📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଗୀତା ପ୍ରଥମୋଧ୍ଯାଯଃ
Shri Gurugita Prathamodhyayah
Gita Oriya
ଶ୍ରୀଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ ।
ହରିଃ ଓମ୍ ।
ଧ୍ଯାନମ୍
ହଂସାଭ୍ଯାଂ ପରିଵୃତ୍ତପତ୍ରକମଲୈର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ଜଗତ୍କାରଣଂ
ଵିଶ୍ଵୋତ୍କୀର୍ଣମନେକଦେହନିଲଯଂ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦମାନନ୍ଦକମ୍ ।
ଆଦ୍ଯନ୍ତୈକମଖଣ୍ଡଚିଦ୍ଘନରସଂ ପୂର୍ଣଂ ହ୍ଯନନ୍ତଂ ଶୁଭଂ
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷାକ୍ଷରଵିଗ୍ରହଂ ଗୁରୁପଦଂ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଵିଭୁଂ ଶାଶ୍ଵତମ୍ ॥
ଅଥ ପ୍ରଥମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥
ଅଚିନ୍ତ୍ଯାଵ୍ଯକ୍ତରୂପାଯ ନିର୍ଗୁଣାଯ ଗଣାତ୍ମନେ ।
ସମସ୍ତଜଗଦାଧାରମୂର୍ତଯେ ବ୍ରହ୍ମଣେ ନମଃ ॥ 1 ॥
ଋଷଯ ଊଚୁଃ ।
ସୂତ ସୂତ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ନିଗମାଗମପାରଗ ।
ଗୁରୁସ୍ଵରୂପମସ୍ମାକଂ ବ୍ରୂହି ସର୍ଵମଲାପହମ୍ ॥ 2 ॥
ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ଦେହୀ ଦୁଃଖାଦ୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ ।
ଯେନ ମାର୍ଗେଣ ମୁନଯଃ ସର୍ଵଜ୍ଞତ୍ଵଂ ପ୍ରପେଦିରେ ॥ 3 ॥
ଯତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ନ ପୁନର୍ଯାତି ନରଃ ସଂସାରବନ୍ଧନମ୍ ।
ତଥାଵିଧଂ ପରଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵକ୍ତଵ୍ଯମଧୁନା ତ୍ଵଯା ॥ 4 ॥
ଗୁହ୍ଯାଦ୍ଗୁହ୍ଯତମଂ ସାରଂ ଗୁରୁଗୀତା ଵିଶେଷତଃ ।
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯା ତତ୍ସର୍ଵଂ ବ୍ରୂହି ସୂତ ନଃ ॥ 5 ॥
ଇତି ସମ୍ପ୍ରାର୍ଥିତଃ ସୂତୋ ମୁନିସଙ୍ଘୈର୍ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ॥
କୁତୂହଲେନ ମହତା ପ୍ରୋଵାଚ ମଧୁରଂ ଵଚଃ ॥ 6 ॥
ସୂତ ଉଵାଚ ।
ଶ୍ରୁଣୁଧ୍ଵଂ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯା ମୁଦା ।
ଵଦାମି ଭଵରୋଗଘ୍ନୀଂ ଗୀତାଂ ମାତୃସ୍ଵରୂପିଣୀମ୍ ॥ 7 ॥
ପୁରା କୈଲାସଶିଖରେ ସିଦ୍ଧଗନ୍ଧର୍ଵସେଵିତେ ।
ତତ୍ର କଲ୍ପଲତାପୁଷ୍ପମନ୍ଦିରେଽତ୍ଯନ୍ତସୁନ୍ଦରେ ॥ 8 ॥
ଵ୍ଯାଘ୍ରାଜିନେ ସମାସୀନଂ ଶୁକାଦିମୁନିଵନ୍ଦିତମ୍ ।
ବୋଧଯନ୍ତଂ ପରଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ମଧ୍ଯେ ମୁନିଗଣେ କ୍ଵଚିତ୍ ॥ 9 ॥
ପ୍ରଣମ୍ରଵଦନା ଶଶ୍ଵନ୍ନମସ୍କୁର୍ଵନ୍ତମାଦରାତ୍ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମଯମାପନ୍ନ ପାର୍ଵତୀ ପରିପୃଚ୍ଛତି ॥ 10 ॥
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ।
ଓଁ ନମୋ ଦେଵ ଦେଵେଶ ପରାତ୍ପର ଜଗଦ୍ଗୁରୋ ।
ତ୍ଵାଂ ନମସ୍କୁର୍ଵତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ସୁରାସୁରନରାଃ ସଦା ॥ 11 ॥
ଵିଧିଵିଷ୍ଣୁମହେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ଵନ୍ଦ୍ଯଃ ଖଲୁ ସଦା ଭଵାନ୍ ।
ନମସ୍କରୋଷି କସ୍ମୈ ତ୍ଵଂ ନମସ୍କାରାଶ୍ରଯଃ କିଲ ॥ 12 ॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈତତ୍କର୍ମ ଵିପୁଲମାଶ୍ଚର୍ଯ ପ୍ରତିଭାତି ମେ ।
କିମେତନ୍ନ ଵିଜାନେଽହଂ କୃପଯା ଵଦ ମେ ପ୍ରଭୋ ॥ 13 ॥
ଭଗଵନ୍ ସର୍ଵଧର୍ମଜ୍ଞ ଵ୍ରତାନାଂ ଵ୍ରତନାଯକମ୍ ।
ବ୍ରୂହି ମେ କୃପଯା ଶମ୍ଭୋ ଗୁରୁମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 14 ॥
କେନ ମାର୍ଗେଣ ଭୋ ସ୍ଵାମିନ୍ ଦେହୀ ବ୍ରହ୍ମମଯୋ ଭଵେତ୍ ।
ତତ୍କୃପାଂ କୁରୁ ମେ ସ୍ଵାମିନ୍ ନମାମି ଚରଣୌ ତଵ ॥ 15 ॥
ଇତି ସମ୍ପ୍ରାର୍ଥିତଃ ଶଶ୍ଵନ୍ମହାଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ ।
ଆନନ୍ଦଭରିତଃ ସ୍ଵାନ୍ତେ ପାର୍ଵତୀମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 16 ॥
ଶ୍ରୀ ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ।
ନ ଵକ୍ତଵ୍ଯମିଦଂ ଦେଵି ରହସ୍ଯାତିରହସ୍ଯକମ୍ ।
ନ କସ୍ଯାପି ପୁରା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଵଦାମି ତତ୍ ॥ 17 ॥
ମମ ରୂପାଽସି ଦେଵି ତ୍ଵମତସ୍ତତ୍କଥଯାମି ତେ ।
ଲୋକୋପକାରକଃ ପ୍ରଶ୍ନୋ ନ କେନାପି କୃତଃ ପୁରା ॥ 18 ॥
ଯସ୍ଯ ଦେଵେ ପରା ଭକ୍ତିର୍ଯଥା ଦେଵେ ତଥା ଗୁରୌ ।
ତସ୍ଯୈତେ କଥିତା ହ୍ଯର୍ଥାଃ ପ୍ରକାଶନ୍ତେ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 19 ॥
ଯୋ ଗୁରୁଃ ସ ଶିଵଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଯଃ ଶିଵଃ ସ ଗୁରୁଃ ସ୍ମୃତଃ ।
ଵିକଲ୍ପଂ ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଵୀତ ସ ନରୋ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ ॥ 20 ॥
ଦୁର୍ଲଭଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ ।
ଗୁରୁବ୍ରହ୍ମ ଵିନା ନାନ୍ଯଃ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ଵରାନନେ ॥ 21 ॥
ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରପୁରାଣାନି ଚେତିହାସାଦିକାନି ଚ ।
ମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତ୍ରାଦିଵିଦ୍ଯାନାଂ ମୋହନୋଚ୍ଚାଟନାଦିକମ୍ ॥ 22 ॥
ଶୈଵଶାକ୍ତାଗମାଦୀନି ହ୍ଯନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ମତାଃ ।
ଅପଭ୍ରଂଶାଃ ସମସ୍ତାନାଂ ଜୀଵାନାଂ ଭ୍ରାନ୍ତଚେତସାମ୍ ॥ 23 ॥
ଜପସ୍ତପୋ ଵ୍ରତଂ ତୀର୍ଥଂ ଯଜ୍ଞୋ ଦାନଂ ତଥୈଵ ଚ ।
ଗୁରୁତତ୍ତ୍ଵମଵିଜ୍ଞାଯ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ଭଵେତ୍ପ୍ରିଯେ ॥ 24 ॥
ଗୁରୁବୁଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ମନୋ ନାନ୍ଯତ୍ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ଵରାନନେ ।
ତଲ୍ଲାଭାର୍ଥଂ ପ୍ରଯତ୍ନସ୍ତୁ କର୍ତଵ୍ଯଶ୍ଚ ମନୀଷିଭିଃ ॥ 25 ॥
ଗୂଢାଵିଦ୍ଯା ଜଗନ୍ମାଯା ଦେହଶ୍ଚାଜ୍ଞାନସମ୍ଭଵଃ ।
ଵିଜ୍ଞାନଂ ଯତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଗୁରୁଶବ୍ଦେନ କଥ୍ଯତେ ॥ 26 ॥
ଯଦଙ୍ଘ୍ରିକମଲଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଂ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵତାପନିଵାରକମ୍ ।
ତାରକଂ ଭଵସିନ୍ଧୋଶ୍ଚ ତଂ ଗୁରୁଂ ପ୍ରଣମାମ୍ଯହମ୍ ॥ 27 ॥
ଦେହୀ ବ୍ରହ୍ମ ଭଵେଦ୍ଯସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵତ୍କୃପାର୍ଥଂ ଵଦାମି ତତ୍ ।
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଶ୍ରୀଗୁରୋଃ ପାଦସେଵନାତ୍ ॥ 28 ॥
ସର୍ଵତୀର୍ଥାଵଗାହସ୍ଯ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଫଲଂ ନରଃ ।
ଗୁରୋଃ ପାଦୋଦକଂ ପୀତ୍ଵା ଶେଷଂ ଶିରସି ଧାରଯନ୍ ॥ 29 ॥
ଶୋଷଣଂ ପାପପଙ୍କସ୍ଯ ଦୀପନଂ ଜ୍ଞାନତେଜସଃ ।
ଗୁରୋଃ ପାଦୋଦକଂ ସମ୍ଯକ୍ ସଂସାରାର୍ଣଵତାରକମ୍ ॥ 30 ॥
ଅଜ୍ଞାନମୂଲହରଣଂ ଜନ୍ମକର୍ମନିଵାରକମ୍ ।
ଜ୍ଞାନଵୈରାଗ୍ଯସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଗୁରୋଃ ପାଦୋଦକଂ ପିବେତ୍ ॥ 31 ॥
ଗୁରୁପାଦୋଦକଂ ପାନଂ ଗୁରୋରୁଚ୍ଛିଷ୍ଟଭୋଜନମ୍ ।
ଗୁରୁମୂର୍ତେଃ ସଦା ଧ୍ଯାନଂ ଗୁରୋର୍ନାମ ସଦା ଜପଃ ॥ 32 ॥
ସ୍ଵଦେଶିକସ୍ଯୈଵ ଚ ନାମକୀର୍ତନଂ
ଭଵେଦନନ୍ତସ୍ଯ ଶିଵସ୍ଯ କୀର୍ତନମ୍ ।
ସ୍ଵଦେଶିକସ୍ଯୈଵ ଚ ନାମଚିନ୍ତନଂ
ଭଵେଦନନ୍ତସ୍ଯ ଶିଵସ୍ଯ ଚିନ୍ତନମ୍ ॥ 33 ॥
ଯତ୍ପାଦାମ୍ବୁଜରେଣୁର୍ଵୈ କୋଽପି ସଂସାରଵାରିଧୌ ।
ସେତୁବନ୍ଧାଯତେ ନାଥଂ ଦେଶିକଂ ତମୁପାସ୍ମହେ ॥ 34 ॥
ଯଦନୁଗ୍ରହମାତ୍ରେଣ ଶୋକମୋହୌ ଵିନଶ୍ଯତଃ ।
ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଦେଶିକେନ୍ଦ୍ରାଯ ନମୋଽସ୍ତୁ ପରମାତ୍ମନେ ॥ 35 ॥
ଯସ୍ମାଦନୁଗ୍ରହଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ମହଦଜ୍ଞାନମୁତ୍ସୃଜେତ୍ ।
ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଦେଶିକେନ୍ଦ୍ରାଯ ନମଶ୍ଚାଭୀଷ୍ଟସିଦ୍ଧଯେ ॥ 36 ॥
କାଶୀକ୍ଷେତ୍ରଂ ନିଵାସଶ୍ଚ ଜାହ୍ନଵୀ ଚରଣୋଦକମ୍ ।
ଗୁରୁର୍ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ତାରକଂ ବ୍ରହ୍ମନିଶ୍ଚଯଃ ॥ 37 ॥
ଗୁରୁସେଵା ଗଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ଦେହଃ ସ୍ଯାଦକ୍ଷଯୋ ଵଟଃ ।
ତତ୍ପାଦଂ ଵିଷ୍ଣୁପାଦଂ ସ୍ଯାତ୍ ତତ୍ର ଦତ୍ତମନସ୍ତତମ୍ ॥ 38 ॥
ଗୁରୁମୂର୍ତିଂ ସ୍ମରେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଗୁରୋର୍ନାମ ସଦା ଜପେତ୍ ।
ଗୁରୋରାଜ୍ଞାଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଗୁରୋରନ୍ଯଂ ନ ଭାଵଯେତ୍ ॥ 39 ॥
ଗୁରୁଵକ୍ତ୍ରେ ସ୍ଥିତଂ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ତତ୍ପ୍ରସାଦତଃ ।
ଗୁରୋର୍ଧ୍ଯାନଂ ସଦା କୁର୍ଯାତ୍ କୁଲସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ଵପତିଂ ଯଥା ॥ 40 ॥
ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ଚ ସ୍ଵଜାତିଂ ଚ ସ୍ଵକୀର୍ତିଂ ପୁଷ୍ଟିଵର୍ଧନମ୍ ।
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗୁରୁମେଵ ସମାଶ୍ରଯେତ୍ ॥ 41 ॥
ଅନନ୍ଯାଶ୍ଚିନ୍ତଯନ୍ତୋ ଯେ ସୁଲଭଂ ପରମଂ ସୁଖମ୍ ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଗୁରୋରାରାଧନଂ କୁରୁ ॥ 42 ॥
ଗୁରୁଵକ୍ତ୍ରେ ସ୍ଥିତା ଵିଦ୍ଯା ଗୁରୁଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ଲଭ୍ଯତେ ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସ୍ଫୁଟଵକ୍ତାରୋ ଦେଵର୍ଷିପିତୃମାନଵାଃ ॥ 43 ॥
ଗୁକାରଶ୍ଚାନ୍ଧକାରୋ ହି ରୁକାରସ୍ତେଜ ଉଚ୍ଯତେ ।
ଅଜ୍ଞାନଗ୍ରାସକଂ ବ୍ରହ୍ମ ଗୁରୁରେଵ ନ ସଂଶଯଃ ॥ 44 ॥
ଗୁକାରଶ୍ଚାନ୍ଧକାରସ୍ତୁ ରୁକାରସ୍ତନ୍ନିରୋଧକୃତ୍ ।
ଅନ୍ଧକାରଵିନାଶିତ୍ଵାଦ୍ଗୁରୁରିତ୍ଯଭିଧୀଯତେ ॥
ଗୁକାରୋ ଭଵରୋଗଃ ସ୍ଯାତ୍ ରୁକାରସ୍ତନ୍ନିରୋଧକୃତ୍ ।
ଭଵରୋଗହରତ୍ଵାଚ୍ଚ ଗୁରୁରିତ୍ଯଭିଧୀଯତେ ॥ 45 ॥
ଗୁକାରଶ୍ଚ ଗୁଣାତୀତୋ ରୂପାତୀତୋ ରୁକାରକଃ ।
ଗୁଣରୂପଵିହୀନତ୍ଵାତ୍ ଗୁରୁରିତ୍ଯଭିଧୀଯତେ ॥ 46 ॥
ଗୁକାରଃ ପ୍ରଥମୋ ଵର୍ଣୋ ମାଯାଦିଗୁଣଭାସକଃ ।
ରୁକାରୋଽସ୍ତି ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ମାଯାଭ୍ରାନ୍ତିଵିମୋଚକମ୍ ॥ 47 ॥
ଏଵଂ ଗୁରୁପଦଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଦେଵାନାମପି ଦୁର୍ଲଭମ୍ ।
ହାହାହୂହୂଗଣୈଶ୍ଚୈଵ ଗନ୍ଧର୍ଵାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ପୂଜିତମ୍ ॥ 48 ॥
ଧ୍ରୁଵଂ ତେଷାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ନାସ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵଂ ଗୁରୋଃ ପରମ୍ ।
ଗୁରୋରାରାଧନଂ କୁର୍ଯାତ୍ ସ୍ଵଜୀଵତ୍ଵଂ ନିଵେଦଯେତ୍ ॥ 49 ॥
ଆସନଂ ଶଯନଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଵାହନଂ ଭୂଷଣାଦିକମ୍ ।
ସାଧକେନ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ଗୁରୁସନ୍ତୋଷକାରଣମ୍ ॥ 50 ॥
କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ସର୍ଵଦାଽଽରାଧଯେଦ୍ଗୁରୁମ୍ ।
ଦୀର୍ଘଦଣ୍ଡଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ନିର୍ଲଜ୍ଜୋ ଗୁରୁସନ୍ନିଧୌ ॥ 51 ॥
ଶରୀରମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ ପ୍ରାଣମର୍ଥସ୍ଵଜନବାନ୍ଧଵାନ୍ ।
ଆତ୍ମଦାରାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ସଦ୍ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନିଵେଦଯେତ୍ ॥ 52 ॥
ଗୁରୁରେକୋ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାତ୍ମକମ୍ ।
ଗୁରୋଃ ପରତରଂ ନାସ୍ତି ତସ୍ମାତ୍ସମ୍ପୂଜଯେଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ 53 ॥
ସର୍ଵଶ୍ରୁତିଶିରୋରତ୍ନଵିରାଜିତପଦାମ୍ବୁଜମ୍ ।
ଵେଦାନ୍ତାର୍ଥପ୍ରଵକ୍ତାରଂ ତସ୍ମାତ୍ ସମ୍ପୂଜଯେଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ 54 ॥
ଯସ୍ଯ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ଜ୍ଞାନମୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ସ୍ଵଯମ୍ ।
ସ ଏଵ ସର୍ଵସମ୍ପତ୍ତିଃ ତସ୍ମାତ୍ସମ୍ପୂଜଯେଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ 55 ॥
[ପାଠଭେଦଃ -
କୃମିକୋଟିଭିରାଵିଷ୍ଟଂ ଦୁର୍ଗନ୍ଧମଲମୂତ୍ରକମ୍ ।
ଶ୍ଲେଷ୍ମରକ୍ତତ୍ଵଚାମାଂସୈର୍ନଦ୍ଧଂ ଚୈତଦ୍ଵରାନନେ ॥
]
କୃମିକୋଟିଭିରାଵିଷ୍ଟଂ ଦୁର୍ଗନ୍ଧକୁଲଦୂଷିତମ୍ ।
ଅନିତ୍ଯଂ ଦୁଃଖନିଲଯଂ ଦେହଂ ଵିଦ୍ଧି ଵରାନନେ ॥ 56 ॥
ସଂସାରଵୃକ୍ଷମାରୂଢାଃ ପତନ୍ତି ନରକାର୍ଣଵେ ।
ଯସ୍ତାନୁଦ୍ଧରତେ ସର୍ଵାନ୍ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 57 ॥
ଗୁରୁର୍ବ୍ରହ୍ମା ଗୁରୁର୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଗୁରୁର୍ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ ।
ଗୁରୁସ୍ସାକ୍ଷାତ୍ ପରବ୍ରହ୍ମ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 58 ॥
ଅଜ୍ଞାନତିମିରାନ୍ଧସ୍ଯ ଜ୍ଞାନାଞ୍ଜନଶଲାକଯା ।
ଚକ୍ଷୁରୁନ୍ମୀଲିତଂ ଯେନ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 59 ॥
ଅଖଣ୍ଡମଣ୍ଡଲାକାରଂ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଯେନ ଚରାଚରମ୍ ।
ତତ୍ପଦଂ ଦର୍ଶିତଂ ଯେନ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 60 ॥
ସ୍ଥାଵରଂ ଜଙ୍ଗମଂ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍ସଚରାଚରମ୍ ।
ତ୍ଵଂ ପଦଂ ଦର୍ଶିତଂ ଯେନ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 61 ॥
ଚିନ୍ମଯଵ୍ଯାପିତଂ ସର୍ଵଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍ ।
ଅସିତ୍ଵଂ ଦର୍ଶିତଂ ଯେନ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 62 ॥
ନିମିଷାନ୍ନିମିଷାର୍ଧାଦ୍ଵା ଯଦ୍ଵାକ୍ଯାଦ୍ଵୈ ଵିମୁଚ୍ଯତେ ।
ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ଶିଵମାଲୋକ୍ଯ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 63 ॥
ଚୈତନ୍ଯଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ଶାନ୍ତଂ ଵ୍ଯୋମାତୀତଂ ନିରଞ୍ଜନମ୍ ।
ନାଦବିନ୍ଦୁକଲାତୀତଂ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 64 ॥
ନିର୍ଗୁଣଂ ନିର୍ମଲଂ ଶାନ୍ତଂ ଜଙ୍ଗମଂ ସ୍ଥିରମେଵ ଚ ।
ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଯେନ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 65 ॥
ସ ପିତା ସ ଚ ମେ ମାତା ସ ବନ୍ଧୁଃ ସ ଚ ଦେଵତା ।
ସଂସାରମୋହନାଶାଯ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 66 ॥
ଯତ୍ସତ୍ତ୍ଵେନ ଜଗତ୍ସତ୍ତ୍ଵଂ ଯତ୍ପ୍ରକାଶେନ ଭାତି ତତ୍ ।
ଯଦାନନ୍ଦେନ ନନ୍ଦନ୍ତି ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 67 ॥
ଯସ୍ମିନ୍ ସ୍ଥିତମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଭାତି ଯଦ୍ଭାନରୂପତଃ ।
ପ୍ରିଯଂ ପୁତ୍ରାଦି ଯତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 68 ॥
ଯେନେଦଂ ଦର୍ଶିତଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଚିତ୍ତଚୈତ୍ଯାଦିକଂ ତଥା ।
ଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଵପ୍ନସୁଷୁପ୍ତ୍ଯାଦି ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 69 ॥
ଯସ୍ଯ ଜ୍ଞାନମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ନ ଦୃଶ୍ଯଂ ଭିନ୍ନଭେଦତଃ ।
ସଦୈକରୂପରୂପାଯ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 70 ॥
ଯସ୍ଯ ଜ୍ଞାତଂ ମତଂ ତସ୍ଯ ମତଂ ଯସ୍ଯ ନ ଵେଦ ସଃ ।
ଅନନ୍ଯଭାଵଭାଵାଯ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 71 ॥
ଯସ୍ମୈ କାରଣରୂପାଯ କାର୍ଯରୂପେଣ ଭାତି ଯତ୍ ।
କାର୍ଯକାରଣରୂପାଯ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 72 ॥
ନାନାରୂପମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ନ କେନାପ୍ଯସ୍ତି ଭିନ୍ନତା ।
କାର୍ଯକାରଣରୂପାଯ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 73 ॥
ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିସମାରୂଢତତ୍ତ୍ଵମାଲାଵିଭୂଷିଣେ ।
ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାତ୍ରେ ଚ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 74 ॥
ଅନେକଜନ୍ମସମ୍ପ୍ରାପ୍ତକର୍ମବନ୍ଧଵିଦାହିନେ ।
ଜ୍ଞାନାନଲପ୍ରଭାଵେନ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 75 ॥
ଶୋଷଣଂ ଭଵସିନ୍ଧୋଶ୍ଚ ଦୀପନଂ କ୍ଷରସମ୍ପଦାମ୍ ।
ଗୁରୋଃ ପାଦୋଦକଂ ଯସ୍ଯ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 76 ॥
ନ ଗୁରୋରଧିକଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ନ ଗୁରୋରଧିକଂ ତପଃ ।
ନ ଗୁରୋରଧିକଂ ଜ୍ଞାନଂ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 77 ॥
ମନ୍ନାଥଃ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥୋ ମଦ୍ଗୁରୁଃ ଶ୍ରୀଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ ।
ମମାଽଽତ୍ମା ସର୍ଵଭୂତାତ୍ମା ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 78 ॥
ଗୁରୁରାଦିରନାଦିଶ୍ଚ ଗୁରୁଃ ପରମଦୈଵତମ୍ ।
ଗୁରୁମନ୍ତ୍ରସମୋ ନାସ୍ତି ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 79 ॥
ଏକ ଏଵ ପରୋ ବନ୍ଧୁର୍ଵିଷମେ ସମୁପସ୍ଥିତେ ।
ଗୁରୁଃ ସକଲଧର୍ମାତ୍ମା ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 80 ॥
ଗୁରୁମଧ୍ଯେ ସ୍ଥିତଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵମଧ୍ଯେ ସ୍ଥିତୋ ଗୁରୁଃ ।
ଗୁରୁର୍ଵିଶ୍ଵଂ ନ ଚାନ୍ଯୋଽସ୍ତି ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 81 ॥
ଭଵାରଣ୍ଯପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ଦିଙ୍ମୋହଭ୍ରାନ୍ତଚେତସଃ ।
ଯେନ ସନ୍ଦର୍ଶିତଃ ପନ୍ଥାଃ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 82 ॥
ତାପତ୍ରଯାଗ୍ନିତପ୍ତାନାମଶାନ୍ତପ୍ରାଣିନାଂ ମୁଦେ ।
ଗୁରୁରେଵ ପରା ଗଙ୍ଗା ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 83 ॥
[ପାଠଭେଦଃ -
ଅଜ୍ଞାନେନାହିନା ଗ୍ରସ୍ତାଃ ପ୍ରାଣିନସ୍ତାନ୍ ଚିକିତ୍ସକଃ ।
ଵିଦ୍ଯାସ୍ଵରୂପୋ ଭଗଵାଂସ୍ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ ॥
]
ଅଜ୍ଞାନସର୍ପଦଷ୍ଟାନାଂ ପ୍ରାଣିନାଂ କଶ୍ଚିକିତ୍ସକଃ ।
ସମ୍ଯଗ୍​ଜ୍ଞାନମହାମନ୍ତ୍ରଵେଦିନଂ ସଦ୍ଗୁରୁ ଵିନା ॥ 84 ॥
ହେତଵେ ଜଗତାମେଵ ସଂସାରାର୍ଣଵସେତଵେ ।
ପ୍ରଭଵେ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାନାଂ ଶମ୍ଭଵେ ଗୁରଵେ ନମଃ ॥ 85 ॥
ଧ୍ଯାନମୂଲଂ ଗୁରୋର୍ମୂର୍ତିଃ ପୂଜାମୂଲଂ ଗୁରୋଃ ପଦମ୍ ।
ମନ୍ତ୍ରମୂଲଂ ଗୁରୋର୍ଵାକ୍ଯଂ ମୁକ୍ତିମୂଲଂ ଗୁରୋଃ କୃପା ॥ 86 ॥
ସପ୍ତସାଗରପର୍ଯନ୍ତତୀର୍ଥସ୍ନାନଫଲଂ ତୁ ଯତ୍ ।
ଗୁରୋଃ ପାଦୋଦବିନ୍ଦୋଶ୍ଚ ସହସ୍ରାଂଶେ ନ ତତ୍ଫଲମ୍ ॥ 87 ॥
ଶିଵେ ରୁଷ୍ଟେ ଗୁରୁସ୍ତ୍ରାତା ଗୁରୌ ରୁଷ୍ଟେ ନ କଶ୍ଚନ ।
ଲବ୍ଧ୍ଵା କୁଲଗୁରୁଂ ସମ୍ଯଗ୍ଗୁରୁମେଵ ସମାଶ୍ରଯେତ୍ ॥ 88 ॥
ମଧୁଲୁବ୍ଧୋ ଯଥା ଭୃଙ୍ଗଃ ପୁଷ୍ପାତ୍ପୁଷ୍ପାନ୍ତରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ।
ଜ୍ଞାନଲୁବ୍ଧସ୍ତଥା ଶିଷ୍ଯୋ ଗୁରୋର୍ଗୁର୍ଵନ୍ତରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ 89 ॥
ଵନ୍ଦେ ଗୁରୁପଦଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଂ ଵାଙ୍ମନାତୀତଗୋଚରମ୍ ।
ଶ୍ଵେତରକ୍ତପ୍ରଭାଭିନ୍ନଂ ଶିଵଶକ୍ତ୍ଯାତ୍ମକଂ ପରମ୍ ॥ 90 ॥
ଗୁକାରଂ ଚ ଗୁଣାତୀତଂ ରୂକାରଂ ରୂପଵର୍ଜିତମ୍ ।
ଗୁଣାତୀତମରୂପଂ ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ସ ଗୁରୁଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ 91 ॥
ଅତ୍ରିନେତ୍ରଃ ଶିଵଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦ୍ଵିବାହୁଶ୍ଚ ହରିଃ ସ୍ମୃତଃ ।
ଯୋଽଚତୁର୍ଵଦନୋ ବ୍ରହ୍ମା ଶ୍ରୀଗୁରୁଃ କଥିତଃ ପ୍ରିଯେ ॥ 92 ॥
ଅଯଂ ମଯାଞ୍ଜଲିର୍ବଦ୍ଧୋ ଦଯାସାଗରସିଦ୍ଧଯେ ।
ଯଦନୁଗ୍ରହତୋ ଜନ୍ତୁଶ୍ଚିତ୍ରସଂସାରମୁକ୍ତିଭାକ୍ ॥ 93 ॥
ଶ୍ରୀଗୁରୋଃ ପରମଂ ରୂପଂ ଵିଵେକଚକ୍ଷୁରଗ୍ରତଃ ।
ମନ୍ଦଭାଗ୍ଯା ନ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଅନ୍ଧାଃ ସୂର୍ଯୋଦଯଂ ଯଥା ॥ 94 ॥
କୁଲାନାଂ କୁଲକୋଟୀନାଂ ତାରକସ୍ତତ୍ର ତତ୍​କ୍ଷଣାତ୍ ।
ଅତସ୍ତଂ ସଦ୍ଗୁରୁଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତ୍ରିକାଲମଭିଵାଦଯେତ୍ ॥ 95 ॥
ଶ୍ରୀନାଥଚରଣଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଂ ଯସ୍ଯାଂ ଦିଶି ଵିରାଜତେ ।
ତସ୍ଯାଂ ଦିଶି ନମସ୍କୁର୍ଯାତ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଦିନଂ ପ୍ରିଯେ ॥ 96 ॥
ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗପ୍ରଣିପାତେନ ସ୍ତୁଵନ୍ନିତ୍ଯଂ ଗୁରୁଂ ଭଜେତ୍ ।
ଭଜନାତ୍ ସ୍ଥୈର୍ଯମାପ୍ନୋତି ସ୍ଵସ୍ଵରୂପମଯୋ ଭଵେତ୍ ॥ 97 ॥
ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଚ ଜାନୁଭ୍ଯାମୁରସା ଶିରସା ଦୃଶା ।
ମନସା ଵଚସା ଚେତି ପ୍ରଣାମୋଽଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଉଚ୍ଯତେ ॥ 98 ॥
ତସ୍ଯୈ ଦିଶେ ସତତମଞ୍ଜଲିରେଷ ନିତ୍ଯଂ
ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯତାଂ ମୁଖରିତୈର୍ମଧୁରୈଃ ପ୍ରସୂନୈଃ ।
ଜାଗର୍ତି ଯତ୍ର ଭଗଵାନ୍ ଗୁରୁଚକ୍ରଵର୍ତୀ
ଵିଶ୍ଵସ୍ଥିତିପ୍ରଲଯନାଟକନିତ୍ଯସାକ୍ଷୀ ॥ 99 ॥
ଅଭ୍ଯସ୍ତୈଃ କିମୁ ଦୀର୍ଘକାଲଵିମଲୈର୍ଵ୍ଯାଧିପ୍ରଦୈର୍ଦୁଷ୍କରୈଃ
ପ୍ରାଣାଯାମଶତୈରନେକକରଣୈର୍ଦୁଃଖାତ୍ମକୈର୍ଦୁର୍ଜଯୈଃ ।
ଯସ୍ମିନ୍ନଭ୍ଯୁଦିତେ ଵିନଶ୍ଯତି ବଲୀ ଵାଯୁଃ ସ୍ଵଯଂ ତତ୍​କ୍ଷଣାତ୍
ପ୍ରାପ୍ତୁଂ ତତ୍ସହଜସ୍ଵଭାଵମନିଶଂ ସେଵେତ ଚୈକଂ ଗୁରୁମ୍ ॥ 100 ॥
ଜ୍ଞାନଂ ଵିନା ମୁକ୍ତିପଦଂ ଲଭ୍ଯତେ ଗୁରୁଭକ୍ତିତଃ ।
ଗୁରୋସ୍ସମାନତୋ ନାନ୍ଯତ୍ ସାଧନଂ ଗୁରୁମାର୍ଗିଣାମ୍ ॥ 101 ॥
ଯସ୍ମାତ୍ପରତରଂ ନାସ୍ତି ନେତି ନେତୀତି ଵୈ ଶ୍ରୁତିଃ ।
ମନସା ଵଚସା ଚୈଵ ସତ୍ଯମାରାଧଯେଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ 102 ॥
ଗୁରୋଃ କୃପାପ୍ରସାଦେନ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରାଃ ।
ସାମର୍ଥ୍ଯମଭଜନ୍ ସର୍ଵେ ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତକର୍ମଣି ॥ 103 ॥
ଦେଵକିନ୍ନରଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପିତୃଯକ୍ଷାସ୍ତୁ ତୁମ୍ବୁରଃ ।
ମୁନଯୋଽପି ନ ଜାନନ୍ତି ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଣେ ଵିଧିମ୍ ॥ 104 ॥
ତାର୍କିକାଶ୍ଛାନ୍ଦସାଶ୍ଚୈଵ ଦୈଵଜ୍ଞାଃ କର୍ମଠାଃ ପ୍ରିଯେ ।
ଲୌକିକାସ୍ତେ ନ ଜାନନ୍ତି ଗୁରୁତତ୍ତ୍ଵଂ ନିରାକୁଲମ୍ ॥ 105 ॥
ମହାହଙ୍କାରଗର୍ଵେଣ ତତୋଵିଦ୍ଯାବଲେନ ଚ ।
ଭ୍ରମନ୍ତି ଚାସ୍ମିନ୍ ସଂସାରେ ଘଟୀଯନ୍ତ୍ରଂ ଯଥା ପୁନଃ ॥ 106 ॥
ଯଜ୍ଞିନୋଽପି ନ ମୁକ୍ତାଃ ସ୍ଯୁଃ ନ ମୁକ୍ତା ଯୋଗିନସ୍ତଥା ।
ତାପସା ଅପି ନୋ ମୁକ୍ତା ଗୁରୁତତ୍ତ୍ଵାତ୍ପରାଙ୍ମୁଖାଃ ॥ 107 ॥
ନ ମୁକ୍ତାସ୍ତୁ ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପିତୃଯକ୍ଷାସ୍ତୁ ଚାରଣାଃ ।
ଋଷଯଃ ସିଦ୍ଧଦେଵାଦ୍ଯା ଗୁରୁସେଵାପରାଙ୍ମୁଖାଃ ॥ 108 ॥
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦପୁରାଣେ ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡେ ଉମାମହେଶ୍ଵର ସଂଵାଦେ
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଗୀତାଯାଂ ପ୍ରଥମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīgurubhyo namaḥ |
hariḥ om |
dhyānam
haṃsābhyāṃ parivṛttapatrakamalairdivyairjagatkāraṇaṃ
viśvotkīrṇamanekadehanilayaṃ svacchandamānandakam |
ādyantaikamakhaṇḍacidghanarasaṃ pūrṇaṃ hyanantaṃ śubhaṃ
pratyakṣākṣaravigrahaṃ gurupadaṃ dhyāyedvibhuṃ śāśvatam ||
atha prathamo'dhyāyaḥ ||
acintyāvyaktarūpāya nirguṇāya gaṇātmane |
samastajagadādhāramūrtaye brahmaṇe namaḥ || 1 ||
ṛṣaya ūcuḥ |
sūta sūta mahāprājña nigamāgamapāraga |
gurusvarūpamasmākaṃ brūhi sarvamalāpaham || 2 ||
yasya śravaṇamātreṇa dehī duḥkhādvimucyate |
yena mārgeṇa munayaḥ sarvajñatvaṃ prapedire || 3 ||
yatprāpya na punaryāti naraḥ saṃsārabandhanam |
tathāvidhaṃ paraṃ tattvaṃ vaktavyamadhunā tvayā || 4 ||
guhyādguhyatamaṃ sāraṃ gurugītā viśeṣataḥ |
tvatprasādācca śrotavyā tatsarvaṃ brūhi sūta naḥ || 5 ||
iti samprārthitaḥ sūto munisaṅghairmuhurmuhuḥ ||
kutūhalena mahatā provāca madhuraṃ vacaḥ || 6 ||
sūta uvāca |
śruṇudhvaṃ munayaḥ sarve śraddhayā parayā mudā |
vadāmi bhavarogaghnīṃ gītāṃ mātṛsvarūpiṇīm || 7 ||
purā kailāsaśikhare siddhagandharvasevite |
tatra kalpalatāpuṣpamandire'tyantasundare || 8 ||
vyāghrājine samāsīnaṃ śukādimunivanditam |
bodhayantaṃ paraṃ tattvaṃ madhye munigaṇe kvacit || 9 ||
praṇamravadanā śaśvannamaskurvantamādarāt |
dṛṣṭvā vismayamāpanna pārvatī paripṛcchati || 10 ||
pārvatyuvāca |
oṃ namo deva deveśa parātpara jagadguro |
tvāṃ namaskurvate bhaktyā surāsuranarāḥ sadā || 11 ||
vidhiviṣṇumahendrādyairvandyaḥ khalu sadā bhavān |
namaskaroṣi kasmai tvaṃ namaskārāśrayaḥ kila || 12 ||
dṛṣṭvaitatkarma vipulamāścarya pratibhāti me |
kimetanna vijāne'haṃ kṛpayā vada me prabho || 13 ||
bhagavan sarvadharmajña vratānāṃ vratanāyakam |
brūhi me kṛpayā śambho gurumāhātmyamuttamam || 14 ||
kena mārgeṇa bho svāmin dehī brahmamayo bhavet |
tatkṛpāṃ kuru me svāmin namāmi caraṇau tava || 15 ||
iti samprārthitaḥ śaśvanmahādevo maheśvaraḥ |
ānandabharitaḥ svānte pārvatīmidamabravīt || 16 ||
śrī mahādeva uvāca |
na vaktavyamidaṃ devi rahasyātirahasyakam |
na kasyāpi purā proktaṃ tvadbhaktyarthaṃ vadāmi tat || 17 ||
mama rūpā'si devi tvamatastatkathayāmi te |
lokopakārakaḥ praśno na kenāpi kṛtaḥ purā || 18 ||
yasya deve parā bhaktiryathā deve tathā gurau |
tasyaite kathitā hyarthāḥ prakāśante mahātmanaḥ || 19 ||
yo guruḥ sa śivaḥ prokto yaḥ śivaḥ sa guruḥ smṛtaḥ |
vikalpaṃ yastu kurvīta sa naro gurutalpagaḥ || 20 ||
durlabhaṃ triṣu lokeṣu tacchṛṇuṣva vadāmyaham |
gurubrahma vinā nānyaḥ satyaṃ satyaṃ varānane || 21 ||
vedaśāstrapurāṇāni cetihāsādikāni ca |
mantrayantrādividyānāṃ mohanoccāṭanādikam || 22 ||
śaivaśāktāgamādīni hyanye ca bahavo matāḥ |
apabhraṃśāḥ samastānāṃ jīvānāṃ bhrāntacetasām || 23 ||
japastapo vrataṃ tīrthaṃ yajño dānaṃ tathaiva ca |
gurutattvamavijñāya sarvaṃ vyarthaṃ bhavetpriye || 24 ||
gurubuddhyātmano nānyat satyaṃ satyaṃ varānane |
tallābhārthaṃ prayatnastu kartavyaśca manīṣibhiḥ || 25 ||
gūḍhāvidyā jaganmāyā dehaścājñānasambhavaḥ |
vijñānaṃ yatprasādena guruśabdena kathyate || 26 ||
yadaṅghrikamaladvandvaṃ dvandvatāpanivārakam |
tārakaṃ bhavasindhośca taṃ guruṃ praṇamāmyaham || 27 ||
dehī brahma bhavedyasmāt tvatkṛpārthaṃ vadāmi tat |
sarvapāpaviśuddhātmā śrīguroḥ pādasevanāt || 28 ||
sarvatīrthāvagāhasya samprāpnoti phalaṃ naraḥ |
guroḥ pādodakaṃ pītvā śeṣaṃ śirasi dhārayan || 29 ||
śoṣaṇaṃ pāpapaṅkasya dīpanaṃ jñānatejasaḥ |
guroḥ pādodakaṃ samyak saṃsārārṇavatārakam || 30 ||
ajñānamūlaharaṇaṃ janmakarmanivārakam |
jñānavairāgyasiddhyarthaṃ guroḥ pādodakaṃ pibet || 31 ||
gurupādodakaṃ pānaṃ gurorucchiṣṭabhojanam |
gurumūrteḥ sadā dhyānaṃ gurornāma sadā japaḥ || 32 ||
svadeśikasyaiva ca nāmakīrtanaṃ
bhavedanantasya śivasya kīrtanam |
svadeśikasyaiva ca nāmacintanaṃ
bhavedanantasya śivasya cintanam || 33 ||
yatpādāmbujareṇurvai ko'pi saṃsāravāridhau |
setubandhāyate nāthaṃ deśikaṃ tamupāsmahe || 34 ||
yadanugrahamātreṇa śokamohau vinaśyataḥ |
tasmai śrīdeśikendrāya namo'stu paramātmane || 35 ||
yasmādanugrahaṃ labdhvā mahadajñānamutsṛjet |
tasmai śrīdeśikendrāya namaścābhīṣṭasiddhaye || 36 ||
kāśīkṣetraṃ nivāsaśca jāhnavī caraṇodakam |
gururviśveśvaraḥ sākṣāt tārakaṃ brahmaniścayaḥ || 37 ||
gurusevā gayā proktā dehaḥ syādakṣayo vaṭaḥ |
tatpādaṃ viṣṇupādaṃ syāt tatra dattamanastatam || 38 ||
gurumūrtiṃ smarennityaṃ gurornāma sadā japet |
gurorājñāṃ prakurvīta guroranyaṃ na bhāvayet || 39 ||
guruvaktre sthitaṃ brahma prāpyate tatprasādataḥ |
gurordhyānaṃ sadā kuryāt kulastrī svapatiṃ yathā || 40 ||
svāśramaṃ ca svajātiṃ ca svakīrtiṃ puṣṭivardhanam |
etatsarvaṃ parityajya gurumeva samāśrayet || 41 ||
ananyāścintayanto ye sulabhaṃ paramaṃ sukham |
tasmātsarvaprayatnena gurorārādhanaṃ kuru || 42 ||
guruvaktre sthitā vidyā gurubhaktyā ca labhyate |
trailokye sphuṭavaktāro devarṣipitṛmānavāḥ || 43 ||
gukāraścāndhakāro hi rukārasteja ucyate |
ajñānagrāsakaṃ brahma gurureva na saṃśayaḥ || 44 ||
gukāraścāndhakārastu rukārastannirodhakṛt |
andhakāravināśitvādgururityabhidhīyate ||
gukāro bhavarogaḥ syāt rukārastannirodhakṛt |
bhavarogaharatvācca gururityabhidhīyate || 45 ||
gukāraśca guṇātīto rūpātīto rukārakaḥ |
guṇarūpavihīnatvāt gururityabhidhīyate || 46 ||
gukāraḥ prathamo varṇo māyādiguṇabhāsakaḥ |
rukāro'sti paraṃ brahma māyābhrāntivimocakam || 47 ||
evaṃ gurupadaṃ śreṣṭhaṃ devānāmapi durlabham |
hāhāhūhūgaṇaiścaiva gandharvādyaiśca pūjitam || 48 ||
dhruvaṃ teṣāṃ ca sarveṣāṃ nāsti tattvaṃ guroḥ param |
gurorārādhanaṃ kuryāt svajīvatvaṃ nivedayet || 49 ||
āsanaṃ śayanaṃ vastraṃ vāhanaṃ bhūṣaṇādikam |
sādhakena pradātavyaṃ gurusantoṣakāraṇam || 50 ||
karmaṇā manasā vācā sarvadā''rādhayedgurum |
dīrghadaṇḍaṃ namaskṛtya nirlajjo gurusannidhau || 51 ||
śarīramindriyaṃ prāṇamarthasvajanabāndhavān |
ātmadārādikaṃ sarvaṃ sadgurubhyo nivedayet || 52 ||
gurureko jagatsarvaṃ brahmaviṣṇuśivātmakam |
guroḥ parataraṃ nāsti tasmātsampūjayedgurum || 53 ||
sarvaśrutiśiroratnavirājitapadāmbujam |
vedāntārthapravaktāraṃ tasmāt sampūjayedgurum || 54 ||
yasya smaraṇamātreṇa jñānamutpadyate svayam |
sa eva sarvasampattiḥ tasmātsampūjayedgurum || 55 ||
[pāṭhabhedaḥ -
kṛmikoṭibhirāviṣṭaṃ durgandhamalamūtrakam |
śleṣmaraktatvacāmāṃsairnaddhaṃ caitadvarānane ||
]
kṛmikoṭibhirāviṣṭaṃ durgandhakuladūṣitam |
anityaṃ duḥkhanilayaṃ dehaṃ viddhi varānane || 56 ||
saṃsāravṛkṣamārūḍhāḥ patanti narakārṇave |
yastānuddharate sarvān tasmai śrīgurave namaḥ || 57 ||
gururbrahmā gururviṣṇurgururdevo maheśvaraḥ |
gurussākṣāt parabrahma tasmai śrīgurave namaḥ || 58 ||
ajñānatimirāndhasya jñānāñjanaśalākayā |
cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 59 ||
akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ vyāptaṃ yena carācaram |
tatpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 60 ||
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ vyāptaṃ yatkiñcitsacarācaram |
tvaṃ padaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 61 ||
cinmayavyāpitaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram |
asitvaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 62 ||
nimiṣānnimiṣārdhādvā yadvākyādvai vimucyate |
svātmānaṃ śivamālokya tasmai śrīgurave namaḥ || 63 ||
caitanyaṃ śāśvataṃ śāntaṃ vyomātītaṃ nirañjanam |
nādabindukalātītaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 64 ||
nirguṇaṃ nirmalaṃ śāntaṃ jaṅgamaṃ sthirameva ca |
vyāptaṃ yena jagatsarvaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 65 ||
sa pitā sa ca me mātā sa bandhuḥ sa ca devatā |
saṃsāramohanāśāya tasmai śrīgurave namaḥ || 66 ||
yatsattvena jagatsattvaṃ yatprakāśena bhāti tat |
yadānandena nandanti tasmai śrīgurave namaḥ || 67 ||
yasmin sthitamidaṃ sarvaṃ bhāti yadbhānarūpataḥ |
priyaṃ putrādi yatprītyā tasmai śrīgurave namaḥ || 68 ||
yenedaṃ darśitaṃ tattvaṃ cittacaityādikaṃ tathā |
jāgratsvapnasuṣuptyādi tasmai śrīgurave namaḥ || 69 ||
yasya jñānamidaṃ viśvaṃ na dṛśyaṃ bhinnabhedataḥ |
sadaikarūparūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 70 ||
yasya jñātaṃ mataṃ tasya mataṃ yasya na veda saḥ |
ananyabhāvabhāvāya tasmai śrīgurave namaḥ || 71 ||
yasmai kāraṇarūpāya kāryarūpeṇa bhāti yat |
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 72 ||
nānārūpamidaṃ viśvaṃ na kenāpyasti bhinnatā |
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 73 ||
jñānaśaktisamārūḍhatattvamālāvibhūṣiṇe |
bhuktimuktipradātre ca tasmai śrīgurave namaḥ || 74 ||
anekajanmasamprāptakarmabandhavidāhine |
jñānānalaprabhāvena tasmai śrīgurave namaḥ || 75 ||
śoṣaṇaṃ bhavasindhośca dīpanaṃ kṣarasampadām |
guroḥ pādodakaṃ yasya tasmai śrīgurave namaḥ || 76 ||
na guroradhikaṃ tattvaṃ na guroradhikaṃ tapaḥ |
na guroradhikaṃ jñānaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 77 ||
mannāthaḥ śrījagannātho madguruḥ śrījagadguruḥ |
mamā''tmā sarvabhūtātmā tasmai śrīgurave namaḥ || 78 ||
gururādiranādiśca guruḥ paramadaivatam |
gurumantrasamo nāsti tasmai śrīgurave namaḥ || 79 ||
eka eva paro bandhurviṣame samupasthite |
guruḥ sakaladharmātmā tasmai śrīgurave namaḥ || 80 ||
gurumadhye sthitaṃ viśvaṃ viśvamadhye sthito guruḥ |
gururviśvaṃ na cānyo'sti tasmai śrīgurave namaḥ || 81 ||
bhavāraṇyapraviṣṭasya diṅmohabhrāntacetasaḥ |
yena sandarśitaḥ panthāḥ tasmai śrīgurave namaḥ || 82 ||
tāpatrayāgnitaptānāmaśāntaprāṇināṃ mude |
gurureva parā gaṅgā tasmai śrīgurave namaḥ || 83 ||
[pāṭhabhedaḥ -
ajñānenāhinā grastāḥ prāṇinastān cikitsakaḥ |
vidyāsvarūpo bhagavāṃstasmai śrīgurave namaḥ ||
]
ajñānasarpadaṣṭānāṃ prāṇināṃ kaścikitsakaḥ |
samyag​jñānamahāmantravedinaṃ sadguru vinā || 84 ||
hetave jagatāmeva saṃsārārṇavasetave |
prabhave sarvavidyānāṃ śambhave gurave namaḥ || 85 ||
dhyānamūlaṃ gurormūrtiḥ pūjāmūlaṃ guroḥ padam |
mantramūlaṃ gurorvākyaṃ muktimūlaṃ guroḥ kṛpā || 86 ||
saptasāgaraparyantatīrthasnānaphalaṃ tu yat |
guroḥ pādodabindośca sahasrāṃśe na tatphalam || 87 ||
śive ruṣṭe gurustrātā gurau ruṣṭe na kaścana |
labdhvā kulaguruṃ samyaggurumeva samāśrayet || 88 ||
madhulubdho yathā bhṛṅgaḥ puṣpātpuṣpāntaraṃ vrajet |
jñānalubdhastathā śiṣyo gurorgurvantaraṃ vrajet || 89 ||
vande gurupadadvandvaṃ vāṅmanātītagocaram |
śvetaraktaprabhābhinnaṃ śivaśaktyātmakaṃ param || 90 ||
gukāraṃ ca guṇātītaṃ rūkāraṃ rūpavarjitam |
guṇātītamarūpaṃ ca yo dadyātsa guruḥ smṛtaḥ || 91 ||
atrinetraḥ śivaḥ sākṣāt dvibāhuśca hariḥ smṛtaḥ |
yo'caturvadano brahmā śrīguruḥ kathitaḥ priye || 92 ||
ayaṃ mayāñjalirbaddho dayāsāgarasiddhaye |
yadanugrahato jantuścitrasaṃsāramuktibhāk || 93 ||
śrīguroḥ paramaṃ rūpaṃ vivekacakṣuragrataḥ |
mandabhāgyā na paśyanti andhāḥ sūryodayaṃ yathā || 94 ||
kulānāṃ kulakoṭīnāṃ tārakastatra tat​kṣaṇāt |
atastaṃ sadguruṃ jñātvā trikālamabhivādayet || 95 ||
śrīnāthacaraṇadvandvaṃ yasyāṃ diśi virājate |
tasyāṃ diśi namaskuryāt bhaktyā pratidinaṃ priye || 96 ||
sāṣṭāṅgapraṇipātena stuvannityaṃ guruṃ bhajet |
bhajanāt sthairyamāpnoti svasvarūpamayo bhavet || 97 ||
dorbhyāṃ padbhyāṃ ca jānubhyāmurasā śirasā dṛśā |
manasā vacasā ceti praṇāmo'ṣṭāṅga ucyate || 98 ||
tasyai diśe satatamañjalireṣa nityaṃ
prakṣipyatāṃ mukharitairmadhuraiḥ prasūnaiḥ |
jāgarti yatra bhagavān gurucakravartī
viśvasthitipralayanāṭakanityasākṣī || 99 ||
abhyastaiḥ kimu dīrghakālavimalairvyādhipradairduṣkaraiḥ
prāṇāyāmaśatairanekakaraṇairduḥkhātmakairdurjayaiḥ |
yasminnabhyudite vinaśyati balī vāyuḥ svayaṃ tat​kṣaṇāt
prāptuṃ tatsahajasvabhāvamaniśaṃ seveta caikaṃ gurum || 100 ||
jñānaṃ vinā muktipadaṃ labhyate gurubhaktitaḥ |
gurossamānato nānyat sādhanaṃ gurumārgiṇām || 101 ||
yasmātparataraṃ nāsti neti netīti vai śrutiḥ |
manasā vacasā caiva satyamārādhayedgurum || 102 ||
guroḥ kṛpāprasādena brahmaviṣṇumaheśvarāḥ |
sāmarthyamabhajan sarve sṛṣṭisthityantakarmaṇi || 103 ||
devakinnaragandharvāḥ pitṛyakṣāstu tumburaḥ |
munayo'pi na jānanti guruśuśrūṣaṇe vidhim || 104 ||
tārkikāśchāndasāścaiva daivajñāḥ karmaṭhāḥ priye |
laukikāste na jānanti gurutattvaṃ nirākulam || 105 ||
mahāhaṅkāragarveṇa tatovidyābalena ca |
bhramanti cāsmin saṃsāre ghaṭīyantraṃ yathā punaḥ || 106 ||
yajñino'pi na muktāḥ syuḥ na muktā yoginastathā |
tāpasā api no muktā gurutattvātparāṅmukhāḥ || 107 ||
na muktāstu ca gandharvāḥ pitṛyakṣāstu cāraṇāḥ |
ṛṣayaḥ siddhadevādyā gurusevāparāṅmukhāḥ || 108 ||
iti śrīskandapurāṇe uttarakhaṇḍe umāmaheśvara saṃvāde
śrī gurugītāyāṃ prathamo'dhyāyaḥ ||