📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ନାରାଯଣୀଯଂ ଦଶକ 94 - ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନୋତ୍ପତ୍ତିଃ
Narayaniyam Dashaka 94 - Tattvajnanotpattih
Vishnu Narayana Bhattathiri Oriya
ଶୁଦ୍ଧା ନିଷ୍କାମଧର୍ମୈଃ ପ୍ରଵରଗୁରୁଗିରା ତତ୍ସ୍ଵରୂପଂ ପରଂ ତେ
ଶୁଦ୍ଧଂ ଦେହେନ୍ଦ୍ରିଯାଦିଵ୍ଯପଗତମଖିଲଵ୍ଯାପ୍ତମାଵେଦଯନ୍ତେ ।
ନାନାତ୍ଵସ୍ଥୌଲ୍ଯକାର୍ଶ୍ଯାଦି ତୁ ଗୁଣଜଵପୁସ୍ସଙ୍ଗତୋଽଧ୍ଯାସିତଂ ତେ
ଵହ୍ନେର୍ଦାରୁପ୍ରଭେଦେଷ୍ଵିଵ ମହଦଣୁତାଦୀପ୍ତତାଶାନ୍ତତାଦି ॥1॥
ଆଚାର୍ଯାଖ୍ଯାଧରସ୍ଥାରଣିସମନୁମିଲଚ୍ଛିଷ୍ଯରୂପୋତ୍ତରାର-
ଣ୍ଯାଵେଧୋଦ୍ଭାସିତେନ ସ୍ଫୁଟତରପରିବୋଧାଗ୍ନିନା ଦହ୍ଯମାନେ ।
କର୍ମାଲୀଵାସନାତତ୍କୃତତନୁଭୁଵନଭ୍ରାନ୍ତିକାନ୍ତାରପୂରେ
ଦାହ୍ଯାଭାଵେନ ଵିଦ୍ଯାଶିଖିନି ଚ ଵିରତେ ତ୍ଵନ୍ମଯୀ ଖଲ୍ଵଵସ୍ଥା ॥2॥
ଏଵଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରାପ୍ତିତୋଽନ୍ଯୋ ନହି ଖଲୁ ନିଖିଲକ୍ଲେଶହାନେରୁପାଯୋ
ନୈକାନ୍ତାତ୍ଯନ୍ତିକାସ୍ତେ କୃଷିଵଦଗଦଷାଡ୍ଗୁଣ୍ଯଷଟ୍କର୍ମଯୋଗାଃ ।
ଦୁର୍ଵୈକଲ୍ଯୈରକଲ୍ଯା ଅପି ନିଗମପଥାସ୍ତତ୍ଫଲାନ୍ଯପ୍ଯଵାପ୍ତା
ମତ୍ତାସ୍ତ୍ଵାଂ ଵିସ୍ମରନ୍ତଃ ପ୍ରସଜତି ପତନେ ଯାନ୍ତ୍ଯନନ୍ତାନ୍ ଵିଷାଦାନ୍॥3॥
ତ୍ଵଲ୍ଲୋକାଦନ୍ଯଲୋକଃ କ୍ଵନୁ ଭଯରହିତୋ ଯତ୍ ପରାର୍ଧଦ୍ଵଯାନ୍ତେ
ତ୍ଵଦ୍ଭୀତସ୍ସତ୍ଯଲୋକେଽପି ନ ସୁଖଵସତିଃ ପଦ୍ମଭୂଃ ପଦ୍ମନାଭ ।
ଏଵଂ ଭାଵେ ତ୍ଵଧର୍ମାର୍ଜିତବହୁତମସାଂ କା କଥା ନାରକାଣାଂ
ତନ୍ମେ ତ୍ଵଂ ଛିନ୍ଧି ବନ୍ଧଂ ଵରଦ୍ କୃପଣବନ୍ଧୋ କୃପାପୂରସିନ୍ଧୋ ॥4॥
ଯାଥାର୍ଥ୍ଯାତ୍ତ୍ଵନ୍ମଯସ୍ଯୈଵ ହି ମମ ନ ଵିଭୋ ଵସ୍ତୁତୋ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷୌ
ମାଯାଵିଦ୍ଯାତନୁଭ୍ଯାଂ ତଵ ତୁ ଵିରଚିତୌ ସ୍ଵପ୍ନବୋଧୋପମୌ ତୌ ।
ବଦ୍ଧେ ଜୀଵଦ୍ଵିମୁକ୍ତିଂ ଗତଵତି ଚ ଭିଦା ତାଵତୀ ତାଵଦେକୋ
ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦେହଦ୍ରୁମସ୍ଥୋ ଵିଷଯଫଲରସାନ୍ନାପରୋ ନିର୍ଵ୍ଯଥାତ୍ମା ॥5॥
ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତତ୍ଵମେଵଂଵିଧମିତି ଵଚସା କିଂ ଫଲଂ ଦୂରଦୂରେ
ତନ୍ନାମାଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧେର୍ନ ଚ ଲଘୁ ମନସଶ୍ଶୋଧନଂ ଭକ୍ତିତୋଽନ୍ଯତ୍ ।
ତନ୍ମେ ଵିଷ୍ଣୋ କୃଷୀଷ୍ଠାସ୍ତ୍ଵଯି କୃତସକଲପ୍ରାର୍ପଣଂ ଭକ୍ତିଭାରଂ
ଯେନ ସ୍ଯାଂ ମଙ୍କ୍ଷୁ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଗୁରୁଵଚନମିଲତ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରବୋଧସ୍ତ୍ଵଦାତ୍ମା ॥6॥
ଶବ୍ଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯପୀହ ପ୍ରଯତିତମନସସ୍ତ୍ଵାଂ ନ ଜାନନ୍ତି କେଚିତ୍
କଷ୍ଟଂ ଵନ୍ଧ୍ଯଶ୍ରମାସ୍ତେ ଚିରତରମିହ ଗାଂ ବିଭ୍ରତେ ନିଷ୍ପ୍ରସୂତିମ୍ ।
ଯସ୍ଯାଂ ଵିଶ୍ଵାଭିରାମାସ୍ସକଲମଲହରା ଦିଵ୍ଯଲୀଲାଵତାରାଃ
ସଚ୍ଚିତ୍ସାନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ରୂପଂ ତଵ ନ ନିଗଦିତଂ ତାଂ ନ ଵାଚଂ ଭ୍ରିଯାସମ୍ ॥7॥
ଯୋ ଯାଵାନ୍ ଯାଦୃଶୋ ଵା ତ୍ଵମିତି କିମପି ନୈଵାଵଗଚ୍ଛାମି ଭୂମ୍-
ନ୍ନେଵଞ୍ଚାନନ୍ଯଭାଵସ୍ତ୍ଵଦନୁଭଜନମେଵାଦ୍ରିଯେ ଚୈଦ୍ଯଵୈରିନ୍ ।
ତ୍ଵଲ୍ଲିଙ୍ଗାନାଂ ତ୍ଵଦଙ୍ଘ୍ରିପ୍ରିଯଜନସଦସାଂ ଦର୍ଶନସ୍ପର୍ଶନାଦି-
ର୍ଭୂଯାନ୍ମେ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରପୂଜାନତିନୁତିଗୁଣକର୍ମାନୁକୀର୍ତ୍ଯାଦରୋଽପି ॥8॥
ଯଦ୍ଯଲ୍ଲଭ୍ଯେତ ତତ୍ତତ୍ତଵ ସମୁପହୃତଂ ଦେଵ ଦାସୋଽସ୍ମି ତେଽହଂ
ତ୍ଵଦ୍ଗେହୋନ୍ମାର୍ଜନାଦ୍ଯଂ ଭଵତୁ ମମ ମୁହୁଃ କର୍ମ ନିର୍ମାଯମେଵ ।
ସୂର୍ଯାଗ୍ନିବ୍ରାହ୍ମଣାତ୍ମାଦିଷୁ ଲସିତଚତୁର୍ବାହୁମାରାଧଯେ ତ୍ଵାଂ
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରେମାର୍ଦ୍ରତ୍ଵରୂପୋ ମମ ସତତମଭିଷ୍ଯନ୍ଦତାଂ ଭକ୍ତିଯୋଗଃ ॥9॥
ଐକ୍ଯଂ ତେ ଦାନହୋମଵ୍ରତନିଯମତପସ୍ସାଙ୍ଖ୍ଯଯୋଗୈର୍ଦୁରାପଂ
ତ୍ଵତ୍ସଙ୍ଗେନୈଵ ଗୋପ୍ଯଃ କିଲ ସୁକୃତିତମା ପ୍ରାପୁରାନନ୍ଦସାନ୍ଦ୍ରମ୍ ।
ଭକ୍ତେଷ୍ଵନ୍ଯେଷୁ ଭୂଯସ୍ସ୍ଵପି ବହୁମନୁଷେ ଭକ୍ତିମେଵ ତ୍ଵମାସାଂ
ତନ୍ମେ ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତିମେଵ ଦ୍ରଢଯ ହର ଗଦାନ୍ କୃଷ୍ଣ ଵାତାଲଯେଶ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
śuddhā niṣkāmadharmaiḥ pravaragurugirā tatsvarūpaṃ paraṃ te
śuddhaṃ dehendriyādivyapagatamakhilavyāptamāvedayante |
nānātvasthaulyakārśyādi tu guṇajavapussaṅgato'dhyāsitaṃ te
vahnerdāruprabhedeṣviva mahadaṇutādīptatāśāntatādi ||1||
ācāryākhyādharasthāraṇisamanumilacchiṣyarūpottarāra-
ṇyāvedhodbhāsitena sphuṭataraparibodhāgninā dahyamāne |
karmālīvāsanātatkṛtatanubhuvanabhrāntikāntārapūre
dāhyābhāvena vidyāśikhini ca virate tvanmayī khalvavasthā ||2||
evaṃ tvatprāptito'nyo nahi khalu nikhilakleśahānerupāyo
naikāntātyantikāste kṛṣivadagadaṣāḍguṇyaṣaṭkarmayogāḥ |
durvaikalyairakalyā api nigamapathāstatphalānyapyavāptā
mattāstvāṃ vismarantaḥ prasajati patane yāntyanantān viṣādān||3||
tvallokādanyalokaḥ kvanu bhayarahito yat parārdhadvayānte
tvadbhītassatyaloke'pi na sukhavasatiḥ padmabhūḥ padmanābha |
evaṃ bhāve tvadharmārjitabahutamasāṃ kā kathā nārakāṇāṃ
tanme tvaṃ chindhi bandhaṃ varad kṛpaṇabandho kṛpāpūrasindho ||4||
yāthārthyāttvanmayasyaiva hi mama na vibho vastuto bandhamokṣau
māyāvidyātanubhyāṃ tava tu viracitau svapnabodhopamau tau |
baddhe jīvadvimuktiṃ gatavati ca bhidā tāvatī tāvadeko
bhuṅkte dehadrumastho viṣayaphalarasānnāparo nirvyathātmā ||5||
jīvanmuktatvamevaṃvidhamiti vacasā kiṃ phalaṃ dūradūre
tannāmāśuddhabuddherna ca laghu manasaśśodhanaṃ bhaktito'nyat |
tanme viṣṇo kṛṣīṣṭhāstvayi kṛtasakalaprārpaṇaṃ bhaktibhāraṃ
yena syāṃ maṅkṣu kiñcid guruvacanamilattvatprabodhastvadātmā ||6||
śabdbrahmaṇyapīha prayatitamanasastvāṃ na jānanti kecit
kaṣṭaṃ vandhyaśramāste cirataramiha gāṃ bibhrate niṣprasūtim |
yasyāṃ viśvābhirāmāssakalamalaharā divyalīlāvatārāḥ
saccitsāndraṃ ca rūpaṃ tava na nigaditaṃ tāṃ na vācaṃ bhriyāsam ||7||
yo yāvān yādṛśo vā tvamiti kimapi naivāvagacchāmi bhūm-
nnevañcānanyabhāvastvadanubhajanamevādriye caidyavairin |
tvalliṅgānāṃ tvadaṅghripriyajanasadasāṃ darśanasparśanādi-
rbhūyānme tvatprapūjānatinutiguṇakarmānukīrtyādaro'pi ||8||
yadyallabhyeta tattattava samupahṛtaṃ deva dāso'smi te'haṃ
tvadgehonmārjanādyaṃ bhavatu mama muhuḥ karma nirmāyameva |
sūryāgnibrāhmaṇātmādiṣu lasitacaturbāhumārādhaye tvāṃ
tvatpremārdratvarūpo mama satatamabhiṣyandatāṃ bhaktiyogaḥ ||9||
aikyaṃ te dānahomavrataniyamatapassāṅkhyayogairdurāpaṃ
tvatsaṅgenaiva gopyaḥ kila sukṛtitamā prāpurānandasāndram |
bhakteṣvanyeṣu bhūyassvapi bahumanuṣe bhaktimeva tvamāsāṃ
tanme tvadbhaktimeva draḍhaya hara gadān kṛṣṇa vātālayeśa ||10||