📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ସୌନ୍ଦର୍ଯ ଲହରୀ
Saundarya Lahari
Lahari Adi Shankaracharya Oriya
ପ୍ରଥମ ଭାଗଃ - ଆନନ୍ଦ ଲହରି
ଭୁମୌସ୍ଖଲିତ ପାଦାନାଂ ଭୂମିରେଵା ଵଲମ୍ବନମ୍ ।
ତ୍ଵଯୀ ଜାତା ପରାଧାନାଂ ତ୍ଵମେଵ ଶରଣଂ ଶିଵେ ॥
ଶିଵଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ଯୁକ୍ତୋ ଯଦି ଭଵତି ଶକ୍ତଃ ପ୍ରଭଵିତୁଂ
ନ ଚେଦେଵଂ ଦେଵୋ ନ ଖଲୁ କୁଶଲଃ ସ୍ପନ୍ଦିତୁମପି ।
ଅତସ୍ତ୍ଵାମାରାଧ୍ଯାଂ ହରିହରଵିରିଞ୍ଚାଦିଭିରପି
ପ୍ରଣନ୍ତୁଂ ସ୍ତୋତୁଂ ଵା କଥମକୃତପୁଣ୍ଯଃ ପ୍ରଭଵତି ॥ 1 ॥
ତନୀଯାଂସଂ ପାଂସୁଂ ତଵ ଚରଣପଙ୍କେରୁହଭଵଂ
ଵିରିଞ୍ଚିସ୍ସଞ୍ଚିନ୍ଵନ୍ ଵିରଚଯତି ଲୋକାନଵିକଲମ୍ ।
ଵହତ୍ଯେନଂ ଶୌରିଃ କଥମପି ସହସ୍ରେଣ ଶିରସାଂ
ହରସ୍ସଙ୍କ୍ଷୁଦ୍ଯୈନଂ ଭଜତି ଭସିତୋଦ୍ଧୂଲନଵିଧିମ୍ ॥ 2 ॥
ଅଵିଦ୍ଯାନାମନ୍ତ-ସ୍ତିମିର-ମିହିରଦ୍ଵୀପନଗରୀ
ଜଡାନାଂ ଚୈତନ୍ଯ-ସ୍ତବକ-ମକରନ୍ଦ-ସ୍ରୁତିଝରୀ ।
ଦରିଦ୍ରାଣାଂ ଚିନ୍ତାମଣିଗୁଣନିକା ଜନ୍ମଜଲଧୌ
ନିମଗ୍ନାନାଂ ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ମୁରରିପୁ-ଵରାହସ୍ଯ ଭଵତି ॥ 3 ॥
ତ୍ଵଦନ୍ଯଃ ପାଣିଭ୍ଯାମଭଯଵରଦୋ ଦୈଵତଗଣଃ
ତ୍ଵମେକା ନୈଵାସି ପ୍ରକଟିତଵରାଭୀତ୍ଯଭିନଯା ।
ଭଯାତ୍ ତ୍ରାତୁଂ ଦାତୁଂ ଫଲମପି ଚ ଵାଞ୍ଛାସମଧିକଂ
ଶରଣ୍ଯେ ଲୋକାନାଂ ତଵ ହି ଚରଣାଵେଵ ନିପୁଣୌ ॥ 4 ॥
ହରିସ୍ତ୍ଵାମାରାଧ୍ଯ ପ୍ରଣତଜନସୌଭାଗ୍ଯଜନନୀଂ
ପୁରା ନାରୀ ଭୂତ୍ଵା ପୁରରିପୁମପି କ୍ଷୋଭମନଯତ୍ ।
ସ୍ମରୋଽପି ତ୍ଵାଂ ନତ୍ଵା ରତିନଯନଲେହ୍ଯେନ ଵପୁଷା
ମୁନୀନାମପ୍ଯନ୍ତଃ ପ୍ରଭଵତି ହି ମୋହାଯ ମହତାମ୍ ॥ 5 ॥
ଧନୁଃ ପୌଷ୍ପଂ ମୌର୍ଵୀ ମଧୁକରମଯୀ ପଞ୍ଚ ଵିଶିଖାଃ
ଵସନ୍ତଃ ସାମନ୍ତୋ ମଲଯମରୁଦାଯୋଧନରଥଃ ।
ତଥାପ୍ଯେକଃ ସର୍ଵଂ ହିମଗିରିସୁତେ କାମପି କୃପାମ୍
ଅପାଙ୍ଗାତ୍ତେ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଜଗଦିଦ-ମନଙ୍ଗୋ ଵିଜଯତେ ॥ 6 ॥
କ୍ଵଣତ୍କାଞ୍ଚୀଦାମା କରିକଲଭକୁମ୍ଭସ୍ତନନତା
ପରିକ୍ଷୀଣା ମଧ୍ଯେ ପରିଣତଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଵଦନା ।
ଧନୁର୍ବାଣାନ୍ ପାଶଂ ସୃଣିମପି ଦଧାନା କରତଲୈଃ
ପୁରସ୍ତାଦାସ୍ତାଂ ନଃ ପୁରମଥିତୁରାହୋପୁରୁଷିକା ॥ 7 ॥
ସୁଧାସିନ୍ଧୋର୍ମଧ୍ଯେ ସୁରଵିଟପିଵାଟୀପରିଵୃତେ
ମଣିଦ୍ଵୀପେ ନୀପୋପଵନଵତି ଚିନ୍ତାମଣିଗୃହେ ।
ଶିଵାକାରେ ମଞ୍ଚେ ପରମଶିଵପର୍ଯଙ୍କନିଲଯାଂ
ଭଜନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ଧନ୍ଯାଃ କତିଚନ ଚିଦାନନ୍ଦଲହରୀମ୍ ॥ 8 ॥
ମହୀଂ ମୂଲାଧାରେ କମପି ମଣିପୂରେ ହୁତଵହଂ
ସ୍ଥିତଂ ସ୍ଵାଧିଷ୍ଠାନେ ହୃଦି ମରୁତମାକାଶମୁପରି ।
ମନୋଽପି ଭ୍ରୂମଧ୍ଯେ ସକଲମପି ଭିତ୍ଵା କୁଲପଥଂ
ସହସ୍ରାରେ ପଦ୍ମେ ସହ ରହସି ପତ୍ଯା ଵିହରସେ ॥ 9 ॥
ସୁଧାଧାରାସାରୈଶ୍ଚରଣଯୁଗଲାନ୍ତର୍ଵିଗଲିତୈଃ
ପ୍ରପଞ୍ଚଂ ସିଞ୍ଚନ୍ତୀ ପୁନରପି ରସାମ୍ନାଯମହସଃ ।
ଅଵାପ୍ଯ ସ୍ଵାଂ ଭୂମିଂ ଭୁଜଗନିଭମଧ୍ଯୁଷ୍ଟଵଲଯଂ
ସ୍ଵମାତ୍ମାନଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵପିଷି କୁଲକୁଣ୍ଡେ କୁହରିଣି ॥ 10 ॥
ଚତୁର୍ଭିଃ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠୈଃ ଶିଵଯୁଵତିଭିଃ ପଞ୍ଚଭିରପି
ପ୍ରଭିନ୍ନାଭିଃ ଶମ୍ଭୋର୍ନଵଭିରପି ମୂଲପ୍ରକୃତିଭିଃ ।
ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶଦ୍ଵସୁଦଲକଲାଶ୍ରତ୍ରିଵଲଯ- [ତ୍ରଯଶ୍ଚତ୍ଵାରି]
ତ୍ରିରେଖାଭିଃ ସାର୍ଧଂ ତଵ ଶରଣକୋଣାଃ ପରିଣତାଃ ॥ 11 ॥ [ଚରଣକୋଣାଃ, ଭଵନକିଣାଃ]
ତ୍ଵଦୀଯଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯଂ ତୁହିନଗିରିକନ୍ଯେ ତୁଲଯିତୁଂ
କଵୀନ୍ଦ୍ରାଃ କଲ୍ପନ୍ତେ କଥମପି ଵିରିଞ୍ଚିପ୍ରଭୃତଯଃ ।
ଯଦାଲୋକୌତ୍ସୁକ୍ଯାଦମରଲଲନା ଯାନ୍ତି ମନସା
ତପୋଭିର୍ଦୁଷ୍ପ୍ରାପାମପି ଗିରିଶସାଯୁଜ୍ଯପଦଵୀମ୍ ॥ 12 ॥
ନରଂ ଵର୍ଷୀଯାଂସଂ ନଯନଵିରସଂ ନର୍ମସୁ ଜଡଂ
ତଵାପାଙ୍ଗାଲୋକେ ପତିତମନୁଧାଵନ୍ତି ଶତଶଃ ।
ଗଲଦ୍ଵେଣୀବନ୍ଧାଃ କୁଚକଲଶଵିସ୍ରସ୍ତସିଚଯା
ହଠାତ୍ ତ୍ରୁଟ୍ଯତ୍କାଞ୍ଚ୍ଯୋ ଵିଗଲିତଦୁକୂଲା ଯୁଵତଯଃ ॥ 13 ॥
କ୍ଷିତୌ ଷଟ୍ପଞ୍ଚାଶଦ୍ ଦ୍ଵିସମଧିକପଞ୍ଚାଶଦୁଦକେ
ହୁତାଶେ ଦ୍ଵାଷଷ୍ଟିଶ୍ଚତୁରଧିକପଞ୍ଚାଶଦନିଲେ ।
ଦିଵି ଦ୍ଵିଷ୍ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶନ୍ମନସି ଚ ଚତୁଷ୍ଷଷ୍ଟିରିତି ଯେ
ମଯୂଖାସ୍ତେଷାମପ୍ଯୁପରି ତଵ ପାଦାମ୍ବୁଜଯୁଗମ୍ ॥ 14 ॥
ଶରଜ୍ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଶୁଦ୍ଧାଂ ଶଶିଯୁତଜଟାଜୂଟମକୁଟାଂ
ଵରତ୍ରାସତ୍ରାଣସ୍ଫଟିକଘଟିକାପୁସ୍ତକକରାମ୍ ।
ସକୃନ୍ନ ତ୍ଵା ନତ୍ଵା କଥମିଵ ସତାଂ ସନ୍ନ୍ନିଦଧତେ
ମଧୁକ୍ଷୀରଦ୍ରାକ୍ଷାମଧୁରିମଧୁରୀଣାଃ ଭଣିତଯଃ ॥ 15॥ [ଫଣିତଯଃ]
କଵୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚେତଃକମଲଵନବାଲାତପରୁଚିଂ
ଭଜନ୍ତେ ଯେ ସନ୍ତଃ କତିଚିଦରୁଣାମେଵ ଭଵତୀମ୍ ।
ଵିରିଞ୍ଚିପ୍ରେଯସ୍ଯାସ୍ତରୁଣତରଶୃଙ୍ଗାରଲହରୀ-
ଗଭୀରାଭିର୍ଵାଗ୍ଭିର୍ଵିଦଧତି ସତାଂ ରଞ୍ଜନମମୀ ॥ 16 ॥
ସଵିତ୍ରୀଭିର୍ଵାଚାଂ ଶଶିମଣିଶିଲାଭଙ୍ଗରୁଚିଭିଃ
ଵଶିନ୍ଯାଦ୍ଯାଭିସ୍ତ୍ଵାଂ ସହ ଜନନି ସଞ୍ଚିନ୍ତଯତି ଯଃ ।
ସ କର୍ତା କାଵ୍ଯାନାଂ ଭଵତି ମହତାଂ ଭଙ୍ଗିରୁଚିଭିଃ
ଵଚୋଭିର୍ଵାଗ୍ଦେଵୀଵଦନକମଲାମୋଦମଧୁରୈଃ ॥ 17 ॥
ତନୁଚ୍ଛାଯାଭିସ୍ତେ ତରୁଣତରଣିଶ୍ରୀସରଣିଭିଃ
ଦିଵଂ ସର୍ଵାମୁର୍ଵୀମରୁଣିମନି ମଗ୍ନାଂ ସ୍ମରତି ଯଃ ।
ଭଵନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ରସ୍ଯଦ୍ଵନହରିଣଶାଲୀନନଯନାଃ
ସହୋର୍ଵଶ୍ଯା ଵଶ୍ଯାଃ କତି କତି ନ ଗୀର୍ଵାଣଗଣିକାଃ ॥ 18 ॥
ମୁଖଂ ବିନ୍ଦୁଂ କୃତ୍ଵା କୁଚଯୁଗମଧସ୍ତସ୍ଯ ତଦଧୋ
ହରାର୍ଧଂ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଯୋ ହରମହିଷି ତେ ମନ୍ମଥକଲାମ୍ ।
ସ ସଦ୍ଯଃ ସଙ୍କ୍ଷୋଭଂ ନଯତି ଵନିତା ଇତ୍ଯତିଲଘୁ
ତ୍ରିଲୋକୀମପ୍ଯାଶୁ ଭ୍ରମଯତି ରଵୀନ୍ଦୁସ୍ତନଯୁଗାମ୍ ॥ 19 ॥
କିରନ୍ତୀମଙ୍ଗେଭ୍ଯଃ କିରଣନିକୁରମ୍ବାମୃତରସଂ
ହୃଦି ତ୍ଵାମାଧତ୍ତେ ହିମକରଶିଲାମୂର୍ତିମିଵ ଯଃ ।
ସ ସର୍ପାଣାଂ ଦର୍ପଂ ଶମଯତି ଶକୁନ୍ତାଧିପ ଇଵ
ଜ୍ଵରପ୍ଲୁଷ୍ଟାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ସୁଖଯତି ସୁଧାଧାରସିରଯା ॥ 20 ॥
ତଟିଲ୍ଲେଖାତନ୍ଵୀଂ ତପନଶଶିଵୈଶ୍ଵାନରମଯୀଂ
ନିଷଣ୍ଣାଂ ଷଣ୍ଣାମପ୍ଯୁପରି କମଲାନାଂ ତଵ କଲାମ୍ ।
ମହାପଦ୍ମାଟଵ୍ଯାଂ ମୃଦିତମଲମାଯେନ ମନସା
ମହାନ୍ତଃ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଦଧତି ପରମାହ୍ଲାଦଲହରୀମ୍ ॥ 21 ॥
ଭଵାନି ତ୍ଵଂ ଦାସେ ମଯି ଵିତର ଦୃଷ୍ଟିଂ ସକରୁଣା-
ମିତି ସ୍ତୋତୁଂ ଵାଞ୍ଛନ୍ କଥଯତି ଭଵାନି ତ୍ଵମିତି ଯଃ ।
ତଦୈଵ ତ୍ଵଂ ତସ୍ମୈ ଦିଶସି ନିଜସାଯୁଜ୍ଯପଦଵୀଂ
ମୁକୁନ୍ଦବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରସ୍ଫୁଟମକୁଟନୀରାଜିତପଦାମ୍ ॥ 22 ॥
ତ୍ଵଯା ହୃତ୍ଵା ଵାମଂ ଵପୁରପରି-ତୃପ୍ତେନ ମନସା
ଶରୀରାର୍ଧଂ ଶମ୍ଭୋରପରମପି ଶଙ୍କେ ହୃତମଭୂତ୍ ।
ଯଦେତତ୍ତ୍ଵଦ୍ରୂପଂ ସକଲମରୁଣାଭଂ ତ୍ରିନଯନଂ
କୁଚାଭ୍ଯାମାନମ୍ରଂ କୁଟିଲଶଶିଚୂଡାଲମକୁଟମ୍ ॥ 23 ॥
ଜଗତ୍ସୂତେ ଧାତା ହରିରଵତି ରୁଦ୍ରଃ କ୍ଷପଯତେ
ତିରସ୍କୁର୍ଵନ୍ନେତତ୍ସ୍ଵମପି ଵପୁରୀଶସ୍ତିରଯତି ।
ସଦାପୂର୍ଵଃ ସର୍ଵଂ ତଦିଦମନୁଗୃହ୍ଣାତି ଚ ଶିଵ-
ସ୍ତଵାଜ୍ଞାମାଲମ୍ବ୍ଯ କ୍ଷଣଚଲିତଯୋର୍ଭ୍ରୂଲତିକଯୋଃ ॥ 24 ॥
ତ୍ରଯାଣାଂ ଦେଵାନାଂ ତ୍ରିଗୁଣଜନିତାନାଂ ତଵ ଶିଵେ
ଭଵେତ୍ ପୂଜା ପୂଜା ତଵ ଚରଣଯୋର୍ଯା ଵିରଚିତା ।
ତଥା ହି ତ୍ଵତ୍ପାଦୋଦ୍ଵହନମଣିପୀଠସ୍ଯ ନିକଟେ
ସ୍ଥିତା ହ୍ଯେତେ ଶଶ୍ଵନ୍ମୁକୁଲିତକରୋତ୍ତଂସମକୁଟାଃ ॥ 25 ॥
ଵିରିଞ୍ଚିଃ ପଞ୍ଚତ୍ଵଂ ଵ୍ରଜତି ହରିରାପ୍ନୋତି ଵିରତିଂ
ଵିନାଶଂ କୀନାଶୋ ଭଜତି ଧନଦୋ ଯାତି ନିଧନମ୍ ।
ଵିତନ୍ଦ୍ରୀ ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ ଵିତତିରପି ସମ୍ମୀଲିତଦୃଶା
ମହାସଂହାରେଽସ୍ମିନ୍ ଵିହରତି ସତି ତ୍ଵତ୍ପତିରସୌ ॥ 26 ॥
ଜପୋ ଜଲ୍ପଃ ଶିଲ୍ପଂ ସକଲମପି ମୁଦ୍ରାଵିରଚନା
ଗତିଃ ପ୍ରାଦକ୍ଷିଣ୍ଯକ୍ରମଣମଶନାଦ୍ଯାହୁତିଵିଧିଃ ।
ପ୍ରଣାମସ୍ସଂଵେଶସ୍ସୁଖମଖିଲମାତ୍ମାର୍ପଣଦୃଶା
ସପର୍ଯାପର୍ଯାଯସ୍ତଵ ଭଵତୁ ଯନ୍ମେ ଵିଲସିତମ୍ ॥ 27 ॥
ସୁଧାମପ୍ଯାସ୍ଵାଦ୍ଯ ପ୍ରତିଭଯଜରାମୃତ୍ଯୁହରିଣୀଂ
ଵିପଦ୍ଯନ୍ତେ ଵିଶ୍ଵେ ଵିଧିଶତମଖାଦ୍ଯା ଦିଵିଷଦଃ ।
କରାଲଂ ଯତ୍କ୍ଷ୍ଵେଲଂ କବଲିତଵତଃ କାଲକଲନା
ନ ଶମ୍ଭୋସ୍ତନ୍ମୂଲଂ ତଵ ଜନନି ତାଟଙ୍କମହିମା ॥ 28 ॥
କିରୀଟଂ ଵୈରିଞ୍ଚଂ ପରିହର ପୁରଃ କୈଟଭଭିଦଃ
କଠୋରେ କୋଟୀରେ ସ୍ଖଲସି ଜହି ଜମ୍ଭାରିମୁକୁଟମ୍ ।
ପ୍ରଣମ୍ରେଷ୍ଵେତେଷୁ ପ୍ରସଭମୁପଯାତସ୍ଯ ଭଵନଂ
ଭଵସ୍ଯାଭ୍ଯୁତ୍ଥାନେ ତଵ ପରିଜନୋକ୍ତିର୍ଵିଜଯତେ ॥ 29 ॥
ସ୍ଵଦେହୋଦ୍ଭୂତାଭିର୍ଘୃଣିଭିରଣିମାଦ୍ଯାଭିରଭିତୋ
ନିଷେଵ୍ଯେ ନିତ୍ଯେ ତ୍ଵାମହମିତି ସଦା ଭାଵଯତି ଯଃ ।
କିମାଶ୍ଚର୍ଯଂ ତସ୍ଯ ତ୍ରିନଯନସମୃଦ୍ଧିଂ ତୃଣଯତୋ
ମହାସଂଵର୍ତାଗ୍ନିର୍ଵିରଚଯତି ନିରାଜନଵିଧିମ୍ ॥ 30 ॥
ଚତୁଷ୍ଷଷ୍ଟ୍ଯା ତନ୍ତ୍ରୈଃ ସକଲମତିସନ୍ଧାଯ ଭୁଵନଂ
ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ତତ୍ସିଦ୍ଧିପ୍ରସଵପରତନ୍ତ୍ରୈଃ ପଶୁପତିଃ ।
ପୁନସ୍ତ୍ଵନ୍ନିର୍ବନ୍ଧାଦଖିଲପୁରୁଷାର୍ଥୈକଘଟନା-
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଂ ତେ ତନ୍ତ୍ରଂ କ୍ଷିତିତଲମଵାତୀତରଦିଦମ୍ ॥ 31 ॥
ଶିଵଃ ଶକ୍ତିଃ କାମଃ କ୍ଷିତିରଥ ରଵିଃ ଶୀତକିରଣଃ
ସ୍ମରୋ ହଂସଃ ଶକ୍ରସ୍ତଦନୁ ଚ ପରାମାରହରଯଃ ।
ଅମୀ ହୃଲ୍ଲେଖାଭିସ୍ତିସୃଭିରଵସାନେଷୁ ଘଟିତା
ଭଜନ୍ତେ ଵର୍ଣାସ୍ତେ ତଵ ଜନନି ନାମାଵଯଵତାମ୍ ॥ 32 ॥
ସ୍ମରଂ ଯୋନିଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ତ୍ରିତଯମିଦମାଦୌ ତଵ ମନୋ-
ର୍ନିଧାଯୈକେ ନିତ୍ଯେ ନିରଵଧିମହାଭୋଗରସିକାଃ ।
ଭଜନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ଚିନ୍ତାମଣିଗୁନନିବଦ୍ଧାକ୍ଷଵଲଯାଃ
ଶିଵାଗ୍ନୌ ଜୁହ୍ଵନ୍ତଃ ସୁରଭିଘୃତଧାରାହୁତିଶତୈଃ ॥ 33 ॥
ଶରୀରଂ ତ୍ଵଂ ଶମ୍ଭୋଃ ଶଶିମିହିରଵକ୍ଷୋରୁହଯୁଗଂ
ତଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯେ ଭଗଵତି ନଵାତ୍ମାନମନଘମ୍ ।
ଅତଶ୍ଶେଷଶ୍ଶେଷୀତ୍ଯଯମୁଭଯସାଧାରଣତଯା
ସ୍ଥିତଃ ସମ୍ବନ୍ଧୋ ଵାଂ ସମରସପରାନନ୍ଦପରଯୋଃ ॥ 34 ॥
ମନସ୍ତ୍ଵଂ ଵ୍ଯୋମ ତ୍ଵଂ ମରୁଦସି ମରୁତ୍ସାରଥିରସି
ତ୍ଵମାପସ୍ତ୍ଵଂ ଭୂମିସ୍ତ୍ଵଯି ପରିଣତାଯାଂ ନ ହି ପରମ୍ ।
ତ୍ଵମେଵ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ପରିଣମଯିତୁଂ ଵିଶ୍ଵଵପୁଷା
ଚିଦାନନ୍ଦାକାରଂ ଶିଵଯୁଵତି ଭାଵେନ ବିଭୃଷେ ॥ 35 ॥
ତଵାଜ୍ଞାଚକ୍ରସ୍ଥଂ ତପନଶଶିକୋଟିଦ୍ଯୁତିଧରଂ
ପରଂ ଶମ୍ଭୁଂ ଵନ୍ଦେ ପରିମିଲିତପାର୍ଶ୍ଵଂ ପରଚିତା ।
ଯମାରାଧ୍ଯନ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ରଵିଶଶିଶୁଚୀନାମଵିଷଯେ
ନିରାଲୋକେଽଲୋକେ ନିଵସତି ହି ଭାଲୋକଭୁଵନେ ॥ 36 ॥
ଵିଶୁଦ୍ଧୌ ତେ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକଵିଶଦଂ ଵ୍ଯୋମଜନକଂ
ଶିଵଂ ସେଵେ ଦେଵୀମପି ଶିଵସମାନଵ୍ଯଵସିତାମ୍ ।
ଯଯୋଃ କାନ୍ତ୍ଯା ଯାନ୍ତ୍ଯାଃ ଶଶିକିରଣସାରୂପ୍ଯସରଣେ-
ଵିଧୂତାନ୍ତର୍ଧ୍ଵାନ୍ତା ଵିଲସତି ଚକୋରୀଵ ଜଗତୀ ॥ 37 ॥
ସମୁନ୍ମୀଲତ୍ ସଂଵିତ୍ କମଲମକରନ୍ଦୈକରସିକଂ
ଭଜେ ହଂସଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଂ କିମପି ମହତାଂ ମାନସଚରମ୍ ।
ଯଦାଲାପାଦଷ୍ଟାଦଶଗୁଣିତଵିଦ୍ଯାପରିଣତି-
ର୍ଯଦାଦତ୍ତେ ଦୋଷାଦ୍ ଗୁଣମଖିଲମଦ୍ଭ୍ଯଃ ପଯ ଇଵ ॥ 38 ॥
ତଵ ସ୍ଵାଧିଷ୍ଠାନେ ହୁତଵହମଧିଷ୍ଠାଯ ନିରତଂ
ତମୀଡେ ସଂଵର୍ତଂ ଜନନି ମହତୀଂ ତାଂ ଚ ସମଯାମ୍ ।
ଯଦାଲୋକେ ଲୋକାନ୍ ଦହତି ମହତି କ୍ରୋଧକଲିତେ
ଦଯାର୍ଦ୍ରା ଯା ଦୃଷ୍ଟିଃ ଶିଶିରମୁପଚାରଂ ରଚଯତି ॥ 39 ॥
ତଟିତ୍ତ୍ଵନ୍ତଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ତିମିରପରିପନ୍ଥିସ୍ଫୁରଣଯା
ସ୍ଫୁରନ୍ନାନାରତ୍ନାଭରଣପରିଣଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ରଧନୁଷମ୍ ।
ତଵ ଶ୍ଯାମଂ ମେଘଂ କମପି ମଣିପୂରୈକଶରଣଂ
ନିଷେଵେ ଵର୍ଷନ୍ତଂ ହରମିହିରତପ୍ତଂ ତ୍ରିଭୁଵନମ୍ ॥ 40 ॥
ତଵାଧାରେ ମୂଲେ ସହ ସମଯଯା ଲାସ୍ଯପରଯା
ନଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯେ ନଵରସମହାତାଣ୍ଡଵନଟମ୍ ।
ଉଭାଭ୍ଯାମେତାଭ୍ଯାମୁଦଯଵିଧିମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦଯଯା
ସନାଥାଭ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞେ ଜନକଜନନୀମଜ୍ଜଗଦିଦମ୍ ॥ 41 ॥
ଦ୍ଵିତୀଯ ଭାଗଃ - ସୌନ୍ଦର୍ଯ ଲହରୀ
ଗତୈର୍ମାଣିକ୍ଯତ୍ଵଂ ଗଗନମଣିଭିଃ ସାନ୍ଦ୍ରଘଟିତଂ
କିରୀଟଂ ତେ ହୈମଂ ହିମଗିରିସୁତେ କୀର୍ତଯତି ଯଃ ।
ସ ନୀଡେଯଚ୍ଛାଯାଚ୍ଛୁରଣଶବଲଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶକଲଂ
ଧନୁଃ ଶୌନାସୀରଂ କିମିତି ନ ନିବଧ୍ନାତି ଧିଷଣାମ୍ ॥ 42 ॥
ଧୁନୋତୁ ଧ୍ଵାନ୍ତଂ ନସ୍ତୁଲିତଦଲିତେନ୍ଦୀଵରଵନଂ
ଘନସ୍ନିଗ୍ଧଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ଚିକୁରନିକୁରୁମ୍ବଂ ତଵ ଶିଵେ ।
ଯଦୀଯଂ ସୌରଭ୍ଯଂ ସହଜମୁପଲବ୍ଧୁଂ ସୁମନସୋ
ଵସନ୍ତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ମନ୍ଯେ ଵଲମଥନଵାଟୀଵିଟପିନାମ୍ ॥ 43 ॥
ତନୋତୁ କ୍ଷେମଂ ନସ୍ତଵ ଵଦନସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ-
ପରୀଵାହସ୍ରୋତଃସରଣିରିଵ ସୀମନ୍ତସରଣିଃ ।
ଵହନ୍ତୀ ସିନ୍ଦୂରଂ ପ୍ରବଲକବରୀଭାରତିମିର-
ଦ୍ଵିଷାଂ ବୃନ୍ଦୈର୍ବନ୍ଦୀକୃତମିଵ ନଵୀନାର୍କକିରଣମ୍ ॥ 44 ॥
ଅରାଲୈଃ ସ୍ଵାଭାଵ୍ଯାଦଲିକଲଭସଶ୍ରୀଭିରଲକୈଃ
ପରୀତଂ ତେ ଵକ୍ତ୍ରଂ ପରିହସତି ପଙ୍କେରୁହରୁଚିମ୍ ।
ଦରସ୍ମେରେ ଯସ୍ମିନ୍ ଦଶନରୁଚିକିଞ୍ଜଲ୍କରୁଚିରେ
ସୁଗନ୍ଧୌ ମାଦ୍ଯନ୍ତି ସ୍ମରଦହନଚକ୍ଷୁର୍ମଧୁଲିହଃ ॥ 45 ॥
ଲଲାଟଂ ଲାଵଣ୍ଯଦ୍ଯୁତିଵିମଲମାଭାତି ତଵ ଯ-
ଦ୍ଦ୍ଵିତୀଯଂ ତନ୍ମନ୍ଯେ ମକୁଟଘଟିତଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶକଲମ୍ ।
ଵିପର୍ଯାସନ୍ଯାସାଦୁଭଯମପି ସମ୍ଭୂଯ ଚ ମିଥଃ
ସୁଧାଲେପସ୍ଯୂତିଃ ପରିଣମତି ରାକାହିମକରଃ ॥ 46 ॥
ଭ୍ରୁଵୌ ଭୁଗ୍ନେ କିଞ୍ଚିଦ୍ଭୁଵନଭଯଭଙ୍ଗଵ୍ଯସନିନି
ତ୍ଵଦୀଯେ ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ମଧୁକରରୁଚିଭ୍ଯାଂ ଧୃତଗୁଣମ୍ ।
ଧନୁର୍ମନ୍ଯେ ସଵ୍ଯେତରକରଗୃହୀତଂ ରତିପତେଃ
ପ୍ରକୋଷ୍ଠେ ମୁଷ୍ଟୌ ଚ ସ୍ଥଗଯତି ନିଗୂଢାନ୍ତରମୁମେ ॥ 47 ॥
ଅହଃ ସୂତେ ସଵ୍ଯଂ ତଵ ନଯନମର୍କାତ୍ମକତଯା
ତ୍ରିଯାମାଂ ଵାମଂ ତେ ସୃଜତି ରଜନୀନାଯକତଯା ।
ତୃତୀଯା ତେ ଦୃଷ୍ଟିର୍ଦରଦଲିତହେମାମ୍ବୁଜରୁଚିଃ
ସମାଧତ୍ତେ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ଦିଵସନିଶଯୋରନ୍ତରଚରୀମ୍ ॥ 48 ॥
ଵିଶାଲା କଲ୍ଯାଣୀ ସ୍ଫୁଟରୁଚିରଯୋଧ୍ଯା କୁଵଲଯୈଃ
କୃପାଧାରାଧାରା କିମପି ମଧୁରାଭୋଗଵତିକା ।
ଅଵନ୍ତୀ ଦୃଷ୍ଟିସ୍ତେ ବହୁନଗରଵିସ୍ତାରଵିଜଯା
ଧ୍ରୁଵଂ ତତ୍ତନ୍ନାମଵ୍ଯଵହରଣଯୋଗ୍ଯା ଵିଜଯତେ ॥ 49 ॥
କଵୀନାଂ ସନ୍ଦର୍ଭସ୍ତବକମକରନ୍ଦୈକରସିକଂ
କଟାକ୍ଷଵ୍ଯାକ୍ଷେପଭ୍ରମରକଲଭୌ କର୍ଣଯୁଗଲମ୍ ।
ଅମୁଞ୍ଚନ୍ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଵ ନଵରସାସ୍ଵାଦତରଲା-
ଵସୂଯାସଂସର୍ଗାଦଲିକନଯନଂ କିଞ୍ଚିଦରୁଣମ୍ ॥ 50 ॥
ଶିଵେ ଶୃଙ୍ଗାରାର୍ଦ୍ରା ତଦିତରଜନେ କୁତ୍ସନପରା
ସରୋଷା ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଗିରିଶଚରିତେ ଵିସ୍ମଯଵତୀ ।
ହରାହିଭ୍ଯୋ ଭୀତା ସରସିରୁହସୌଭାଗ୍ଯଜନନୀ (ଜଯିନୀ)
ସଖୀଷୁ ସ୍ମେରା ତେ ମଯି ଜନନୀ ଦୃଷ୍ଟିଃ ସକରୁଣା ॥ 51 ॥
ଗତେ କର୍ଣାଭ୍ଯର୍ଣଂ ଗରୁତ ଇଵ ପକ୍ଷ୍ମାଣି ଦଧତୀ
ପୁରାଂ ଭେତ୍ତୁଶ୍ଚିତ୍ତପ୍ରଶମରସଵିଦ୍ରାଵଣଫଲେ ।
ଇମେ ନେତ୍ରେ ଗୋତ୍ରାଧରପତିକୁଲୋତ୍ତଂସକଲିକେ
ତଵାକର୍ଣାକୃଷ୍ଟସ୍ମରଶରଵିଲାସଂ କଲଯତଃ ॥ 52 ॥
ଵିଭକ୍ତତ୍ରୈଵର୍ଣ୍ଯଂ ଵ୍ଯତିକରିତଲୀଲାଞ୍ଜନତଯା
ଵିଭାତି ତ୍ଵନ୍ନେତ୍ରତ୍ରିତଯମିଦମୀଶାନଦଯିତେ ।
ପୁନଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦେଵାନ୍ ଦ୍ରୁହିଣହରିରୁଦ୍ରାନୁପରତାନ୍
ରଜଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ବିଭ୍ରତ୍ତମ ଇତି ଗୁଣାନାଂ ତ୍ରଯମିଵ ॥ 53 ॥
ପଵିତ୍ରୀକର୍ତୁଂ ନଃ ପଶୁପତିପରାଧୀନହୃଦଯେ
ଦଯାମିତ୍ରୈର୍ନେତ୍ରୈରରୁଣଧଵଲଶ୍ଯାମରୁଚିଭିଃ ।
ନଦଃ ଶୋଣୋ ଗଙ୍ଗା ତପନତନଯେତି ଧ୍ରୁଵମମୁଂ
ତ୍ରଯାଣାଂ ତୀର୍ଥାନାମୁପନଯସି ସମ୍ଭେଦମନଘମ୍ ॥ 54 ॥
ନିମେଷୋନ୍ମେଷାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଲଯମୁଦଯଂ ଯାତି ଜଗତୀ
ତଵେତ୍ଯାହୁଃ ସନ୍ତୋ ଧରଣିଧରରାଜନ୍ଯତନଯେ ।
ତ୍ଵଦୁନ୍ମେଷାଜ୍ଜାତଂ ଜଗଦିଦମଶେଷଂ ପ୍ରଲଯତଃ
ପରିତ୍ରାତୁଂ ଶଙ୍କେ ପରିହୃତନିମେଷାସ୍ତଵ ଦୃଶଃ ॥ 55 ॥
ତଵାପର୍ଣେ କର୍ଣେଜପନଯନପୈଶୁନ୍ଯଚକିତା
ନିଲୀଯନ୍ତେ ତୋଯେ ନିଯତମନିମେଷାଃ ଶଫରିକାଃ ।
ଇଯଂ ଚ ଶ୍ରୀର୍ବଦ୍ଧଚ୍ଛଦପୁଟକଵାଟଂ କୁଵଲଯମ୍
ଜହାତି ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ ନିଶି ଚ ଵିଘଟଯ୍ଯ ପ୍ରଵିଶତି ॥ 56 ॥
ଦୃଶା ଦ୍ରାଘୀଯସ୍ଯା ଦରଦଲିତନୀଲୋତ୍ପଲରୁଚା
ଦଵୀଯାଂସଂ ଦୀନଂ ସ୍ନପଯ କୃପଯା ମାମପି ଶିଵେ ।
ଅନେନାଯଂ ଧନ୍ଯୋ ଭଵତି ନ ଚ ତେ ହାନିରିଯତା
ଵନେ ଵା ହର୍ମ୍ଯେ ଵା ସମକରନିପାତୋ ହିମକରଃ ॥ 57 ॥
ଅରାଲଂ ତେ ପାଲୀଯୁଗଲମଗରାଜନ୍ଯତନଯେ
ନ କେଷାମାଧତ୍ତେ କୁସୁମଶରକୋଦଣ୍ଡକୁତୁକମ୍ ।
ତିରଶ୍ଚୀନୋ ଯତ୍ର ଶ୍ରଵଣପଥମୁଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ଵିଲସ-
ନ୍ନପାଙ୍ଗଵ୍ଯାସଙ୍ଗୋ ଦିଶତି ଶରସନ୍ଧାନଧିଷଣାମ୍ ॥ 58 ॥
ସ୍ଫୁରଦ୍ଗଣ୍ଡାଭୋଗପ୍ରତିଫଲିତତାଟଙ୍କଯୁଗଲଂ
ଚତୁଶ୍ଚକ୍ରଂ ମନ୍ଯେ ତଵ ମୁଖମିଦଂ ମନ୍ମଥରଥମ୍ ।
ଯମାରୁହ୍ଯ ଦ୍ରୁହ୍ଯତ୍ଯଵନିରଥମର୍କେନ୍ଦୁଚରଣଂ
ମହାଵୀରୋ ମାରଃ ପ୍ରମଥପତଯେ ସଜ୍ଜିତଵତେ ॥ 59 ॥
ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ସୂକ୍ତୀରମୃତଲହରୀକୌଶଲହରୀଃ
ପିବନ୍ତ୍ଯାଃ ଶର୍ଵାଣି ଶ୍ରଵଣଚୁଲୁକାଭ୍ଯାମଵିରଲମ୍ ।
ଚମତ୍କାରଶ୍ଲାଘାଚଲିତଶିରସଃ କୁଣ୍ଡଲଗଣୋ
ଝଣତ୍କାରୈସ୍ତାରୈଃ ପ୍ରତିଵଚନମାଚଷ୍ଟ ଇଵ ତେ ॥ 60 ॥
ଅସୌ ନାସାଵଂଶସ୍ତୁହିନଗିରିଵଂଶଧ୍ଵଜପଟି
ତ୍ଵଦୀଯୋ ନେଦୀଯଃ ଫଲତୁ ଫଲମସ୍ମାକମୁଚିତମ୍ ।
ଵହନ୍ନନ୍ତର୍ମୁକ୍ତାଃ ଶିଶିରତରନିଶ୍ଵାସଗଲିତଂ
ସମୃଦ୍ଧ୍ଯା ଯତ୍ତାସାଂ ବହିରପି ଚ ମୁକ୍ତାମଣିଧରଃ ॥ 61 ॥
ପ୍ରକୃତ୍ଯା ରକ୍ତାଯାସ୍ତଵ ସୁଦତି ଦନ୍ତଚ୍ଛଦରୁଚେଃ
ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯେ ସାଦୃଶ୍ଯଂ ଜନଯତୁ ଫଲଂ ଵିଦ୍ରୁମଲତା ।
ନ ବିମ୍ବଂ ତଦ୍ବିମ୍ବପ୍ରତିଫଲନରାଗାଦରୁଣିତଂ
ତୁଲାମଧ୍ଯାରୋଢୁଂ କଥମିଵ ଵିଲଜ୍ଜେତ କଲଯା ॥ 62 ॥
ସ୍ମିତଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଜାଲଂ ତଵ ଵଦନଚନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପିବତାଂ
ଚକୋରାଣାମାସୀଦତିରସତଯା ଚଞ୍ଚୁଜଡିମା ।
ଅତସ୍ତେ ଶୀତାଂଶୋରମୃତଲହରୀମମ୍ଲରୁଚଯଃ
ପିବନ୍ତି ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଂ ନିଶି ନିଶି ଭୃଶଂ କାଞ୍ଜିକଧିଯା ॥ 63 ॥
ଅଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ ପତ୍ଯୁର୍ଗୁଣଗଣକଥାମ୍ରେଡନଜପା
ଜପାପୁଷ୍ପଚ୍ଛାଯା ତଵ ଜନନି ଜିହ୍ଵା ଜଯତି ସା ।
ଯଦଗ୍ରାସୀନାଯାଃ ସ୍ଫଟିକଦୃଷଦଚ୍ଛଚ୍ଛଵିମଯୀ
ସରସ୍ଵତ୍ଯା ମୂର୍ତିଃ ପରିଣମତି ମାଣିକ୍ଯଵପୁଷା ॥ 64 ॥
ରଣେ ଜିତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯାନପହୃତଶିରସ୍ତ୍ରୈଃ କଵଚିଭିର୍-
ନିଵୃତ୍ତୈଶ୍ଚଣ୍ଡାଂଶତ୍ରିପୁରହରନିର୍ମାଲ୍ଯଵିମୁଖୈଃ ।
ଵିଶାଖେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରୈଃ ଶଶିଵିଶଦକର୍ପୂରଶକଲା
ଵିଲୀଯନ୍ତେ ମାତସ୍ତଵ ଵଦନତାମ୍ବୂଲକବଲାଃ ॥ 65 ॥
ଵିପଞ୍ଚ୍ଯା ଗାଯନ୍ତୀ ଵିଵିଧମପଦାନଂ ପଶୁପତେଃ
ତ୍ଵଯାରବ୍ଧେ ଵକ୍ତୁଂ ଚଲିତଶିରସା ସାଧୁଵଚନେ ।
ତଦୀଯୈର୍ମାଧୁର୍ଯୈରପଲପିତତନ୍ତ୍ରୀକଲରଵାଂ
ନିଜାଂ ଵୀଣାଂ ଵାଣୀ ନିଚୁଲଯତି ଚୋଲେନ ନିଭୃତମ୍ ॥ 66 ॥
କରାଗ୍ରେଣ ସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ତୁହିନଗିରିଣା ଵତ୍ସଲତଯା
ଗିରୀଶେନୋଦସ୍ତଂ ମୁହୁରଧରପାନାକୁଲତଯା ।
କରଗ୍ରାହ୍ଯଂ ଶମ୍ଭୋର୍ମୁଖମୁକୁରଵୃନ୍ତଂ ଗିରିସୁତେ
କଥଙ୍କାରଂ ବ୍ରୂମସ୍ତଵ ଚିବୁକମୌପମ୍ଯରହିତମ୍ ॥ 67 ॥
ଭୁଜାଶ୍ଲେଷାନ୍ ନିତ୍ଯଂ ପୁରଦମଯିତୁଃ କଣ୍ଟକଵତୀ
ତଵ ଗ୍ରୀଵା ଧତ୍ତେ ମୁଖକମଲନାଲଶ୍ରିଯମିଯମ୍ ।
ସ୍ଵତଃ ଶ୍ଵେତା କାଲାଗୁରୁବହୁଲଜମ୍ବାଲମଲିନା
ମୃଣାଲୀଲାଲିତ୍ଯଂ ଵହତି ଯଦଧୋ ହାରଲତିକା ॥ 68 ॥
ଗଲେ ରେଖାସ୍ତିସ୍ରୋ ଗତିଗମକଗୀତୈକନିପୁଣେ
ଵିଵାହଵ୍ଯାନଦ୍ଧପ୍ରଗୁଣଗୁଣସଙ୍ଖ୍ଯାପ୍ରତିଭୁଵଃ ।
ଵିରାଜନ୍ତେ ନାନାଵିଧମଧୁରରାଗାକରଭୁଵାଂ
ତ୍ରଯାଣାଂ ଗ୍ରାମାଣାଂ ସ୍ଥିତିନିଯମସୀମାନ ଇଵ ତେ ॥ 69 ॥
ମୃଣାଲୀମୃଦ୍ଵୀନାଂ ତଵ ଭୁଜଲତାନାଂ ଚତସୃଣାଂ
ଚତୁର୍ଭିଃ ସୌନ୍ଦର୍ଯଂ ସରସିଜଭଵଃ ସ୍ତୌତି ଵଦନୈଃ ।
ନଖେଭ୍ଯଃ ସନ୍ତ୍ରସ୍ଯନ୍ ପ୍ରଥମମଥନାଦନ୍ଧକରିପୋ-
ଶ୍ଚତୁର୍ଣାଂ ଶୀର୍ଷାଣାଂ ସମମଭଯହସ୍ତାର୍ପଣଧିଯା ॥ 70 ॥
ନଖାନାମୁଦ୍ଦ୍ଯୋତୈର୍ନଵନଲିନରାଗଂ ଵିହସତାଂ
କରାଣାଂ ତେ କାନ୍ତିଂ କଥଯ କଥଯାମଃ କଥମୁମେ ।
କଯାଚିଦ୍ଵା ସାମ୍ଯଂ ଭଜତୁ କଲଯା ହନ୍ତ କମଲଂ
ଯଦି କ୍ରୀଡଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀଚରଣତଲଲାକ୍ଷାରସଛଣମ୍ ॥ 71 ॥
ସମଂ ଦେଵି ସ୍କନ୍ଦଦ୍ଵିପଵଦନପୀତଂ ସ୍ତନଯୁଗଂ
ତଵେଦଂ ନଃ ଖେଦଂ ହରତୁ ସତତଂ ପ୍ରସ୍ନୁତମୁଖମ୍ ।
ଯଦାଲୋକ୍ଯାଶଙ୍କାକୁଲିତହୃଦଯୋ ହାସଜନକଃ
ସ୍ଵକୁମ୍ଭୌ ହେରମ୍ବଃ ପରିମୃଶତି ହସ୍ତେନ ଝଡିତି ॥ 72 ॥
ଅମୂ ତେ ଵକ୍ଷୋଜାଵମୃତରସମାଣିକ୍ଯକୁତୁପୌ
ନ ସନ୍ଦେହସ୍ପନ୍ଦୋ ନଗପତିପତାକେ ମନସି ନଃ ।
ପିବନ୍ତୌ ତୌ ଯସ୍ମାଦଵିଦିତଵଧୂସଙ୍ଗରସିକୌ
କୁମାରାଵଦ୍ଯାପି ଦ୍ଵିରଦଵଦନକ୍ରୌଞ୍ଚଦଲନୌ ॥ 73 ॥
ଵହତ୍ଯମ୍ବ ସ୍ତମ୍ବେରମଦନୁଜକୁମ୍ଭପ୍ରକୃତିଭିଃ
ସମାରବ୍ଧାଂ ମୁକ୍ତାମଣିଭିରମଲାଂ ହାରଲତିକାମ୍ ।
କୁଚାଭୋଗୋ ବିମ୍ବାଧରରୁଚିଭିରନ୍ତଃ ଶବଲିତାଂ
ପ୍ରତାପଵ୍ଯାମିଶ୍ରାଂ ପୁରଦମଯିତୁଃ କୀର୍ତିମିଵ ତେ ॥ 74 ॥
ତଵ ସ୍ତନ୍ଯଂ ମନ୍ଯେ ଧରଣିଧରକନ୍ଯେ ହୃଦଯତଃ
ପଯଃପାରାଵାରଃ ପରିଵହତି ସାରସ୍ଵତମିଵ ।
ଦଯାଵତ୍ଯା ଦତ୍ତଂ ଦ୍ରଵିଡଶିଶୁରାସ୍ଵାଦ୍ଯ ତଵ ଯତ୍
କଵୀନାଂ ପ୍ରୌଢାନାମଜନି କମନୀଯଃ କଵଯିତା ॥ 75 ॥
ହରକ୍ରୋଧଜ୍ଵାଲାଵଲିଭିରଵଲୀଢେନ ଵପୁଷା
ଗଭୀରେ ତେ ନାଭୀସରସି କୃତସଙ୍ଗୋ ମନସିଜଃ ।
ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ତସ୍ମାଦଚଲତନଯେ ଧୂମଲତିକା
ଜନସ୍ତାଂ ଜାନୀତେ ତଵ ଜନନି ରୋମାଵଲିରିତି ॥ 76 ॥
ଯଦେତତ୍ କାଲିନ୍ଦୀତନୁତରତରଙ୍ଗାକୃତି ଶିଵେ
କୃଶେ ମଧ୍ଯେ କିଞ୍ଚିଜ୍ଜନନି ତଵ ଯଦ୍ଭାତି ସୁଧିଯାମ୍ ।
ଵିମର୍ଦାଦନ୍ଯୋଽନ୍ଯଂ କୁଚକଲଶଯୋରନ୍ତରଗତଂ
ତନୂଭୂତଂ ଵ୍ଯୋମ ପ୍ରଵିଶଦିଵ ନାଭିଂ କୁହରିଣୀମ୍ ॥ 77 ॥
ସ୍ଥିରୋ ଗଙ୍ଗାଵର୍ତଃ ସ୍ତନମୁକୁଲରୋମାଵଲିଲତା-
କଲାଵାଲଂ କୁଣ୍ଡଂ କୁସୁମଶରତେଜୋହୁତଭୁଜଃ ।
ରତେର୍ଲୀଲାଗାରଂ କିମପି ତଵ ନାଭିର୍ଗିରିସୁତେ
ବିଲଦ୍ଵାରଂ ସିଦ୍ଧେର୍ଗିରିଶନଯନାନାଂ ଵିଜଯତେ ॥ 78 ॥
ନିସର୍ଗକ୍ଷୀଣସ୍ଯ ସ୍ତନତଟଭରେଣ କ୍ଲମଜୁଷୋ
ନମନ୍ମୂର୍ତେର୍ନାରୀତିଲକ ଶନକୈସ୍ତ୍ରୁଟ୍ଯତ ଇଵ ।
ଚିରଂ ତେ ମଧ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ରୁଟିତତଟିନୀତୀରତରୁଣା
ସମାଵସ୍ଥାସ୍ଥେମ୍ନୋ ଭଵତୁ କୁଶଲଂ ଶୈଲତନଯେ ॥ 79 ॥
କୁଚୌ ସଦ୍ଯଃସ୍ଵିଦ୍ଯତ୍ତଟଘଟିତକୂର୍ପାସଭିଦୁରୌ
କଷନ୍ତୌ ଦୋର୍ମୂଲେ କନକକଲଶାଭୌ କଲଯତା ।
ତଵ ତ୍ରାତୁଂ ଭଙ୍ଗାଦଲମିତି ଵଲଗ୍ନଂ ତନୁଭୁଵା
ତ୍ରିଧା ନଦ୍ଧଂ ଦେଵି ତ୍ରିଵଲି ଲଵଲୀଵଲ୍ଲିଭିରିଵ ॥ 80 ॥
ଗୁରୁତ୍ଵଂ ଵିସ୍ତାରଂ କ୍ଷିତିଧରପତିଃ ପାର୍ଵତି ନିଜା-
ନ୍ନିତମ୍ବାଦାଚ୍ଛିଦ୍ଯ ତ୍ଵଯି ହରଣରୂପେଣ ନିଦଧେ ।
ଅତସ୍ତେ ଵିସ୍ତୀର୍ଣୋ ଗୁରୁରଯମଶେଷାଂ ଵସୁମତୀଂ
ନିତମ୍ବପ୍ରାଗ୍ଭାରଃ ସ୍ଥଗଯତି ଲଘୁତ୍ଵଂ ନଯତି ଚ ॥ 81 ॥
କରୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଶୁଣ୍ଡାନ୍ କନକକଦଲୀକାଣ୍ଡପଟଲୀ-
ମୁଭାଭ୍ଯାମୂରୁଭ୍ଯାମୁଭଯମପି ନିର୍ଜିତ୍ଯ ଭଵତୀ ।
ସୁଵୃତ୍ତାଭ୍ଯାଂ ପତ୍ଯୁଃ ପ୍ରଣତିକଠିନାଭ୍ଯାଂ ଗିରିସୁତେ
ଵିଧିଜ୍ଞେ ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ଵିବୁଧକରିକୁମ୍ଭଦ୍ଵଯମସି ॥ 82 ॥
ପରାଜେତୁଂ ରୁଦ୍ରଂ ଦ୍ଵିଗୁଣଶରଗର୍ଭୌ ଗିରିସୁତେ
ନିଷଙ୍ଗୌ ଜଙ୍ଘେ ତେ ଵିଷମଵିଶିଖୋ ବାଢମକୃତ ।
ଯଦଗ୍ରେ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଦଶଶରଫଲାଃ ପାଦଯୁଗଲୀ-
ନଖାଗ୍ରଚ୍ଛଦ୍ମାନଃ ସୁରମକୁଟଶାଣୈକନିଶିତାଃ ॥ 83 ॥
ଶ୍ରୁତୀନାଂ ମୂର୍ଧାନୋ ଦଧତି ତଵ ଯୌ ଶେଖରତଯା
ମମାପ୍ଯେତୌ ମାତଃ ଶିରସି ଦଯଯା ଧେହି ଚରଣୌ ।
ଯଯୋଃ ପାଦ୍ଯଂ ପାଥଃ ପଶୁପତିଜଟାଜୂଟତଟିନୀ
ଯଯୋର୍ଲାକ୍ଷାଲକ୍ଷ୍ମୀରରୁଣହରିଚୂଡାମଣିରୁଚିଃ ॥ 84 ॥
ନମୋଵାକଂ ବ୍ରୂମୋ ନଯନରମଣୀଯାଯ ପଦଯୋ-
ସ୍ତଵାସ୍ମୈ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାଯ ସ୍ଫୁଟରୁଚିରସାଲକ୍ତକଵତେ ।
ଅସୂଯତ୍ଯତ୍ଯନ୍ତଂ ଯଦଭିହନନାଯ ସ୍ପୃହଯତେ
ପଶୂନାମୀଶାନଃ ପ୍ରମଦଵନକଙ୍କେଲିତରଵେ ॥ 85 ॥
ମୃଷା କୃତ୍ଵା ଗୋତ୍ରସ୍ଖଲନମଥ ଵୈଲକ୍ଷ୍ଯନମିତଂ
ଲଲାଟେ ଭର୍ତାରଂ ଚରଣକମଲେ ତାଡଯତି ତେ ।
ଚିରାଦନ୍ତଃଶଲ୍ଯଂ ଦହନକୃତମୁନ୍ମୂଲିତଵତା
ତୁଲାକୋଟିକ୍ଵାଣୈଃ କିଲିକିଲିତମୀଶାନରିପୁଣା ॥ 86 ॥
ହିମାନୀହନ୍ତଵ୍ଯଂ ହିମଗିରିନିଵାସୈକଚତୁରୌ
ନିଶାଯାଂ ନିଦ୍ରାଣଂ ନିଶି ଚରମଭାଗେ ଚ ଵିଶଦୌ ।
ଵରଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀପାତ୍ରଂ ଶ୍ରିଯମତିସୃଜନ୍ତୌ ସମଯିନାଂ
ସରୋଜଂ ତ୍ଵତ୍ପାଦୌ ଜନନି ଜଯତଶ୍ଚିତ୍ରମିହ କିମ୍ ॥ 87 ॥
ପଦଂ ତେ କୀର୍ତୀନାଂ ପ୍ରପଦମପଦଂ ଦେଵି ଵିପଦାଂ
କଥଂ ନୀତଂ ସଦ୍ଭିଃ କଠିନକମଠୀକର୍ପରତୁଲାମ୍ ।
କଥଂ ଵା ବାହୁଭ୍ଯାମୁପଯମନକାଲେ ପୁରଭିଦା
ଯଦାଦାଯ ନ୍ଯସ୍ତଂ ଦୃଷଦି ଦଯମାନେନ ମନସା ॥ 88 ॥
ନଖୈର୍ନାକସ୍ତ୍ରୀଣାଂ କରକମଲସଙ୍କୋଚଶଶିଭି-
ସ୍ତରୂଣାଂ ଦିଵ୍ଯାନାଂ ହସତ ଇଵ ତେ ଚଣ୍ଡି ଚରଣୌ ।
ଫଲାନି ସ୍ଵଃସ୍ଥେଭ୍ଯଃ କିସଲଯକରାଗ୍ରେଣ ଦଦତାଂ
ଦରିଦ୍ରେଭ୍ଯୋ ଭଦ୍ରାଂ ଶ୍ରିଯମନିଶମହ୍ନାଯ ଦଦତୌ ॥ 89 ॥
ଦଦାନେ ଦୀନେଭ୍ଯଃ ଶ୍ରିଯମନିଶମାଶାନୁସଦୃଶୀ-
ମମନ୍ଦଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯପ୍ରକରମକରନ୍ଦଂ ଵିକିରତି ।
ତଵାସ୍ମିନ୍ ମନ୍ଦାରସ୍ତବକସୁଭଗେ ଯାତୁ ଚରଣେ
ନିମଜ୍ଜନ୍ମଜ୍ଜୀଵଃ କରଣଚରଣଃ ଷଟ୍ଚରଣତାମ୍ ॥ 90 ॥
ପଦନ୍ଯାସକ୍ରୀଡାପରିଚଯମିଵାରବ୍ଧୁମନସଃ
ସ୍ଖଲନ୍ତସ୍ତେ ଖେଲଂ ଭଵନକଲହଂସା ନ ଜହତି ।
ଅତସ୍ତେଷାଂ ଶିକ୍ଷାଂ ସୁଭଗମଣିମଞ୍ଜୀରରଣିତ-
ଚ୍ଛଲାଦାଚକ୍ଷାଣଂ ଚରଣକମଲଂ ଚାରୁଚରିତେ ॥ 91 ॥
ଗତାସ୍ତେ ମଞ୍ଚତ୍ଵଂ ଦ୍ରୁହିଣହରିରୁଦ୍ରେଶ୍ଵରଭୃତଃ
ଶିଵଃ ସ୍ଵଚ୍ଛଚ୍ଛାଯାଘଟିତକପଟପ୍ରଚ୍ଛଦପଟଃ ।
ତ୍ଵଦୀଯାନାଂ ଭାସାଂ ପ୍ରତିଫଲନରାଗାରୁଣତଯା
ଶରୀରୀ ଶୃଙ୍ଗାରୋ ରସ ଇଵ ଦୃଶାଂ ଦୋଗ୍ଧି କୁତୁକମ୍ ॥ 92 ॥
ଅରାଲା କେଶେଷୁ ପ୍ରକୃତିସରଲା ମନ୍ଦହସିତେ
ଶିରୀଷାଭା ଚିତ୍ତେ ଦୃଷଦୁପଲଶୋଭା କୁଚତଟେ ।
ଭୃଶଂ ତନ୍ଵୀ ମଧ୍ଯେ ପୃଥୁରୁରସିଜାରୋହଵିଷଯେ
ଜଗତ୍ତ୍ରାତୁଂ ଶମ୍ଭୋର୍ଜଯତି କରୁଣା କାଚିଦରୁଣା ॥ 93 ॥
କଲଙ୍କଃ କସ୍ତୂରୀ ରଜନିକରବିମ୍ବଂ ଜଲମଯଂ
କଲାଭିଃ କର୍ପୂରୈର୍ମରକତକରଣ୍ଡଂ ନିବିଡିତମ୍ ।
ଅତସ୍ତ୍ଵଦ୍ଭୋଗେନ ପ୍ରତିଦିନମିଦଂ ରିକ୍ତକୁହରଂ
ଵିଧିର୍ଭୂଯୋ ଭୂଯୋ ନିବିଡଯତି ନୂନଂ ତଵ କୃତେ ॥ 94 ॥
ପୁରାରାତେରନ୍ତଃପୁରମସି ତତସ୍ତ୍ଵଚ୍ଚରଣଯୋଃ
ସପର୍ଯାମର୍ଯାଦା ତରଲକରଣାନାମସୁଲଭା ।
ତଥା ହ୍ଯେତେ ନୀତାଃ ଶତମଖମୁଖାଃ ସିଦ୍ଧିମତୁଲାଂ
ତଵ ଦ୍ଵାରୋପାନ୍ତସ୍ଥିତିଭିରଣିମାଦ୍ଯାଭିରମରାଃ ॥ 95 ॥
କଲତ୍ରଂ ଵୈଧାତ୍ରଂ କତିକତି ଭଜନ୍ତେ ନ କଵଯଃ
ଶ୍ରିଯୋ ଦେଵ୍ଯାଃ କୋ ଵା ନ ଭଵତି ପତିଃ କୈରପି ଧନୈଃ ।
ମହାଦେଵଂ ହିତ୍ଵା ତଵ ସତି ସତୀନାମଚରମେ
କୁଚାଭ୍ଯାମାସଙ୍ଗଃ କୁରଵକତରୋରପ୍ଯସୁଲଭଃ ॥ 96 ॥
ଗିରାମାହୁର୍ଦେଵୀଂ ଦ୍ରୁହିଣଗୃହିଣୀମାଗମଵିଦୋ
ହରେଃ ପତ୍ନୀଂ ପଦ୍ମାଂ ହରସହଚରୀମଦ୍ରିତନଯାମ୍ ।
ତୁରୀଯା କାପି ତ୍ଵଂ ଦୁରଧିଗମନିଃସୀମମହିମା
ମହାମାଯା ଵିଶ୍ଵଂ ଭ୍ରମଯସି ପରବ୍ରହ୍ମମହିଷି ॥ 97 ॥
କଦା କାଲେ ମାତଃ କଥଯ କଲିତାଲକ୍ତକରସଂ
ପିବେଯଂ ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ତଵ ଚରଣନିର୍ଣେଜନଜଲମ୍ ।
ପ୍ରକୃତ୍ଯା ମୂକାନାମପି ଚ କଵିତାକାରଣତଯା
କଦା ଧତ୍ତେ ଵାଣୀମୁଖକମଲତାମ୍ବୂଲରସତାମ୍ ॥ 98 ॥
ସରସ୍ଵତ୍ଯା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଵିଧିହରିସପତ୍ନୋ ଵିହରତେ
ରତେଃ ପାତିଵ୍ରତ୍ଯଂ ଶିଥିଲଯତି ରମ୍ଯେଣ ଵପୁଷା ।
ଚିରଂ ଜୀଵନ୍ନେଵ କ୍ଷପିତପଶୁପାଶଵ୍ଯତିକରଃ
ପରାନନ୍ଦାଭିଖ୍ଯଂ ରସଯତି ରସଂ ତ୍ଵଦ୍ଭଜନଵାନ୍ ॥ 99 ॥
ପ୍ରଦୀପଜ୍ଵାଲାଭିର୍ଦିଵସକରନୀରାଜନଵିଧିଃ
ସୁଧାସୂତେଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋପଲଜଲଲଵୈରର୍ଘ୍ଯରଚନା ।
ସ୍ଵକୀଯୈରମ୍ଭୋଭିଃ ସଲିଲନିଧିସୌହିତ୍ଯକରଣଂ
ତ୍ଵଦୀଯାଭିର୍ଵାଗ୍ଭିସ୍ତଵ ଜନନି ଵାଚାଂ ସ୍ତୁତିରିଯମ୍ ॥ 100 ॥
ସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରି ମୁଖ୍ଯସ୍ତୋତ୍ରଂ ସଂଵାର୍ତଦାଯକମ୍ ।
ଭଗଵଦ୍ପାଦ ସନ୍କ୍ଲୁପ୍ତଂ ପଠେନ୍ ମୁକ୍ତୌ ଭଵେନ୍ନରଃ ॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀମତ୍ପରମହଂସପରିଵ୍ରାଜକାଚାର୍ଯସ୍ଯ
ଶ୍ରୀଗୋଵିନ୍ଦଭଗଵତ୍ପୂଜ୍ଯପାଦଶିଷ୍ଯସ୍ଯ
ଶ୍ରୀମଚ୍ଛଙ୍କରଭଗଵତଃ କୃତୌ ସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ ସମ୍ପୂର୍ଣା ॥
॥ ଓଁ ତତ୍ସତ୍ ॥
(ଅନୁବନ୍ଧଃ)
ସମାନୀତଃ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ମଣିମୁକୁରତାମମ୍ବରମଣି-
ର୍ଭଯାଦାସ୍ଯାଦନ୍ତଃସ୍ତିମିତକିରଣଶ୍ରେଣିମସୃଣଃ ।
(ପାଠଭେଦଃ - ଭଯାଦାସ୍ଯ ସ୍ନିଗ୍ଧସ୍ତ୍ମିତ, ଭଯାଦାସ୍ଯସ୍ଯାନ୍ତଃସ୍ତ୍ମିତ)
ଦଧାତି ତ୍ଵଦ୍ଵକ୍ତ୍ରମ୍ପ୍ରତିଫଲନମଶ୍ରାନ୍ତଵିକଚଂ
ନିରାତଙ୍କଂ ଚନ୍ଦ୍ରାନ୍ନିଜହୃଦଯପଙ୍କେରୁହମିଵ ॥ 101 ॥
ସମୁଦ୍ଭୂତସ୍ଥୂଲସ୍ତନଭରମୁରଶ୍ଚାରୁ ହସିତଂ
କଟାକ୍ଷେ କନ୍ଦର୍ପଃ କତିଚନ କଦମ୍ବଦ୍ଯୁତି ଵପୁଃ ।
ହରସ୍ଯ ତ୍ଵଦ୍ଭ୍ରାନ୍ତିଂ ମନସି ଜନଯନ୍ତି ସ୍ମ ଵିମଲାଃ
ପାଠଭେଦଃ - ଜନଯାମାସ ମଦନୋ, ଜନଯନ୍ତଃ ସମତୁଲାଂ, ଜନଯନ୍ତା ସୁଵଦନେ
ଭଵତ୍ଯା ଯେ ଭକ୍ତାଃ ପରିଣତିରମୀଷାମିଯମୁମେ ॥ 102 ॥
ନିଧେ ନିତ୍ଯସ୍ମେରେ ନିରଵଧିଗୁଣେ ନୀତିନିପୁଣେ
ନିରାଘାତଜ୍ଞାନେ ନିଯମପରଚିତ୍ତୈକନିଲଯେ ।
ନିଯତ୍ଯା ନିର୍ମୁକ୍ତେ ନିଖିଲନିଗମାନ୍ତସ୍ତୁତିପଦେ
ନିରାତଙ୍କେ ନିତ୍ଯେ ନିଗମଯ ମମାପି ସ୍ତୁତିମିମାମ୍ ॥ 103 ॥
Roman (IAST) Transliteration
prathama bhāgaḥ - ānanda lahari
bhumauskhalita pādānāṃ bhūmirevā valambanam |
tvayī jātā parādhānāṃ tvameva śaraṇaṃ śive ||
śivaḥ śaktyā yukto yadi bhavati śaktaḥ prabhavituṃ
na cedevaṃ devo na khalu kuśalaḥ spanditumapi |
atastvāmārādhyāṃ hariharaviriñcādibhirapi
praṇantuṃ stotuṃ vā kathamakṛtapuṇyaḥ prabhavati || 1 ||
tanīyāṃsaṃ pāṃsuṃ tava caraṇapaṅkeruhabhavaṃ
viriñcissañcinvan viracayati lokānavikalam |
vahatyenaṃ śauriḥ kathamapi sahasreṇa śirasāṃ
harassaṅkṣudyainaṃ bhajati bhasitoddhūlanavidhim || 2 ||
avidyānāmanta-stimira-mihiradvīpanagarī
jaḍānāṃ caitanya-stabaka-makaranda-srutijharī |
daridrāṇāṃ cintāmaṇiguṇanikā janmajaladhau
nimagnānāṃ daṃṣṭrā muraripu-varāhasya bhavati || 3 ||
tvadanyaḥ pāṇibhyāmabhayavarado daivatagaṇaḥ
tvamekā naivāsi prakaṭitavarābhītyabhinayā |
bhayāt trātuṃ dātuṃ phalamapi ca vāñchāsamadhikaṃ
śaraṇye lokānāṃ tava hi caraṇāveva nipuṇau || 4 ||
haristvāmārādhya praṇatajanasaubhāgyajananīṃ
purā nārī bhūtvā puraripumapi kṣobhamanayat |
smaro'pi tvāṃ natvā ratinayanalehyena vapuṣā
munīnāmapyantaḥ prabhavati hi mohāya mahatām || 5 ||
dhanuḥ pauṣpaṃ maurvī madhukaramayī pañca viśikhāḥ
vasantaḥ sāmanto malayamarudāyodhanarathaḥ |
tathāpyekaḥ sarvaṃ himagirisute kāmapi kṛpām
apāṅgātte labdhvā jagadida-manaṅgo vijayate || 6 ||
kvaṇatkāñcīdāmā karikalabhakumbhastananatā
parikṣīṇā madhye pariṇataśaraccandravadanā |
dhanurbāṇān pāśaṃ sṛṇimapi dadhānā karatalaiḥ
purastādāstāṃ naḥ puramathiturāhopuruṣikā || 7 ||
sudhāsindhormadhye suraviṭapivāṭīparivṛte
maṇidvīpe nīpopavanavati cintāmaṇigṛhe |
śivākāre mañce paramaśivaparyaṅkanilayāṃ
bhajanti tvāṃ dhanyāḥ katicana cidānandalaharīm || 8 ||
mahīṃ mūlādhāre kamapi maṇipūre hutavahaṃ
sthitaṃ svādhiṣṭhāne hṛdi marutamākāśamupari |
mano'pi bhrūmadhye sakalamapi bhitvā kulapathaṃ
sahasrāre padme saha rahasi patyā viharase || 9 ||
sudhādhārāsāraiścaraṇayugalāntarvigalitaiḥ
prapañcaṃ siñcantī punarapi rasāmnāyamahasaḥ |
avāpya svāṃ bhūmiṃ bhujaganibhamadhyuṣṭavalayaṃ
svamātmānaṃ kṛtvā svapiṣi kulakuṇḍe kuhariṇi || 10 ||
caturbhiḥ śrīkaṇṭhaiḥ śivayuvatibhiḥ pañcabhirapi
prabhinnābhiḥ śambhornavabhirapi mūlaprakṛtibhiḥ |
catuścatvāriṃśadvasudalakalāśratrivalaya- [trayaścatvāri]
trirekhābhiḥ sārdhaṃ tava śaraṇakoṇāḥ pariṇatāḥ || 11 || [caraṇakoṇāḥ, bhavanakiṇāḥ]
tvadīyaṃ saundaryaṃ tuhinagirikanye tulayituṃ
kavīndrāḥ kalpante kathamapi viriñciprabhṛtayaḥ |
yadālokautsukyādamaralalanā yānti manasā
tapobhirduṣprāpāmapi giriśasāyujyapadavīm || 12 ||
naraṃ varṣīyāṃsaṃ nayanavirasaṃ narmasu jaḍaṃ
tavāpāṅgāloke patitamanudhāvanti śataśaḥ |
galadveṇībandhāḥ kucakalaśavisrastasicayā
haṭhāt truṭyatkāñcyo vigalitadukūlā yuvatayaḥ || 13 ||
kṣitau ṣaṭpañcāśad dvisamadhikapañcāśadudake
hutāśe dvāṣaṣṭiścaturadhikapañcāśadanile |
divi dviṣṣaṭtriṃśanmanasi ca catuṣṣaṣṭiriti ye
mayūkhāsteṣāmapyupari tava pādāmbujayugam || 14 ||
śarajjyotsnāśuddhāṃ śaśiyutajaṭājūṭamakuṭāṃ
varatrāsatrāṇasphaṭikaghaṭikāpustakakarām |
sakṛnna tvā natvā kathamiva satāṃ sannnidadhate
madhukṣīradrākṣāmadhurimadhurīṇāḥ bhaṇitayaḥ || 15|| [phaṇitayaḥ]
kavīndrāṇāṃ cetaḥkamalavanabālātaparuciṃ
bhajante ye santaḥ katicidaruṇāmeva bhavatīm |
viriñcipreyasyāstaruṇataraśṛṅgāralaharī-
gabhīrābhirvāgbhirvidadhati satāṃ rañjanamamī || 16 ||
savitrībhirvācāṃ śaśimaṇiśilābhaṅgarucibhiḥ
vaśinyādyābhistvāṃ saha janani sañcintayati yaḥ |
sa kartā kāvyānāṃ bhavati mahatāṃ bhaṅgirucibhiḥ
vacobhirvāgdevīvadanakamalāmodamadhuraiḥ || 17 ||
tanucchāyābhiste taruṇataraṇiśrīsaraṇibhiḥ
divaṃ sarvāmurvīmaruṇimani magnāṃ smarati yaḥ |
bhavantyasya trasyadvanahariṇaśālīnanayanāḥ
sahorvaśyā vaśyāḥ kati kati na gīrvāṇagaṇikāḥ || 18 ||
mukhaṃ binduṃ kṛtvā kucayugamadhastasya tadadho
harārdhaṃ dhyāyedyo haramahiṣi te manmathakalām |
sa sadyaḥ saṅkṣobhaṃ nayati vanitā ityatilaghu
trilokīmapyāśu bhramayati ravīndustanayugām || 19 ||
kirantīmaṅgebhyaḥ kiraṇanikurambāmṛtarasaṃ
hṛdi tvāmādhatte himakaraśilāmūrtimiva yaḥ |
sa sarpāṇāṃ darpaṃ śamayati śakuntādhipa iva
jvarapluṣṭān dṛṣṭyā sukhayati sudhādhārasirayā || 20 ||
taṭillekhātanvīṃ tapanaśaśivaiśvānaramayīṃ
niṣaṇṇāṃ ṣaṇṇāmapyupari kamalānāṃ tava kalām |
mahāpadmāṭavyāṃ mṛditamalamāyena manasā
mahāntaḥ paśyanto dadhati paramāhlādalaharīm || 21 ||
bhavāni tvaṃ dāse mayi vitara dṛṣṭiṃ sakaruṇā-
miti stotuṃ vāñchan kathayati bhavāni tvamiti yaḥ |
tadaiva tvaṃ tasmai diśasi nijasāyujyapadavīṃ
mukundabrahmendrasphuṭamakuṭanīrājitapadām || 22 ||
tvayā hṛtvā vāmaṃ vapurapari-tṛptena manasā
śarīrārdhaṃ śambhoraparamapi śaṅke hṛtamabhūt |
yadetattvadrūpaṃ sakalamaruṇābhaṃ trinayanaṃ
kucābhyāmānamraṃ kuṭilaśaśicūḍālamakuṭam || 23 ||
jagatsūte dhātā hariravati rudraḥ kṣapayate
tiraskurvannetatsvamapi vapurīśastirayati |
sadāpūrvaḥ sarvaṃ tadidamanugṛhṇāti ca śiva-
stavājñāmālambya kṣaṇacalitayorbhrūlatikayoḥ || 24 ||
trayāṇāṃ devānāṃ triguṇajanitānāṃ tava śive
bhavet pūjā pūjā tava caraṇayoryā viracitā |
tathā hi tvatpādodvahanamaṇipīṭhasya nikaṭe
sthitā hyete śaśvanmukulitakarottaṃsamakuṭāḥ || 25 ||
viriñciḥ pañcatvaṃ vrajati harirāpnoti viratiṃ
vināśaṃ kīnāśo bhajati dhanado yāti nidhanam |
vitandrī māhendrī vitatirapi sammīlitadṛśā
mahāsaṃhāre'smin viharati sati tvatpatirasau || 26 ||
japo jalpaḥ śilpaṃ sakalamapi mudrāviracanā
gatiḥ prādakṣiṇyakramaṇamaśanādyāhutividhiḥ |
praṇāmassaṃveśassukhamakhilamātmārpaṇadṛśā
saparyāparyāyastava bhavatu yanme vilasitam || 27 ||
sudhāmapyāsvādya pratibhayajarāmṛtyuhariṇīṃ
vipadyante viśve vidhiśatamakhādyā diviṣadaḥ |
karālaṃ yatkṣvelaṃ kabalitavataḥ kālakalanā
na śambhostanmūlaṃ tava janani tāṭaṅkamahimā || 28 ||
kirīṭaṃ vairiñcaṃ parihara puraḥ kaiṭabhabhidaḥ
kaṭhore koṭīre skhalasi jahi jambhārimukuṭam |
praṇamreṣveteṣu prasabhamupayātasya bhavanaṃ
bhavasyābhyutthāne tava parijanoktirvijayate || 29 ||
svadehodbhūtābhirghṛṇibhiraṇimādyābhirabhito
niṣevye nitye tvāmahamiti sadā bhāvayati yaḥ |
kimāścaryaṃ tasya trinayanasamṛddhiṃ tṛṇayato
mahāsaṃvartāgnirviracayati nirājanavidhim || 30 ||
catuṣṣaṣṭyā tantraiḥ sakalamatisandhāya bhuvanaṃ
sthitastattatsiddhiprasavaparatantraiḥ paśupatiḥ |
punastvannirbandhādakhilapuruṣārthaikaghaṭanā-
svatantraṃ te tantraṃ kṣititalamavātītaradidam || 31 ||
śivaḥ śaktiḥ kāmaḥ kṣitiratha raviḥ śītakiraṇaḥ
smaro haṃsaḥ śakrastadanu ca parāmāraharayaḥ |
amī hṛllekhābhistisṛbhiravasāneṣu ghaṭitā
bhajante varṇāste tava janani nāmāvayavatām || 32 ||
smaraṃ yoniṃ lakṣmīṃ tritayamidamādau tava mano-
rnidhāyaike nitye niravadhimahābhogarasikāḥ |
bhajanti tvāṃ cintāmaṇigunanibaddhākṣavalayāḥ
śivāgnau juhvantaḥ surabhighṛtadhārāhutiśataiḥ || 33 ||
śarīraṃ tvaṃ śambhoḥ śaśimihiravakṣoruhayugaṃ
tavātmānaṃ manye bhagavati navātmānamanagham |
ataśśeṣaśśeṣītyayamubhayasādhāraṇatayā
sthitaḥ sambandho vāṃ samarasaparānandaparayoḥ || 34 ||
manastvaṃ vyoma tvaṃ marudasi marutsārathirasi
tvamāpastvaṃ bhūmistvayi pariṇatāyāṃ na hi param |
tvameva svātmānaṃ pariṇamayituṃ viśvavapuṣā
cidānandākāraṃ śivayuvati bhāvena bibhṛṣe || 35 ||
tavājñācakrasthaṃ tapanaśaśikoṭidyutidharaṃ
paraṃ śambhuṃ vande parimilitapārśvaṃ paracitā |
yamārādhyan bhaktyā raviśaśiśucīnāmaviṣaye
nirāloke'loke nivasati hi bhālokabhuvane || 36 ||
viśuddhau te śuddhasphaṭikaviśadaṃ vyomajanakaṃ
śivaṃ seve devīmapi śivasamānavyavasitām |
yayoḥ kāntyā yāntyāḥ śaśikiraṇasārūpyasaraṇe-
vidhūtāntardhvāntā vilasati cakorīva jagatī || 37 ||
samunmīlat saṃvit kamalamakarandaikarasikaṃ
bhaje haṃsadvandvaṃ kimapi mahatāṃ mānasacaram |
yadālāpādaṣṭādaśaguṇitavidyāpariṇati-
ryadādatte doṣād guṇamakhilamadbhyaḥ paya iva || 38 ||
tava svādhiṣṭhāne hutavahamadhiṣṭhāya nirataṃ
tamīḍe saṃvartaṃ janani mahatīṃ tāṃ ca samayām |
yadāloke lokān dahati mahati krodhakalite
dayārdrā yā dṛṣṭiḥ śiśiramupacāraṃ racayati || 39 ||
taṭittvantaṃ śaktyā timiraparipanthisphuraṇayā
sphurannānāratnābharaṇapariṇaddhendradhanuṣam |
tava śyāmaṃ meghaṃ kamapi maṇipūraikaśaraṇaṃ
niṣeve varṣantaṃ haramihirataptaṃ tribhuvanam || 40 ||
tavādhāre mūle saha samayayā lāsyaparayā
navātmānaṃ manye navarasamahātāṇḍavanaṭam |
ubhābhyāmetābhyāmudayavidhimuddiśya dayayā
sanāthābhyāṃ jajñe janakajananīmajjagadidam || 41 ||
dvitīya bhāgaḥ - saundarya laharī
gatairmāṇikyatvaṃ gaganamaṇibhiḥ sāndraghaṭitaṃ
kirīṭaṃ te haimaṃ himagirisute kīrtayati yaḥ |
sa nīḍeyacchāyācchuraṇaśabalaṃ candraśakalaṃ
dhanuḥ śaunāsīraṃ kimiti na nibadhnāti dhiṣaṇām || 42 ||
dhunotu dhvāntaṃ nastulitadalitendīvaravanaṃ
ghanasnigdhaślakṣṇaṃ cikuranikurumbaṃ tava śive |
yadīyaṃ saurabhyaṃ sahajamupalabdhuṃ sumanaso
vasantyasmin manye valamathanavāṭīviṭapinām || 43 ||
tanotu kṣemaṃ nastava vadanasaundaryalaharī-
parīvāhasrotaḥsaraṇiriva sīmantasaraṇiḥ |
vahantī sindūraṃ prabalakabarībhāratimira-
dviṣāṃ bṛndairbandīkṛtamiva navīnārkakiraṇam || 44 ||
arālaiḥ svābhāvyādalikalabhasaśrībhiralakaiḥ
parītaṃ te vaktraṃ parihasati paṅkeruharucim |
darasmere yasmin daśanarucikiñjalkarucire
sugandhau mādyanti smaradahanacakṣurmadhulihaḥ || 45 ||
lalāṭaṃ lāvaṇyadyutivimalamābhāti tava ya-
ddvitīyaṃ tanmanye makuṭaghaṭitaṃ candraśakalam |
viparyāsanyāsādubhayamapi sambhūya ca mithaḥ
sudhālepasyūtiḥ pariṇamati rākāhimakaraḥ || 46 ||
bhruvau bhugne kiñcidbhuvanabhayabhaṅgavyasanini
tvadīye netrābhyāṃ madhukararucibhyāṃ dhṛtaguṇam |
dhanurmanye savyetarakaragṛhītaṃ ratipateḥ
prakoṣṭhe muṣṭau ca sthagayati nigūḍhāntaramume || 47 ||
ahaḥ sūte savyaṃ tava nayanamarkātmakatayā
triyāmāṃ vāmaṃ te sṛjati rajanīnāyakatayā |
tṛtīyā te dṛṣṭirdaradalitahemāmbujaruciḥ
samādhatte sandhyāṃ divasaniśayorantaracarīm || 48 ||
viśālā kalyāṇī sphuṭarucirayodhyā kuvalayaiḥ
kṛpādhārādhārā kimapi madhurābhogavatikā |
avantī dṛṣṭiste bahunagaravistāravijayā
dhruvaṃ tattannāmavyavaharaṇayogyā vijayate || 49 ||
kavīnāṃ sandarbhastabakamakarandaikarasikaṃ
kaṭākṣavyākṣepabhramarakalabhau karṇayugalam |
amuñcantau dṛṣṭvā tava navarasāsvādataralā-
vasūyāsaṃsargādalikanayanaṃ kiñcidaruṇam || 50 ||
śive śṛṅgārārdrā taditarajane kutsanaparā
saroṣā gaṅgāyāṃ giriśacarite vismayavatī |
harāhibhyo bhītā sarasiruhasaubhāgyajananī (jayinī)
sakhīṣu smerā te mayi jananī dṛṣṭiḥ sakaruṇā || 51 ||
gate karṇābhyarṇaṃ garuta iva pakṣmāṇi dadhatī
purāṃ bhettuścittapraśamarasavidrāvaṇaphale |
ime netre gotrādharapatikulottaṃsakalike
tavākarṇākṛṣṭasmaraśaravilāsaṃ kalayataḥ || 52 ||
vibhaktatraivarṇyaṃ vyatikaritalīlāñjanatayā
vibhāti tvannetratritayamidamīśānadayite |
punaḥ sraṣṭuṃ devān druhiṇaharirudrānuparatān
rajaḥ sattvaṃ bibhrattama iti guṇānāṃ trayamiva || 53 ||
pavitrīkartuṃ naḥ paśupatiparādhīnahṛdaye
dayāmitrairnetrairaruṇadhavalaśyāmarucibhiḥ |
nadaḥ śoṇo gaṅgā tapanatanayeti dhruvamamuṃ
trayāṇāṃ tīrthānāmupanayasi sambhedamanagham || 54 ||
nimeṣonmeṣābhyāṃ pralayamudayaṃ yāti jagatī
tavetyāhuḥ santo dharaṇidhararājanyatanaye |
tvadunmeṣājjātaṃ jagadidamaśeṣaṃ pralayataḥ
paritrātuṃ śaṅke parihṛtanimeṣāstava dṛśaḥ || 55 ||
tavāparṇe karṇejapanayanapaiśunyacakitā
nilīyante toye niyatamanimeṣāḥ śapharikāḥ |
iyaṃ ca śrīrbaddhacchadapuṭakavāṭaṃ kuvalayam
jahāti pratyūṣe niśi ca vighaṭayya praviśati || 56 ||
dṛśā drāghīyasyā daradalitanīlotpalarucā
davīyāṃsaṃ dīnaṃ snapaya kṛpayā māmapi śive |
anenāyaṃ dhanyo bhavati na ca te hāniriyatā
vane vā harmye vā samakaranipāto himakaraḥ || 57 ||
arālaṃ te pālīyugalamagarājanyatanaye
na keṣāmādhatte kusumaśarakodaṇḍakutukam |
tiraścīno yatra śravaṇapathamullaṅghya vilasa-
nnapāṅgavyāsaṅgo diśati śarasandhānadhiṣaṇām || 58 ||
sphuradgaṇḍābhogapratiphalitatāṭaṅkayugalaṃ
catuścakraṃ manye tava mukhamidaṃ manmatharatham |
yamāruhya druhyatyavanirathamarkenducaraṇaṃ
mahāvīro māraḥ pramathapataye sajjitavate || 59 ||
sarasvatyāḥ sūktīramṛtalaharīkauśalaharīḥ
pibantyāḥ śarvāṇi śravaṇaculukābhyāmaviralam |
camatkāraślāghācalitaśirasaḥ kuṇḍalagaṇo
jhaṇatkāraistāraiḥ prativacanamācaṣṭa iva te || 60 ||
asau nāsāvaṃśastuhinagirivaṃśadhvajapaṭi
tvadīyo nedīyaḥ phalatu phalamasmākamucitam |
vahannantarmuktāḥ śiśirataraniśvāsagalitaṃ
samṛddhyā yattāsāṃ bahirapi ca muktāmaṇidharaḥ || 61 ||
prakṛtyā raktāyāstava sudati dantacchadaruceḥ
pravakṣye sādṛśyaṃ janayatu phalaṃ vidrumalatā |
na bimbaṃ tadbimbapratiphalanarāgādaruṇitaṃ
tulāmadhyāroḍhuṃ kathamiva vilajjeta kalayā || 62 ||
smitajyotsnājālaṃ tava vadanacandrasya pibatāṃ
cakorāṇāmāsīdatirasatayā cañcujaḍimā |
ataste śītāṃśoramṛtalaharīmamlarucayaḥ
pibanti svacchandaṃ niśi niśi bhṛśaṃ kāñjikadhiyā || 63 ||
aviśrāntaṃ patyurguṇagaṇakathāmreḍanajapā
japāpuṣpacchāyā tava janani jihvā jayati sā |
yadagrāsīnāyāḥ sphaṭikadṛṣadacchacchavimayī
sarasvatyā mūrtiḥ pariṇamati māṇikyavapuṣā || 64 ||
raṇe jitvā daityānapahṛtaśirastraiḥ kavacibhir-
nivṛttaiścaṇḍāṃśatripuraharanirmālyavimukhaiḥ |
viśākhendropendraiḥ śaśiviśadakarpūraśakalā
vilīyante mātastava vadanatāmbūlakabalāḥ || 65 ||
vipañcyā gāyantī vividhamapadānaṃ paśupateḥ
tvayārabdhe vaktuṃ calitaśirasā sādhuvacane |
tadīyairmādhuryairapalapitatantrīkalaravāṃ
nijāṃ vīṇāṃ vāṇī niculayati colena nibhṛtam || 66 ||
karāgreṇa spṛṣṭaṃ tuhinagiriṇā vatsalatayā
girīśenodastaṃ muhuradharapānākulatayā |
karagrāhyaṃ śambhormukhamukuravṛntaṃ girisute
kathaṅkāraṃ brūmastava cibukamaupamyarahitam || 67 ||
bhujāśleṣān nityaṃ puradamayituḥ kaṇṭakavatī
tava grīvā dhatte mukhakamalanālaśriyamiyam |
svataḥ śvetā kālāgurubahulajambālamalinā
mṛṇālīlālityaṃ vahati yadadho hāralatikā || 68 ||
gale rekhāstisro gatigamakagītaikanipuṇe
vivāhavyānaddhapraguṇaguṇasaṅkhyāpratibhuvaḥ |
virājante nānāvidhamadhurarāgākarabhuvāṃ
trayāṇāṃ grāmāṇāṃ sthitiniyamasīmāna iva te || 69 ||
mṛṇālīmṛdvīnāṃ tava bhujalatānāṃ catasṛṇāṃ
caturbhiḥ saundaryaṃ sarasijabhavaḥ stauti vadanaiḥ |
nakhebhyaḥ santrasyan prathamamathanādandhakaripo-
ścaturṇāṃ śīrṣāṇāṃ samamabhayahastārpaṇadhiyā || 70 ||
nakhānāmuddyotairnavanalinarāgaṃ vihasatāṃ
karāṇāṃ te kāntiṃ kathaya kathayāmaḥ kathamume |
kayācidvā sāmyaṃ bhajatu kalayā hanta kamalaṃ
yadi krīḍallakṣmīcaraṇatalalākṣārasachaṇam || 71 ||
samaṃ devi skandadvipavadanapītaṃ stanayugaṃ
tavedaṃ naḥ khedaṃ haratu satataṃ prasnutamukham |
yadālokyāśaṅkākulitahṛdayo hāsajanakaḥ
svakumbhau herambaḥ parimṛśati hastena jhaḍiti || 72 ||
amū te vakṣojāvamṛtarasamāṇikyakutupau
na sandehaspando nagapatipatāke manasi naḥ |
pibantau tau yasmādaviditavadhūsaṅgarasikau
kumārāvadyāpi dviradavadanakrauñcadalanau || 73 ||
vahatyamba stamberamadanujakumbhaprakṛtibhiḥ
samārabdhāṃ muktāmaṇibhiramalāṃ hāralatikām |
kucābhogo bimbādhararucibhirantaḥ śabalitāṃ
pratāpavyāmiśrāṃ puradamayituḥ kīrtimiva te || 74 ||
tava stanyaṃ manye dharaṇidharakanye hṛdayataḥ
payaḥpārāvāraḥ parivahati sārasvatamiva |
dayāvatyā dattaṃ draviḍaśiśurāsvādya tava yat
kavīnāṃ prauḍhānāmajani kamanīyaḥ kavayitā || 75 ||
harakrodhajvālāvalibhiravalīḍhena vapuṣā
gabhīre te nābhīsarasi kṛtasaṅgo manasijaḥ |
samuttasthau tasmādacalatanaye dhūmalatikā
janastāṃ jānīte tava janani romāvaliriti || 76 ||
yadetat kālindītanutarataraṅgākṛti śive
kṛśe madhye kiñcijjanani tava yadbhāti sudhiyām |
vimardādanyo'nyaṃ kucakalaśayorantaragataṃ
tanūbhūtaṃ vyoma praviśadiva nābhiṃ kuhariṇīm || 77 ||
sthiro gaṅgāvartaḥ stanamukularomāvalilatā-
kalāvālaṃ kuṇḍaṃ kusumaśaratejohutabhujaḥ |
raterlīlāgāraṃ kimapi tava nābhirgirisute
biladvāraṃ siddhergiriśanayanānāṃ vijayate || 78 ||
nisargakṣīṇasya stanataṭabhareṇa klamajuṣo
namanmūrternārītilaka śanakaistruṭyata iva |
ciraṃ te madhyasya truṭitataṭinītīrataruṇā
samāvasthāsthemno bhavatu kuśalaṃ śailatanaye || 79 ||
kucau sadyaḥsvidyattaṭaghaṭitakūrpāsabhidurau
kaṣantau dormūle kanakakalaśābhau kalayatā |
tava trātuṃ bhaṅgādalamiti valagnaṃ tanubhuvā
tridhā naddhaṃ devi trivali lavalīvallibhiriva || 80 ||
gurutvaṃ vistāraṃ kṣitidharapatiḥ pārvati nijā-
nnitambādācchidya tvayi haraṇarūpeṇa nidadhe |
ataste vistīrṇo gururayamaśeṣāṃ vasumatīṃ
nitambaprāgbhāraḥ sthagayati laghutvaṃ nayati ca || 81 ||
karīndrāṇāṃ śuṇḍān kanakakadalīkāṇḍapaṭalī-
mubhābhyāmūrubhyāmubhayamapi nirjitya bhavatī |
suvṛttābhyāṃ patyuḥ praṇatikaṭhinābhyāṃ girisute
vidhijñe jānubhyāṃ vibudhakarikumbhadvayamasi || 82 ||
parājetuṃ rudraṃ dviguṇaśaragarbhau girisute
niṣaṅgau jaṅghe te viṣamaviśikho bāḍhamakṛta |
yadagre dṛśyante daśaśaraphalāḥ pādayugalī-
nakhāgracchadmānaḥ suramakuṭaśāṇaikaniśitāḥ || 83 ||
śrutīnāṃ mūrdhāno dadhati tava yau śekharatayā
mamāpyetau mātaḥ śirasi dayayā dhehi caraṇau |
yayoḥ pādyaṃ pāthaḥ paśupatijaṭājūṭataṭinī
yayorlākṣālakṣmīraruṇaharicūḍāmaṇiruciḥ || 84 ||
namovākaṃ brūmo nayanaramaṇīyāya padayo-
stavāsmai dvandvāya sphuṭarucirasālaktakavate |
asūyatyatyantaṃ yadabhihananāya spṛhayate
paśūnāmīśānaḥ pramadavanakaṅkelitarave || 85 ||
mṛṣā kṛtvā gotraskhalanamatha vailakṣyanamitaṃ
lalāṭe bhartāraṃ caraṇakamale tāḍayati te |
cirādantaḥśalyaṃ dahanakṛtamunmūlitavatā
tulākoṭikvāṇaiḥ kilikilitamīśānaripuṇā || 86 ||
himānīhantavyaṃ himagirinivāsaikacaturau
niśāyāṃ nidrāṇaṃ niśi caramabhāge ca viśadau |
varaṃ lakṣmīpātraṃ śriyamatisṛjantau samayināṃ
sarojaṃ tvatpādau janani jayataścitramiha kim || 87 ||
padaṃ te kīrtīnāṃ prapadamapadaṃ devi vipadāṃ
kathaṃ nītaṃ sadbhiḥ kaṭhinakamaṭhīkarparatulām |
kathaṃ vā bāhubhyāmupayamanakāle purabhidā
yadādāya nyastaṃ dṛṣadi dayamānena manasā || 88 ||
nakhairnākastrīṇāṃ karakamalasaṅkocaśaśibhi-
starūṇāṃ divyānāṃ hasata iva te caṇḍi caraṇau |
phalāni svaḥsthebhyaḥ kisalayakarāgreṇa dadatāṃ
daridrebhyo bhadrāṃ śriyamaniśamahnāya dadatau || 89 ||
dadāne dīnebhyaḥ śriyamaniśamāśānusadṛśī-
mamandaṃ saundaryaprakaramakarandaṃ vikirati |
tavāsmin mandārastabakasubhage yātu caraṇe
nimajjanmajjīvaḥ karaṇacaraṇaḥ ṣaṭcaraṇatām || 90 ||
padanyāsakrīḍāparicayamivārabdhumanasaḥ
skhalantaste khelaṃ bhavanakalahaṃsā na jahati |
atasteṣāṃ śikṣāṃ subhagamaṇimañjīraraṇita-
cchalādācakṣāṇaṃ caraṇakamalaṃ cārucarite || 91 ||
gatāste mañcatvaṃ druhiṇaharirudreśvarabhṛtaḥ
śivaḥ svacchacchāyāghaṭitakapaṭapracchadapaṭaḥ |
tvadīyānāṃ bhāsāṃ pratiphalanarāgāruṇatayā
śarīrī śṛṅgāro rasa iva dṛśāṃ dogdhi kutukam || 92 ||
arālā keśeṣu prakṛtisaralā mandahasite
śirīṣābhā citte dṛṣadupalaśobhā kucataṭe |
bhṛśaṃ tanvī madhye pṛthururasijārohaviṣaye
jagattrātuṃ śambhorjayati karuṇā kācidaruṇā || 93 ||
kalaṅkaḥ kastūrī rajanikarabimbaṃ jalamayaṃ
kalābhiḥ karpūrairmarakatakaraṇḍaṃ nibiḍitam |
atastvadbhogena pratidinamidaṃ riktakuharaṃ
vidhirbhūyo bhūyo nibiḍayati nūnaṃ tava kṛte || 94 ||
purārāterantaḥpuramasi tatastvaccaraṇayoḥ
saparyāmaryādā taralakaraṇānāmasulabhā |
tathā hyete nītāḥ śatamakhamukhāḥ siddhimatulāṃ
tava dvāropāntasthitibhiraṇimādyābhiramarāḥ || 95 ||
kalatraṃ vaidhātraṃ katikati bhajante na kavayaḥ
śriyo devyāḥ ko vā na bhavati patiḥ kairapi dhanaiḥ |
mahādevaṃ hitvā tava sati satīnāmacarame
kucābhyāmāsaṅgaḥ kuravakatarorapyasulabhaḥ || 96 ||
girāmāhurdevīṃ druhiṇagṛhiṇīmāgamavido
hareḥ patnīṃ padmāṃ harasahacarīmadritanayām |
turīyā kāpi tvaṃ duradhigamaniḥsīmamahimā
mahāmāyā viśvaṃ bhramayasi parabrahmamahiṣi || 97 ||
kadā kāle mātaḥ kathaya kalitālaktakarasaṃ
pibeyaṃ vidyārthī tava caraṇanirṇejanajalam |
prakṛtyā mūkānāmapi ca kavitākāraṇatayā
kadā dhatte vāṇīmukhakamalatāmbūlarasatām || 98 ||
sarasvatyā lakṣmyā vidhiharisapatno viharate
rateḥ pātivratyaṃ śithilayati ramyeṇa vapuṣā |
ciraṃ jīvanneva kṣapitapaśupāśavyatikaraḥ
parānandābhikhyaṃ rasayati rasaṃ tvadbhajanavān || 99 ||
pradīpajvālābhirdivasakaranīrājanavidhiḥ
sudhāsūteścandropalajalalavairarghyaracanā |
svakīyairambhobhiḥ salilanidhisauhityakaraṇaṃ
tvadīyābhirvāgbhistava janani vācāṃ stutiriyam || 100 ||
saundaryalahari mukhyastotraṃ saṃvārtadāyakam |
bhagavadpāda sankluptaṃ paṭhen muktau bhavennaraḥ ||
|| iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya
śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya
śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau saundaryalaharī sampūrṇā ||
|| oṃ tatsat ||
(anubandhaḥ)
samānītaḥ padbhyāṃ maṇimukuratāmambaramaṇi-
rbhayādāsyādantaḥstimitakiraṇaśreṇimasṛṇaḥ |
(pāṭhabhedaḥ - bhayādāsya snigdhastmita, bhayādāsyasyāntaḥstmita)
dadhāti tvadvaktrampratiphalanamaśrāntavikacaṃ
nirātaṅkaṃ candrānnijahṛdayapaṅkeruhamiva || 101 ||
samudbhūtasthūlastanabharamuraścāru hasitaṃ
kaṭākṣe kandarpaḥ katicana kadambadyuti vapuḥ |
harasya tvadbhrāntiṃ manasi janayanti sma vimalāḥ
pāṭhabhedaḥ - janayāmāsa madano, janayantaḥ samatulāṃ, janayantā suvadane
bhavatyā ye bhaktāḥ pariṇatiramīṣāmiyamume || 102 ||
nidhe nityasmere niravadhiguṇe nītinipuṇe
nirāghātajñāne niyamaparacittaikanilaye |
niyatyā nirmukte nikhilanigamāntastutipade
nirātaṅke nitye nigamaya mamāpi stutimimām || 103 ||