpā ||

taba maiṃ nirguna mata kara dūrī| saguna nirūpu~ kari haṭha bhūrī ||

uttara pratiuttara maiṃ kīnhā| muni tana bhe krodha ke cīnhā ||

sunu prabhu bahuta avagyā kie~| upaja krodha gyāninha ke hie~ ||

ati saṅgharaṣana jauṃ kara koī| anala pragaṭa candana te hoī ||

do. -bārambāra sakopa muni kari nirupana gyāna|

maiṃ apaneṃ mana baiṭha taba karu~ bibidha anumāna || 111(ka) ||

krodha ki dvetabuddhi binu dvaita ki binu agyāna|

māyābasa parichinna jaḍa़ jīva ki īsa samāna || 111(kha) ||

kabahu~ ki dukha saba kara hita tākeṃ| tehi ki daridra parasa mani jākem ||

paradrohī kī hohiṃ nisaṅkā| kāmī puni ki rahahiṃ akalaṅkā ||

baṃsa ki raha dvija anahita kīnheṃ| karma ki hohiṃ svarūpahi cīnhem ||

kāhū sumati ki khala sa~ga jāmī| subha gati pāva ki paratriya gāmī ||

bhava ki parahiṃ paramātmā bindaka| sukhī ki hohiṃ kabahu~ harinindaka ||

rāju ki rahi nīti binu jāneṃ| agha ki rahahiṃ haricarita bakhānem ||

pāvana jasa ki punya binu hoī| binu agha ajasa ki pāvi koī ||

lābhu ki kichu hari bhagati samānā| jehi gāvahiṃ śruti santa purānā ||

hāni ki jaga ehi sama kichu bhāī| bhajia na rāmahi nara tanu pāī ||

agha ki pisunatā sama kachu ānā| dharma ki dayā sarisa harijānā ||

ehi bidhi amiti juguti mana gunū~| muni upadesa na sādara sunū~ ||

puni puni saguna paccha maiṃ ropā| taba muni boleu bacana sakopā ||

mūḍha़ parama sikha deu~ na mānasi| uttara pratiuttara bahu ānasi ||

satya bacana bisvāsa na karahī| bāyasa iva sabahī te ḍarahī ||

saṭha svapaccha taba hṛdaya~ bisālā| sapadi hohi pacchī caṇḍālā ||

līnha śrāpa maiṃ sīsa caḍha़āī| nahiṃ kachu bhaya na dīnatā āī ||

do. turata bhayu~ maiṃ kāga taba puni muni pada siru nāi|

sumiri rāma raghubaṃsa mani haraṣita caleu~ uḍa़āi || 112(ka) ||

umā je rāma carana rata bigata kāma mada krodha ||

nija prabhumaya dekhahiṃ jagata kehi sana karahiṃ birodha || 112(kha) ||

sunu khagesa nahiṃ kachu riṣi dūṣana| ura preraka raghubaṃsa bibhūṣana ||

kṛpāsindhu muni mati kari bhorī| līnhi prema paricchā morī ||

mana baca krama mohi nija jana jānā| muni mati puni pherī bhagavānā ||

riṣi mama mahata sīlatā dekhī| rāma carana bisvāsa biseṣī ||

ati bisamaya puni puni pachitāī| sādara muni mohi līnha bolāī ||

mama paritoṣa bibidha bidhi kīnhā| haraṣita rāmamantra taba dīnhā ||

bālakarūpa rāma kara dhyānā| kaheu mohi muni kṛpānidhānā ||

sundara sukhada mihi ati bhāvā| so prathamahiṃ maiṃ tumhahi sunāvā ||

muni mohi kachuka kāla taha~ rākhā| rāmacaritamānasa taba bhāṣā ||

sādara mohi yaha kathā sunāī| puni bole muni girā suhāī ||

rāmacarita sara gupta suhāvā| sambhu prasāda tāta maiṃ pāvā ||

tohi nija bhagata rāma kara jānī| tāte maiṃ saba kaheu~ bakhānī ||

rāma bhagati jinha keṃ ura nāhīṃ| kabahu~ na tāta kahia tinha pāhīm ||

muni mohi bibidha bhā~ti samujhāvā| maiṃ saprema muni pada siru nāvā ||

nija kara kamala parasi mama sīsā| haraṣita āsiṣa dīnha munīsā ||

rāma bhagati abirala ura toreṃ| basihi sadā prasāda aba morem ||

do. -sadā rāma priya hohu tumha subha guna bhavana amāna|

kāmarūpa icdhāmarana gyāna birāga nidhāna || 113(ka) ||

jeṃhiṃ āśrama tumha basaba puni sumirata śrībhagavanta|

byāpihi taha~ na abidyā jojana eka prajanta || 113(kha) ||

kāla karma guna doṣa subhAU| kachu dukha tumhahi na byāpihi kAU ||

rāma rahasya lalita bidhi nānā| gupta pragaṭa itihāsa purānā ||

binu śrama tumha jānaba saba soū| nita nava neha rāma pada hoū ||

jo icchā karihahu mana māhīṃ| hari prasāda kachu durlabha nāhīm ||

suni muni āsiṣa sunu matidhīrā| brahmagirā bhi gagana ga~bhīrā ||

evamastu tava baca muni gyānī| yaha mama bhagata karma mana bānī ||

suni nabhagirā haraṣa mohi bhayū| prema magana saba saṃsaya gayū ||

kari binatī muni āyasu pāī| pada saroja puni puni siru nāī ||

haraṣa sahita ehiṃ āśrama āyu~| prabhu prasāda durlabha bara pāyu~ ||

ihā~ basata mohi sunu khaga īsā| bīte kalapa sāta aru bīsā ||

karu~ sadā raghupati guna gānā| sādara sunahiṃ bihaṅga sujānā ||

jaba jaba avadhapurīṃ raghubīrā| dharahiṃ bhagata hita manuja sarīrā ||

taba taba jāi rāma pura rahū~| sisulīlā biloki sukha lahū~ ||

puni ura rākhi rāma sisurūpā| nija āśrama āvu~ khagabhūpā ||

kathā sakala maiṃ tumhahi sunāī| kāga deha jehiṃ kārana pāī ||

kahiu~ tāta saba prasna tumhārī| rāma bhagati mahimā ati bhārī ||

do. tāte yaha tana mohi priya bhayu rāma pada neha|

nija prabhu darasana pāyu~ ge sakala sandeha || 114(ka) ||

māsapārāyaṇa, untīsavā~ viśrāma

bhagati paccha haṭha kari raheu~ dīnhi mahāriṣi sāpa|

muni durlabha bara pāyu~ dekhahu bhajana pratāpa || 114(kha) ||

je asi bhagati jāni pariharahīṃ| kevala gyāna hetu śrama karahīm ||

te jaḍa़ kāmadhenu gṛha~ tyāgī| khojata āku phirahiṃ paya lāgī ||

sunu khagesa hari bhagati bihāī| je sukha cāhahiṃ āna upāī ||

te saṭha mahāsindhu binu taranī| pairi pāra cāhahiṃ jaḍa़ karanī ||

suni bhasuṇḍi ke bacana bhavānī| boleu garuḍa़ haraṣi mṛdu bānī ||

tava prasāda prabhu mama ura māhīṃ| saṃsaya soka moha bhrama nāhīm ||

suneu~ punīta rāma guna grāmā| tumharī kṛpā~ laheu~ biśrāmā ||

eka bāta prabhu pū~chu~ tohī| kahahu bujhāi kṛpānidhi mohī ||

kahahiṃ santa muni beda purānā| nahiṃ kachu durlabha gyāna samānā ||

soi muni tumha sana kaheu gosāīṃ| nahiṃ ādarehu bhagati kī nāīm ||

gyānahi bhagatihi antara ketā| sakala kahahu prabhu kṛpā niketā ||

suni uragāri bacana sukha mānā| sādara boleu kāga sujānā ||

bhagatihi gyānahi nahiṃ kachu bhedā| ubhaya harahiṃ bhava sambhava khedā ||

nātha munīsa kahahiṃ kachu antara| sāvadhāna sau sunu bihaṅgabara ||

gyāna birāga joga bigyānā| e saba puruṣa sunahu harijānā ||

puruṣa pratāpa prabala saba bhā~tī| abalā abala sahaja jaḍa़ jātī ||

do. -puruṣa tyāgi saka nārihi jo birakta mati dhīra ||

na tu kāmī biṣayābasa bimukha jo pada raghubīra || 115(ka) ||

so. sau muni gyānanidhāna mṛganayanī bidhu mukha nirakhi|

bibasa hoi harijāna nāri biṣnu māyā pragaṭa || 115(kha) ||

ihā~ na pacchapāta kachu rākhu~| beda purāna santa mata bhāṣu~ ||

moha na nāri nāri keṃ rūpā| pannagāri yaha rīti anūpā ||

māyā bhagati sunahu tumha doū| nāri barga jāni saba koū ||

puni raghubīrahi bhagati piārī| māyā khalu nartakī bicārī ||

bhagatihi sānukūla raghurāyā| tāte tehi ḍarapati ati māyā ||

rāma bhagati nirupama nirupādhī| basi jāsu ura sadā abādhī ||

tehi biloki māyā sakucāī| kari na saki kachu nija prabhutāī ||

asa bicāri je muni bigyānī| jācahīṃ bhagati sakala sukha khānī ||

do. yaha rahasya raghunātha kara begi na jāni koi|

jo jāni raghupati kṛpā~ sapanehu~ moha na hoi || 116(ka) ||

auru gyāna bhagati kara bheda sunahu suprabīna|

jo suni hoi rāma pada prīti sadā abichīna || 116(kha) ||

sunahu tāta yaha akatha kahānī| samujhata bani na jāi bakhānī ||

īsvara aṃsa jīva abināsī| cetana amala sahaja sukha rāsī ||

so māyābasa bhayu gosāīṃ| ba~dhyo kīra marakaṭa kī nāī ||

jaḍa़ cetanahi granthi pari gī| jadapi mṛṣā chūṭata kaṭhinī ||

taba te jīva bhayu saṃsārī| chūṭa na granthi na hoi sukhārī ||

śruti purāna bahu kaheu upāī| chūṭa na adhika adhika arujhāī ||

jīva hṛdaya~ tama moha biseṣī| granthi chūṭa kimi pari na dekhī ||

asa sañjoga īsa jaba karī| tabahu~ kadācita so niruarī ||

sāttvika śraddhā dhenu suhāī| jauṃ hari kṛpā~ hṛdaya~ basa āī ||

japa tapa brata jama niyama apārā| je śruti kaha subha dharma acārā ||

tei tṛna harita carai jaba gāī| bhāva baccha sisu pāi penhāī ||

noi nibṛtti pātra bisvāsā| nirmala mana ahīra nija dāsā ||

parama dharmamaya paya duhi bhāī| avaṭai anala akāma bihāī ||

toṣa maruta taba chamā~ juḍa़āvai| dhṛti sama jāvanu dei jamāvai ||

muditā~ mathaiṃ bicāra mathānī| dama adhāra raju satya subānī ||

taba mathi kāḍha़i lei navanītā| bimala birāga subhaga supunītā ||

do. joga agini kari pragaṭa taba karma subhāsubha lāi|

buddhi sirāvaiṃ gyāna ghṛta mamatā mala jari jāi || 117(ka) ||

taba bigyānarūpini buddhi bisada ghṛta pāi|

citta diā bhari dharai dṛḍha़ samatā diaṭi banāi || 117(kha) ||

tīni avasthā tīni guna tehi kapāsa teṃ kāḍha़i|

tūla turīya sa~vāri puni bātī karai sugāḍha़i || 117(ga) ||

so. ehi bidhi lesai dīpa teja rāsi bigyānamaya ||

jātahiṃ jāsu samīpa jarahiṃ madādika salabha saba || 117(gha) ||

sohamasmi iti bṛtti akhaṇḍā| dīpa sikhā soi parama pracaṇḍā ||

ātama anubhava sukha suprakāsā| taba bhava mūla bheda bhrama nāsā ||

prabala abidyā kara parivārā| moha ādi tama miṭi apārā ||

taba soi buddhi pāi u~jiārā| ura gṛha~ baiṭhi granthi niruārā ||

chorana granthi pāva jauṃ soī| taba yaha jīva kṛtāratha hoī ||

chorata granthi jāni khagarāyā| bighna aneka kari taba māyā ||

riddhi siddhi preri bahu bhāī| buddhahi lobha dikhāvahiṃ āī ||

kala bala chala kari jāhiṃ samīpā| añcala bāta bujhāvahiṃ dīpā ||

hoi buddhi jauṃ parama sayānī| tinha tana citava na anahita jānī ||

jauṃ tehi bighna buddhi nahiṃ bādhī| tau bahori sura karahiṃ upādhī ||

indrīṃ dvāra jharokhā nānā| taha~ taha~ sura baiṭhe kari thānā ||

āvata dekhahiṃ biṣaya bayārī| te haṭhi dehī kapāṭa ughārī ||

jaba so prabhañjana ura gṛha~ jāī| tabahiṃ dīpa bigyāna bujhāī ||

granthi na chūṭi miṭā so prakāsā| buddhi bikala bhi biṣaya batāsā ||

indrinha suranha na gyāna sohāī| biṣaya bhoga para prīti sadāī ||

biṣaya samīra buddhi kṛta bhorī| tehi bidhi dīpa ko bāra bahorī ||

do. taba phiri jīva bibidha bidhi pāvi saṃsṛti klesa|

hari māyā ati dustara tari na jāi bihagesa || 118(ka) ||

kahata kaṭhina samujhata kaṭhina sādhana kaṭhina bibeka|

hoi ghunācchara nyāya jauṃ puni pratyūha aneka || 118(kha) ||

gyāna pantha kṛpāna kai dhārā| parata khagesa hoi nahiṃ bārā ||

jo nirbighna pantha nirbahī| so kaivalya parama pada lahī ||

ati durlabha kaivalya parama pada| santa purāna nigama āgama bada ||

rāma bhajata soi mukuti gosāī| anicchita āvi bariāī ||

jimi thala binu jala rahi na sakāī| koṭi bhā~ti kau karai upāī ||

tathā moccha sukha sunu khagarāī| rahi na saki hari bhagati bihāī ||

asa bicāri hari bhagata sayāne| mukti nirādara bhagati lubhāne ||

bhagati karata binu jatana prayāsā| saṃsṛti mūla abidyā nāsā ||

bhojana karia tṛpiti hita lāgī| jimi so asana pacavai jaṭharāgī ||

asi haribhagati sugama sukhadāī| ko asa mūḍha़ na jāhi sohāī ||

do. sevaka sebya bhāva binu bhava na taria uragāri ||

bhajahu rāma pada paṅkaja asa siddhānta bicāri || 119(ka) ||

jo cetana kaha~ ja़ḍa़ kari ja़ḍa़hi kari caitanya|

asa samartha raghunāyakahiṃ bhajahiṃ jīva te dhanya || 119(kha) ||

kaheu~ gyāna siddhānta bujhāī| sunahu bhagati mani kai prabhutāī ||

rāma bhagati cintāmani sundara| basi garuḍa़ jāke ura antara ||

parama prakāsa rūpa dina rātī| nahiṃ kachu cahia diā ghṛta bātī ||

moha daridra nikaṭa nahiṃ āvā| lobha bāta nahiṃ tāhi bujhāvā ||

prabala abidyā tama miṭi jāī| hārahiṃ sakala salabha samudāī ||

khala kāmādi nikaṭa nahiṃ jāhīṃ| basi bhagati jāke ura māhīm ||

garala sudhāsama ari hita hoī| tehi mani binu sukha pāva na koī ||

byāpahiṃ mānasa roga na bhārī| jinha ke basa saba jīva dukhārī ||

rāma bhagati mani ura basa jākeṃ| dukha lavalesa na sapanehu~ tākem ||

catura siromani tei jaga māhīṃ| je mani lāgi sujatana karāhīm ||

so mani jadapi pragaṭa jaga ahī| rāma kṛpā binu nahiṃ kau lahī ||

sugama upāya pāibe kere| nara hatabhāgya dehiṃ bhaṭamere ||

pāvana parbata beda purānā| rāma kathā rucirākara nānā ||

marmī sajjana sumati kudārī| gyāna birāga nayana uragārī ||

bhāva sahita khoji jo prānī| pāva bhagati mani saba sukha khānī ||

moreṃ mana prabhu asa bisvāsā| rāma te adhika rāma kara dāsā ||

rāma sindhu ghana sajjana dhīrā| candana taru hari santa samīrā ||

saba kara phala hari bhagati suhāī| so binu santa na kāhū~ pāī ||

asa bicāri joi kara satasaṅgā| rāma bhagati tehi sulabha bihaṅgā ||

do. brahma payonidhi mandara gyāna santa sura āhiṃ|

kathā sudhā mathi kāḍha़hiṃ bhagati madhuratā jāhim || 120(ka) ||

birati carma asi gyāna mada lobha moha ripu māri|

jaya pāia so hari bhagati dekhu khagesa bicāri || 120(kha) ||

puni saprema boleu khagarAU| jauṃ kṛpāla mohi ūpara bhAU ||

nātha mohi nija sevaka jānī| sapta prasna kahahu bakhānī ||

prathamahiṃ kahahu nātha matidhīrā| saba te durlabha kavana sarīrā ||

baḍa़ dukha kavana kavana sukha bhārī| sau sañchepahiṃ kahahu bicārī ||

santa asanta marama tumha jānahu| tinha kara sahaja subhāva bakhānahu ||

kavana punya śruti bidita bisālā| kahahu kavana agha parama karālā ||

mānasa roga kahahu samujhāī| tumha sarbagya kṛpā adhikāī ||

tāta sunahu sādara ati prītī| maiṃ sañchepa kahu~ yaha nītī ||

nara tana sama nahiṃ kavaniu dehī| jīva carācara jācata tehī ||

naraka svarga apabarga nisenī| gyāna birāga bhagati subha denī ||

so tanu dhari hari bhajahiṃ na je nara| hohiṃ biṣaya rata manda manda tara ||

kā~ca kirica badaleṃ te lehī| kara te ḍāri parasa mani dehīm ||

nahiṃ daridra sama dukha jaga māhīṃ| santa milana sama sukha jaga nāhīm ||

para upakāra bacana mana kāyā| santa sahaja subhāu khagarāyā ||

santa sahahiṃ dukha parahita lāgī| paradukha hetu asanta abhāgī ||

bhūrja tarū sama santa kṛpālā| parahita niti saha bipati bisālā ||

sana iva khala para bandhana karī| khāla kaḍha़āi bipati sahi marī ||

khala binu svāratha para apakārī| ahi mūṣaka iva sunu uragārī ||

para sampadā bināsi nasāhīṃ| jimi sasi hati hima upala bilāhīm ||

duṣṭa udaya jaga ārati hetū| jathā prasiddha adhama graha ketū ||

santa udaya santata sukhakārī| bisva sukhada jimi indu tamārī ||

parama dharma śruti bidita ahiṃsā| para nindā sama agha na garīsā ||

hara gura nindaka dādura hoī| janma sahasra pāva tana soī ||

dvija nindaka bahu naraka bhogakari| jaga janami bāyasa sarīra dhari ||

sura śruti nindaka je abhimānī| raurava naraka parahiṃ te prānī ||

hohiṃ ulūka santa nindā rata| moha nisā priya gyāna bhānu gata ||

saba ke nindā je jaḍa़ karahīṃ| te camagādura hoi avatarahīm ||

sunahu tāta aba mānasa rogā| jinha te dukha pāvahiṃ saba logā ||

moha sakala byādhinha kara mūlā| tinha te puni upajahiṃ bahu sūlā ||

kāma bāta kapha lobha apārā| krodha pitta nita chātī jārā ||

prīti karahiṃ jauṃ tīniu bhāī| upaji sanyapāta dukhadāī ||

biṣaya manoratha durgama nānā| te saba sūla nāma ko jānā ||

mamatā dādu kaṇḍu iraṣāī| haraṣa biṣāda garaha bahutāī ||

para sukha dekhi jarani soi chī| kuṣṭa duṣṭatā mana kuṭilī ||

ahaṅkāra ati dukhada ḍamaruā| dambha kapaṭa mada māna neharuā ||

tṛsnā udarabṛddhi ati bhārī| tribidha īṣanā taruna tijārī ||

juga bidhi jvara matsara abibekā| kaha~ lāgi kahauṃ kuroga anekā ||

do. eka byādhi basa nara marahiṃ e asādhi bahu byādhi|

pīḍa़hiṃ santata jīva kahu~ so kimi lahai samādhi || 121(ka) ||

nema dharma ācāra tapa gyāna jagya japa dāna|

bheṣaja puni koṭinha nahiṃ roga jāhiṃ harijāna || 121(kha) ||

ehi bidhi sakala jīva jaga rogī| soka haraṣa bhaya prīti biyogī ||

mānaka roga kachuka maiṃ gāe| hahiṃ saba keṃ lakhi biralenha pāe ||

jāne te chījahiṃ kachu pāpī| nāsa na pāvahiṃ jana paritāpī ||

biṣaya kupathya pāi aṅkure| munihu hṛdaya~ kā nara bāpure ||

rāma kṛpā~ nāsahi saba rogā| jauṃ ehi bhā~ti banai saṃyogā ||

sadagura baida bacana bisvāsā| sañjama yaha na biṣaya kai āsā ||

raghupati bhagati sajīvana mūrī| anūpāna śraddhā mati pūrī ||

ehi bidhi bhalehiṃ so roga nasāhīṃ| nāhiṃ ta jatana koṭi nahiṃ jāhīm ||

jānia taba mana biruja gosā~ī| jaba ura bala birāga adhikāī ||

sumati chudhā bāḍha़i nita nī| biṣaya āsa durbalatā gī ||

bimala gyāna jala jaba so nahāī| taba raha rāma bhagati ura chāī ||

siva aja suka sanakādika nārada| je muni brahma bicāra bisārada ||

saba kara mata khaganāyaka ehā| karia rāma pada paṅkaja nehā ||

śruti purāna saba grantha kahāhīṃ| raghupati bhagati binā sukha nāhīm ||

kamaṭha pīṭha jāmahiṃ baru bārā| bandhyā suta baru kāhuhi mārā ||

phūlahiṃ nabha baru bahubidhi phūlā| jīva na laha sukha hari pratikūlā ||

tṛṣā jāi baru mṛgajala pānā| baru jāmahiṃ sasa sīsa biṣānā ||

andhakāru baru rabihi nasāvai| rāma bimukha na jīva sukha pāvai ||

hima te anala pragaṭa baru hoī| bimukha rāma sukha pāva na koī ||

do0=bāri matheṃ ghṛta hoi baru sikatā te baru tela|

binu hari bhajana na bhava taria yaha siddhānta apela || 122(ka) ||

masakahi kari biṃrañci prabhu ajahi masaka te hīna|

asa bicāri taji saṃsaya rāmahi bhajahiṃ prabīna || 122(kha) ||

śloka- vinicśritaṃ vadāmi te na anyathā vacāṃsi me|

hariṃ narā bhajanti ye'tidustaraṃ taranti te || 122(ga) ||

kaheu~ nātha hari carita anūpā| byāsa samāsa svamati anurupā ||

śruti siddhānta ihi uragārī| rāma bhajia saba kāja bisārī ||

prabhu raghupati taji seia kāhī| mohi se saṭha para mamatā jāhī ||

tumha bigyānarūpa nahiṃ mohā| nātha kīnhi mo para ati chohā ||

pūchihu~ rāma kathā ati pāvani| suka sanakādi sambhu mana bhāvani ||

sata saṅgati durlabha saṃsārā| nimiṣa daṇḍa bhari eku bārā ||

dekhu garuḍa़ nija hṛdaya~ bicārī| maiṃ raghubīra bhajana adhikārī ||

sakunādhama saba bhā~ti apāvana| prabhu mohi kīnha bidita jaga pāvana ||

do. āju dhanya maiṃ dhanya ati jadyapi saba bidhi hīna|

nija jana jāni rāma mohi santa samāgama dīna || 123(ka) ||

nātha jathāmati bhāṣeu~ rākheu~ nahiṃ kachu goi|

carita sindhu raghunāyaka thāha ki pāvi koi || 123 ||

sumiri rāma ke guna gana nānā| puni puni haraṣa bhusuṇḍi sujānā ||

mahimā nigama neti kari gāī| atulita bala pratāpa prabhutāī ||

siva aja pūjya carana raghurāī| mo para kṛpā parama mṛdulāī ||

asa subhāu kahu~ sunu~ na dekhu~| kehi khagesa raghupati sama lekhu~ ||

sādhaka siddha bimukta udāsī| kabi kobida kṛtagya sannyāsī ||

jogī sūra sutāpasa gyānī| dharma nirata paṇḍita bigyānī ||

tarahiṃ na binu sī~ mama svāmī| rāma namāmi namāmi namāmī ||

sarana ge~ mo se agha rāsī| hohiṃ suddha namāmi abināsī ||

do. jāsu nāma bhava bheṣaja harana ghora traya sūla|

so kṛpālu mohi to para sadā rahu anukūla || 124(ka) ||

suni bhusuṇḍi ke bacana subha dekhi rāma pada neha|

boleu prema sahita girā garuḍa़ bigata sandeha || 124(kha) ||

mai kṛtkṛtya bhayu~ tava bānī| suni raghubīra bhagati rasa sānī ||

rāma carana nūtana rati bhī| māyā janita bipati saba gī ||

moha jaladhi bohita tumha bhe| mo kaha~ nātha bibidha sukha de ||

mo pahiṃ hoi na prati upakārā| bandu~ tava pada bārahiṃ bārā ||

pūrana kāma rāma anurāgī| tumha sama tāta na kau baḍa़bhāgī ||

santa biṭapa saritā giri dharanī| para hita hetu sabanha kai karanī ||

santa hṛdaya navanīta samānā| kahā kabinha pari kahai na jānā ||

nija paritāpa dravi navanītā| para dukha dravahiṃ santa supunītā ||

jīvana janma suphala mama bhayū| tava prasāda saṃsaya saba gayū ||

jānehu sadā mohi nija kiṅkara| puni puni umā kahi bihaṅgabara ||

do. tāsu carana siru nāi kari prema sahita matidhīra|

gayu garuḍa़ baikuṇṭha taba hṛdaya~ rākhi raghubīra || 125(ka) ||

girijā santa samāgama sama na lābha kachu āna|

binu hari kṛpā na hoi so gāvahiṃ beda purāna || 125(kha) ||

kaheu~ parama punīta itihāsā| sunata śravana chūṭahiṃ bhava pāsā ||

pranata kalpataru karunā puñjā| upaji prīti rāma pada kañjā ||

mana krama bacana janita agha jāī| sunahiṃ je kathā śravana mana lāī ||

tīrthāṭana sādhana samudāī| joga birāga gyāna nipunāī ||

nānā karma dharma brata dānā| sañjama dama japa tapa makha nānā ||

bhūta dayā dvija gura sevakāī| bidyā binaya bibeka baḍa़āī ||

jaha~ lagi sādhana beda bakhānī| saba kara phala hari bhagati bhavānī ||

so raghunātha bhagati śruti gāī| rāma kṛpā~ kāhū~ eka pāī ||

do. muni durlabha hari bhagati nara pāvahiṃ binahiṃ prayāsa|

je yaha kathā nirantara sunahiṃ māni bisvāsa || 126 ||

soi sarbagya gunī soi gyātā| soi mahi maṇḍita paṇḍita dātā ||

dharma parāyana soi kula trātā| rāma carana jā kara mana rātā ||

nīti nipuna soi parama sayānā| śruti siddhānta nīka tehiṃ jānā ||

soi kabi kobida soi ranadhīrā| jo chala chāḍa़i bhaji raghubīrā ||

dhanya desa so jaha~ surasarī| dhanya nāri patibrata anusarī ||

dhanya so bhūpu nīti jo karī| dhanya so dvija nija dharma na ṭarī ||

so dhana dhanya prathama gati jākī| dhanya punya rata mati soi pākī ||

dhanya gharī soi jaba satasaṅgā| dhanya janma dvija bhagati abhaṅgā ||

do. so kula dhanya umā sunu jagata pūjya supunīta|

śrīraghubīra parāyana jehiṃ nara upaja binīta || 127 ||

mati anurūpa kathā maiṃ bhāṣī| jadyapi prathama gupta kari rākhī ||

tava mana prīti dekhi adhikāī| taba maiṃ raghupati kathā sunāī ||

yaha na kahia saṭhahī haṭhasīlahi| jo mana lāi na suna hari līlahi ||

kahia na lobhihi krodhahi kāmihi| jo na bhaji sacarācara svāmihi ||

dvija drohihi na sunāia kabahū~| surapati sarisa hoi nṛpa jabahū~ ||

rāma kathā ke tei adhikārī| jinha keṃ satasaṅgati ati pyārī ||

gura pada prīti nīti rata jeī| dvija sevaka adhikārī teī ||

tā kaha~ yaha biseṣa sukhadāī| jāhi prānapriya śrīraghurāī ||

do. rāma carana rati jo caha athavā pada nirbāna|

bhāva sahita so yaha kathā karu śravana puṭa pāna || 128 ||

rāma kathā girijā maiṃ baranī| kali mala samani manomala haranī ||

saṃsṛti roga sajīvana mūrī| rāma kathā gāvahiṃ śruti sūrī ||

ehi maha~ rucira sapta sopānā| raghupati bhagati kera panthānā ||

ati hari kṛpā jāhi para hoī| pāu~ dei ehiṃ māraga soī ||

mana kāmanā siddhi nara pāvā| je yaha kathā kapaṭa taji gāvā ||

kahahiṃ sunahiṃ anumodana karahīṃ| te gopada iva bhavanidhi tarahīm ||

suni saba kathā hṛdaya~ ati bhāī| girijā bolī girā suhāī ||

nātha kṛpā~ mama gata sandehā| rāma carana upajeu nava nehā ||

do. maiṃ kṛtakṛtya bhiu~ aba tava prasāda bisvesa|

upajī rāma bhagati dṛḍha़ bīte sakala kalesa || 129 ||

yaha subha sambhu umā sambādā| sukha sampādana samana biṣādā ||

bhava bhañjana gañjana sandehā| jana rañjana sajjana priya ehā ||

rāma upāsaka je jaga māhīṃ| ehi sama priya tinha ke kachu nāhīm ||

raghupati kṛpā~ jathāmati gāvā| maiṃ yaha pāvana carita suhāvā ||

ehiṃ kalikāla na sādhana dūjā| joga jagya japa tapa brata pūjā ||

rāmahi sumiria gāia rāmahi| santata sunia rāma guna grāmahi ||

jāsu patita pāvana baḍa़ bānā| gāvahiṃ kabi śruti santa purānā ||

tāhi bhajahi mana taji kuṭilāī| rāma bhajeṃ gati kehiṃ nahiṃ pāī ||

chaṃ. pāī na kehiṃ gati patita pāvana rāma bhaji sunu saṭha manā|

ganikā ajāmila byādha gīdha gajādi khala tāre ghanā ||

ābhīra jamana kirāta khasa svapacādi ati agharūpa je|

kahi nāma bāraka tepi pāvana hohiṃ rāma namāmi te || 1 ||

raghubaṃsa bhūṣana carita yaha nara kahahiṃ sunahiṃ je gāvahīṃ|

kali mala manomala dhoi binu śrama rāma dhāma sidhāvahīm ||

sata pañca caupāīṃ manohara jāni jo nara ura dharai|

dāruna abidyā pañca janita bikāra śrīraghubara harai || 2 ||

sundara sujāna kṛpā nidhāna anātha para kara prīti jo|

so eka rāma akāma hita nirbānaprada sama āna ko ||

jākī kṛpā lavalesa te matimanda tulasīdāsahū~|

pāyo parama biśrāmu rāma samāna prabhu nāhīṃ kahū~ || 3 ||

do. mo sama dīna na dīna hita tumha samāna raghubīra|

asa bicāri raghubaṃsa mani harahu biṣama bhava bhīra || 130(ka) ||

kāmihi nāri piāri jimi lobhahi priya jimi dāma|

timi raghunātha nirantara priya lāgahu mohi rāma || 130(kha) ||

śloka-yatpūrva prabhuṇā kṛtaṃ sukavinā śrīśambhunā durgamaṃ

śrīmadrāmapadābjabhaktimaniśaṃ prāptyai tu rāmāyaṇam|

matvā tadraghunāthamanirataṃ svāntastamaḥśāntaye

bhāṣābaddhamidaṃ cakāra tulasīdāsastathā mānasam || 1 ||

puṇyaṃ pāpaharaṃ sadā śivakaraṃ vijñānabhaktipradaṃ

māyāmohamalāpahaṃ suvimalaṃ premāmbupūraṃ śubham|

śrīmadrāmacaritramānasamidaṃ bhaktyāvagāhanti ye

te saṃsārapataṅgaghorakiraṇairdahyanti no mānavāḥ || 2 ||

māsapārāyaṇa, tīsavā~ viśrāma

navānhapārāyaṇa, navā~ viśrāma

---------

iti śrīmadrāmacaritamānase sakalakalikaluṣavidhvaṃsane

saptamaḥ sopānaḥ samāptaḥ|

(uttarakāṇḍa samāpta)

--------

ārati śrīrāmāyanajī kī| kīrati kalita lalita siya pī kī ||

gāvata brahmādika muni nārada| bālamīka bigyāna bisārada|

suka sanakādi seṣa aru sārada| barani pavanasuta kīrati nīkī || 1 ||

gāvata beda purāna aṣṭadasa| cho sāstra saba granthana ko rasa|

muni jana dhana santana ko sarabasa| sāra aṃsa sammata sabahī kī || 2 ||

gāvata santata sambhu bhavānī| aru ghaṭasambhava muni bigyānī|

byāsa ādi kabibarja bakhānī| kāgabhusuṇḍi garuḍa ke hī kī || 3 ||

kalimala harani biṣaya rasa phīkī| subhaga siṅgāra mukti jubatī kī|

dalana roga bhava mūri amī kī| tāta māta saba bidhi tulasī kī || 4 ||