📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.4 - ଯଜ୍ଞେନ ଵୈ ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜା ଅସୃଜତ - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତା ପାଠଃ
6.4 - Yajnena Vai Prajapatih Praja Asrijata - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Vedic Oriya
କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ସୋମମନ୍ତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣନିରୂପଣଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ॒ ତା ଉ॑ପ॒ଯଡ୍ଭି॑-ରେ॒ଵାସୃ॑ଜତ॒ ଯଦୁ॑ପ॒ଯଜ॑ ଉପ॒ଯଜ॑ତି ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସୃଜତେ ଜଘନା॒ର୍ଧାଦଵ॑ ଦ୍ଯତି ଜଘନା॒ର୍ଧାଦ୍ଧି ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॒ଜାଯ॑ନ୍ତେ ସ୍ଥଵିମ॒ତୋ-ଽଵ॑ ଦ୍ଯତି ସ୍ଥଵିମ॒ତୋ ହି ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॒ଜାଯ॒ନ୍ତେ ଽସ॑ମ୍ଭିନ୍ଦ॒ନ୍ନଵ॑ ଦ୍ଯତି ପ୍ରା॒ଣାନା॒-ମସ॑ମ୍ଭେଦାଯ॒ ନ ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତଯତି॒ ଯ-ତ୍ପ॑ର୍ଯାଵ॒ର୍ତଯେ॑ଦୁଦାଵ॒ର୍ତଃ ପ୍ର॒ଜା ଗ୍ରାହୁ॑କ-ସ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସମୁ॒ଦ୍ର-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯା॑ହ॒ ରେତ॑ [ରେତଃ॑, ଏ॒ଵ] 1
ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦ॑ଧାତ୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯା॑ହା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷେଣୈ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର ଜ॑ନଯତ୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ଯନୁ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॒ଜାଯ॑ନ୍ତେ ଦେ॒ଵଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତାର॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯା॑ହ ସଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର ଜ॑ନଯତ୍ଯ-ହୋରା॒ତ୍ରେ ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯା॑ହା-ହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॑-ମେ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର ଜ॑ନଯତ୍ଯ-ହୋରା॒ତ୍ରେ ହ୍ଯନୁ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॒ଜାଯ॑ନ୍ତେ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହେ- [ସ୍ଵାହା᳚, ଇତ୍ଯା॑ହ] 2
-ତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵେ॒ଵ ପ୍ରଜା॑ତାସୁ ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ଦ॑ଧାତି॒ ସୋମ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯା॑ହ ସୌ॒ମ୍ଯା ହି ଦେ॒ଵତ॑ଯା ପ୍ର॒ଜା ଯ॒ଜ୍ଞ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞିଯାଃ᳚ କରୋତି॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯା॑ହ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵୈ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ପ୍ରଜା॑ତା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀଭ୍ଯା॑ମୁଭ॒ଯତଃ॒ ପରି॑ ଗୃହ୍ଣାତି॒ ନଭୋ॑ [ନଭଃ॑, ଦି॒ଵ୍ଯ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒] 3
ଦି॒ଵ୍ଯ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ପ୍ରଜା॑ତାଭ୍ଯୋ॒ ଵୃଷ୍ଟି॒-ନ୍ନିଯ॑ଚ୍ଛତ୍ଯ॒ଗ୍ନିଂ-ଵୈଁ᳚ଶ୍ଵାନ॒ର-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ପ୍ରଜା॑ତା ଅ॒ସ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତି॑ ଷ୍ଠାପଯତି ପ୍ରା॒ଣାନାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ଷୋ-ଽଵ॑ ଦ୍ଯତି॒ ଯୋ॑-ଽଵ॒ଦ୍ଯତି॑ ଗୁ॒ଦସ୍ଯ॒ ମନୋ॑ ମେ॒ ହାର୍ଦି॑ ଯ॒ଚ୍ଛେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵ ଯ॑ଥାସ୍ଥା॒ନମୁପ॑ ହ୍ଵଯତେ ପ॒ଶୋର୍ଵା ଆଲ॑ବ୍ଧସ୍ଯ॒ ହୃଦ॑ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ଶୁଗୃ॑ଚ୍ଛତି॒ ସା ହୃ॑ଦଯଶୂ॒ଲ- [ହୃ॑ଦଯଶୂ॒ଲମ୍, ଅ॒ଭି ସମେ॑ତି॒] 4
-ମ॒ଭି ସମେ॑ତି॒ ଯ-ତ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାଗ୍ଂ ହୃ॑ଦଯଶୂ॒ଲ-ମୁ॑ଦ୍ଵା॒ସଯେ᳚-ତ୍ପୃଥି॒ଵୀଗ୍ଂ ଶୁ॒ଚା-ଽର୍ପ॑ଯେ॒-ଦ୍ଯଦ॒ଫ୍ସ୍ଵ॑ପ-ଶ୍ଶୁ॒ଚା-ଽର୍ପ॑ଯେ॒ଚ୍ଛୁଷ୍କ॑ସ୍ଯ ଚା॒-ଽଽର୍ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ଚ ସ॒ନ୍ଧାଵୁଦ୍ଵା॑ସଯତ୍ଯୁ॒ଭଯ॑ସ୍ଯ॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ॒ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ଯା-ତ୍ତ-ନ୍ଧ୍ଯା॑ଯେ-ଚ୍ଛୁ॒ଚୈଵୈନ॑-ମର୍ପଯତି ॥ 5 ॥
(ରେତୋ॑ - ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ - ନଭୋ॑ - ହୃଦଯଶୂ॒ଲଂ - ଦ୍ଵାତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 1)
ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞମାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରେ॒ ଵ୍ଯ॑ଭଜନ୍ତ॒ ତତୋ॒ ଯଦ॒ତ୍ଯଶି॑ଷ୍ଯତ॒ ତଦ॑ବ୍ରୁଵ॒ନ୍ ଵସ॑ତୁ॒ ନୁ ନ॑ ଇ॒ଦମିତି॒ ତ-ଦ୍ଵ॑ସତୀ॒ଵରୀ॑ଣାଂ-ଵଁସତୀ ଵରି॒ତ୍ଵ-ନ୍ତସ୍ମି॑-ନ୍ପ୍ରା॒ତର୍ନ ସମ॑ଶକ୍ନୁଵ॒-ନ୍ତଦ॒ଫ୍ସୁ ପ୍ରାଵେ॑ଶଯ॒-ନ୍ତା ଵ॑ସତୀ॒ ଵରୀ॑ରଭଵନ୍ ଵସତୀ॒ଵରୀ᳚ର୍ଗୃହ୍ଣାତି ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵ॑ସତୀ॒ ଵରୀ᳚ର୍ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵା-ଽଽରଭ୍ଯ॑ ଗୃହୀ॒ତ୍ଵୋପ॑ ଵସତି॒ ଯସ୍ଯାଗୃ॑ହୀତା ଅ॒ଭି ନି॒ମ୍ରୋଚେ॒-ଦନା॑ରବ୍ଧୋ-ଽସ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସ୍ଯା᳚- [ଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସ୍ଯା᳚ତ୍, ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵିଁ] 6
-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵିଁ ଚ୍ଛି॑ନ୍ଦ୍ଯା-ଜ୍ଜ୍ଯୋତି॒ଷ୍ଯା॑ ଵା ଗୃହ୍ଣୀ॒ଯାଦ୍ଧିର॑ଣ୍ଯଂ-ଵାଁ ଽଵ॒ଧାଯ॒ ସଶୁ॑କ୍ରାଣାମେ॒ଵ ଗୃ॑ହ୍ଣାତି॒ ଯୋ ଵା᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ବ॑ହୁଯା॒ଜୀ ତସ୍ଯ॒ କୁମ୍ଭ୍ଯା॑ନା-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଯା॒-ଥ୍ସ ହି ଗୃ॑ହୀ॒ତ ଵ॑ସତୀଵରୀକୋ ଵସତୀ॒ଵରୀ᳚ର୍ଗୃହ୍ଣାତି ପ॒ଶଵୋ॒ ଵୈ ଵ॑ସତୀ॒ଵରୀଃ᳚ ପ॒ଶୂନେ॒ଵା-ଽଽରଭ୍ଯ॑ ଗୃହୀ॒ତ୍ଵୋପ॑ ଵସତି॒ ଯଦ॑ନ୍ଵୀ॒ପ-ନ୍ତିଷ୍ଠ॑-ନ୍ଗୃହ୍ଣୀ॒ଯାନ୍ନି॒ର୍ମାର୍ଗୁ॑କା ଅସ୍ମା-ତ୍ପ॒ଶଵଃ॑ ସ୍ଯୁଃ ପ୍ରତୀ॒ପ-ନ୍ତିଷ୍ଠ॑-ନ୍ଗୃହ୍ଣାତି ପ୍ରତି॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ଗୃ॑ହ୍ଣା॒ତୀନ୍ଦ୍ରୋ॑ [ପ॒ଶୂ-ନ୍ଗୃ॑ହ୍ଣା॒ତୀନ୍ଦ୍ରଃ॑, ଵୃ॒ତ୍ର-] 7
ଵୃ॒ତ୍ର-ମ॑ହ॒ନ୍-ଥ୍ସୋ᳚-ଽ(1॒)ପୋ᳚-ଽ(1॒)ଭ୍ଯ॑ମ୍ରିଯତ॒ ତାସାଂ॒-ଯଁନ୍ମେଦ୍ଧ୍ଯଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞିଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସଦେ॑ଵ॒ମାସୀ॒-ତ୍ତଦତ୍ଯ॑ମୁଚ୍ଯତ॒ ତା ଵହ॑ନ୍ତୀରଭଵ॒ନ୍ ଵହ॑ନ୍ତୀନା-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି॒ ଯା ଏ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯା॑ ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॒-ସ୍ସଦେ॑ଵା॒ ଆପ॒ସ୍ତା ସା॑ମେ॒ଵ ଗୃ॑ହ୍ଣାତି॒ ନାନ୍ତ॒ମା ଵହ॑ନ୍ତୀ॒ରତୀ॑ଯା॒-ଦ୍ଯଦ॑ନ୍ତ॒ମା ଵହ॑ନ୍ତୀରତୀ॒ଯା-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞମତି॑ ମନ୍ଯେତ॒ ନ ସ୍ଥା॑ଵ॒ରାଣା᳚-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଯା॒-ଦ୍ଵରୁ॑ଣଗୃହୀତା॒ ଵୈ ସ୍ଥା॑ଵ॒ରା ଯ-ଥ୍ସ୍ଥା॑ଵ॒ରାଣା᳚-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀ॒ଯା- [ଯ-ଥ୍ସ୍ଥା॑ଵ॒ରାଣା᳚-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀ॒ଯାତ୍, ଵରୁ॑ଣେନାସ୍ଯ] 8
-ଦ୍ଵରୁ॑ଣେନାସ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଙ୍ଗ୍ରା॑ହଯେ॒-ଦ୍ଯଦ୍ଵୈ ଦିଵା॒ ଭଵ॑ତ୍ଯ॒ପୋ ରାତ୍ରିଃ॒ ପ୍ର ଵି॑ଶତି॒ ତସ୍ମା᳚-ତ୍ତା॒ମ୍ରା ଆପୋ॒ ଦିଵା॑ ଦଦୃଶ୍ରେ॒ ଯନ୍ନକ୍ତ॒-ମ୍ଭଵ॑ତ୍ଯ॒ପୋ-ଽହଃ॒ ପ୍ର ଵି॑ଶତି॒ ତସ୍ମା᳚ଚ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରା ଆପୋ॒ ନକ୍ତ॑-ନ୍ଦଦୃଶ୍ରେ ଛା॒ଯାଯୈ॑ ଚା॒-ଽଽତପ॑ତଶ୍ଚ ସ॒ଧୌ-ଙ୍ଗୃ॑ହ୍ଣାତ୍ଯ-ହୋରା॒ତ୍ରଯୋ॑ରେ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ଵର୍ଣ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀରି॒ମା ଆପ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ହ॒ଵିଷ୍କୃ॑ତାନାମେ॒ଵ ଗୃ॑ହ୍ଣାତି ହ॒ଵିଷ୍ମାଗ୍ଂ॑ ଅସ୍ତୁ॒- [ଅସ୍ତୁ, ସୂର୍ଯ॒] 9
ସୂର୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ସଶୁ॑କ୍ରାଣାମେ॒ଵ ଗୃ॑ହ୍ଣାତ୍ଯନୁ॒ଷ୍ଟୁଭା॑ ଗୃହ୍ଣାତି॒ ଵାଗ୍ଵା ଅ॑ନୁ॒ଷ୍ଟୁଗ୍ ଵା॒ଚୈଵୈନା॒-ସ୍ସର୍ଵ॑ଯା ଗୃହ୍ଣାତି॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଯ॒ର୍ଚା ଗୃ॑ହ୍ଣାତି॒ ତ୍ରି-ସ୍ସା॑ଦଯତି ସ॒ପ୍ତ ସ-ମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ ସ॒ପ୍ତପ॑ଦା॒ ଶକ୍ଵ॑ରୀ ପ॒ଶଵ॒-ଶ୍ଶକ୍ଵ॑ରୀ ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଽସ୍ମୈ ଵୈ ଲୋ॒କାଯ॒ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ଯ॒ ଆ ଧୀ॑ଯତେ॒-ଽମୁଷ୍ମା॑ ଆହଵ॒ନୀଯୋ॒ ଯ-ଦ୍ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ଯ ଉପସା॒ଦଯେ॑ଦ॒ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ ପ॑ଶୁ॒ମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା॒-ଦ୍ଯଦା॑ହଵ॒ନୀଯେ॒-ଽ-ମୁଷ୍ମି॑- [-ମୁଷ୍ମିନ୍ନ୍॑, ଲୋ॒କେ ପ॑ଶୁ॒ମାନ୍​ଥ୍ସ୍ଯା॑-] 10
ଁଲ୍ଲୋ॒କେ ପ॑ଶୁ॒ମାନ୍​ଥ୍ସ୍ଯା॑-ଦୁ॒ଭଯୋ॒ରୁପ॑ ସାଦଯତ୍ଯୁ॒ଭଯୋ॑ରେ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କଯୋଃ᳚ ପଶୁ॒ମନ୍ତ॑-ଙ୍କରୋତି ସ॒ର୍ଵତଃ॒ ପରି॑ ହରତି॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯା ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି॒ଯୋର୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯୀ॒-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତଦାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ର॒ ଉପ॑ ଵାସଯତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯାପ॑ରାଜିତଂ॒-ଯଁଦାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରଂ॒-ଯଁଦେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯାପ॑ରାଜିତ॒-ନ୍ତଦେ॒ଵୈନା॒ ଉପ॑ ଵାସଯତି॒ ଯତଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଵିତ॑ତସ୍ଯ॒ ନ କ୍ରି॒ଯତେ॒ ତଦନୁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯଵ॑ ଚରନ୍ତି॒ ଯ-ଦ୍ଵହ॑ନ୍ତୀନା-ଙ୍ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ କ୍ରି॒ଯମା॑ଣମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଶଯେ॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମନ॑ନ୍ଵଵଚାରାଯ॒ ନ ହ୍ଯେ॑ତା ଈ॒ଲଯ॒ନ୍ତ୍ଯା ତୃ॑ତୀଯସଵ॒ନା-ତ୍ପରି॑ ଶେରେ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ଯୈ ॥ 11 ॥
(ସ୍ଯା॒ - ଦିନ୍ଦ୍ରୋ॑ - ଗୃହ୍ଣୀ॒ଯା - ଦ॑ସ୍ତ୍ଵ॒ - ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ - କ୍ରି॒ଯତେ॒ - ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 2)
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ସ ତ୍ଵା ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦ୍ଯ-ସ୍ସୋମ॑-ମୁପାଵ॒ହର॒ନ୍-ଥ୍ସର୍ଵା᳚ଭ୍ଯୋ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ ଉପାଵ॒ହରେ॒-ଦିତି॑ ହୃ॒ଦେ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ ମନୁ॒ଷ୍ଯେ᳚ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୈତେନ॑ କରୋତି॒ ମନ॑ସେ॒ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ ପି॒ତୃଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈତେନ॑ କରୋତି ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒ ସୂର୍ଯା॑ଯ॒ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈତେନ॑ କରୋତ୍ଯେ॒ତାଵ॑ତୀ॒-ର୍ଵୈ ଦେ॒ଵତା॒ସ୍ତାଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵା᳚ଭ୍ଯ ଉ॒ପାଵ॑ହରତି ପୁ॒ରା ଵା॒ଚଃ [ଵା॒ଚଃ, ପ୍ରଵ॑ଦିତୋଃ] 12
ପ୍ରଵ॑ଦିତୋଃ ପ୍ରାତରନୁଵା॒କ-ମୁ॒ପାକ॑ରୋତି॒ ଯାଵ॑ତ୍ଯେ॒ଵ ଵା-କ୍ତା-ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଽପୋ-ଽଗ୍ରେ॑-ଽଭି॒ଵ୍ଯାହ॑ରତି ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଆପୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାଭି ଵାଚଂ॒-ଵିଁସୃ॑ଜତି॒ ସର୍ଵା॑ଣି॒ ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ସ୍ଯନ୍ଵା॑ହ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵୈ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଗାଯତ୍ରି॒ଯା ତେଜ॑ସ୍କାମସ୍ଯ॒ ପରି॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ତ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭେ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ଯକା॑ମସ୍ଯ॒ ଜଗ॑ତ୍ଯା ପ॒ଶୁକା॑ମସ୍ଯା-ଽନୁ॒ଷ୍ଟୁଭା᳚ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାକା॑ମସ୍ଯ ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯା ଯ॒ଜ୍ଞକା॑ମସ୍ଯ ଵି॒ରାଜା-ଽନ୍ନ॑କାମସ୍ଯ ଶୃ॒ଣୋତ୍ଵ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ॒ମିଧା॒ ହଵ॑- [ହଵ᳚ମ୍, ମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ] 13
-ମ୍ମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ସଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ ନି॒ଵେଦ୍ଯା॒-ଽପୋ-ଽଚ୍ଛୈ᳚ତ୍ଯ॒ପ ଇ॑ଷ୍ଯ ହୋତ॒-ରିତ୍ଯା॑ହେଷି॒ତଗ୍ଂ ହି କର୍ମ॑ କ୍ରି॒ଯତେ॒ ମୈତ୍ରା॑ଵରୁଣସ୍ଯ ଚମସାଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯ॒ଵା ଦ୍ର॒ଵେତ୍ଯା॑ହ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ॒ ଵା ଅ॒ପା-ନ୍ନେ॒ତାରୌ॒ ତାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵୈନା॒ ଅଚ୍ଛୈ॑ତି॒ ଦେଵୀ॑ରାପୋ ଅପା-ନ୍ନପା॒-ଦିତ୍ଯା॒ହା-ଽଽହୁ॑ତ୍ଯୈ॒ଵୈନା॑ ନି॒ଷ୍କ୍ରୀଯ॑ ଗୃହ୍ଣା॒ତ୍ଯଥୋ॑ ହ॒ଵିଷ୍କୃ॑ତାନା-ମେ॒ଵାଭିଘୃ॑ତାନା-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି॒- [-ମେ॒ଵାଭିଘୃ॑ତାନା-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି, କାର୍​ଷି॑-ର॒ସୀତ୍ଯା॑ହ॒] 14
କାର୍​ଷି॑-ର॒ସୀତ୍ଯା॑ହ॒ ଶମ॑ଲମେ॒ଵା-ଽଽସା॒ମପ॑ ପ୍ଲାଵଯତି ସମୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ଵୋ-ଽକ୍ଷି॑ତ୍ଯା॒ ଉନ୍ନ॑ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ଦ୍ଯମା॑ନାଃ ପୀ॒ଯମା॑ନା॒ ଆପୋ॒ ନ କ୍ଷୀ॑ଯନ୍ତେ॒ ଯୋନି॒ର୍ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଚାତ୍ଵା॑ଲଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞୋ ଵ॑ସତୀ॒ଵରୀର୍॑. ହୋତୃଚମ॒ସ-ଞ୍ଚ॑ ମୈତ୍ରାଵରୁଣଚମ॒ସ-ଞ୍ଚ॑ ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ପର୍​ଶ୍ଯ॑ ଵସତୀ॒ଵରୀ॒ର୍ଵ୍ଯାନ॑ଯତି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ସଯୋନି॒ତ୍ଵାଯାଥୋ॒ ସ୍ଵାଦେ॒ଵୈନା॒ ଯୋନେଃ॒ ପ୍ର ଜ॑ନଯତ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୋ-ଽଵେ॑ର॒ପା(3) ଇତ୍ଯା॑ହୋ॒ତେ -ମ॑ନନ୍ନମୁରୁ॒ତେମାଃ ପ॒ଶ୍ଯେତି॒ ଵାଵୈତଦା॑ହ॒ ଯଦ୍ଯ॑ଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମୋ ଜୁ॒ହୋତି॒ ଯଦ୍ଯୁ॒କ୍ଥ୍ଯଃ॑ ପରି॒ଧୌ ନି ମା᳚ର୍​ଷ୍ଟି॒ ଯଦ୍ଯ॑ତିରା॒ତ୍ରୋ ଯଜୁ॒ର୍ଵଦ॒-ନ୍ପ୍ର ପ॑ଦ୍ଯତେ ଯଜ୍ଞକ୍ରତୂ॒ନାଂ-ଵ୍ଯାଁଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ ॥ 15 ॥
(ଵା॒ଚୋ-ହଵ॑-ମ॒ଭିଘୃ॑ତାନା-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯୁ॒ - ତ - ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 3)
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତି॒ ଗ୍ରାଵା॑ଣ॒ମା ଦ॑ତ୍ତେ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯା ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହା॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ହି ଦେ॒ଵାନା॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୂ ଆସ୍ତା᳚-ମ୍ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯତ୍ଯୈ॑ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵୈ ସୋମୋ᳚ ଵ୍ଯା॒ନ ଉ॑ପାଗ୍ଂଶୁ॒ସଵ॑ନୋ॒ ଯଦୁ॑ପାଗ୍ଂଶୁ॒ସଵ॑ନ-ମ॒ଭି ମିମୀ॑ତେ ଵ୍ଯା॒ନମେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧା॒ତୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ୍ଵେତି॑ ମିମୀତ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ହି ସୋମ॑ ଆହ୍ରି॒ଯତେ॒ ପଞ୍ଚ॒ କୃତ୍ଵୋ॒ ଯଜୁ॑ଷା ମିମୀତେ॒ [ମିମୀତେ, ପଞ୍ଚା᳚କ୍ଷରା] 16
ପଞ୍ଚା᳚କ୍ଷରା ପ॒ଙ୍କ୍ତିଃ ପାଙ୍କ୍ତୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ପଞ୍ଚ॒ କୃତ୍ଵ॑ସ୍ତୂ॒ଷ୍ଣୀ-ନ୍ଦଶ॒ ସ-ମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ॒ ଦଶା᳚କ୍ଷରା ଵି॒ରାଡନ୍ନଂ॑-ଵିଁ॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜୈ॒ଵାନ୍ନାଦ୍ଯ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଶ୍ଵା॒ତ୍ରା-ସ୍ସ୍ଥ॑ ଵୃତ୍ର॒ତୁର॒ ଇତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷ ଵା ଅ॒ପାଗ୍ଂ ସୋ॑ମପୀ॒ଥୋ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ନା-ଽଫ୍ସ୍ଵାର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି॒ ଯତ୍ତେ॑ ସୋମ ଦି॒ଵି ଜ୍ଯୋତି॒ରିତ୍ଯା॑ହୈ॒ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୈନ॑- [ଏ॒ଵୈନ᳚ମ୍, ଲୋ॒କେଭ୍ଯ॒] 17
ଁଲ୍ଲୋ॒କେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ-ମ୍ଭ॑ରତି॒ ସୋମୋ॒ ଵୈ ରାଜା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭ୍ଯ॑ଦ୍ଧ୍ଯାଯ॒-ଥ୍ସ ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ପ୍ରାଵି॑ଶ॒-ତ୍ପ୍ରାଗପା॒ଗୁଦ॑ଗଧ॒ରାଗିତ୍ଯା॑ହ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ-ମ୍ଭ॑ର॒ତ୍ଯଥୋ॒ ଦିଶ॑ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ ଽମ୍ବ॒ ନି ଷ୍ଵ॒ରେତ୍ଯା॑ହ॒ କାମୁ॑କା ଏନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ତ୍ରିଯୋ॑ ଭଵନ୍ତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ଯ-ତ୍ତେ॑ ସୋ॒ମାଦା᳚ଭ୍ଯ॒-ନ୍ନାମ॒ ଜାଗୃ॒ଵୀ- [ଜାଗୃ॒ଵୀତି॑, ଆ॒ହୈ॒ଷ ଵୈ] 18
-ତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷ ଵୈ ସୋମ॑ସ୍ଯ ସୋମପୀ॒ଥୋ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ନ ସୌ॒ମ୍ଯାମାର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି॒ ଘ୍ନନ୍ତି॒ ଵା ଏ॒ତ-ଥ୍ସୋମଂ॒-ଯଁଦ॑ଭିଷୁ॒ଣ୍ଵନ୍ତ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ଶୂନପ॑ ଗୃହ୍ଣାତି॒ ତ୍ରାଯ॑ତ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ୍ରା॒ଣା ଵା ଅ॒ଗ୍ଂ॒ଶଵଃ॑ ପ॒ଶଵ॒-ସ୍ସୋମୋ॒ ଽଗ୍ଂ॒ଶୂ-ନ୍ପୁନ॒ରପି॑ ସୃଜତି ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତି॒ ଦ୍ଵୌଦ୍ଵା॒ଵପି॑ ସୃଜତି॒ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଦ୍ଵୌଦ୍ଵୌ᳚ ପ୍ରା॒ଣାଃ ॥ 19 ॥
(ଯଜୁ॑ଷା ମିମୀତ - ଏନଂ॒ - ଜାଗୃ॒ଵୀତି॒ - ଚତୁ॑ଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)
ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦୁ॑ପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୁ ର୍ଯଦୁପା॒ଗ୍॒ଶ୍ଵ॑ଗ୍ରା॒ ଗ୍ରହା॑ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ᳚ ପ୍ରା॒ଣମେ॒ଵାନୁ॒ ପ୍ର ଯ॑ନ୍ତ୍ଯରୁ॒ଣୋ ହ॑ ସ୍ମା॒-ଽଽହୌପ॑ଵେଶିଃ ପ୍ରାତସ୍ସଵ॒ନ ଏ॒ଵାହଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ସଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଥା॑ପଯାମି॒ ତେନ॒ ତତ॒-ସ୍ସଗ୍ଗ୍​ସ୍ଥି॑ତେନ ଚରା॒ମୀତ୍ଯ॒ଷ୍ଟୌ କୃତ୍ଵୋ-ଽଗ୍ରେ॒-ଽଭିଷୁ॑ଣୋ-ତ୍ଯ॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରା ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଗା॑ଯ॒ତ୍ର-ମ୍ପ୍ରା॑ତସ୍ସଵ॒ନ-ମ୍ପ୍ରା॑ତସ୍ସଵ॒ନମେ॒ଵ ତେନା᳚ ଽଽପ୍ନୋ॒ତ୍ଯେକା॑ଦଶ॒ କୃତ୍ଵୋ᳚ ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॒-ମେକା॑ଦଶାକ୍ଷରା ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁ-ପ୍ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭ॒-ମ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନ॒ଗ୍ଂ॒- [-ମ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନମ୍, ସଵ॑ନ॒-] 20
-ସଵ॑ନ॒-ମ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନମେ॒ଵ ସଵ॑ନ॒-ନ୍ତେନା᳚-ଽଽପ୍ନୋତି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ କୃତ୍ଵ॑ସ୍ତୃ॒ତୀଯ॒-ନ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶାକ୍ଷରା॒ ଜଗ॑ତୀ॒ ଜାଗ॑ତ-ନ୍ତୃତୀଯସଵ॒ନ-ନ୍ତୃ॑ତୀଯସଵ॒ନମେ॒ଵ ତେନା᳚ ଽଽପ୍ନୋତ୍ଯେ॒ତାଗ୍ଂ ହ॒ ଵାଵ ସ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ସଗ୍ଗ୍​ସ୍ଥି॑ତିମୁଵା॒ଚା ସ୍କ॑ନ୍ଦା॒ଯାସ୍କ॑ନ୍ନ॒ଗ୍ଂ॒ ହି ତ-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ସଗ୍ଗ୍​ସ୍ଥି॑ତସ୍ଯ॒ ସ୍କନ୍ଦ॒ତ୍ଯଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁର୍ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଵାଵ ପ୍ରା॑ତସ୍ସଵ॒ନେ ନାତି॒ଵାଦ॒ ଇତ୍ଯନ॑ତିଵାଦୁକ ଏନ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଭଵତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ତସ୍ମା॑-ଦ॒ଷ୍ଟାଵ॑ଷ୍ଟୌ॒ [-ଦ॒ଷ୍ଟାଵ॑ଷ୍ଟୌ, କୃତ୍ଵୋ॑] 21
କୃତ୍ଵୋ॑-ଽଭି॒ଷୁତ୍ଯ॑-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି ପ॒ଵିତ୍ର॑ଵନ୍ତୋ॒-ଽନ୍ଯେ ଗ୍ରହା॑ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ॒ କିମ୍ପ॑ଵିତ୍ର ଉପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୁରିତି॒ ଵାକ୍ପ॑ଵିତ୍ର॒ ଇତି॑ ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଵା॒ଚସ୍ପତ॑ଯେ ପଵସ୍ଵ ଵାଜି॒ନ୍ନିତ୍ଯା॑ହ ଵା॒ଚୈଵୈନ॑-ମ୍ପଵଯତି॒ ଵୃଷ୍ଣୋ॑ ଅ॒ଗ୍ଂ॒ଶୁଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ହ୍ଯେ॑ତାଵ॒ଗ୍ଂ॒ଶୂ ଯୌ ସୋମ॑ସ୍ଯ॒ ଗଭ॑ସ୍ତିପୂତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଗଭ॑ସ୍ତିନା॒ ହ୍ଯେ॑ନ-ମ୍ପ॒ଵଯ॑ତି ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ର॑ମ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ ଦେ॒ଵୋ ହ୍ଯେ॑ଷ [ହ୍ଯେ॑ଷଃ, ସ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-] 22
ସ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ରଂ॒-ଯେଁଷା᳚-ମ୍ଭା॒ଗୋ-ଽସି॒ ତେଭ୍ଯ॒ସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ଯେଷା॒ଗ୍॒ ହ୍ଯେ॑ଷ ଭା॒ଗସ୍ତେଭ୍ଯ॑ ଏନ-ଙ୍ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॒ ସ୍ଵା-ଙ୍କୃ॑ତୋ॒-ଽସୀତ୍ଯା॑ହ ପ୍ରା॒ଣମେ॒ଵ ସ୍ଵମ॑କୃତ॒ ମଧୁ॑ମତୀର୍ନ॒ ଇଷ॑ସ୍କୃ॒ଧୀତ୍ଯା॑ହ॒ ସର୍ଵ॑ମେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଇ॒ଦଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵ॑ଦଯତି॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଭ୍ଯୋ॑ ଦି॒ଵ୍ଯେଭ୍ଯଃ॒ ପାର୍ଥି॑ଵେଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୋ॒ଭଯେ᳚ଷ୍ଵେ॒ଵ ଦେ॑ଵମନୁ॒ଷ୍ଯେଷୁ॑ ପ୍ରା॒ଣା-ନ୍ଦ॑ଧାତି॒ ମନ॑ସ୍ତ୍ଵା॒- [ମନ॑ସ୍ତ୍ଵା, ଅ॒ଷ୍ଟ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒] 23
-ଽଷ୍ଟ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ମନ॑ ଏ॒ଵାଶ୍ଞୁ॑ତ ଉ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମନ୍ଵି॒ହୀତ୍ଯା॑ହା-ନ୍ତରିକ୍ଷଦେଵ॒ତ୍ଯୋ॑ ହି ପ୍ରା॒ଣ-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ତ୍ଵା ସୁଭଵ॒-ସ୍ସୂର୍ଯା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ରା॒ଣା ଵୈ ସ୍ଵଭ॑ଵସୋ ଦେ॒ଵାସ୍ତେଷ୍ଵେ॒ଵ ପ॒ରୋକ୍ଷ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ମରୀଚି॒ପେଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହା ଽଽଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॒ ଵୈ ର॒ଶ୍ମଯୋ॑ ଦେ॒ଵା ମ॑ରୀଚି॒ପାସ୍ତେଷା॒-ନ୍ତ-ଦ୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯ॒-ନ୍ତାନେ॒ଵ ତେନ॑ ପ୍ରୀଣାତି॒ ଯଦି॑ କା॒ମଯେ॑ତ॒ ଵର୍​ଷୁ॑କଃ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯ॑- [ପ॒ର୍ଜନ୍ଯଃ॑, ସ୍ଯା॒ଦିତି॒] 24
-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତି॒ ନୀଚା॒ ହସ୍ତେ॑ନ॒ ନି ମୃ॑ଜ୍ଯା॒-ଦ୍ଵୃଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵ ନି ଯ॑ଚ୍ଛତି॒ ଯଦି॑ କା॒ମଯେ॒ତାଵ॑ର୍​ଷୁକ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯୁ॑ତ୍ତା॒ନେନ॒ ନି ମୃ॑ଜ୍ଯା॒-ଦ୍ଵୃଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵୋ-ଦ୍ଯ॑ଚ୍ଛତି॒ ଯଦ୍ଯ॑ଭି॒ଚରେ॑ଦ॒ମୁ-ଞ୍ଜ॒ହ୍ଯଥ॑ ତ୍ଵା ହୋଷ୍ଯା॒ମୀତି॑ ବ୍ରୂଯା॒ଦାହୁ॑ତିମେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ୍ରେ॒ଫ୍ସନ୍. ହ॑ନ୍ତି॒ ଯଦି॑ ଦୂ॒ରେ ସ୍ଯାଦା ତମି॑ତୋସ୍ତିଷ୍ଠେ-ତ୍ପ୍ରା॒ଣମେ॒ଵାସ୍ଯା॑ନୁ॒ଗତ୍ଯ॑ ହନ୍ତି॒ ଯଦ୍ଯ॑ଭି॒ଚରେ॑ଦ॒ମୁଷ୍ଯ॑- [ଯଦ୍ଯ॑ଭି॒ଚରେ॑ଦ॒ମୁଷ୍ଯ॑, ତ୍ଵା॒ ପ୍ରା॒ଣେ] 25
-ତ୍ଵା ପ୍ରା॒ଣେ ସା॑ଦଯା॒ମୀତି॑ ସାଦଯେ॒ଦସ॑ନ୍ନୋ॒ ଵୈ ପ୍ରା॒ଣଃ ପ୍ରା॒ଣମେ॒ଵାସ୍ଯ॑ ସାଦଯତି ଷ॒ଡ୍ଭିର॒ଗ୍ଂ॒ଶୁଭିଃ॑ ପଵଯତି॒ ଷ-ଡ୍ଵା ଋ॒ତଵ॑ ଋ॒ତୁଭି॑ରେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପଵଯତି॒ ତ୍ରିଃ ପ॑ଵଯତି॒ ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ଏ॒ଭିରେ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କୈଃ ପ॑ଵଯତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ କସ୍ମା᳚-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯା-ତ୍ତ୍ରଯଃ॑ ପଶୂ॒ନାଗ୍ଂ ହସ୍ତା॑ଦାନା॒ ଇତି॒ ଯ-ତ୍ତ୍ରିରୁ॑ପା॒ଗ୍ଂ॒ ଶୁଗ୍ଂ ହସ୍ତେ॑ନ ଵିଗୃ॒ହ୍ଣାତି॒ ତସ୍ମା॒-ତ୍ତ୍ରଯଃ॑ ପଶୂ॒ନାଗ୍ଂ ହସ୍ତା॑ଦାନାଃ॒ ପୁରୁ॑ଷୋ ହ॒ସ୍ତୀ ମ॒ର୍କଟଃ॑ ॥ 26 ॥
(ମାଧ୍ଯ॑ଦିନ୍ନ - ମ॒ଷ୍ଟାଵ॑ଷ୍ଟା - ଵେ॒ଷ - ମନ॑ସ୍ତ୍ଵା - ପ॒ର୍ଜନ୍ଯୋ॒ - ଽମୁଷ୍ଯ॒ - ପୁରୁ॑ଷୋ॒ - ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 5)
ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେ-ଽକୁ॑ର୍ଵତ॒ ତଦସୁ॑ରା ଅକୁର୍ଵତ॒ ତେ ଦେ॒ଵା ଉ॑ପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୌ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ଥାପ୍ଯ॑ମପଶ୍ଯ॒-ନ୍ତମୁ॑ପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୌ ସମ॑ସ୍ଥାପଯ॒-ନ୍ତେ-ଽସୁ॑ରା॒ ଵଜ୍ର॑ମୁ॒ଦ୍ଯତ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵାନ॒ଭ୍ଯା॑ଯନ୍ତ॒ ତେ ଦେ॒ଵା ବିଭ୍ଯ॑ତ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॒ମୁପା॑ଧାଵ॒-ନ୍ତାନିନ୍ଦ୍ରୋ᳚-ଽନ୍ତର୍ଯା॒ମେଣା॒ନ୍ତର॑ଧତ୍ତ॒ ତଦ॑ନ୍ତର୍ଯା॒ମସ୍ଯା᳚ନ୍ତର୍ଯାମ॒ତ୍ଵଂ-ଯଁଦ॑ନ୍ତର୍ଯା॒ମୋ ଗୃ॒ହ୍ଯତେ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାନେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽନ୍ତର୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଽନ୍ତସ୍ତେ॑ [-ଽନ୍ତର୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଽନ୍ତସ୍ତେ᳚, ଦ॒ଧା॒ମି॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ] 27
ଦଧାମି॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଅ॒ନ୍ତରୁ॒-ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମିତ୍ଯା॑ହୈ॒ଭିରେ॒ଵ ଲୋ॒କୈର୍ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାନ॒ନ୍ତର୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॑ମନ୍ଯ॒ନ୍ତେନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵା ଇ॒ଦମ॑ଭୂ॒ଦ୍ଯ-ଦ୍ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍​ ସ୍ମ ଇତି॒ ତେ᳚-ଽବ୍ରୁଵ॒-ନ୍ମଘ॑ଵ॒ନ୍ନନୁ॑ ନ॒ ଆ ଭ॒ଜେତି॑ ସ॒ଜୋଷା॑ ଦେ॒ଵୈରଵ॑ରୈଃ॒ ପରୈ॒ଶ୍ଚେତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒ଦ୍ଯେ ଚୈ॒ଵ ଦେ॒ଵାଃ ପରେ॒ ଯେ ଚାଵ॑ରେ॒ ତାନୁ॒ଭଯା॑- [ତାନୁ॒ଭଯାନ୍॑, ଅ॒ନ୍ଵାଭ॑ଜ-ଥ୍ସ॒ଜୋଷା॑] 28
-ନ॒ନ୍ଵାଭ॑ଜ-ଥ୍ସ॒ଜୋଷା॑ ଦେ॒ଵୈରଵ॑ରୈଃ॒ ପରୈ॒ଶ୍ଚେତ୍ଯା॑ହ॒ ଯେ ଚୈ॒ଵ ଦେ॒ଵାଃ ପରେ॒ ଯେ ଚାଵ॑ରେ॒ ତାନୁ॒ଭଯା॑-ନ॒ନ୍ଵାଭ॑ଜ-ତ୍ଯନ୍ତର୍ଯା॒ମେ ମ॑ଘଵ-ନ୍ମାଦଯ॒ସ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ ଯ॒ଜ୍ଞାଦେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନ॒-ନ୍ନାନ୍ତରେ᳚ତ୍ଯୁପଯା॒ମ-ଗୃ॑ହୀତୋ॒ ଽସୀତ୍ଯା॑ହାପା॒ନସ୍ଯ॒ ଧୃତ୍ଯୈ॒ ଯଦୁ॒ଭାଵ॑ପଵି॒ତ୍ରୌ ଗୃ॒ହ୍ଯେଯା॑ତା-ମ୍ପ୍ରା॒ଣମ॑ପା॒ନୋ-ଽନୁ॒ ନ୍ଯୃ॑ଚ୍ଛେ-ତ୍ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କ-ସ୍ସ୍ଯା-ତ୍ପ॒ଵିତ୍ର॑ଵାନନ୍ତର୍ଯା॒ମୋ ଗୃ॑ହ୍ଯତେ [ଗୃ॑ହ୍ଯତେ, ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନଯୋ॒-ର୍ଵିଧୃ॑ତ୍ଯୈ] 29
ପ୍ରାଣାପା॒ନଯୋ॒-ର୍ଵିଧୃ॑ତ୍ଯୈ ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ଵା ଏ॒ତୌ ଯଦୁ॑ପାଗ୍​ଶ୍ଵନ୍ତର୍ଯା॒ମୌ ଵ୍ଯା॒ନ ଉ॑ପାଗ୍ଂଶୁ॒ ସଵ॑ନୋ॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯସଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଷ୍ଟୌ॒ ତସ୍ଯ॑ ସାଦଯେ-ଦ୍ଵ୍ଯା॒ନେନୈ॒ଵାସ୍ଯ॑ ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ଵି ଚ୍ଛି॑ନତ୍ତି ତା॒ଜ-କ୍ପ୍ର ମୀ॑ଯତେ॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ॒ ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରିଯା॒ଦିତି॒ ସଗ୍ଗ୍​ ସ୍ପୃ॑ଷ୍ଟୌ॒ ତସ୍ଯ॑ ସାଦଯେ-ଦ୍ଵ୍ଯା॒ନେନୈ॒ଵାସ୍ଯ॑ ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ସ-ନ୍ତ॑ନୋତି॒ ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରେତି ॥ 30 ॥
(ତ॒ - ଉ॒ଭଯା᳚ନ୍ - ଗୃହ୍ଯତେ॒ - ଚତୁ॑ଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 6)
ଵାଗ୍ଵା ଏ॒ଷା ଯଦୈ᳚ନ୍ଦ୍ରଵାଯ॒ଵୋ ଯଦୈ᳚ନ୍ଦ୍ରଵାଯ॒ଵାଗ୍ରା॒ ଗ୍ରହା॑ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ॒ ଵାଚ॑ମେ॒ଵାନୁ॒ ପ୍ର ଯ॑ନ୍ତି ଵା॒ଯୁ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॑ବ୍ରୁଵ॒ନ୍-ଥ୍ସୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॑ନଗ୍ଂ ହନା॒ମେତି॒ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୈ॒ ମଦ॑ଗ୍ରା ଏ॒ଵ ଵୋ॒ ଗ୍ରହା॑ ଗୃହ୍ଯାନ୍ତା॒ ଇତି॒ ତସ୍ମା॑ଦୈନ୍ଦ୍ରଵାଯ॒ଵାଗ୍ରା॒ ଗ୍ରହା॑ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ॒ ତମ॑ଘ୍ନ॒ନ୍-ଥ୍ସୋ॑-ଽପୂଯ॒-ତ୍ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା ନୋପା॑ଧୃଷ୍ଣୁଵ॒-ନ୍ତେ ଵା॒ଯୁମ॑ବ୍ରୁଵ-ନ୍ନି॒ମ-ନ୍ନଃ॑ ସ୍ଵଦ॒ଯେ- [-ନ୍ନି॒ମ-ନ୍ନଃ॑ ସ୍ଵଦଯ, ଇତି॒ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-] 31
-ତି॒ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୈ ମଦ୍ଦେଵ॒ତ୍ଯା᳚ନ୍ଯେ॒ଵ ଵଃ॒ ପାତ୍ରା᳚ଣ୍ଯୁଚ୍ଯାନ୍ତା॒ ଇତି॒ ତସ୍ମା᳚ନ୍ନାନାଦେଵ॒ତ୍ଯା॑ନି॒ ସନ୍ତି॑ ଵାଯ॒ଵ୍ଯା᳚ନ୍ଯୁଚ୍ଯନ୍ତେ॒ ତମେ᳚ଭ୍ଯୋ ଵା॒ଯୁରେ॒ଵାସ୍ଵ॑ଦଯ॒-ତ୍ତସ୍ମା॒ଦ୍ଯ-ତ୍ପୂଯ॑ତି॒ ତ-ତ୍ପ୍ର॑ଵା॒ତେ ଵି ଷ॑ଜନ୍ତି ଵା॒ଯୁର୍​ହି ତସ୍ଯ॑ ପଵଯି॒ତା ସ୍ଵ॑ଦଯି॒ତା ତସ୍ଯ॑ ଵି॒ଗ୍ରହ॑ଣ॒-ନ୍ନାଵି॑ନ୍ଦ॒ନ୍-ଥ୍ସାଦି॑ତିରବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣା॒ ଅଥ॒ ମଯା॒ ଵି ଗୃ॑ହ୍ଣୀଦ୍ଧ୍ଵ-ମ୍ମଦ୍ଦେଵ॒ତ୍ଯା॑ ଏ॒ଵ ଵ॒-ସ୍ସୋମା᳚- [ଵ॒-ସ୍ସୋମାଃ᳚, ସ॒ନ୍ନା] 32
-ସ୍ସ॒ନ୍ନା ଅ॑ସ॒-ନ୍ନିତ୍ଯୁ॑ପଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀ-ତ୍ଯା॑ହା-ଦିତିଦେଵ॒ତ୍ଯା᳚ସ୍ତେନ॒ ଯାନି॒ ହି ଦା॑ରୁ॒ମଯା॑ଣି॒ ପାତ୍ରା᳚ଣ୍ଯ॒ସ୍ଯୈ ତାନି॒ ଯୋନେ॒-ସ୍ସମ୍ଭୂ॑ତାନି॒ ଯାନି॑ ମୃ॒ନ୍ମଯା॑ନି ସା॒କ୍ଷା-ତ୍ତାନ୍ଯ॒ସ୍ଯୈ ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଵମା॑ହ॒ ଵାଗ୍ଵୈ ପରା॒ଚ୍ଯ-ଵ୍ଯା॑କୃତା-ଽଵଦ॒-ତ୍ତେ ଦେ॒ଵା ଇନ୍ଦ୍ର॑ମବ୍ରୁଵନ୍ନି॒ମା-ନ୍ନୋ॒ ଵାଚଂ॒-ଵ୍ଯାଁକୁ॒ର୍ଵିତି॒ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୈ॒ ମହ୍ଯ॑-ଞ୍ଚୈ॒ଵୈଷ ଵା॒ଯଵେ॑ ଚ ସ॒ହ ଗୃ॑ହ୍ଯାତା॒ ଇତି॒ ତସ୍ମା॑ଦୈନ୍ଦ୍ରଵାଯ॒ଵ-ସ୍ସ॒ହ ଗୃ॑ହ୍ଯତେ॒ ତାମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ॑-ଽଵ॒କ୍ରମ୍ଯ॒ ଵ୍ଯାକ॑ରୋ॒-ତ୍ତସ୍ମା॑ଦି॒ଯଂ-ଵ୍ଯାଁକୃ॑ତା॒ ଵାଗୁ॑ଦ୍ଯତେ॒ ତସ୍ମା᳚-ଥ୍ସ॒କୃଦିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ଗୃ॑ହ୍ଯତେ॒ ଦ୍ଵିର୍ଵା॒ଯଵେ॒ ଦ୍ଵୌ ହି ସ ଵରା॒ଵଵୃ॑ଣୀତ ॥ 33 ॥
(ସ୍ଵ॒ଦ॒ଯ॒ - ସୋମାଃ᳚ - ସ॒ହା - ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 7)
ମି॒ତ୍ର-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॑ବ୍ରୁଵ॒ନ୍-ଥ୍ସୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॑ନଗ୍ଂ ହନା॒ମେତି॒ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒ନ୍ନାହଗ୍ଂ ସର୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଵା ଅ॒ହ-ମ୍ମି॒ତ୍ରମ॒ସ୍ମୀତି॒ ତମ॑ବ୍ରୁଵ॒ନ୍॒. ହନା॑ମୈ॒ଵେତି॒ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୈ॒ ପଯ॑ସୈ॒ଵ ମେ॒ ସୋମଗ୍ଗ୍॑ ଶ୍ରୀଣ॒ନ୍ନିତି॒ ତସ୍ମା᳚-ନ୍ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣ-ମ୍ପଯ॑ସା ଶ୍ରୀଣନ୍ତି॒ ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ॒ଶଵୋ-ଽପା᳚କ୍ରାମ-ନ୍ମି॒ତ୍ର-ସ୍ସନ୍ କ୍ରୂ॒ରମ॑କ॒ରିତି॑ କ୍ରୂ॒ରମି॑ଵ॒ ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ଷ [ଵା ଏ॒ଷଃ, କ॒ରୋ॒ତି॒ ଯ-ସ୍ସୋମେ॑ନ॒] 34
କ॑ରୋତି॒ ଯ-ସ୍ସୋମେ॑ନ॒ ଯଜ॑ତେ॒ ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ॒ଶଵୋ-ଽପ॑ କ୍ରାମନ୍ତି॒ ଯନ୍ମୈ᳚ତ୍ରାଵରୁ॒ଣ-ମ୍ପଯ॑ସା ଶ୍ରୀ॒ଣାତି॑ ପ॒ଶୁଭି॑ରେ॒ଵ ତନ୍ମି॒ତ୍ରଗ୍ଂ ସ॑ମ॒ର୍ଧଯ॑ତି ପ॒ଶୁଭି॒ର୍ଯଜ॑ମାନ-ମ୍ପୁ॒ରା ଖଲୁ॒ ଵାଵୈଵ-ମ୍ମି॒ତ୍ରୋ॑-ଽଵେ॒ଦପ॒ ମ-ତ୍କ୍ରୂ॒ର-ଞ୍ଚ॒କ୍ରୁଷଃ॑ ପ॒ଶଵଃ॑ କ୍ରମିଷ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॒ ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଵମ॑ଵୃଣୀତ॒ ଵରୁ॑ଣ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॑ବ୍ରୁଵ॒-ନ୍ତ୍ଵଯା-ଽଗ୍ଂ॑ଶ॒ଭୁଵା॒ ସୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॑ନଗ୍ଂ ହନା॒ମେତି॒ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୈ॒ ମହ୍ଯ॑-ଞ୍ଚୈ॒- [ମହ୍ଯ॑-ଞ୍ଚ, ଏ॒ଵୈଷ ମି॒ତ୍ରାଯ॑] 35
-ଵୈଷ ମି॒ତ୍ରାଯ॑ ଚ ସ॒ହ ଗୃ॑ହ୍ଯାତା॒ ଇତି॒ ତସ୍ମା᳚ନ୍ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣ-ସ୍ସ॒ହ ଗୃ॑ହ୍ଯତେ॒ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ରାଜ୍ଞା॒ ରାଜା॑ନମଗ୍ଂଶ॒ଭୁଵା᳚ ଘ୍ନନ୍ତି॒ ଵୈଶ୍ଯେ॑ନ॒ ଵୈଶ୍ଯଗ୍ଂ॑ ଶୂ॒ଦ୍ରେଣ॑ ଶୂ॒ଦ୍ର-ନ୍ନ ଵା ଇ॒ଦ-ନ୍ଦିଵା॒ ନ ନକ୍ତ॑ମାସୀ॒ଦଵ୍ଯା॑ଵୃତ୍ତ॒-ନ୍ତେ ଦେ॒ଵା ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣାଵବ୍ରୁଵନ୍ନି॒ଦ-ନ୍ନୋ॒ ଵିଵା॑ସଯତ॒ମିତି॒ ତାଵ॑ବ୍ରୂତାଂ॒-ଵଁରଂ॑-ଵୃଁଣାଵହା॒ ଏକ॑ ଏ॒ଵା-ଽଽଵ-ତ୍ପୂର୍ଵୋ॒ ଗ୍ରହୋ॑ ଗୃହ୍ଯାତା॒ ଇତି॒ ତସ୍ମା॑ଦୈନ୍ଦ୍ରଵାଯ॒ଵଃ ପୂର୍ଵୋ॑ ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣା-ଦ୍ଗୃ॑ହ୍ଯତେ ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ହ୍ଯେ॑ତୌ ଯଦୁ॑ପାଗ୍​-ଶ୍ଵନ୍ତର୍ଯା॒ମୌ ମି॒ତ୍ରୋ-ଽହ॒ରଜ॑ନଯ॒-ଦ୍ଵରୁ॑ଣୋ॒ ରାତ୍ରି॒-ନ୍ତତୋ॒ ଵା ଇ॒ଦଂ-ଵ୍ଯୌଁ᳚ଚ୍ଛ॒ଦ୍ଯ-ନ୍ମୈ᳚ତ୍ରାଵରୁ॒ଣୋ ଗୃ॒ହ୍ଯତେ॒ ଵ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ 36 ॥
(ଏ॒ଷ - ଚୈ᳚ - ନ୍ଦ୍ରଵାଯ॒ଵୋ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 8)
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଶିରୋ᳚-ଽଚ୍ଛିଦ୍ଯତ॒ ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଶ୍ଵିନା॑ଵବ୍ରୁଵ-ନ୍ଭି॒ଷଜୌ॒ ଵୈ ସ୍ଥ॑ ଇ॒ଦଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଶିରଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଧତ୍ତ॒ମିତି॒ ତାଵ॑ବ୍ରୂତାଂ॒-ଵଁରଂ॑-ଵୃଁଣାଵହୈ॒ ଗ୍ରହ॑ ଏ॒ଵ ନା॒ଵତ୍ରାପି॑ ଗୃହ୍ଯତା॒ମିତି॒ ତାଭ୍ଯା॑-ମେ॒ତମା᳚ଶ୍ଵି॒ନ-ମ॑ଗୃହ୍ଣ॒-ନ୍ତତୋ॒ ଵୈ ତୌ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଶିରଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଧତ୍ତାଂ॒-ଯଁଦା᳚ଶ୍ଵି॒ନୋ ଗୃ॒ହ୍ଯତେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ନିଷ୍କୃ॑ତ୍ଯୈ॒ ତୌ ଦେ॒ଵା ଅ॑ବ୍ରୁଵ॒ନ୍ନପୂ॑ତୌ॒ ଵା ଇ॒ମୌ ମ॑ନୁଷ୍ଯଚ॒ରୌ [ ] 37
ଭି॒ଷଜା॒ଵିତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣେନ॑ ଭେଷ॒ଜ-ନ୍ନ କା॒ର୍ଯ॑ମପୂ॑ତୋ॒ ହ୍ଯେ᳚(1॒)ଷୋ॑ ଽମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯୋ ଯୋ ଭି॒ଷକ୍ତୌ ବ॑ହିଷ୍ପଵମା॒ନେନ॑ ପଵଯି॒ତ୍ଵା ତାଭ୍ଯା॑-ମେ॒ତମା᳚ଶ୍ଵି॒ନ-ମ॑ଗୃହ୍ଣ॒-ନ୍ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ବହିଷ୍ପଵମା॒ନେ ସ୍ତୁ॒ତ ଆ᳚ଶ୍ଵି॒ନୋ ଗୃ॑ହ୍ଯତେ॒ ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷା॑ ବହିଷ୍ପଵମା॒ନ ଉ॑ପ॒ସଦ୍ଯଃ॑ ପ॒ଵିତ୍ରଂ॒-ଵୈଁ ବ॑ହିଷ୍ପଵମା॒ନ ଆ॒ତ୍ମାନ॑ମେ॒ଵ ପ॑ଵଯତେ॒ ତଯୋ᳚-ଽସ୍ତ୍ରେ॒ଧା ଭୈଷ॑ଜ୍ଯଂ॒-ଵିଁ ନ୍ଯ॑ଦଧୁର॒ଗ୍ନୌ ତୃତୀ॑ଯମ॒ଫ୍ସୁ ତୃତୀ॑ଯ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣେ ତୃତୀ॑ଯ॒-ନ୍ତସ୍ମା॑ଦୁଦପା॒ତ୍ର- [ତୃତୀ॑ଯ॒-ନ୍ତସ୍ମା॑ଦୁଦପା॒ତ୍ରମ୍, ଉ॒ପ॒ନି॒ଧାଯ॑] 38
-ମୁ॑ପନି॒ଧାଯ॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣ-ନ୍ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତୋ ନି॒ଷାଦ୍ଯ॑ ଭେଷ॒ଜ-ଙ୍କୁ॑ର୍ଯା॒-ଦ୍ଯାଵ॑ଦେ॒ଵ ଭେ॑ଷ॒ଜ-ନ୍ତେନ॑ କରୋତି ସ॒ମର୍ଧୁ॑କମସ୍ଯ କୃ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ କସ୍ମା᳚-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯାଦେକ॑ପାତ୍ରା ଦ୍ଵିଦେଵ॒ତ୍ଯା॑ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ᳚ ଦ୍ଵି॒ପାତ୍ରା॑ ହୂଯନ୍ତ॒ ଇତି॒ ଯଦେକ॑ପାତ୍ରା ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ॒ ତସ୍ମା॒ଦେକୋ᳚-ଽନ୍ତର॒ତଃ ପ୍ରା॒ଣୋ ଦ୍ଵି॒ପାତ୍ରା॑ ହୂଯନ୍ତେ॒ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଦ୍ଵୌଦ୍ଵୌ॑ ବ॒ହିଷ୍ଟା᳚-ତ୍ପ୍ରା॒ଣାଃ ପ୍ରା॒ଣା ଵା ଏ॒ତେ ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵି॑ଦେଵ॒ତ୍ଯାଃ᳚ ପ॒ଶଵ॒ ଇଡା॒ ଯଦିଡା॒-ମ୍ପୂର୍ଵା᳚-ନ୍ଦ୍ଵିଦେଵ॒ତ୍ଯେ᳚ଭ୍ଯ ଉପ॒ହ୍ଵଯେ॑ତ [ ] 39
ପ॒ଶୁଭିଃ॑ ପ୍ରା॒ଣାନ॒ନ୍ତର୍ଦ॑ଧୀତ ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କ-ସ୍ସ୍ଯା-ଦ୍ଦ୍ଵିଦେଵ॒ତ୍ଯା᳚-ନ୍ଭକ୍ଷଯି॒ତ୍ଵେଡା॒ମୁପ॑ ହ୍ଵଯତେ ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧି॒ତ୍ଵା ପ॒ଶୂନୁପ॑ ହ୍ଵଯତେ॒ ଵାଗ୍ଵା ଐ᳚ନ୍ଦ୍ରଵାଯ॒ଵଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣ-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॑ମାଶ୍ଵି॒ନଃ ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦୈନ୍ଦ୍ରଵାଯ॒ଵ-ମ୍ଭ॑କ୍ଷଯତି॒ ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵା॒ଚା ଵ॑ଦତି ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ନ୍ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣ-ନ୍ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଚ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷା ପଶ୍ଯତି ସ॒ର୍ଵତଃ॑ ପରି॒ହାର॑ମାଶ୍ଵି॒ନ-ନ୍ତସ୍ମା᳚-ଥ୍ସ॒ର୍ଵତ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ରେ॑ଣ ଶୃଣୋତି ପ୍ରା॒ଣା ଵା ଏ॒ତେ ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵି॑ଦେଵ॒ତ୍ଯା॑ [ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵି॑ଦେଵ॒ତ୍ଯାଃ᳚, ଅରି॑କ୍ତାନି॒] 40
ଅରି॑କ୍ତାନି॒ ପାତ୍ରା॑ଣି ସାଦଯତି॒ ତସ୍ମା॒ଦରି॑କ୍ତା ଅନ୍ତର॒ତଃ ପ୍ରା॒ଣା ଯତଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଵିତ॑ତସ୍ଯ॒ ନ କ୍ରି॒ଯତେ॒ ତଦନୁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯଵ॑ ଚରନ୍ତି॒ ଯଦରି॑କ୍ତାନି॒ ପାତ୍ରା॑ଣି ସା॒ଦଯ॑ତି କ୍ରି॒ଯମା॑ଣମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଶଯେ॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ -ମନ॑ନ୍ଵଵଚାରାଯ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣସ୍ଯ ହଵି॒ର୍ଧାନ॒ସ୍ଯୋତ୍ତ॑ରସ୍ଯାଂ-ଵଁର୍ତ॒ନ୍ଯାଗ୍ଂ ସା॑ଦଯତି ଵା॒ଚ୍ଯେ॑ଵ ଵାଚ॑-ନ୍ଦଧା॒ତ୍ଯା ତୃ॑ତୀଯସଵ॒ନା-ତ୍ପରି॑ ଶେରେ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ଯୈ ॥ 41 ॥
(ମ॒ନୁ॒ଷ୍ଯ॒ଚ॒ରା - ଵୁ॑ଦପା॒ତ୍ର - ମୁ॑ପ॒ହ୍ଵଯେ॑ତ - ଦ୍ଵିଦେଵ॒ତ୍ଯାଃ᳚ - ଷଟ୍ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 9)
ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପୁ॒ରୋହି॑ତ॒ ଆସୀ॒-ଚ୍ଛଣ୍ଡା॒ମର୍କା॒-ଵସୁ॑ରାଣା॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ୍ ଵନ୍ତୋ ଦେ॒ଵା ଆସ॒-ନ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ୍ ଵ॒ନ୍ତୋ-ଽସୁ॑ରା॒ସ୍ତେ᳚(1॒) ଽନ୍ଯୋ᳚-ଽନ୍ଯ-ନ୍ନାଶ॑କ୍ନୁଵ-ନ୍ନ॒ଭିଭ॑ଵିତୁ॒-ନ୍ତେ ଦେ॒ଵା-ଶ୍ଶଣ୍ଡା॒ମର୍କା॒-ଵୁପା॑ମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତ॒ ତା ଵ॑ବ୍ରୂତାଂ॒-ଵଁରଂ॑-ଵୃଁଣାଵହୈ॒ ଗ୍ରହା॑ଵେ॒ଵ ନା॒ଵତ୍ରାପି॑ ଗୃହ୍ଯେତା॒ମିତି॒ ତାଭ୍ଯା॑ମେ॒ତୌ ଶୁ॒କ୍ରାମ॒ନ୍ଥିନା॑-ଵଗୃହ୍ଣ॒-ନ୍ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵ॒-ନ୍ପରା-ଽସୁ॑ରା॒ ଯସ୍ଯୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷଃ॑ ଶୁ॒କ୍ରାମ॒ନ୍ଥିନୌ॑ ଗୃ॒ହ୍ଯେତେ॒ ଭ॑ଵତ୍ଯା॒ତ୍ମନା॒ ପରା᳚- [ପରା᳚, ଅ॒ସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ] 42
-ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଭଵତି॒ ତୌ ଦେ॒ଵା ଅ॑ପ॒ନୁଦ୍ଯା॒-ଽଽତ୍ମନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯାଜୁହଵୁ॒-ରପ॑ନୁତ୍ତୌ॒ ଶଣ୍ଡା॒ମର୍କୌ॑ ସ॒ହାମୁନେତି॑ ବ୍ରୂଯା॒ଦ୍ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ଯାଦ୍ଯମେ॒ଵ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତେନୈ॑ନୌ ସ॒ହାପ॑ ନୁଦତେ॒ ସ ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ସ୍ସଙ୍କୃ॑ତି-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵକ॒ର୍ମେତ୍ଯେ॒ଵୈନା॑-ଵା॒ତ୍ମନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯା-ଜୁହଵୁ॒ରିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ହ୍ଯେ॑ତାନି॑ ରୂ॒ପାଣି॒ କରି॑କ୍ର॒ଦଚ॑ରଦ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯ-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॑ ମ॒ନ୍ଥ୍ଯ॑ପି॒-ଗୃହ୍ଯ॒ ପ୍ରାଞ୍ଚୌ॒ ନି- [ପ୍ରାଞ୍ଚୌ॒ ନିଃ, କ୍ରା॒ମ॒ତ॒-ସ୍ତସ୍ମା॒-] 43
-ଷ୍କ୍ରା॑ମତ॒-ସ୍ତସ୍ମା॒-ତ୍ପ୍ରାଞ୍ଚୌ॒ ଯନ୍ତୌ॒ ନ ପ॑ଶ୍ଯନ୍ତି ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚା॑ଵା॒ଵୃତ୍ଯ॑ ଜୁହୁତ॒ସ୍ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚୌ॒ ଯନ୍ତୌ॑ ପଶ୍ଯନ୍ତି॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷୀ॒ ଵା ଏ॒ତେ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଯଚ୍ଛୁ॒କ୍ରାମ॒ନ୍ଥିନୌ॒ ନାସି॑କୋତ୍ତରଵେ॒ଦିର॒ଭିତଃ॑ ପରି॒କ୍ରମ୍ଯ॑ ଜୁହୁତ॒ସ୍ତସ୍ମା॑ଦ॒ଭିତୋ॒ ନାସି॑କା॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷୀ॒ ତସ୍ମା॒ନ୍ନାସି॑କଯା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷୀ॒ ଵିଧୃ॑ତେ ସ॒ର୍ଵତଃ॒ ପରି॑ କ୍ରାମତୋ॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯାଃ ପ୍ରାଚୀ॒ରାହୁ॑ତୀ॒ରଜୁ॑ହଵୁ॒ର୍ଯେ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦସୁ॑ରା॒ ଆସ॒-ନ୍ତାଗ୍​ସ୍ତାଭିଃ॒ ପ୍ରା- [ଆସ॒-ନ୍ତାଗ୍​ସ୍ତାଭିଃ॒ ପ୍ର, ଅ॒ନୁ॒ଦ॒ନ୍ତ॒ ଯାଃ] 44
-ଣୁ॑ଦନ୍ତ॒ ଯାଃ ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ର୍ଯେ ପ॒ଶ୍ଚାଦସୁ॑ରା॒ ଆସ॒-ନ୍ତାଗ୍​ସ୍ତାଭି॒ରପା॑ନୁଦନ୍ତ॒ ପ୍ରାଚୀ॑ର॒ନ୍ଯା ଆହୁ॑ତଯୋ ହୂ॒ଯନ୍ତେ᳚ ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚୌ॑ ଶୁ॒କ୍ରାମ॒ନ୍ଥିନୌ॑ ପ॒ଶ୍ଚାଚ୍ଚୈ॒ଵ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ଚ୍ଚ॒ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒-ନ୍ପ୍ର ଣୁ॑ଦତେ॒ ତସ୍ମା॒-ତ୍ପରା॑ଚୀଃ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର ଵୀ॑ଯନ୍ତେ ପ୍ର॒ତୀଚୀ᳚ର୍ଜାଯନ୍ତେ ଶୁ॒କ୍ରାମ॒ନ୍ଥିନୌ॒ ଵା ଅନୁ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର ଜା॑ଯନ୍ତେ॒-ଽତ୍ତ୍ରୀଶ୍ଚା॒ଦ୍ଯା᳚ଶ୍ଚ ସୁ॒ଵୀରାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॑ଜ॒ନଯ॒-ନ୍ପରୀ॑ହି ଶୁ॒କ୍ର-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରଶୋ॑ଚିଷା [ଶୁ॒କ୍ର-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରଶୋ॑ଚିଷା, ସୁ॒ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॒ଜାଃ] 45
ସୁପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॑ଜ॒ନଯ॒-ନ୍ପରୀ॑ହି ମ॒ନ୍ଥୀ ମ॒ନ୍ଥିଶୋ॑ଚି॒ଷେତ୍ଯା॑ହୈ॒ତା ଵୈ ସୁ॒ଵୀରା॒ ଯା ଅ॒ତ୍ତ୍ରୀରେ॒ତା-ସ୍ସୁ॑ପ୍ର॒ଜା ଯା ଆ॒ଦ୍ଯା॑ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦା॒ତ୍ର୍ଯ॑ସ୍ଯ ପ୍ର॒ଜା ଜା॑ଯତେ॒ ନା-ଽଽଦ୍ଯା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ରକ୍ଷ୍ଯ॑ଶ୍ଵଯ॒-ତ୍ତ-ତ୍ପରା॑-ଽଽପତ॒-ତ୍ତ-ଦ୍ଵିକ॑ଙ୍କତ॒-ମ୍ପ୍ରାଵି॑ଶ॒-ତ୍ତ-ଦ୍ଵିକ॑ଙ୍କତେ॒ ନାର॑ମତ॒ ତ-ଦ୍ଯଵ॒-ମ୍ପ୍ରାଵି॑ଶ॒-ତ୍ତ-ଦ୍ଯଵେ॑-ଽରମତ॒ ତ-ଦ୍ଯଵ॑ସ୍ଯ- [ତ-ଦ୍ଯଵ॑ସ୍ଯ, ଯ॒ଵ॒ତ୍ଵଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵୈକ॑ଙ୍କତ-] 46
ଯଵ॒ତ୍ଵଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵୈକ॑ଙ୍କତ-ମ୍ମନ୍ଥିପା॒ତ୍ର-ମ୍ଭଵ॑ତି॒ ସକ୍ତୁ॑ଭି-ଶ୍ଶ୍ରୀ॒ଣାତି॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେରେ॒ଵ ତଚ୍ଚକ୍ଷୁ॒-ସ୍ସ-ମ୍ଭ॑ରତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ କସ୍ମା᳚-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯାନ୍ମ॑ନ୍ଥିପା॒ତ୍ରଗ୍ଂ ସଦୋ॒ ନାଶ୍ଞୁ॑ତ॒ ଇତ୍ଯା᳚ର୍ତପା॒ତ୍ରଗ୍ଂ ହୀତି॑ ବ୍ରୂଯା॒-ଦ୍ଯଦ॑ଶ୍ଞୁଵୀ॒ତାନ୍ଧୋ᳚-ଽଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦାର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛେ॒-ତ୍ତସ୍ମା॒ନ୍ନାଶ୍ଞୁ॑ତେ ॥ 47 ॥
(ଆ॒ତ୍ମନା॒ ପରା॒ - ନି - ଷ୍ପ୍ର - ଶୁ॒କ୍ରଶୋ॑ଚିଷା॒ - ଯଵ॑ସ୍ଯ - ସ॒ପ୍ତତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 10)
ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେ-ଽକୁ॑ର୍ଵତ॒ ତଦସୁ॑ରା ଅକୁର୍ଵତ॒ ତେ ଦେ॒ଵା ଆ᳚ଗ୍ରଯ॒ଣାଗ୍ରା॒-ନ୍ଗ୍ରହା॑ନପଶ୍ଯ॒-ନ୍ତାନ॑ଗୃହ୍ଣତ॒ ତତୋ॒ ଵୈ ତେ-ଽଗ୍ର॒-ମ୍ପର୍ଯା॑ଯ॒ନ୍॒. ଯସ୍ଯୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷ॑ ଆଗ୍ରଯ॒ଣାଗ୍ରା॒ ଗ୍ରହା॑ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ-ଽଗ୍ର॑ମେ॒ଵ ସ॑ମା॒ନାନା॒-ମ୍ପର୍ଯେ॑ତି ରୁ॒ଗ୍ଣଵ॑ତ୍ଯ॒ର୍ଚା ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଵତୋ ଗୃହ୍ଣୀଯା॒-ଦ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯୈ॒ଵ ରୁ॒କ୍ତ୍ଵା-ଽଗ୍ରଗ୍ଂ॑ ସମା॒ନାନା॒-ମ୍ପର୍ଯେ॑ତି॒ ଯେ ଦେ॑ଵା ଦି॒ଵ୍ଯେକା॑ଦଶ॒ ସ୍ଥେତ୍ଯା॑ହୈ॒- [ସ୍ଥେତ୍ଯା॑ହ, ଏ॒ତାଵ॑ତୀ॒ର୍ଵୈ] 48
-ତାଵ॑ତୀ॒ର୍ଵୈ ଦେ॒ଵତା॒ସ୍ତାଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵା᳚ଭ୍ଯୋ ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯେ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ ର୍ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵୋ ହ୍ଯେ॑ଷ ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ଵାଗ୍ଵୈ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ-ଽପା᳚କ୍ରାମ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞାଯାତି॑ଷ୍ଠମାନା॒ ତେ ଦେ॒ଵା ଵା॒ଚ୍ଯପ॑କ୍ରାନ୍ତାଯା-ନ୍ତୂ॒ଷ୍ଣୀ-ଙ୍ଗ୍ରହା॑ନଗୃହ୍ଣତ॒ ସାମ॑ନ୍ଯତ॒ ଵାଗ॒ନ୍ତର୍ଯ॑ନ୍ତି॒ ଵୈ ମେତି॒ ସା-ଽଽଗ୍ର॑ଯ॒ଣ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାଗ॑ଚ୍ଛ॒-ତ୍ତଦା᳚ଗ୍ରଯ॒ଣସ୍ଯା᳚-ଽଽଗ୍ରଯଣ॒ତ୍ଵ- [-ଽଽଗ୍ରଯଣ॒ତ୍ଵମ୍, ତସ୍ମା॑ଦାଗ୍ରଯ॒ଣେ] 49
-ନ୍ତସ୍ମା॑ଦାଗ୍ରଯ॒ଣେ ଵାଗ୍ଵି ସୃ॑ଜ୍ଯତେ॒ ଯ-ତ୍ତୂ॒ଷ୍ଣୀ-ମ୍ପୂର୍ଵେ॒ ଗ୍ରହା॑ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ॒ ଯଥା᳚ଥ୍ସା॒ରୀଯ॑ତି ମ॒ ଆଖ॒ ଇଯ॑ତି॒ ନାପ॑ ରାଥ୍ସ୍ଯା॒-ମୀତ୍ଯୁ॑ପାଵସୃ॒ଜତ୍ଯେ॒ଵମେ॒ଵ ତଦ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରା᳚ଗ୍ରଯ॒ଣ-ଙ୍ଗୃ॑ହୀ॒ତ୍ଵା ଯ॒ଜ୍ଞମା॒ରଭ୍ଯ॒ ଵାଚଂ॒-ଵିଁ ସୃ॑ଜତେ॒ ତ୍ରିର୍​ହି-ଙ୍କ॑ରୋତ୍ଯୁଦ୍ଗା॒ତୄ-ନେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଵୃ॑ଣୀତେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷ ଯଦା᳚ଗ୍ରଯ॒ଣୋ ଯଦା᳚ଗ୍ରଯ॒ଣ-ଙ୍ଗୃ॑ହୀ॒ତ୍ଵା ହି॑-ଙ୍କ॒ରୋତି॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରେ॒ଵ [ ] 50
ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜା ଅ॒ଭି ଜି॑ଘ୍ରତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵ॒ଥ୍ସ-ଞ୍ଜା॒ତ-ଙ୍ଗୌର॒ଭି ଜି॑ଘ୍ରତ୍ଯା॒ତ୍ମା ଵା ଏ॒ଷ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଯଦା᳚ଗ୍ରଯ॒ଣ-ସ୍ସଵ॑ନେସଵନେ॒-ଽଭି ଗୃ॑ହ୍ଣାତ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ସ-ନ୍ତ॑ନୋତ୍ଯୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା॒ଦା ନ॑ଯତି॒ ରେତ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦ॑ଧାତ୍ଯ॒ଧସ୍ତା॒ଦୁପ॑ ଗୃହ୍ଣାତି॒ ପ୍ର ଜ॑ନଯତ୍ଯେ॒ଵ ତଦ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ କସ୍ମା᳚-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯା-ଦ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୀ କନି॑ଷ୍ଠା॒ ଛନ୍ଦ॑ସାଗ୍ଂ ସ॒ତୀ ସର୍ଵା॑ଣି॒ ସଵ॑ନାନି ଵହ॒ତୀତ୍ଯେ॒ଷ ଵୈ ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯୈ ଵ॒ଥ୍ସୋ ଯଦା᳚ଗ୍ରଯ॒ଣସ୍ତମେ॒ଵ ତଦ॑ଭିନି॒ଵର୍ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵା॑ଣି॒ ସଵ॑ନାନି ଵହତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵ॒ଥ୍ସମ॒ପାକୃ॑ତ॒-ଙ୍ଗୌର॒ଭି ନି ଵ॑ର୍ତତେ ॥ 51 ॥
(ଆ॒ହା॒-ଽଽ - ଗ୍ର॒ଯ॒ଣ॒ତ୍ଵଂ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରେ॒ଵେ - ତି॑ - ଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଶ୍ଚ॑) (ଅ. 11)
(ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ତା ଉ॑ପ॒ଯଡ୍ଭି॑ - ର୍ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞମାଗ୍ନୀ᳚ଧ୍ରେ - ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନ॒-ସ୍ସ ତ୍ଵୈ - ଦେ॒ଵସ୍ଯ॒ ଗ୍ରାଵା॑ଣଂ - ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା ଉ॑ପା॒ଗ୍॒ଶ୍ଵ॑ଗ୍ରା - ଦେ॒ଵା ଵା ଉ॑ପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୌ - ଵାଗ୍ଵୈ - ମି॒ତ୍ରଂ - ଁଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ - ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ - ର୍ଦେ॒ଵା ଵା ଆ᳚ଗ୍ରଯ॒ଣାଗ୍ରା॒ - ନେକା॑ଦଶ)
(ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ - ଲୋ॒କେ ପ॑ଶୁ॒ମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା॒ଥ୍ - ସଵ॑ନ॒-ମ୍ମାଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନଂ॒ - ଁଵାଗ୍ଵା - ଅରି॑କ୍ତାନି॒ - ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜା - ଏକ॑ପଞ୍ଚା॒ଶତ୍)
(ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒, ନି ଵ॑ର୍ତତେ)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
ya॒jñena॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā ṷpa॒yaḍbhi̭-re॒vāsṛ̭jata॒ yadṷpa॒yaja̭ upa॒yaja̭ti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate jaghanā॒rdhādava̭ dyati jaghanā॒rdhāddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte sthavima॒to-'va̭ dyati sthavima॒to hi pra॒jāḥ pra॒jāya॒nte 'sa̭mbhinda॒nnava̭ dyati prā॒ṇānā॒-masa̭mbhedāya॒ na pa॒ryāva̭rtayati॒ ya-tpa̭ryāva॒rtayḙdudāva॒rtaḥ pra॒jā grāhṷka-ssyā-thsamu॒dra-ṅga̭ccha॒ svāhetyā̭ha॒ reta̭ [retaḥ̭, e॒va] 1
e॒va ta-dda̭dhātya॒ntari̭kṣa-ṅgaccha॒ svāhetyā̭hā॒-'ntari̭kṣeṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayatya॒ntari̭kṣa॒gg॒ hyanṷ pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte de॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭-ṅgaccha॒ svāhetyā̭ha savi॒tṛpra̭sūta e॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayatya-horā॒tre ga̭ccha॒ svāhetyā̭hā-horā॒trābhyā̭-me॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayatya-horā॒tre hyanṷ pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte mi॒trāvarṷṇau gaccha॒ svāhe- [svāhā᳚, ityā̭ha] 2
-tyā̭ha pra॒jāsve॒va prajā̭tāsu prāṇāpā॒nau da̭dhāti॒ soma̭-ṅgaccha॒ svāhetyā̭ha sau॒myā hi de॒vata̭yā pra॒jā ya॒jña-ṅga̭ccha॒ svāhetyā̭ha pra॒jā e॒va ya॒jñiyāḥ᳚ karoti॒ chandāgṃ̭si gaccha॒ svāhetyā̭ha pa॒śavo॒ vai chandāgṃ̭si pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ga̭ccha॒ svāhetyā̭ha pra॒jā e॒va prajā̭tā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭mubha॒yataḥ॒ pari̭ gṛhṇāti॒ nabho̭ [nabhaḥ̭, di॒vya-ṅga̭ccha॒] 3
di॒vya-ṅga̭ccha॒ svāhetyā̭ha pra॒jābhya̭ e॒va prajā̭tābhyo॒ vṛṣṭi॒-nniya̭cchatya॒gniṃ-vai~᳚śvāna॒ra-ṅga̭ccha॒ svāhetyā̭ha pra॒jā e॒va prajā̭tā a॒syā-mprati̭ ṣṭhāpayati prā॒ṇānāṃ॒-vā~ e॒ṣo-'va̭ dyati॒ yo̭-'va॒dyati̭ gu॒dasya॒ mano̭ me॒ hārdi̭ ya॒cchetyā̭ha prā॒ṇāne॒va ya̭thāsthā॒namupa̭ hvayate pa॒śorvā āla̭bdhasya॒ hṛda̭ya॒gṃ॒ śugṛ̭cchati॒ sā hṛ̭dayaśū॒la- [hṛ̭dayaśū॒lam, a॒bhi samḙti॒] 4
-ma॒bhi samḙti॒ ya-tpṛ̭thi॒vyāgṃ hṛ̭dayaśū॒la-mṷdvā॒saye᳚-tpṛthi॒vīgṃ śu॒cā-'rpa̭ye॒-dyada॒phsva̭pa-śśu॒cā-'rpa̭ye॒cchuṣka̭sya cā॒-''rdrasya̭ ca sa॒ndhāvudvā̭sayatyu॒bhaya̭sya॒ śāntyai॒ ya-ndvi॒ṣyā-tta-ndhyā̭ye-cchu॒caivaina̭-marpayati || 5 ||
(reto̭ - mi॒trāvarṷṇau gaccha॒ svāhā॒ - nabho̭ - hṛdayaśū॒laṃ - dvātrigṃ̭śacca) (a. 1)
de॒vā vai ya॒jñamāgnī᳚ddhre॒ vya̭bhajanta॒ tato॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ tada̭bruva॒n vasa̭tu॒ nu na̭ i॒damiti॒ ta-dva̭satī॒varī̭ṇāṃ-va~satī vari॒tva-ntasmi̭-nprā॒tarna sama̭śaknuva॒-ntada॒phsu prāvḙśaya॒-ntā va̭satī॒ varī̭rabhavan vasatī॒varī᳚rgṛhṇāti ya॒jño vai va̭satī॒ varī᳚rya॒jñame॒vā-''rabhya̭ gṛhī॒tvopa̭ vasati॒ yasyāgṛ̭hītā a॒bhi ni॒mroce॒-danā̭rabdho-'sya ya॒jña-ssyā᳚- [ya॒jña-ssyā᳚t, ya॒jñaṃ-vi~] 6
-dya॒jñaṃ-vi~ cchi̭ndyā-jjyoti॒ṣyā̭ vā gṛhṇī॒yāddhira̭ṇyaṃ-vā~ 'va॒dhāya॒ saśṷkrāṇāme॒va gṛ̭hṇāti॒ yo vā᳚ brāhma॒ṇo ba̭huyā॒jī tasya॒ kumbhyā̭nā-ṅgṛhṇīyā॒-thsa hi gṛ̭hī॒ta va̭satīvarīko vasatī॒varī᳚rgṛhṇāti pa॒śavo॒ vai va̭satī॒varīḥ᳚ pa॒śūne॒vā-''rabhya̭ gṛhī॒tvopa̭ vasati॒ yada̭nvī॒pa-ntiṣṭha̭-ngṛhṇī॒yānni॒rmārgṷkā asmā-tpa॒śavaḥ̭ syuḥ pratī॒pa-ntiṣṭha̭-ngṛhṇāti prati॒ruddhyai॒vāsmai̭ pa॒śū-ngṛ̭hṇā॒tīndro̭ [pa॒śū-ngṛ̭hṇā॒tīndraḥ̭, vṛ॒tra-] 7
vṛ॒tra-ma̭ha॒n-thso᳚-'(1॒)po᳚-'(1॒)bhya̭mriyata॒ tāsāṃ॒-ya~nmeddhyaṃ̭-ya~॒jñiya॒gṃ॒ sadḙva॒māsī॒-ttadatya̭mucyata॒ tā vaha̭ntīrabhava॒n vaha̭ntīnā-ṅgṛhṇāti॒ yā e॒va meddhyā̭ ya॒jñiyā॒-ssadḙvā॒ āpa॒stā sā̭me॒va gṛ̭hṇāti॒ nānta॒mā vaha̭ntī॒ratī̭yā॒-dyada̭nta॒mā vaha̭ntīratī॒yā-dya॒jñamati̭ manyeta॒ na sthā̭va॒rāṇā᳚-ṅgṛhṇīyā॒-dvarṷṇagṛhītā॒ vai sthā̭va॒rā ya-thsthā̭va॒rāṇā᳚-ṅgṛhṇī॒yā- [ya-thsthā̭va॒rāṇā᳚-ṅgṛhṇī॒yāt, varṷṇenāsya] 8
-dvarṷṇenāsya ya॒jña-ṅgrā̭haye॒-dyadvai divā॒ bhava̭tya॒po rātriḥ॒ pra vi̭śati॒ tasmā᳚-ttā॒mrā āpo॒ divā̭ dadṛśre॒ yannakta॒-mbhava̭tya॒po-'haḥ॒ pra vi̭śati॒ tasmā᳚cca॒ndrā āpo॒ nakta̭-ndadṛśre chā॒yāyai̭ cā॒-''tapa̭taśca sa॒dhau-ṅgṛ̭hṇātya-horā॒trayo̭re॒vāsmai॒ varṇa̭-ṅgṛhṇāti ha॒viṣma̭tīri॒mā āpa॒ ityā̭ha ha॒viṣkṛ̭tānāme॒va gṛ̭hṇāti ha॒viṣmāgṃ̭ astu॒- [astu, sūrya॒] 9
sūrya॒ ityā̭ha॒ saśṷkrāṇāme॒va gṛ̭hṇātyanu॒ṣṭubhā̭ gṛhṇāti॒ vāgvā a̭nu॒ṣṭug vā॒caivainā॒-ssarva̭yā gṛhṇāti॒ catṷṣpadaya॒rcā gṛ̭hṇāti॒ tri-ssā̭dayati sa॒pta sa-mpa̭dyante sa॒ptapa̭dā॒ śakva̭rī pa॒śava॒-śśakva̭rī pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ 'smai vai lo॒kāya॒ gār​ha̭patya॒ ā dhī̭yate॒-'muṣmā̭ āhava॒nīyo॒ ya-dgār​ha̭patya upasā॒dayḙda॒smin ~lo॒ke pa̭śu॒mān-thsyā॒-dyadā̭hava॒nīye॒-'-muṣmi̭- [-muṣminṋ, lo॒ke pa̭śu॒mān​thsyā̭-] 10
~llo॒ke pa̭śu॒mān​thsyā̭-du॒bhayo॒rupa̭ sādayatyu॒bhayo̭re॒vainaṃ̭-lo~॒kayoḥ᳚ paśu॒manta̭-ṅkaroti sa॒rvataḥ॒ pari̭ harati॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā indrāgni॒yorbhā̭ga॒dheyī॒-ssthetyā̭ha yathāya॒jure॒vaitadāgnī᳚ddhra॒ upa̭ vāsayatye॒tadvai ya॒jñasyāpa̭rājitaṃ॒-ya~dāgnī᳚ddhraṃ॒-ya~de॒va ya॒jñasyāpa̭rājita॒-ntade॒vainā॒ upa̭ vāsayati॒ yataḥ॒ khalu॒ vai ya॒jñasya॒ vita̭tasya॒ na kri॒yate॒ tadanṷ ya॒jñagṃ rakṣā॒g॒syava̭ caranti॒ ya-dvaha̭ntīnā-ṅgṛ॒hṇāti̭ kri॒yamā̭ṇame॒va ta-dya॒jñasya̭ śaye॒ rakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya॒ na hyḙtā ī॒laya॒ntyā tṛ̭tīyasava॒nā-tpari̭ śere ya॒jñasya॒ santa̭tyai || 11 ||
(syā॒ - dindro̭ - gṛhṇī॒yā - da̭stva॒ - muṣmi̭n - kri॒yate॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 2)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti॒ sa tvā a̭ddhva॒ryu-ssyā॒dya-ssoma̭-mupāva॒hara॒n-thsarvā᳚bhyo de॒vatā᳚bhya upāva॒hare॒-diti̭ hṛ॒de tvetyā̭ha manu॒ṣye᳚bhya e॒vaitena̭ karoti॒ mana̭se॒ tvetyā̭ha pi॒tṛbhya̭ e॒vaitena̭ karoti di॒ve tvā॒ sūryā̭ya॒ tvetyā̭ha de॒vebhya̭ e॒vaitena̭ karotye॒tāva̭tī॒-rvai de॒vatā॒stābhya̭ e॒vaina॒gṃ॒ sarvā᳚bhya u॒pāva̭harati pu॒rā vā॒caḥ [vā॒caḥ, prava̭ditoḥ] 12
prava̭ditoḥ prātaranuvā॒ka-mu॒pāka̭roti॒ yāva̭tye॒va vā-ktā-mava̭ rundhe॒ 'po-'grḙ-'bhi॒vyāha̭rati ya॒jño vā āpo̭ ya॒jñame॒vābhi vācaṃ॒-vi~sṛ̭jati॒ sarvā̭ṇi॒ chandā॒g॒syanvā̭ha pa॒śavo॒ vai chandāgṃ̭si pa॒śūne॒vāva̭ rundhe gāyatri॒yā teja̭skāmasya॒ pari̭ daddhyā-ttri॒ṣṭubhe᳚ndri॒yakā̭masya॒ jaga̭tyā pa॒śukā̭masyā-'nu॒ṣṭubhā᳚ prati॒ṣṭhākā̭masya pa॒ṅktyā ya॒jñakā̭masya vi॒rājā-'nna̭kāmasya śṛ॒ṇotva॒gni-ssa॒midhā॒ hava̭- [hava᳚m, ma॒ ityā̭ha] 13
-mma॒ ityā̭ha savi॒tṛpra̭sūta e॒va de॒vatā᳚bhyo ni॒vedyā॒-'po-'cchai᳚tya॒pa i̭ṣya hota॒-rityā̭heṣi॒tagṃ hi karma̭ kri॒yate॒ maitrā̭varuṇasya camasāddhvarya॒vā dra॒vetyā̭ha mi॒trāvarṷṇau॒ vā a॒pā-nne॒tārau॒ tābhyā̭me॒vainā॒ acchai̭ti॒ devī̭rāpo apā-nnapā॒-dityā॒hā-''hṷtyai॒vainā̭ ni॒ṣkrīya̭ gṛhṇā॒tyatho̭ ha॒viṣkṛ̭tānā-me॒vābhighṛ̭tānā-ṅgṛhṇāti॒- [-me॒vābhighṛ̭tānā-ṅgṛhṇāti, kār​ṣi̭-ra॒sītyā̭ha॒] 14
kār​ṣi̭-ra॒sītyā̭ha॒ śama̭lame॒vā-''sā॒mapa̭ plāvayati samu॒drasya॒ vo-'kṣi̭tyā॒ unna̭ya॒ ityā̭ha॒ tasmā̭da॒dyamā̭nāḥ pī॒yamā̭nā॒ āpo॒ na kṣī̭yante॒ yoni॒rvai ya॒jñasya॒ cātvā̭laṃ-ya~॒jño va̭satī॒varīr̭. hotṛcama॒sa-ñca̭ maitrāvaruṇacama॒sa-ñca̭ sa॒gg॒spar​śya̭ vasatī॒varī॒rvyāna̭yati ya॒jñasya̭ sayoni॒tvāyātho॒ svāde॒vainā॒ yoneḥ॒ pra ja̭nayatyaddhva॒ryo-'vḙra॒pā(3) ityā̭ho॒te -ma̭nannamuru॒temāḥ pa॒śyeti॒ vāvaitadā̭ha॒ yadya̭gniṣṭo॒mo ju॒hoti॒ yadyu॒kthyaḥ̭ pari॒dhau ni mā᳚r​ṣṭi॒ yadya̭tirā॒tro yaju॒rvada॒-npra pa̭dyate yajñakratū॒nāṃ-vyā~vṛ̭ttyai || 15 ||
(vā॒co-hava̭-ma॒bhighṛ̭tānā-ṅgṛhṇātyu॒ - ta - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 3)
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va iti॒ grāvā̭ṇa॒mā da̭tte॒ prasū᳚tyā a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā॒mityā̭hā॒śvinau॒ hi de॒vānā̭maddhva॒ryū āstā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mityā̭ha॒ yatyai̭ pa॒śavo॒ vai somo᳚ vyā॒na ṷpāgṃśu॒sava̭no॒ yadṷpāgṃśu॒sava̭na-ma॒bhi mimī̭te vyā॒name॒va pa॒śuṣṷ dadhā॒tīndrā̭ya॒ tvendrā̭ya॒ tveti̭ mimīta॒ indrā̭ya॒ hi soma̭ āhri॒yate॒ pañca॒ kṛtvo॒ yajṷṣā mimīte॒ [mimīte, pañcā᳚kṣarā] 16
pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñame॒vāva̭ rundhe॒ pañca॒ kṛtva̭stū॒ṣṇī-ndaśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vānnādya॒mava̭ rundhe śvā॒trā-sstha̭ vṛtra॒tura॒ ityā̭hai॒ṣa vā a॒pāgṃ so̭mapī॒tho ya e॒vaṃ-ve~da॒ nā-'phsvārti॒mārccha̭ti॒ yattḙ soma di॒vi jyoti॒rityā̭hai॒bhya e॒vaina̭- [e॒vaina᳚m, lo॒kebhya॒] 17
~llo॒kebhya॒-ssa-mbha̭rati॒ somo॒ vai rājā॒ diśo॒-'bhya̭ddhyāya॒-thsa diśo-'nu॒ prāvi̭śa॒-tprāgapā॒guda̭gadha॒rāgityā̭ha di॒gbhya e॒vaina॒gṃ॒ sa-mbha̭ra॒tyatho॒ diśa̭ e॒vāsmā॒ ava̭ ru॒ndhe 'mba॒ ni ṣva॒retyā̭ha॒ kāmṷkā ena॒gg॒ striyo̭ bhavanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ ya-ttḙ so॒mādā᳚bhya॒-nnāma॒ jāgṛ॒vī- [jāgṛ॒vīti̭, ā॒hai॒ṣa vai] 18
-tyā̭hai॒ṣa vai soma̭sya somapī॒tho ya e॒vaṃ-ve~da॒ na sau॒myāmārti॒mārccha̭ti॒ ghnanti॒ vā e॒ta-thsomaṃ॒-ya~da̭bhiṣu॒ṇvantya॒gṃ॒ śūnapa̭ gṛhṇāti॒ trāya̭ta e॒vaina̭-mprā॒ṇā vā a॒gṃ॒śavaḥ̭ pa॒śava॒-ssomo॒ 'gṃ॒śū-npuna॒rapi̭ sṛjati prā॒ṇāne॒va pa॒śuṣṷ dadhāti॒ dvaudvā॒vapi̭ sṛjati॒ tasmā॒-ddvaudvau᳚ prā॒ṇāḥ || 19 ||
(yajṷṣā mimīta - enaṃ॒ - jāgṛ॒vīti॒ - catṷścatvārigṃśacca) (a. 4)
prā॒ṇo vā e॒ṣa yadṷpā॒gṃ॒śu ryadupā॒g॒śva̭grā॒ grahā̭ gṛ॒hyante᳚ prā॒ṇame॒vānu॒ pra ya̭ntyaru॒ṇo ha̭ smā॒-''haupa̭veśiḥ prātassava॒na e॒vāhaṃ-ya~॒jñagṃ sagg​ sthā̭payāmi॒ tena॒ tata॒-ssagg​sthi̭tena carā॒mītya॒ṣṭau kṛtvo-'gre॒-'bhiṣṷṇo-tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tra-mprā̭tassava॒na-mprā̭tassava॒name॒va tenā᳚ ''pno॒tyekā̭daśa॒ kṛtvo᳚ dvi॒tīya॒-mekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭu-ptraiṣṭṷbha॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒- [-mmāddhya̭ndinam, sava̭na॒-] 20
-sava̭na॒-mmāddhya̭ndiname॒va sava̭na॒-ntenā᳚-''pnoti॒ dvāda̭śa॒ kṛtva̭stṛ॒tīya॒-ndvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭ta-ntṛtīyasava॒na-ntṛ̭tīyasava॒name॒va tenā᳚ ''pnotye॒tāgṃ ha॒ vāva sa ya॒jñasya॒ sagg​sthi̭timuvā॒cā ska̭ndā॒yāska̭nna॒gṃ॒ hi ta-dya-dya॒jñasya॒ sagg​sthi̭tasya॒ skanda॒tyatho॒ khalvā̭hurgāya॒trī vāva prā̭tassava॒ne nāti॒vāda॒ ityana̭tivāduka ena॒-mbhrātṛ̭vyo bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ tasmā̭-da॒ṣṭāva̭ṣṭau॒ [-da॒ṣṭāva̭ṣṭau, kṛtvo̭] 21
kṛtvo̭-'bhi॒ṣutya̭-mbrahmavā॒dino̭ vadanti pa॒vitra̭vanto॒-'nye grahā̭ gṛ॒hyante॒ kimpa̭vitra upā॒gṃ॒śuriti॒ vākpa̭vitra॒ iti̭ brūyā-dvā॒caspata̭ye pavasva vāji॒nnityā̭ha vā॒caivaina̭-mpavayati॒ vṛṣṇo̭ a॒gṃ॒śubhyā॒mityā̭ha॒ vṛṣṇo॒ hyḙtāva॒gṃ॒śū yau soma̭sya॒ gabha̭stipūta॒ ityā̭ha॒ gabha̭stinā॒ hyḙna-mpa॒vaya̭ti de॒vo de॒vānā᳚-mpa॒vitra̭ma॒sītyā̭ha de॒vo hyḙṣa [hyḙṣaḥ, sa-nde॒vānā᳚-] 22
sa-nde॒vānā᳚-mpa॒vitraṃ॒-ye~ṣā᳚-mbhā॒go-'si॒ tebhya॒stvetyā̭ha॒ yeṣā॒g॒ hyḙṣa bhā॒gastebhya̭ ena-ṅgṛ॒hṇāti॒ svā-ṅkṛ̭to॒-'sītyā̭ha prā॒ṇame॒va svama̭kṛta॒ madhṷmatīrna॒ iṣa̭skṛ॒dhītyā̭ha॒ sarva̭me॒vāsmā̭ i॒dagg​ sva̭dayati॒ viśve᳚bhya-stvendri॒yebhyo̭ di॒vyebhyaḥ॒ pārthi̭vebhya॒ ityā̭ho॒bhaye᳚ṣve॒va dḙvamanu॒ṣyeṣṷ prā॒ṇā-nda̭dhāti॒ mana̭stvā॒- [mana̭stvā, a॒ṣṭvityā̭ha॒] 23
-'ṣṭvityā̭ha॒ mana̭ e॒vāśñṷta u॒rva̭ntari̭kṣa॒-manvi॒hītyā̭hā-ntarikṣadeva॒tyo̭ hi prā॒ṇa-ssvāhā᳚ tvā subhava॒-ssūryā॒yetyā̭ha prā॒ṇā vai svabha̭vaso de॒vāsteṣve॒va pa॒rokṣa̭-ñjuhoti de॒vebhya̭stvā marīci॒pebhya॒ ityā̭hā ''di॒tyasya॒ vai ra॒śmayo̭ de॒vā ma̭rīci॒pāsteṣā॒-nta-dbhā̭ga॒dheya॒-ntāne॒va tena̭ prīṇāti॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ var​ṣṷkaḥ pa॒rjanya̭- [pa॒rjanyaḥ̭, syā॒diti॒] 24
-ssyā॒diti॒ nīcā॒ hastḙna॒ ni mṛ̭jyā॒-dvṛṣṭi̭me॒va ni ya̭cchati॒ yadi̭ kā॒maye॒tāva̭r​ṣuka-ssyā॒dityṷttā॒nena॒ ni mṛ̭jyā॒-dvṛṣṭi̭me॒vo-dya̭cchati॒ yadya̭bhi॒carḙda॒mu-ñja॒hyatha̭ tvā hoṣyā॒mīti̭ brūyā॒dāhṷtime॒vaina̭-mpre॒phsan. ha̭nti॒ yadi̭ dū॒re syādā tami̭tostiṣṭhe-tprā॒ṇame॒vāsyā̭nu॒gatya̭ hanti॒ yadya̭bhi॒carḙda॒muṣya̭- [yadya̭bhi॒carḙda॒muṣya̭, tvā॒ prā॒ṇe] 25
-tvā prā॒ṇe sā̭dayā॒mīti̭ sādaye॒dasa̭nno॒ vai prā॒ṇaḥ prā॒ṇame॒vāsya̭ sādayati ṣa॒ḍbhira॒gṃ॒śubhiḥ̭ pavayati॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhi̭re॒vaina̭-mpavayati॒ triḥ pa̭vayati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhire॒vainaṃ̭-lo~॒kaiḥ pa̭vayati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmā᳚-thsa॒tyā-ttrayaḥ̭ paśū॒nāgṃ hastā̭dānā॒ iti॒ ya-ttrirṷpā॒gṃ॒ śugṃ hastḙna vigṛ॒hṇāti॒ tasmā॒-ttrayaḥ̭ paśū॒nāgṃ hastā̭dānāḥ॒ purṷṣo ha॒stī ma॒rkaṭaḥ̭ || 26 ||
(mādhya̭dinna - ma॒ṣṭāva̭ṣṭā - ve॒ṣa - mana̭stvā - pa॒rjanyo॒ - 'muṣya॒ - purṷṣo॒ - dve ca̭) (a. 5)
de॒vā vai ya-dya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā ṷpā॒gṃ॒śau ya॒jñagṃ sa॒gg॒sthāpya̭mapaśya॒-ntamṷpā॒gṃ॒śau sama̭sthāpaya॒-nte-'sṷrā॒ vajra̭mu॒dyatya̭ de॒vāna॒bhyā̭yanta॒ te de॒vā bibhya̭ta॒ indra॒mupā̭dhāva॒-ntānindro᳚-'ntaryā॒meṇā॒ntara̭dhatta॒ tada̭ntaryā॒masyā᳚ntaryāma॒tvaṃ-ya~da̭ntaryā॒mo gṛ॒hyate॒ bhrātṛ̭vyāne॒va ta-dyaja̭māno॒-'ntardha̭tte॒ 'ntastḙ [-'ntardha̭tte॒ 'ntaste᳚, da॒dhā॒mi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī] 27
dadhāmi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntaru॒-rva̭ntari̭kṣa॒-mityā̭hai॒bhire॒va lo॒kairyaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyāna॒ntardha̭tte॒ te de॒vā a̭manya॒ntendro॒ vā i॒dama̭bhū॒dya-dva॒yagg​ sma iti॒ te᳚-'bruva॒-nmagha̭va॒nnanṷ na॒ ā bha॒jeti̭ sa॒joṣā̭ de॒vairava̭raiḥ॒ parai॒ścetya̭bravī॒dye cai॒va de॒vāḥ pare॒ ye cāva̭re॒ tānu॒bhayā̭- [tānu॒bhayāṋ, a॒nvābha̭ja-thsa॒joṣā̭] 28
-na॒nvābha̭ja-thsa॒joṣā̭ de॒vairava̭raiḥ॒ parai॒ścetyā̭ha॒ ye cai॒va de॒vāḥ pare॒ ye cāva̭re॒ tānu॒bhayā̭-na॒nvābha̭ja-tyantaryā॒me ma̭ghava-nmādaya॒svetyā̭ha ya॒jñāde॒va yaja̭māna॒-nnāntare᳚tyupayā॒ma-gṛ̭hīto॒ 'sītyā̭hāpā॒nasya॒ dhṛtyai॒ yadu॒bhāva̭pavi॒trau gṛ॒hyeyā̭tā-mprā॒ṇama̭pā॒no-'nu॒ nyṛ̭cche-tpra॒māyṷka-ssyā-tpa॒vitra̭vānantaryā॒mo gṛ̭hyate [gṛ̭hyate, prā॒ṇā॒pā॒nayo॒-rvidhṛ̭tyai] 29
prāṇāpā॒nayo॒-rvidhṛ̭tyai prāṇāpā॒nau vā e॒tau yadṷpāg​śvantaryā॒mau vyā॒na ṷpāgṃśu॒ sava̭no॒ ya-ṅkā॒mayḙta pra॒māyṷka-ssyā॒dityasagg̭ spṛṣṭau॒ tasya̭ sādaye-dvyā॒nenai॒vāsya̭ prāṇāpā॒nau vi cchi̭natti tā॒ja-kpra mī̭yate॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ sarva॒māyṷriyā॒diti॒ sagg​ spṛ̭ṣṭau॒ tasya̭ sādaye-dvyā॒nenai॒vāsya̭ prāṇāpā॒nau sa-nta̭noti॒ sarva॒māyṷreti || 30 ||
(ta॒ - u॒bhayā᳚n - gṛhyate॒ - catṷścatvārigṃśacca) (a. 6)
vāgvā e॒ṣā yadai᳚ndravāya॒vo yadai᳚ndravāya॒vāgrā॒ grahā̭ gṛ॒hyante॒ vāca̭me॒vānu॒ pra ya̭nti vā॒yu-nde॒vā a̭bruva॒n-thsoma॒gṃ॒ rājā̭nagṃ hanā॒meti॒ so᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ mada̭grā e॒va vo॒ grahā̭ gṛhyāntā॒ iti॒ tasmā̭daindravāya॒vāgrā॒ grahā̭ gṛhyante॒ tama̭ghna॒n-thso̭-'pūya॒-tta-nde॒vā nopā̭dhṛṣṇuva॒-nte vā॒yuma̭bruva-nni॒ma-nnaḥ̭ svada॒ye- [-nni॒ma-nnaḥ̭ svadaya, iti॒ so᳚-'bravī॒-] 31
-ti॒ so᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai maddeva॒tyā᳚nye॒va vaḥ॒ pātrā᳚ṇyucyāntā॒ iti॒ tasmā᳚nnānādeva॒tyā̭ni॒ santi̭ vāya॒vyā᳚nyucyante॒ tame᳚bhyo vā॒yure॒vāsva̭daya॒-ttasmā॒dya-tpūya̭ti॒ ta-tpra̭vā॒te vi ṣa̭janti vā॒yur​hi tasya̭ pavayi॒tā sva̭dayi॒tā tasya̭ vi॒graha̭ṇa॒-nnāvi̭nda॒n-thsādi̭tirabravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇā॒ atha॒ mayā॒ vi gṛ̭hṇīddhva-mmaddeva॒tyā̭ e॒va va॒-ssomā᳚- [va॒-ssomāḥ᳚, sa॒nnā] 32
-ssa॒nnā a̭sa॒-nnityṷpayā॒magṛ̭hīto॒-'sī-tyā̭hā-ditideva॒tyā᳚stena॒ yāni॒ hi dā̭ru॒mayā̭ṇi॒ pātrā᳚ṇya॒syai tāni॒ yone॒-ssambhṷ̄tāni॒ yāni̭ mṛ॒nmayā̭ni sā॒kṣā-ttānya॒syai tasmā̭de॒vamā̭ha॒ vāgvai parā॒cya-vyā̭kṛtā-'vada॒-tte de॒vā indra̭mabruvanni॒mā-nno॒ vācaṃ॒-vyā~ku॒rviti॒ so᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ mahya̭-ñcai॒vaiṣa vā॒yavḙ ca sa॒ha gṛ̭hyātā॒ iti॒ tasmā̭daindravāya॒va-ssa॒ha gṛ̭hyate॒ tāmindro̭ maddhya॒to̭-'va॒kramya॒ vyāka̭ro॒-ttasmā̭di॒yaṃ-vyā~kṛ̭tā॒ vāgṷdyate॒ tasmā᳚-thsa॒kṛdindrā̭ya maddhya॒to gṛ̭hyate॒ dvirvā॒yave॒ dvau hi sa varā॒vavṛ̭ṇīta || 33 ||
(sva॒da॒ya॒ - somāḥ᳚ - sa॒hā - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 7)
mi॒tra-nde॒vā a̭bruva॒n-thsoma॒gṃ॒ rājā̭nagṃ hanā॒meti॒ so᳚-'bravī॒nnāhagṃ sarva̭sya॒ vā a॒ha-mmi॒trama॒smīti॒ tama̭bruva॒n॒. hanā̭mai॒veti॒ so᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ paya̭sai॒va me॒ somagg̭ śrīṇa॒nniti॒ tasmā᳚-nmaitrāvaru॒ṇa-mpaya̭sā śrīṇanti॒ tasmā᳚-tpa॒śavo-'pā᳚krāma-nmi॒tra-ssan krū॒rama̭ka॒riti̭ krū॒rami̭va॒ khalu॒ vā e॒ṣa [vā e॒ṣaḥ, ka॒ro॒ti॒ ya-ssomḙna॒] 34
ka̭roti॒ ya-ssomḙna॒ yaja̭te॒ tasmā᳚-tpa॒śavo-'pa̭ krāmanti॒ yanmai᳚trāvaru॒ṇa-mpaya̭sā śrī॒ṇāti̭ pa॒śubhi̭re॒va tanmi॒tragṃ sa̭ma॒rdhaya̭ti pa॒śubhi॒ryaja̭māna-mpu॒rā khalu॒ vāvaiva-mmi॒tro̭-'ve॒dapa॒ ma-tkrū॒ra-ñca॒kruṣaḥ̭ pa॒śavaḥ̭ kramiṣya॒ntīti॒ tasmā̭de॒vama̭vṛṇīta॒ varṷṇa-nde॒vā a̭bruva॒-ntvayā-'gṃ̭śa॒bhuvā॒ soma॒gṃ॒ rājā̭nagṃ hanā॒meti॒ so᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ mahya̭-ñcai॒- [mahya̭-ñca, e॒vaiṣa mi॒trāya̭] 35
-vaiṣa mi॒trāya̭ ca sa॒ha gṛ̭hyātā॒ iti॒ tasmā᳚nmaitrāvaru॒ṇa-ssa॒ha gṛ̭hyate॒ tasmā॒-drājñā॒ rājā̭namagṃśa॒bhuvā᳚ ghnanti॒ vaiśyḙna॒ vaiśyagṃ̭ śū॒dreṇa̭ śū॒dra-nna vā i॒da-ndivā॒ na nakta̭māsī॒davyā̭vṛtta॒-nte de॒vā mi॒trāvarṷṇāvabruvanni॒da-nno॒ vivā̭sayata॒miti॒ tāva̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahā॒ eka̭ e॒vā-''va-tpūrvo॒ graho̭ gṛhyātā॒ iti॒ tasmā̭daindravāya॒vaḥ pūrvo̭ maitrāvaru॒ṇā-dgṛ̭hyate prāṇāpā॒nau hyḙtau yadṷpāg​-śvantaryā॒mau mi॒tro-'ha॒raja̭naya॒-dvarṷṇo॒ rātri॒-ntato॒ vā i॒daṃ-vyau~᳚ccha॒dya-nmai᳚trāvaru॒ṇo gṛ॒hyate॒ vyṷṣṭyai || 36 ||
(e॒ṣa - cai᳚ - ndravāya॒vo - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)
ya॒jñasya॒ śiro᳚-'cchidyata॒ te de॒vā a॒śvinā̭vabruva-nbhi॒ṣajau॒ vai stha̭ i॒daṃ-ya~॒jñasya॒ śiraḥ॒ prati̭ dhatta॒miti॒ tāva̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahai॒ graha̭ e॒va nā॒vatrāpi̭ gṛhyatā॒miti॒ tābhyā̭-me॒tamā᳚śvi॒na-ma̭gṛhṇa॒-ntato॒ vai tau ya॒jñasya॒ śiraḥ॒ pratya̭dhattāṃ॒-ya~dā᳚śvi॒no gṛ॒hyatḙ ya॒jñasya॒ niṣkṛ̭tyai॒ tau de॒vā a̭bruva॒nnapṷ̄tau॒ vā i॒mau ma̭nuṣyaca॒rau [ ] 37
bhi॒ṣajā॒viti॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇena̭ bheṣa॒ja-nna kā॒rya̭mapṷ̄to॒ hye᳚(1॒)ṣo̭ 'me॒ddhyo yo bhi॒ṣaktau ba̭hiṣpavamā॒nena̭ pavayi॒tvā tābhyā̭-me॒tamā᳚śvi॒na-ma̭gṛhṇa॒-ntasmā᳚-dbahiṣpavamā॒ne stu॒ta ā᳚śvi॒no gṛ̭hyate॒ tasmā̭de॒vaṃ-vi~॒duṣā̭ bahiṣpavamā॒na ṷpa॒sadyaḥ̭ pa॒vitraṃ॒-vai~ ba̭hiṣpavamā॒na ā॒tmāna̭me॒va pa̭vayate॒ tayo᳚-'stre॒dhā bhaiṣa̭jyaṃ॒-vi~ nya̭dadhura॒gnau tṛtī̭yama॒phsu tṛtī̭ya-mbrāhma॒ṇe tṛtī̭ya॒-ntasmā̭dudapā॒tra- [tṛtī̭ya॒-ntasmā̭dudapā॒tram, u॒pa॒ni॒dhāya̭] 38
-mṷpani॒dhāya̭ brāhma॒ṇa-nda̭kṣiṇa॒to ni॒ṣādya̭ bheṣa॒ja-ṅkṷryā॒-dyāva̭de॒va bhḙṣa॒ja-ntena̭ karoti sa॒mardhṷkamasya kṛ॒ta-mbha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmā᳚-thsa॒tyādeka̭pātrā dvideva॒tyā̭ gṛ॒hyante᳚ dvi॒pātrā̭ hūyanta॒ iti॒ yadeka̭pātrā gṛ॒hyante॒ tasmā॒deko᳚-'ntara॒taḥ prā॒ṇo dvi॒pātrā̭ hūyante॒ tasmā॒-ddvaudvaṷ ba॒hiṣṭā᳚-tprā॒ṇāḥ prā॒ṇā vā e॒te ya-ddvi̭deva॒tyāḥ᳚ pa॒śava॒ iḍā॒ yadiḍā॒-mpūrvā᳚-ndvideva॒tye᳚bhya upa॒hvayḙta [ ] 39
pa॒śubhiḥ̭ prā॒ṇāna॒ntarda̭dhīta pra॒māyṷka-ssyā-ddvideva॒tyā᳚-nbhakṣayi॒tveḍā॒mupa̭ hvayate prā॒ṇāne॒vā-''tma-ndhi॒tvā pa॒śūnupa̭ hvayate॒ vāgvā ai᳚ndravāya॒vaścakṣṷ-rmaitrāvaru॒ṇa-śśrotra̭māśvi॒naḥ pu॒rastā̭daindravāya॒va-mbha̭kṣayati॒ tasmā᳚-tpu॒rastā᳚-dvā॒cā va̭dati pu॒rastā᳚nmaitrāvaru॒ṇa-ntasmā᳚-tpu॒rastā॒ccakṣṷṣā paśyati sa॒rvataḥ̭ pari॒hāra̭māśvi॒na-ntasmā᳚-thsa॒rvata॒-śśrotrḙṇa śṛṇoti prā॒ṇā vā e॒te ya-ddvi̭deva॒tyā̭ [ya-ddvi̭deva॒tyāḥ᳚, ari̭ktāni॒] 40
ari̭ktāni॒ pātrā̭ṇi sādayati॒ tasmā॒dari̭ktā antara॒taḥ prā॒ṇā yataḥ॒ khalu॒ vai ya॒jñasya॒ vita̭tasya॒ na kri॒yate॒ tadanṷ ya॒jñagṃ rakṣā॒g॒syava̭ caranti॒ yadari̭ktāni॒ pātrā̭ṇi sā॒daya̭ti kri॒yamā̭ṇame॒va ta-dya॒jñasya̭ śaye॒ rakṣa̭sā॒ -mana̭nvavacārāya॒ dakṣi̭ṇasya havi॒rdhāna॒syotta̭rasyāṃ-va~rta॒nyāgṃ sā̭dayati vā॒cyḙva vāca̭-ndadhā॒tyā tṛ̭tīyasava॒nā-tpari̭ śere ya॒jñasya॒ santa̭tyai || 41 ||
(ma॒nu॒ṣya॒ca॒rā - vṷdapā॒tra - mṷpa॒hvayḙta - dvideva॒tyāḥ᳚ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 9)
bṛha॒spati̭rde॒vānā᳚-mpu॒rohi̭ta॒ āsī॒-cchaṇḍā॒markā॒-vasṷrāṇā॒-mbrahma̭ṇ vanto de॒vā āsa॒-nbrahma̭ṇ va॒nto-'sṷrā॒ste᳚(1॒) 'nyo᳚-'nya-nnāśa̭knuva-nna॒bhibha̭vitu॒-nte de॒vā-śśaṇḍā॒markā॒-vupā̭mantrayanta॒ tā va̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahai॒ grahā̭ve॒va nā॒vatrāpi̭ gṛhyetā॒miti॒ tābhyā̭me॒tau śu॒krāma॒nthinā̭-vagṛhṇa॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ śu॒krāma॒nthinaṷ gṛ॒hyete॒ bha̭vatyā॒tmanā॒ parā᳚- [parā᳚, a॒sya॒ bhrātṛ̭vyo] 42
-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati॒ tau de॒vā a̭pa॒nudyā॒-''tmana॒ indrā̭yājuhavu॒-rapa̭nuttau॒ śaṇḍā॒markaṷ sa॒hāmuneti̭ brūyā॒dya-ndvi॒ṣyādyame॒va dveṣṭi॒ tenai̭nau sa॒hāpa̭ nudate॒ sa pra̭tha॒ma-ssaṅkṛ̭ti-rvi॒śvaka॒rmetye॒vainā̭-vā॒tmana॒ indrā̭yā-juhavu॒rindro॒ hyḙtāni̭ rū॒pāṇi॒ kari̭kra॒daca̭rada॒sau vā ā̭di॒tya-śśu॒kraśca॒ndramā̭ ma॒nthya̭pi॒-gṛhya॒ prāñcau॒ ni- [prāñcau॒ niḥ, krā॒ma॒ta॒-stasmā॒-] 43
-ṣkrā̭mata॒-stasmā॒-tprāñcau॒ yantau॒ na pa̭śyanti pra॒tyañcā̭vā॒vṛtya̭ juhuta॒stasmā᳚-tpra॒tyañcau॒ yantaṷ paśyanti॒ cakṣṷṣī॒ vā e॒te ya॒jñasya॒ yacchu॒krāma॒nthinau॒ nāsi̭kottarave॒dira॒bhitaḥ̭ pari॒kramya̭ juhuta॒stasmā̭da॒bhito॒ nāsi̭kā॒-ñcakṣṷṣī॒ tasmā॒nnāsi̭kayā॒ cakṣṷṣī॒ vidhṛ̭te sa॒rvataḥ॒ pari̭ krāmato॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai de॒vā vai yāḥ prācī॒rāhṷtī॒rajṷhavu॒rye pu॒rastā॒dasṷrā॒ āsa॒-ntāg​stābhiḥ॒ prā- [āsa॒-ntāg​stābhiḥ॒ pra, a॒nu॒da॒nta॒ yāḥ] 44
-ṇṷdanta॒ yāḥ pra॒tīcī॒rye pa॒ścādasṷrā॒ āsa॒-ntāg​stābhi॒rapā̭nudanta॒ prācī̭ra॒nyā āhṷtayo hū॒yante᳚ pra॒tyañcaṷ śu॒krāma॒nthinaṷ pa॒ścāccai॒va pu॒rastā᳚cca॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒-npra ṇṷdate॒ tasmā॒-tparā̭cīḥ pra॒jāḥ pra vī̭yante pra॒tīcī᳚rjāyante śu॒krāma॒nthinau॒ vā anṷ pra॒jāḥ pra jā̭yante॒-'ttrīścā॒dyā᳚śca su॒vīrāḥ᳚ pra॒jāḥ pra̭ja॒naya॒-nparī̭hi śu॒kra-śśu॒kraśo̭ciṣā [śu॒kra-śśu॒kraśo̭ciṣā, su॒pra॒jāḥ pra॒jāḥ] 45
supra॒jāḥ pra॒jāḥ pra̭ja॒naya॒-nparī̭hi ma॒nthī ma॒nthiśo̭ci॒ṣetyā̭hai॒tā vai su॒vīrā॒ yā a॒ttrīre॒tā-ssṷpra॒jā yā ā॒dyā̭ ya e॒vaṃ-ve~dā॒trya̭sya pra॒jā jā̭yate॒ nā-''dyā᳚ pra॒jāpa̭te॒rakṣya̭śvaya॒-tta-tparā̭-''pata॒-tta-dvika̭ṅkata॒-mprāvi̭śa॒-tta-dvika̭ṅkate॒ nāra̭mata॒ ta-dyava॒-mprāvi̭śa॒-tta-dyavḙ-'ramata॒ ta-dyava̭sya- [ta-dyava̭sya, ya॒va॒tvaṃ-ya~-dvaika̭ṅkata-] 46
yava॒tvaṃ-ya~-dvaika̭ṅkata-mmanthipā॒tra-mbhava̭ti॒ saktṷbhi-śśrī॒ṇāti̭ pra॒jāpa̭tere॒va taccakṣu॒-ssa-mbha̭rati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmā᳚-thsa॒tyānma̭nthipā॒tragṃ sado॒ nāśñṷta॒ ityā᳚rtapā॒tragṃ hīti̭ brūyā॒-dyada̭śñuvī॒tāndho᳚-'ddhva॒ryu-ssyā॒dārti॒mārcche॒-ttasmā॒nnāśñṷte || 47 ||
(ā॒tmanā॒ parā॒ - ni - ṣpra - śu॒kraśo̭ciṣā॒ - yava̭sya - sa॒ptatrigṃ̭śacca) (a. 10)
de॒vā vai ya-dya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā ā᳚graya॒ṇāgrā॒-ngrahā̭napaśya॒-ntāna̭gṛhṇata॒ tato॒ vai te-'gra॒-mparyā̭ya॒n॒. yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ āgraya॒ṇāgrā॒ grahā̭ gṛ॒hyante-'gra̭me॒va sa̭mā॒nānā॒-mparyḙti ru॒gṇava̭tya॒rcā bhrātṛ̭vyavato gṛhṇīyā॒-dbhrātṛ̭vyasyai॒va ru॒ktvā-'gragṃ̭ samā॒nānā॒-mparyḙti॒ ye dḙvā di॒vyekā̭daśa॒ sthetyā̭hai॒- [sthetyā̭ha, e॒tāva̭tī॒rvai] 48
-tāva̭tī॒rvai de॒vatā॒stābhya̭ e॒vaina॒gṃ॒ sarvā᳚bhyo gṛhṇātye॒ṣa te॒ yoni॒ rviśve᳚bhyastvā de॒vebhya॒ ityā̭ha vaiśvade॒vo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ vāgvai de॒vebhyo-'pā᳚krāma-dya॒jñāyāti̭ṣṭhamānā॒ te de॒vā vā॒cyapa̭krāntāyā-ntū॒ṣṇī-ṅgrahā̭nagṛhṇata॒ sāma̭nyata॒ vāga॒ntarya̭nti॒ vai meti॒ sā-''gra̭ya॒ṇa-mpratyāga̭ccha॒-ttadā᳚graya॒ṇasyā᳚-''grayaṇa॒tva- [-''grayaṇa॒tvam, tasmā̭dāgraya॒ṇe] 49
-ntasmā̭dāgraya॒ṇe vāgvi sṛ̭jyate॒ ya-ttū॒ṣṇī-mpūrve॒ grahā̭ gṛ॒hyante॒ yathā᳚thsā॒rīya̭ti ma॒ ākha॒ iya̭ti॒ nāpa̭ rāthsyā॒-mītyṷpāvasṛ॒jatye॒vame॒va tada̭ddhva॒ryurā᳚graya॒ṇa-ṅgṛ̭hī॒tvā ya॒jñamā॒rabhya॒ vācaṃ॒-vi~ sṛ̭jate॒ trir​hi-ṅka̭rotyudgā॒tṝ-ne॒va ta-dvṛ̭ṇīte pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇo yadā᳚graya॒ṇa-ṅgṛ̭hī॒tvā hi̭-ṅka॒roti̭ pra॒jāpa̭tire॒va [ ] 50
ta-tpra॒jā a॒bhi ji̭ghrati॒ tasmā᳚-dva॒thsa-ñjā॒ta-ṅgaura॒bhi ji̭ghratyā॒tmā vā e॒ṣa ya॒jñasya॒ yadā᳚graya॒ṇa-ssava̭nesavane॒-'bhi gṛ̭hṇātyā॒tmanne॒va ya॒jñagṃ sa-nta̭notyu॒pari̭ṣṭā॒dā na̭yati॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhātya॒dhastā॒dupa̭ gṛhṇāti॒ pra ja̭nayatye॒va tadbra̭hmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmā᳚-thsa॒tyā-dgā̭ya॒trī kani̭ṣṭhā॒ chanda̭sāgṃ sa॒tī sarvā̭ṇi॒ sava̭nāni vaha॒tītye॒ṣa vai gā̭yatri॒yai va॒thso yadā᳚graya॒ṇastame॒va tada̭bhini॒varta॒gṃ॒ sarvā̭ṇi॒ sava̭nāni vahati॒ tasmā᳚-dva॒thsama॒pākṛ̭ta॒-ṅgaura॒bhi ni va̭rtate || 51 ||
(ā॒hā॒-'' - gra॒ya॒ṇa॒tvaṃ - pra॒jāpa̭tire॒ve - ti̭ - vigṃśa॒tiśca̭) (a. 11)
(ya॒jñena॒ tā ṷpa॒yaḍbhi̭ - rde॒vā vai ya॒jñamāgnī᳚dhre - brahmavā॒dina॒-ssa tvai - de॒vasya॒ grāvā̭ṇaṃ - prā॒ṇo vā ṷpā॒g॒śva̭grā - de॒vā vā ṷpā॒gṃ॒śau - vāgvai - mi॒traṃ - ~ya॒jñasya॒ - bṛha॒spati̭ - rde॒vā vā ā᳚graya॒ṇāgrā॒ - nekā̭daśa)
(ya॒jñena̭ - lo॒ke pa̭śu॒mān-thsyā॒th - sava̭na॒-mmādhya̭ndinaṃ॒ - ~vāgvā - ari̭ktāni॒ - ta-tpra॒jā - eka̭pañcā॒śat)
(ya॒jñena॒, ni va̭rtate)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||