📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
4.2 - ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମୋସ୍ଯଭିମାତିହା - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତା ପାଠଃ
4.2 - Vishnoh Kramosyabhimatiha - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Oriya
କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥକାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵୀତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଦେଵଯଜନଗ୍ରହାଭିଧାନଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ କ୍ରମୋ᳚-ଽସ୍ଯଭିମାତି॒ହା ଗା॑ଯ॒ତ୍ର-ଞ୍ଛନ୍ଦ॒ ଆ ରୋ॑ହ ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॒ ଵିକ୍ର॑ମସ୍ଵ॒ ନିର୍ଭ॑କ୍ତ॒-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ କ୍ରମୋ᳚-ଽସ୍ଯଭିଶସ୍ତି॒ହା ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॒ ଆ ରୋ॑ହା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମନୁ॒ ଵିକ୍ର॑ମସ୍ଵ॒ ନିର୍ଭ॑କ୍ତ॒-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ କ୍ରମୋ᳚-ଽସ୍ଯରାତୀଯ॒ତୋ ହ॒ନ୍ତା ଜାଗ॑ତ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॒ ଆ ରୋ॑ହ॒ ଦିଵ॒ମନୁ॒ ଵିକ୍ର॑ମସ୍ଵ॒ ନିର୍ଭ॑କ୍ତ॒-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ [ଵିଷ୍ଣୋଃ᳚, କ୍ରମୋ॑-ଽସି ଶତ୍ରୂଯ॒ତୋ] 1
କ୍ରମୋ॑-ଽସି ଶତ୍ରୂଯ॒ତୋ ହ॒ନ୍ତା-ଽନୁ॑ଷ୍ଟୁଭ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॒ ଆ ରୋ॑ହ॒ ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ଵିକ୍ର॑ମସ୍ଵ॒ ନିର୍ଭ॑କ୍ତ॒-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥ ଅକ୍ର॑ନ୍ଦଦ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ତ॒ନଯ॑ନ୍ନିଵ॒ ଦ୍ଯୌଃ, କ୍ଷାମା॒ ରେରି॑ହ-ଦ୍ଵୀ॒ରୁଧଃ॑ ସମ॒ଞ୍ଜନ୍ନ୍ । ସ॒ଦ୍ଯୋ ଜ॑ଜ୍ଞା॒ନୋ ଵି ହୀମି॒ଦ୍ଧୋ ଅଖ୍ଯ॒ଦା ରୋଦ॑ସୀ ଭା॒ନୁନା॑ ଭାତ୍ଯ॒ନ୍ତଃ ॥ ଅଗ୍ନେ᳚-ଽଭ୍ଯାଵର୍ତିନ୍ନ॒ଭି ନ॒ ଆ ଵ॑ର୍ତ॒ସ୍ଵା-ଽଽଯୁ॑ଷା॒ ଵର୍ଚ॑ସା ସ॒ନ୍ଯା ମେ॒ଧଯା᳚ ପ୍ର॒ଜଯା॒ ଧନେ॑ନ ॥ ଅଗ୍ନେ॑ [ଅଗ୍ନେ᳚, ଅ॒ଙ୍ଗି॒ର॒-ଶ୍ଶ॒ତ-ନ୍ତେ॑] 2
ଅଙ୍ଗିର-ଶ୍ଶ॒ତ-ନ୍ତେ॑ ସନ୍ତ୍ଵା॒ଵୃତଃ॑ ସ॒ହସ୍ର॑-ନ୍ତ ଉପା॒ଵୃତଃ॑ । ତାସା॒-ମ୍ପୋଷ॑ସ୍ଯ॒ ପୋଷେ॑ଣ॒ ପୁନ॑ର୍ନୋ ନ॒ଷ୍ଟମା କୃ॑ଧି॒ ପୁନ॑ର୍ନୋ ର॒ଯିମା କୃ॑ଧି ॥ ପୁନ॑ରୂ॒ର୍ଜା ନିଵ॑ର୍ତସ୍ଵ॒ ପୁନ॑ରଗ୍ନ ଇ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷା । ପୁନ॑ର୍ନଃ ପାହି ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ॥ ସ॒ହ ର॒ଯ୍ଯା ନି ଵ॑ର୍ତ॒ସ୍ଵାଗ୍ନେ॒ ପିନ୍ଵ॑ସ୍ଵ॒ ଧାର॑ଯା । ଵି॒ଶ୍ଵଫ୍ସ୍ନି॑ଯା ଵି॒ଶ୍ଵ ତ॒ସ୍ପରି॑ ॥ ଉଦୁ॑ତ୍ତ॒ମଂ-ଵଁ॑ରୁଣ॒ ପାଶ॑ ମ॒ସ୍ମଦଵା॑-ଽଧ॒ମଂ- [-ଽଧ॒ମମ୍, ଵି ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ମଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ର॑ଥାଯ ।] 3
-ଁଵି ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ମଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ର॑ଥାଯ । ଅଥା॑ ଵ॒ଯମା॑ଦିତ୍ଯ ଵ୍ର॒ତେ ତଵାନା॑ଗସୋ॒ ଅଦି॑ତଯେ ସ୍ଯାମ ॥ ଆ ତ୍ଵା॑-ଽହାର୍​ଷ-ମ॒ନ୍ତର॑ଭୂର୍ଧ୍ରୁ॒ଵସ୍ତି॒ଷ୍ଠା ଽଵି॑ଚାଚଲିଃ । ଵିଶ॑ସ୍ତ୍ଵା॒ ସର୍ଵା॑ ଵାଞ୍ଛନ୍ତ୍ଵ॒ସ୍ମି-ନ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମଧି॑ ଶ୍ରଯ ॥ଅଗ୍ନେ॑ ବୃ॒ହନ୍ନୁ॒ଷସା॑ମୂ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ଅ॑ସ୍ଥାନ୍ନିର୍ଜଗ୍ମି॒ଵାନ୍-ତମ॑ସୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॒ଷା-ଽଽଗା᳚ତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଭା॒ନୁନା॒ ରୁଶ॑ତା॒ ସ୍ଵଙ୍ଗ॒ ଆ ଜା॒ତୋ ଵିଶ୍ଵା॒ ସଦ୍ମା᳚ନ୍ଯପ୍ରାଃ ॥ ସୀଦ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ମା॒ତୁର॒ସ୍ଯା [ସୀଦ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ମା॒ତୁର॒ସ୍ଯାଃ᳚, ଉ॒ପସ୍ଥେ॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ଯଗ୍ନେ] 4
ଉ॒ପସ୍ଥେ॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ଯଗ୍ନେ ଵ॒ଯୁନା॑ନି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ । ମୈନା॑ମ॒ର୍ଚିଷା॒ ମା ତପ॑ସା॒-ଽଭି ଶୂ॑ଶୁଚୋ॒-ଽନ୍ତର॑ସ୍ଯାଗ୍ଂ ଶୁ॒କ୍ରଜ୍ଯୋ॑ତି॒ର୍ଵି ଭା॑ହି ॥ ଅ॒ନ୍ତର॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଚା ତ୍ଵମୁ॒ଖାଯୈ॒ ସଦ॑ନେ॒ ସ୍ଵେ । ତସ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ହର॑ସା॒ ତପ॒ଞ୍ଜାତ॑ଵେଦ-ଶ୍ଶି॒ଵୋ ଭ॑ଵ ॥ ଶି॒ଵୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ମହ୍ଯ॑ମ॒ଗ୍ନେ-ଽଥୋ॑ ସୀଦ ଶି॒ଵସ୍ତ୍ଵମ୍ । ଶି॒ଵାଃ କୃ॒ତ୍ଵା ଦିଶ॒-ସ୍ସର୍ଵା॒-ସ୍ସ୍ଵାଂ-ଯୋଁନି॑ମି॒ହା-ଽଽ ସ॑ଦଃ ॥ ହ॒ଗ୍ଂ॒ସ-ଶ୍ଶୁ॑ଚି॒ଷ ଦ୍ଵସୁ॑ରନ୍ତରିକ୍ଷ॒-ସଦ୍ଧୋତା॑ ଵେଦି॒ଷଦତି॑ଥି ର୍ଦୁରୋଣ॒ସତ୍ । ନୃ॒ଷଦ୍ଵ॑ର॒ସ-ଦୃ॑ତ॒ସ-ଦ୍ଵ୍ଯୋ॑ମ॒ସ-ଦ॒ବ୍ଜା ଗୋ॒ଜା ଋ॑ତ॒ଜା ଅ॑ଦ୍ରି॒ଜା ଋ॒ତ-ମ୍ବୃ॒ହତ୍ ॥ 5 ॥
(ଦିଵ॒ମନୁ॒ ଵି କ୍ର॑ମସ୍ଵ॒ ନିର୍ଭ॑କ୍ତ॒-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋ॒ - ର୍ଧନେ॒ନାଗ୍ନେ॑ - ଽଧ॒ମ - ମ॒ସ୍ଯାଃ - ଶୁ॑ଚି॒ଷଥ୍ - ଷୋଡ॑ଶ ଚ) (ଅ. 1)
ଦି॒ଵସ୍ପରି॑ ପ୍ରଥ॒ମ-ଞ୍ଜ॑ଜ୍ଞେ ଅ॒ଗ୍ନିର॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॒-ମ୍ପରି॑ ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ । ତୃ॒ତୀଯ॑ମ॒ଫ୍ସୁ ନୃ॒ମଣା॒ ଅଜ॑ସ୍ର॒ମିନ୍ଧା॑ନ ଏନ-ଞ୍ଜରତେ ସ୍ଵା॒ଧୀଃ ॥ ଵି॒ଦ୍ମା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ତ୍ରେ॒ଧା ତ୍ର॒ଯାଣି॑ ଵି॒ଦ୍ମା ତେ॒ ସଦ୍ମ॒ ଵିଭୃ॑ତ-ମ୍ପୁରୁ॒ତ୍ରା । ଵି॒ଦ୍ମା ତେ॒ ନାମ॑ ପର॒ମ-ଙ୍ଗୁହା॒ ଯଦ୍ଵି॒ଦ୍ମା ତମୁଥ୍ସଂ॒-ଯଁତ॑ ଆଜ॒ଗନ୍ଥ॑ ॥ ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରେ ତ୍ଵା॑ ନୃ॒ମଣା॑ ଅ॒ଫ୍ସ୍ଵ॑ନ୍ତର୍ନୃ॒ଚକ୍ଷା॑ ଈଧେ ଦି॒ଵୋ ଅ॑ଗ୍ନ॒ ଊଧନ୍ନ୍॑ । ତୃ॒ତୀଯେ᳚ ତ୍ଵା॒ [ତୃ॒ତୀଯେ᳚ ତ୍ଵା, ରଜ॑ସି ତସ୍ଥି॒ଵାଗ୍ଂ ସ॑ମୃ॒ତସ୍ଯ॒] 6
ରଜ॑ସି ତସ୍ଥି॒ଵାଗ୍ଂ ସ॑ମୃ॒ତସ୍ଯ॒ ଯୋନୌ॑ ମହି॒ଷା ଅ॑ହିନ୍ଵନ୍ନ୍ ॥ ଅକ୍ର॑ନ୍ଦଦ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ତ॒ନଯ॑ନ୍ନିଵ॒ ଦ୍ଯୌଃ, କ୍ଷାମା॒ ରେରି॑ହ-ଦ୍ଵୀ॒ରୁଧଃ॑ ସମ॒ଞ୍ଜନ୍ନ୍ । ସ॒ଦ୍ଯୋ ଜ॑ଜ୍ଞା॒ନୋ ଵି ହୀମି॒ଦ୍ଧୋ ଅଖ୍ଯ॒ଦା ରୋଦ॑ସୀ ଭା॒ନୁନା॑ ଭାତ୍ଯ॒ନ୍ତଃ ॥ ଉ॒ଶି-କ୍ପା॑ଵ॒କୋ ଅ॑ର॒ତି-ସ୍ସୁ॑ମେ॒ଧା ମର୍ତେ᳚ଷ୍ଵ॒ଗ୍ନିର॒ମୃତୋ॒ ନିଧା॑ଯି । ଇଯ॑ର୍ତି ଧୂ॒ମମ॑ରୁ॒ଷ-ମ୍ଭରି॑ଭ୍ର॒ଦୁଚ୍ଛୁ॒କ୍ରେଣ॑ ଶୋ॒ଚିଷା॒ ଦ୍ଯାମିନ॑କ୍ଷତ୍ ॥ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ କେ॒ତୁର୍ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ॒ ଗର୍ଭ॒ ଆ [ ] 7
ରୋଦ॑ସୀ ଅପୃଣା॒ଜ୍ଜାଯ॑ମାନଃ । ଵୀ॒ଡୁ-ଞ୍ଚି॒ଦଦ୍ରି॑ମଭିନ-ତ୍ପରା॒ଯନ୍ ଜନା॒ ଯଦ॒ଗ୍ନିମଯ॑ଜନ୍ତ॒ ପଞ୍ଚ॑ ॥ ଶ୍ରୀ॒ଣାମୁ॑ଦା॒ରୋ ଧ॒ରୁଣୋ॑ ରଯୀ॒ଣା-ମ୍ମ॑ନୀ॒ଷାଣା॒-ମ୍ପ୍ରାର୍ପ॑ଣ॒-ସ୍ସୋମ॑ଗୋପାଃ । ଵସୋ᳚-ସ୍ସୂ॒ନୁ-ସ୍ସହ॑ସୋ ଅ॒ଫ୍ସୁ ରାଜା॒ ଵି ଭା॒ତ୍ଯଗ୍ର॑ ଉ॒ଷସା॑ମିଧା॒ନଃ ॥ ଯସ୍ତେ॑ ଅ॒ଦ୍ଯ କୃ॒ଣଵ॑-ଦ୍ଭଦ୍ରଶୋଚେ-ଽପୂ॒ପ-ନ୍ଦେ॑ଵ ଘୃ॒ତଵ॑ନ୍ତମଗ୍ନେ । ପ୍ରତ-ନ୍ନ॑ଯ ପ୍ରତ॒ରାଂ-ଵଁସ୍ଯୋ॒ ଅଚ୍ଛା॒ଭି ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନ-ନ୍ଦେ॒ଵଭ॑କ୍ତଂ-ଯଁଵିଷ୍ଠ ॥ ଆ [ ] 8
ତ-ମ୍ଭ॑ଜ ସୌଶ୍ରଵ॒ସେଷ୍ଵ॑ଗ୍ନ ଉ॒କ୍ଥ-ଉ॑କ୍ଥ॒ ଆ ଭ॑ଜ ଶ॒ସ୍ଯମା॑ନେ । ପ୍ରି॒ଯ-ସ୍ସୂର୍ଯେ᳚ ପ୍ରି॒ଯୋ ଅ॒ଗ୍ନା ଭ॑ଵା॒ତ୍ଯୁଜ୍ଜା॒ତେନ॑ ଭି॒ନଦ॒ଦୁଜ୍ଜନି॑ତ୍ଵୈଃ ॥ ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ॒ ଯଜ॑ମାନା॒ ଅନୁ॒ ଦ୍ଯୂନ୍. ଵିଶ୍ଵା॒ ଵସୂ॑ନି ଦଧିରେ॒ ଵାର୍ଯା॑ଣି । ତ୍ଵଯା॑ ସ॒ହ ଦ୍ରଵି॑ଣମି॒ଚ୍ଛମା॑ନା ଵ୍ର॒ଜ-ଙ୍ଗୋମ॑ନ୍ତମୁ॒ଶିଜୋ॒ ଵି ଵ॑ଵ୍ରୁଃ ॥ ଦୃ॒ଶା॒ନୋ ରୁ॒କ୍ମ ଉ॒ର୍ଵ୍ଯା ଵ୍ଯ॑ଦ୍ଯୌ-ଦ୍ଦୁ॒ର୍ମର୍​ଷ॒ମାଯୁଃ॑ ଶ୍ରି॒ଯେ ରୁ॑ଚା॒ନଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର॒ମୃତୋ॑ ଅଭଵ॒-ଦ୍ଵଯୋ॑ଭି॒ର୍ଯଦେ॑- -ନ॒-ନ୍ଦ୍ଯୌରଜ॑ନଯ-ଥ୍ସୁ॒ରେତାଃ᳚ ॥ 9 ॥
(ତୃତିଯେ᳚ ତ୍ଵା॒ - ଗର୍ଭ॒ ଆ - ଯ॑ଵି॒ଷ୍ଠା-ଽଽ - ଯ - ଚ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 2)
ଅନ୍ନ॑ପ॒ତେ-ଽନ୍ନ॑ସ୍ଯ ନୋ ଦେହ୍ଯନମୀ॒ଵସ୍ଯ॑ ଶୁ॒ଷ୍ମିଣଃ॑ । ପ୍ର ପ୍ର॑ଦା॒ତାର॑-ନ୍ତାରିଷ॒ ଊର୍ଜ॑-ନ୍ନୋ ଧେହି ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ ଉଦୁ॑ ତ୍ଵା॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଅଗ୍ନେ॒ ଭର॑ନ୍ତୁ॒ ଚିତ୍ତି॑ଭିଃ । ସ ନୋ॑ ଭଵ ଶି॒ଵତ॑ମ-ସ୍ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କୋ ଵି॒ଭାଵ॑ସୁଃ ॥ ପ୍ରେଦ॑ଗ୍ନେ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମାନ୍. ଯାହି ଶି॒ଵେଭି॑ର॒ର୍ଚି॑ଭି॒ସ୍ତ୍ଵମ୍ । ବୃ॒ହଦ୍ଭି॑-ର୍ଭା॒ନୁଭି॒-ର୍ଭାସ॒-ନ୍ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀ ସ୍ତ॒ନୁଵା᳚ ପ୍ର॒ଜାଃ ॥ ସ॒ମିଧା॒-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁ॑ଵସ୍ଯତ ଘୃ॒ତୈର୍ବୋ॑ଧଯ॒ତାତି॑ଥିମ୍ । ଆ- [ଆ, ଅ॒ସ୍ମି॒ନ୍॒. ହ॒ଵ୍ଯା ଜୁ॑ହୋତନ ।] 10
-ଽସ୍ମି॑ନ୍. ହ॒ଵ୍ଯା ଜୁ॑ହୋତନ ॥ ପ୍ରପ୍ରା॒ଯମ॒ଗ୍ନିର୍ଭ॑ର॒ତସ୍ଯ॑ ଶୃଣ୍ଵେ॒ ଵି ଯ-ଥ୍ସୂର୍ଯୋ॒ ନ ରୋଚ॑ତେ ବୃ॒ହଦ୍ଭାଃ । ଅ॒ଭି ଯଃ ପୂ॒ରୁ-ମ୍ପୃତ॑ନାସୁ ତ॒ସ୍ଥୌ ଦୀ॒ଦାଯ॒ ଦୈଵ୍ଯୋ॒ ଅତି॑ଥି-ଶ୍ଶି॒ଵୋ ନଃ॑ ॥ ଆପୋ॑ ଦେଵୀଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣୀତ॒ ଭସ୍ମୈ॒ତ-ଥ୍ସ୍ଯୋ॒ନେ କୃ॑ଣୁଦ୍ଧ୍ଵଗ୍ଂ ସୁର॒ଭାଵୁ॑ ଲୋ॒କେ । ତସ୍ମୈ॑ ନମନ୍ତା॒-ଞ୍ଜନ॑ଯ-ସ୍ସୁ॒ପତ୍ନୀ᳚ର୍ମା॒ତେଵ॑ ପୁ॒ତ୍ର-ମ୍ବି॑ଭୃ॒ତା ସ୍ଵେ॑ନମ୍ ॥ ଅ॒ଫ୍ସ୍ଵ॑ଗ୍ନେ॒ ସଧି॒ଷ୍ଟଵ॒- [ଅ॒ଫ୍ସ୍ଵ॑ଗ୍ନେ॒ ସଧି॒ଷ୍ଟଵ॑, ସୌଷ॑ଧୀ॒ରନୁ॑ ରୁଦ୍ଧ୍ଯସେ ।] 11
ସୌଷ॑ଧୀ॒ରନୁ॑ ରୁଦ୍ଧ୍ଯସେ । ଗର୍ଭେ॒ ସଞ୍ଜା॑ଯସେ॒ ପୁନଃ॑ ॥ ଗର୍ଭୋ॑ ଅ॒ସ୍ଯୋଷ॑ଧୀନା॒-ଙ୍ଗର୍ଭୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତୀ॑ନାମ୍ । ଗର୍ଭୋ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଭୂ॒ତସ୍ଯାଗ୍ନେ॒ ଗର୍ଭୋ॑ ଅ॒ପାମ॑ସି ॥ ପ୍ର॒ସଦ୍ଯ॒ ଭସ୍ମ॑ନା॒ ଯୋନି॑ମ॒ପଶ୍ଚ॑ ପୃଥି॒ଵୀମ॑ଗ୍ନେ । ସ॒ଗ୍ଂ॒ସୃଜ୍ଯ॑ ମା॒ତୃଭି॒ସ୍ତ୍ଵ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମା॒-ନ୍ପୁନ॒ରା-ଽସ॑ଦଃ ॥ ପୁନ॑ରା॒ସଦ୍ଯ॒ ସଦ॑ନମ॒ପଶ୍ଚ॑ ପୃଥି॒ଵୀମ॑ଗ୍ନେ । ଶେଷେ॑ ମା॒ତୁର୍ଯଥୋ॒ପସ୍ଥେ॒ ଽନ୍ତର॒ସ୍ଯାଗ୍ଂ ଶି॒ଵତ॑ମଃ ॥ ପୁନ॑ରୂ॒ର୍ଜା [ ] 12
-ନି ଵ॑ର୍ତସ୍ଵ॒ ପୁନ॑ରଗ୍ନ ଇ॒ଷା ଽଽଯୁ॑ଷା । ପୁନ॑ର୍ନଃ ପାହି ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ॥ ସ॒ହ ର॒ଯ୍ଯା ନି ଵ॑ର୍ତ॒ସ୍ଵାଗ୍ନେ॒ ପିନ୍ଵ॑ସ୍ଵ॒ ଧାର॑ଯା । ଵି॒ଶ୍ଵଫ୍ସ୍ନି॑ଯା ଵି॒ଶ୍ଵତ॒ସ୍ପରି॑ ॥ ପୁନ॑ସ୍ତ୍ଵା ଽଽଦି॒ତ୍ଯା ରୁ॒ଦ୍ରା ଵସ॑ଵ॒-ସ୍ସମି॑ନ୍ଧତା॒-ମ୍ପୁନ॑ର୍ବ୍ର॒ହ୍ମାଣୋ॑ ଵସୁନୀଥ ଯ॒ଜ୍ଞୈଃ । ଘୃ॒ତେନ॒ ତ୍ଵ-ନ୍ତ॒ନୁଵୋ॑ ଵର୍ଧଯସ୍ଵ ସ॒ତ୍ଯା-ସ୍ସ॑ନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ କାମାଃ᳚ ॥ ବୋଧା॑ ନୋ ଅ॒ସ୍ଯ ଵଚ॑ସୋ ଯଵିଷ୍ଠ॒ ମଗ୍ଂହି॑ଷ୍ଠସ୍ଯ॒ ପ୍ରଭୃ॑ତସ୍ଯ ସ୍ଵଧାଵଃ । ପୀଯ॑ତି ତ୍ଵୋ॒ ଅନୁ॑ ତ୍ଵୋ ଗୃଣାତି ଵ॒ନ୍ଦାରୁ॑ସ୍ତେ ତ॒ନୁଵଂ॑-ଵଁନ୍ଦେ ଅଗ୍ନେ ॥ ସ ବୋ॑ଧି ସୂ॒ରିର୍ମ॒ଘଵା॑ ଵସୁ॒ଦାଵା॒ ଵସୁ॑ପତିଃ । ଯୁ॒ଯୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି ॥ 13 ॥
(ଆ - ତଵୋ॒ - ର୍ଜା-ଽ - ନୁ॒ - ଷୋଡ॑ଶ ଚ) (ଅ. 3)
ଅପେ॑ତ॒ ଵୀତ॒ ଵି ଚ॑ ସର୍ପ॒ତାତୋ॒ ଯେ-ଽତ୍ର॒ ସ୍ଥ ପୁ॑ରା॒ଣା ଯେ ଚ॒ ନୂତ॑ନାଃ । ଅଦା॑ଦି॒ଦଂ-ଯଁ॒ମୋ॑-ଽଵ॒ସାନ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅକ୍ର॑ନ୍ନି॒ମ-ମ୍ପି॒ତରୋ॑ ଲୋ॒କମ॑ସ୍ମୈ ॥ ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଭସ୍ମା᳚ସ୍ଯ॒ଗ୍ନେଃ ପୁରୀ॑ଷମସି ସ॒ଜ୍ଞାନ୍ନ॑ମସି କାମ॒ଧର॑ଣ॒-ମ୍ମଯି॑ ତେ କାମ॒ଧର॑ଣ-ମ୍ଭୂଯାତ୍ ॥ ସଂ-ଯାଁ ଵଃ॑ ପ୍ରି॒ଯାସ୍ତ॒ନୁଵ॒-ସ୍ସ-ମ୍ପ୍ରି॒ଯା ହୃଦ॑ଯାନି ଵଃ । ଆ॒ତ୍ମା ଵୋ॑ ଅସ୍ତୁ॒ [ଅସ୍ତୁ, ସମ୍ପ୍ରି॑ଯ॒] 14
ସମ୍ପ୍ରି॑ଯ॒-ସ୍ସମ୍ପ୍ରି॑ଯାସ୍ତ॒ନୁଵୋ॒ ମମ॑ ॥ ଅ॒ଯଗ୍ଂ ସୋ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଯସ୍ମି॒ନ୍-ଥ୍ସୋମ॒ମିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ସୁ॒ତ-ନ୍ଦ॒ଧେ ଜ॒ଠରେ॑ ଵାଵଶା॒ନଃ । ସ॒ହ॒ସ୍ରିଯଂ॒-ଵାଁଜ॒ମତ୍ଯ॒-ନ୍ନ ସପ୍ତିଗ୍ଂ॑ ସସ॒ଵାନ୍-ଥ୍ସନ୍-ଥ୍ସ୍ତୂ॑ଯସେ ଜାତଵେଦଃ ॥ ଅଗ୍ନେ॑ ଦି॒ଵୋ ଅର୍ଣ॒ମଚ୍ଛା॑ ଜିଗା॒ସ୍ଯଚ୍ଛା॑ ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଊ॑ଚିଷେ॒ ଧିଷ୍ଣି॑ଯା॒ ଯେ । ଯାଃ ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ରୋଚ॒ନେ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଯାଶ୍ଚା॒ ଵସ୍ତା॑-ଦୁପ॒ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତ॒ ଆପଃ॑ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ଯ-ତ୍ତେ॑ ଦି॒ଵି ଵର୍ଚଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଂ-ଯଁଦୋଷ॑ଧୀ- [ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଂ-ଯଁଦୋଷ॑ଧୀଷୁ, ଅ॒ଫ୍ସୁ ଵା॑ ଯଜତ୍ର ।] 15
-ଷ୍ଵ॒ଫ୍ସୁ ଵା॑ ଯଜତ୍ର । ଯେନା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମୁ॒ର୍ଵା॑ତ॒ତନ୍ଥ॑ ତ୍ଵେ॒ଷ-ସ୍ସ ଭା॒ନୁର॑ର୍ଣ॒ଵୋ ନୃ॒ଚକ୍ଷାଃ᳚ ॥ ପୁ॒ରୀ॒ଷ୍ଯା॑ସୋ ଅ॒ଗ୍ନଯଃ॑ ପ୍ରାଵ॒ଣେଭିଃ॑ ସ॒ଜୋଷ॑ସଃ । ଜୁ॒ଷନ୍ତାଗ୍ଂ॑ ହ॒ଵ୍ଯମାହୁ॑ତମନମୀ॒ଵା ଇଷୋ॑ ମ॒ହୀଃ ॥ ଇଡା॑ମଗ୍ନେ ପୁରୁ॒ଦଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ॑ ସ॒ନି-ଙ୍ଗୋ-ଶ୍ଶ॑ଶ୍ଵତ୍ତ॒ମଗ୍ଂ ହଵ॑ମାନାଯ ସାଧ । ସ୍ଯାନ୍ନଃ॑ ସୂ॒ନୁସ୍ତନ॑ଯୋ ଵି॒ଜାଵା-ଽଗ୍ନେ॒ ସା ତେ॑ ସୁମ॒ତିର୍ଭୂ᳚ତ୍ଵ॒ସ୍ମେ ॥ ଅ॒ଯ-ନ୍ତେ॒ ଯୋନି॑ର୍-ଋ॒ତ୍ଵିଯୋ॒ ଯତୋ॑ ଜା॒ତୋ ଅରୋ॑ଚଥାଃ । ତ-ଞ୍ଜା॒ନ- [ତ-ଞ୍ଜା॒ନନ୍ନ୍, ଅ॒ଗ୍ନ॒ ଆ ରୋ॒ହାଥା॑ ନୋ] 16
-ନ୍ନ॑ଗ୍ନ॒ ଆ ରୋ॒ହାଥା॑ ନୋ ଵର୍ଧଯା ର॒ଯିମ୍ ॥ ଚିଦ॑ସି॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ପରି॒ଚିଦ॑ସି॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ଲୋ॒କ-ମ୍ପୃ॑ଣ ଛି॒ଦ୍ର-ମ୍ପୃ॒ଣାଥୋ॑ ସୀଦ ଶି॒ଵା ତ୍ଵମ୍ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ତ୍ଵା॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର॒ସ୍ମିନ୍. ଯୋନା॑ଵସୀଷଦନ୍ନ୍ ॥ ତା ଅ॑ସ୍ଯ॒ ସୂଦ॑ଦୋହସ॒-ସ୍ସୋମଗ୍ଗ୍॑ ଶ୍ରୀଣନ୍ତି॒ ପୃଶ୍ଞ॑ଯଃ । ଜନ୍ମ॑-ନ୍ଦେ॒ଵାନାଂ॒-ଵିଁଶ॑ସ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଵା ରୋ॑ଚ॒ନେ ଦି॒ଵଃ ॥ 17 ॥
(ଅ॒ସ୍ତ୍ଵୋ - ଷ॑ଧୀଷୁ - ଜା॒ନ - ନ୍ନ॒ଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)
ସମି॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସଙ୍କ॑ଲ୍ପେଥା॒ଗ୍ଂ॒ ସମ୍ପ୍ରି॑ଯୌ ରୋଚି॒ଷ୍ଣୂ ସୁ॑ମନ॒ସ୍ଯମା॑ନୌ । ଇଷ॒ମୂର୍ଜ॑ମ॒ଭି ସଂ॒​ଵଁସା॑ନୌ॒ ସଂ-ଵାଁ॒-ମ୍ମନାଗ୍ଂ॑ସି॒ ସଂ-ଵ୍ରଁ॒ତା ସମୁ॑ ଚି॒ତ୍ତାନ୍ଯା-ଽକ॑ରମ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ॑ ପୁରୀଷ୍ଯାଧି॒ପା ଭ॑ଵା॒ ତ୍ଵ-ନ୍ନଃ॑ । ଇଷ॒ମୂର୍ଜଂ॒-ଯଁଜ॑ମାନାଯ ଧେହି ॥ ପୁ॒ରୀ॒ଷ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ରଯି॒ମା-ନ୍ପୁ॑ଷ୍ଟି॒ମାଗ୍ଂ ଅ॑ସି । ଶି॒ଵାଃ କୃ॒ତ୍ଵା ଦିଶ॒-ସ୍ସର୍ଵା॒-ସ୍ସ୍ଵାଂ-ଯୋଁନି॑ମି॒ହା-ଽସ॑ଦଃ ॥ ଭଵ॑ତ-ନ୍ନ॒-ସ୍ସମ॑ନସୌ॒ ସମୋ॑କସା [ସମୋ॑କସୌ, ଅ॒ରେ॒ପସୌ᳚ ।] 18
-ଵରେ॒ପସୌ᳚ । ମା ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ହିଗ୍ଂ॑ସିଷ୍ଟ॒-ମ୍ମା ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ଞ୍ଜାତଵେଦସୌ ଶି॒ଵୌ ଭ॑ଵତମ॒ଦ୍ଯ ନଃ॑ ॥ ମା॒ତେଵ॑ ପୁ॒ତ୍ର-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑ମ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵେ ଯୋନା॑ଵଭାରୁ॒ଖା । ତାଂ-ଵିଁଶ୍ଵୈ᳚ର୍ଦେ॒ଵୈର୍-ଋ॒ତୁଭିଃ॑ ସଂ​ଵିଁଦା॒ନଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର୍ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒ ଵି ମୁ॑ଞ୍ଚତୁ ॥ ଯଦ॒ସ୍ଯ ପା॒ରେ ରଜ॑ସ-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॒ରଜା॑ଯତ । ତ-ନ୍ନଃ॑ ପର୍​ଷ॒ଦତି॒ ଦ୍ଵିଷୋ-ଽଗ୍ନେ॑ ଵୈଶ୍ଵାନର॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ନମ॒-ସ୍ସୁ ତେ॑ ନିର୍-ଋତେ ଵିଶ୍ଵରୂପେ- [ଵିଶ୍ଵରୂପେ, ଅ॒ଯ॒ସ୍ମଯଂ॒-ଵିଁ ଚୃ॑ତା] 19
-ଽଯ॒ସ୍ମଯଂ॒-ଵିଁ ଚୃ॑ତା ବ॒ନ୍ଧମେ॒ତମ୍ । ଯ॒ମେନ॒ ତ୍ଵଂ-ଯଁ॒ମ୍ଯା॑ ସଂ-ଵିଁଦା॒ନୋତ୍ତ॒ମ-ନ୍ନାକ॒ମଧି॑ ରୋହଯେ॒ମମ୍ ॥ ଯତ୍ତେ॑ ଦେ॒ଵୀ ନିର୍-ଋ॑ତିରାବ॒ବନ୍ଧ॒ ଦାମ॑ ଗ୍ରୀ॒ଵାସ୍ଵ॑ ଵିଚ॒ର୍ତ୍ଯମ୍ । ଇ॒ଦ-ନ୍ତେ॒ ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଯାଂ॒-ଯାଁଯୁ॑ଷୋ॒ ନ ମଦ୍ଧ୍ଯା॒ଦଥା॑ ଜୀ॒ଵଃ ପି॒ତୁମ॑ଦ୍ଧି॒ ପ୍ରମୁ॑କ୍ତଃ ॥ ଯସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ ଅ॒ସ୍ଯାଃ କ୍ରୂ॒ର ଆ॒ସଞ୍ଜୁ॒ହୋମ୍ଯେ॒ଷା-ମ୍ବ॒ନ୍ଧାନା॑ମଵ॒ସର୍ଜ॑ନାଯ । ଭୂମି॒ରିତି॑ ତ୍ଵା॒ ଜନା॑ ଵି॒ଦୁର୍ନିର୍-ଋ॑ତି॒- [ଵି॒ଦୁର୍ନିର୍-ଋ॑ତିଃ, ଇତି॑ ତ୍ଵା॒ ଽହ-ମ୍ପରି॑] 20
-ରିତି॑ ତ୍ଵା॒ ଽହ-ମ୍ପରି॑ ଵେଦ ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ॥ ଅସୁ॑ନ୍ଵନ୍ତ॒ମ ଯ॑ଜମାନମିଚ୍ଛ ସ୍ତେ॒ନସ୍ଯେ॒ତ୍ଯାନ୍-ତସ୍କ॑ର॒ସ୍ଯାନ୍ ଵେ॑ଷି । ଅ॒ନ୍ଯ ମ॒ସ୍ମ-ଦି॑ଚ୍ଛ॒ ସା ତ॑ ଇ॒ତ୍ଯା ନମୋ॑ ଦେଵି ନିର୍-ଋତେ॒ ତୁଭ୍ଯ॑ମସ୍ତୁ ॥ ଦେ॒ଵୀମ॒ହ-ନ୍ନିର୍-ଋ॑ତିଂ॒-ଵଁନ୍ଦ॑ମାନଃ ପି॒ତେଵ॑ ପୁ॒ତ୍ର-ନ୍ଦ॑ସଯେ॒ ଵଚୋ॑ଭିଃ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଯା ଜାଯ॑ମାନସ୍ଯ॒ ଵେଦ॒ ଶିରଃ॑ ଶିରଃ॒ ପ୍ରତି॑ ସୂ॒ରୀ ଵି ଚ॑ଷ୍ଟେ ॥ ନି॒ଵେଶ॑ନ-ସ୍ସ॒ଙ୍ଗମ॑ନୋ॒ ଵସୂ॑ନାଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵା॑ ରୂ॒ପା-ଽଭି ଚ॑ଷ୍ଟେ॒ [ରୂ॒ପା-ଽଭି ଚ॑ଷ୍ଟେ, ଶଚୀ॑ଭିଃ ।] 21
ଶଚୀ॑ଭିଃ । ଦେ॒ଵ ଇ॑ଵ ସଵି॒ତା ସ॒ତ୍ଯଧ॒ର୍ମେନ୍ଦ୍ରୋ॒ ନ ତ॑ସ୍ଥୌ ସମ॒ରେ ପ॑ଥୀ॒ନାମ୍ ॥ ସଂ-ଵଁ॑ର॒ତ୍ରା ଦ॑ଧାତନ॒ ନିରା॑ହା॒ଵାନ୍ କୃ॑ଣୋତନ । ସି॒ଞ୍ଚାମ॑ହା ଅଵ॒ଟମୁ॒ଦ୍ରିଣଂ॑-ଵଁ॒ଯଂ-ଵିଁଶ୍ଵା-ଽହା-ଽଦ॑ସ୍ତ॒ମକ୍ଷି॑ତମ୍ ॥ ନିଷ୍କୃ॑ତାହା-ଵମଵ॒ଟଗ୍ଂ ସୁ॑ଵର॒ତ୍ରଗ୍ଂ ସୁ॑ଷେଚ॒ନମ୍ । ଉ॒ଦ୍ରିଣଗ୍ଂ॑ ସିଞ୍ଚେ॒ ଅକ୍ଷି॑ତମ୍ ॥ ସୀରା॑ ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି କ॒ଵଯୋ॑ ଯୁ॒ଗା ଵି ତ॑ନ୍ଵତେ॒ ପୃଥ॑କ୍ । ଧୀରା॑ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ସୁମ୍ନ॒ଯା ॥ ଯୁ॒ନକ୍ତ॒ ସୀରା॒ ଵି ଯୁ॒ଗା ତ॑ନୋତ କୃ॒ତେ ଯୋନୌ॑ ଵପତେ॒ହ [ ] 22
ବୀଜ᳚ମ୍ । ଗି॒ରା ଚ॑ ଶ୍ରୁ॒ଷ୍ଟି-ସ୍ସଭ॑ରା॒ ଅସ॑ନ୍ନୋ॒ ନେଦୀ॑ଯ॒ ଇ-ଥ୍ସୃ॒ଣ୍ଯା॑ ପ॒କ୍ଵମା ଽଯ॑ତ୍ ॥ ଲାଙ୍ଗ॑ଲ॒-ମ୍ପଵୀ॑ରଵଗ୍ଂ ସୁ॒ଶେଵଗ୍ଂ॑ ସୁମ॒ତିଥ୍ସ॑ରୁ । ଉଦି-ତ୍କୃ॑ଷତି॒ ଗାମଵି॑-ମ୍ପ୍ରଫ॒ର୍ଵ୍ଯ॑-ଞ୍ଚ॒ ପୀଵ॑ରୀମ୍ । ପ୍ର॒ସ୍ଥାଵ॑-ଦ୍ରଥ॒ଵାହ॑ନମ୍ ॥ ଶୁ॒ନ-ନ୍ନଃ॒ ଫାଲା॒ ଵି ତୁ॑ଦନ୍ତୁ॒ ଭୂମିଗ୍ଂ॑ ଶୁ॒ନ-ଙ୍କୀ॒ନାଶା॑ ଅ॒ଭି ଯ॑ନ୍ତୁ ଵା॒ହାନ୍ । ଶୁ॒ନ-ମ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ଯୋ॒ ମଧୁ॑ନା॒ ପଯୋ॑ଭି॒-ଶ୍ଶୁନା॑ସୀରା ଶୁ॒ନମ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧତ୍ତମ୍ ॥ କାମ॑-ଙ୍କାମଦୁଘେ ଧୁକ୍ଷ୍ଵ ମି॒ତ୍ରାଯ॒ ଵରୁ॑ଣାଯ ଚ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯା॒ଗ୍ନଯେ॑ ପୂ॒ଷ୍ଣ ଓଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯଃ॑ ॥ଘୃ॒ତେନ॒ ସୀତା॒ ମଧୁ॑ନା॒ ସମ॑କ୍ତା॒ ଵିଶ୍ଵୈ᳚ର୍ଦେ॒ଵୈରନୁ॑ମତା ମ॒ରୁଦ୍ଭିଃ॑ । ଊର୍ଜ॑ସ୍ଵତୀ॒ ପଯ॑ସା॒ ପିନ୍ଵ॑ମାନା॒-ଽସ୍ମାନ୍-ଥ୍ସୀ॑ତେ॒ ପଯ॑ସା॒-ଽଭ୍ଯା-ଵ॑ଵୃଥ୍ସ୍ଵ ॥ 23 ॥
(ସମୋ॑କସୌ-ଵିଶ୍ଵରୂପେ-ଵି॒ଦୁର୍ନିର୍-ଋ॑ତି-ର॒ଭି ଚ॑ଷ୍ଟ-ଇ॒ହ-ମି॒ତ୍ରାଯ॒-ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଯା ଜା॒ତା ଓଷ॑ଧଯୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ରିଯୁ॒ଗ-ମ୍ପୁ॒ରା । ମନ୍ଦା॑ମି ବ॒ଭ୍ରୂଣା॑ମ॒ହଗ୍ଂ ଶ॒ତ-ନ୍ଧାମା॑ନି ସ॒ପ୍ତ ଚ॑ ॥ ଶ॒ତଂ-ଵୋଁ॑ ଅବ॒-ନ୍ଧାମା॑ନି ସ॒ହସ୍ର॑ମୁ॒ତ ଵୋ॒ ରୁହଃ॑ । ଅଥା॑ ଶତକ୍ରତ୍ଵୋ ଯୂ॒ଯମି॒ମ-ମ୍ମେ॑ ଅଗ॒ଦ-ଙ୍କୃ॑ତ ॥ ପୁଷ୍ପା॑ଵତୀଃ ପ୍ର॒ସୂଵ॑ତୀଃ ଫ॒ଲିନୀ॑ରଫ॒ଲା ଉ॒ତ । ଅଶ୍ଵା॑ ଇଵ ସ॒ଜିତ୍ଵ॑ରୀ-ର୍ଵୀ॒ରୁଧଃ॑ ପାରଯି॒ଷ୍ଣଵଃ॑ ॥ ଓଷ॑ଧୀ॒ରିତି॑ ମାତର॒-ସ୍ତଦ୍ଵୋ॑ ଦେଵୀ॒-ରୁପ॑ ବ୍ରୁଵେ । ରପାଗ୍ଂ॑ସି ଵିଘ୍ନ॒ତୀରି॑ତ॒ ରପ॑- [ଵିଘ୍ନ॒ତୀରି॑ତ॒ ରପଃ॑, ଚା॒ତଯ॑ମାନାଃ ।] 24
-ଶ୍ଚା॒ତଯ॑ମାନାଃ ॥ ଅ॒ଶ୍ଵ॒ତ୍ଥେ ଵୋ॑ ନି॒ଷଦ॑ନ-ମ୍ପ॒ର୍ଣେ ଵୋ॑ ଵସ॒ତିଃ କୃ॒ତା । ଗୋ॒ଭାଜ॒ ଇ-ତ୍କିଲା॑ସଥ॒ ଯ-ଥ୍ସ॒ନଵ॑ଥ॒ ପୂରୁ॑ଷମ୍ ॥ ଯଦ॒ହଂ-ଵାଁ॒ଜଯ॑-ନ୍ନି॒ମା ଓଷ॑ଧୀ॒ର୍॒ହସ୍ତ॑ ଆଦ॒ଧେ । ଆ॒ତ୍ମା ଯକ୍ଷ୍ମ॑ସ୍ଯ ନଶ୍ଯତି ପୁ॒ରା ଜୀ॑ଵ॒ଗୃଭୋ॑ ଯଥା ॥ ଯଦୋଷ॑ଧଯ-ସ୍ସ॒ଙ୍ଗଚ୍ଛ॑ନ୍ତେ॒ ରାଜା॑ନ॒-ସ୍ସମି॑ତା ଵିଵ । ଵିପ୍ର॒-ସ୍ସ ଉ॑ଚ୍ଯତେ ଭି॒ଷଗ୍ର॑କ୍ଷୋ॒ହା ଽମୀ॑ଵ॒ ଚାତ॑ନଃ ॥ ନିଷ୍କୃ॑ତି॒-ର୍ନାମ॑ଵୋ ମା॒ତା-ଽଥା॑ ଯୂ॒ଯଗ୍ଗ୍​ସ୍ଥ॒ ସଙ୍କୃ॑ତୀଃ । ସ॒ରାଃ ପ॑ତ॒ତ୍ରିଣୀ᳚- [ସ॒ରାଃ ପ॑ତ॒ତ୍ରିଣୀଃ᳚, ସ୍ଥ॒ନ॒ ଯଦା॒ ମଯ॑ତି॒] 25
-ସ୍ଥନ॒ ଯଦା॒ ମଯ॑ତି॒ ନିଷ୍କୃ॑ତ ॥ ଅ॒ନ୍ଯା ଵୋ॑ ଅ॒ନ୍ଯାମ॑ଵ-ତ୍ଵ॒ନ୍ଯା-ଽନ୍ଯସ୍ଯା॒ ଉପା॑ଵତ । ତା-ସ୍ସର୍ଵା॒ ଓଷ॑ଧଯ-ସ୍ସଂ​ଵିଁଦା॒ନା ଇ॒ଦ-ମ୍ମେ॒ ପ୍ରାଵ॑ତା॒ ଵଚଃ॑ ॥ ଉଚ୍ଛୁଷ୍ମା॒ ଓଷ॑ଧୀନା॒-ଙ୍ଗାଵୋ॑ ଗୋ॒ଷ୍ଠା ଦି॑ଵେରତେ । ଧନଗ୍ଂ॑ ସନି॒ଷ୍ଯନ୍ତୀ॑ ନାମା॒ତ୍ମାନ॒-ନ୍ତଵ॑ ପୂରୁଷ ॥ ଅତି॒ ଵିଶ୍ଵାଃ᳚ ପରି॒ଷ୍ଠାସ୍ତେ॒ନ ଇ॑ଵ ଵ୍ର॒ଜମ॑କ୍ରମୁଃ । ଓଷ॑ଧଯଃ॒ ପ୍ରାଚୁ॑ଚ୍ଯଵୁ॒ ର୍ଯ-ତ୍କି-ଞ୍ଚ॑ ତ॒ନୁଵା॒ଗ୍ଂ॒ ରପଃ॑ ॥ ଯା- [ଯାଃ, ତ॒ ଆ॒ତ॒ସ୍ଥୁ-ରା॒ତ୍ମାନଂ॒-ଯାଁ] 26
-ସ୍ତ॑ ଆତ॒ସ୍ଥୁ-ରା॒ତ୍ମାନଂ॒-ଯାଁ ଆ॑ଵିଵି॒ଶୁଃ ପରୁଃ॑ ପରୁଃ । ତାସ୍ତେ॒ ଯକ୍ଷ୍ମଂ॒-ଵିଁବା॑ଧନ୍ତା ମୁ॒ଗ୍ରୋ ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯମ॒ଶୀରି॑ଵ ॥ ସା॒କଂ-ଯଁ॑କ୍ଷ୍ମ॒ ପ୍ର ପ॑ତ ଶ୍ଯେ॒ନେନ॑ କିକିଦୀ॒ଵିନା᳚ । ସା॒କଂ-ଵାଁତ॑ସ୍ଯ॒-ଧ୍ରାଜ୍ଯା॑ ସା॒କ-ନ୍ନ॑ଶ୍ଯ ନି॒ହାକ॑ଯା ॥ ଅ॒ଶ୍ଵା॒ଵ॒ତୀଗ୍ଂ ସୋ॑ମଵ॒ତୀ ମୂ॒ର୍ଜଯ॑ନ୍ତୀ॒ ମୁଦୋ॑ଜସମ୍ । ଆ ଵି॑ଥ୍ସି॒ ସର୍ଵା॒ ଓଷ॑ଧୀର॒ସ୍ମା ଅ॑ରି॒ଷ୍ଟତା॑ତଯେ ॥ ଯାଃ ଫ॒ଲିନୀ॒ର୍ଯା ଅ॑ଫ॒ଲା ଅ॑ପୁ॒ଷ୍ପା ଯାଶ୍ଚ॑ ପୁ॒ଷ୍ପିଣୀଃ᳚ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ ପ୍ରସୂତା॒ ସ୍ତାନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ନ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ହ॑ସଃ ॥ ଯା [ଯାଃ, ଓଷ॑ଧଯ॒-ସ୍ସୋମ॑ରାଜ୍ଞୀଃ॒] 27
ଓଷ॑ଧଯ॒-ସ୍ସୋମ॑ରାଜ୍ଞୀଃ॒ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟାଃ ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॑ । ତାସା॒-ନ୍ତ୍ଵମ॑ସ୍ଯୁତ୍ତ॒ମା ପ୍ରଣୋ॑ ଜୀ॒ଵାତ॑ଵେ-ସୁଵ ॥ ଅ॒ଵ॒ପତ॑ନ୍ତୀରଵଦ-ନ୍ଦି॒ଵ ଓଷ॑ଦଯଃ॒ ପରି॑ । ଯ-ଞ୍ଜୀ॒ଵ ମ॒ଶ୍ଞଵା॑ ମହୈ॒ ନ ସ ରି॑ଷ୍ଯାତି॒ ପୂରୁ॑ଷଃ ॥ ଯାଶ୍ଚେ॒ଦ ମୁ॑ପ-ଶୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତି॒ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦୂ॒ର-ମ୍ପରା॑ଗତାଃ । ଇ॒ହ ସ॒ଙ୍ଗତ୍ଯ॒ ତା-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଅ॒ସ୍ମୈ ସ-ନ୍ଦ॑ତ୍ତ ଭେଷ॒ଜମ୍ ॥ ମା ଵୋ॑ ରିଷ-ତ୍ଖନି॒ତା ଯସ୍ମୈ॑ ଚା॒ହ-ଙ୍ଖନା॑ମି ଵଃ । ଦ୍ଵି॒ପ-ଚ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପ-ଦ॒ସ୍ମାକ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵ॑-ମ॒ସ୍ତ୍ଵନା॑ତୁରମ୍ ॥ ଓଷ॑ଧଯ॒-ସ୍ସଂ-ଵଁ॑ଦନ୍ତେ॒ ସୋମେ॑ନ ସ॒ହ ରାଜ୍ଞା᳚ । ଯସ୍ମୈ॑ କ॒ରୋତି॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣସ୍ତଗ୍ଂ ରା॑ଜ-ନ୍ପାରଯାମସି ॥ 28 ॥
(ରପଃ॑ - ପତ॒ତ୍ରିଣୀ॒- ର୍ଯା - ଅଗ୍ଂହ॑ସୋ॒ ଯାଃ - ଖନା॑ମି ଵୋ॒ - ଽଷ୍ଟାଦ॑ଶ ଚ) (ଅ. 6)
ମା ନୋ॑ ହିଗ୍ଂସୀଜ୍ଜନି॒ତା ଯଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ଯୋ ଵା॒ ଦିଵଗ୍ଂ॑ ସ॒ତ୍ଯଧ॑ର୍ମା ଜ॒ଜାନ॑ । ଯଶ୍ଚା॒ପଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରା ବୃ॑ହ॒ତୀର୍ଜ॒ଜାନ॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଅ॒ଭ୍ଯାଵ॑ର୍ତସ୍ଵ ପୃଥିଵି ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ପଯ॑ସା ସ॒ହ । ଵ॒ପା-ନ୍ତେ॑ ଅ॒ଗ୍ନିରି॑ଷି॒ତୋ-ଽଵ॑ ସର୍ପତୁ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ଯ-ତ୍ତେ॑ ଶୁ॒କ୍ରଂ-ଯଁଚ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରଂ-ଯଁ-ତ୍ପୂ॒ତଂ-ଯଁ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞିଯ᳚ମ୍ । ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଭରାମସି ॥ ଇଷ॒ମୂର୍ଜ॑ମ॒ହମି॒ତ ଆ [ଆ, ଦ॒ଦ॒ ଋ॒ତସ୍ଯ॒ ଧାମ୍ନୋ॑] 29
ଦ॑ଦ ଋ॒ତସ୍ଯ॒ ଧାମ୍ନୋ॑ ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ଯୋନେଃ᳚ । ଆ ନୋ॒ ଗୋଷୁ॑ ଵିଶ॒ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଷୁ॒ ଜହା॑ମି ସେ॒ଦିମନି॑ରା॒ମମୀ॑ଵାମ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ତଵ॒ ଶ୍ରଵୋ॒ ଵଯୋ॒ ମହି॑ ଭ୍ରାଜନ୍ତ୍ଯ॒ର୍ଚଯୋ॑ ଵିଭାଵସୋ । ବୃହ॑-ଦ୍ଭାନୋ॒ ଶଵ॑ସା॒ ଵାଜ॑ମୁ॒କ୍ଥ୍ଯ॑-ନ୍ଦଧା॑ସି ଦା॒ଶୁଷେ॑ କଵେ ॥ ଇ॒ର॒ଜ୍ଯନ୍ନ॑ଗ୍ନେ ପ୍ରଥଯସ୍ଵ ଜ॒ନ୍ତୁଭି॑ର॒ସ୍ମେ ରାଯୋ॑ ଅମର୍ତ୍ଯ । ସ ଦ॑ର୍​ଶ॒ତସ୍ଯ॒ ଵପୁ॑ଷୋ॒ ଵି ରା॑ଜସି ପୃ॒ଣକ୍ଷି॑ ସାନ॒ସିଗ୍ଂ ର॒ଯିମ୍ ॥ ଊର୍ଜୋ॑ ନପା॒ଜ୍ଜାତ॑ଵେଦ-ସ୍ସୁଶ॒ସ୍ତିଭି॒-ର୍ମନ୍ଦ॑ସ୍ଵ [ ] 30
ଧୀ॒ତିଭି॑ର୍​ହି॒ତଃ । ତ୍ଵେ ଇଷ॒-ସ୍ସ-ନ୍ଦ॑ଧୁ॒-ର୍ଭୂରି॑ରେତସ-ଶ୍ଚି॒ତ୍ରୋ ତ॑ଯୋ ଵା॒ମଜା॑ତାଃ ॥ ପା॒ଵ॒କଵ॑ର୍ଚା-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରଵ॑ର୍ଚା॒ ଅନୂ॑ନଵର୍ଚା॒ ଉଦି॑ଯର୍​ଷି ଭା॒ନୁନା᳚ । ପୁ॒ତ୍ରଃ ପି॒ତରା॑ ଵି॒ଚର॒ନ୍ନୁପା॑ଵସ୍ଯୁ॒ଭେ ପୃ॑ଣକ୍ଷି॒ ରୋଦ॑ସୀ ॥ ଋ॒ତାଵା॑ନ-ମ୍ମହି॒ଷଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵଚ॑ର୍​ଷଣିମ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସୁ॒ମ୍ନାଯ॑ ଦଧିରେ ପୁ॒ରୋ ଜନାଃ᳚ । ଶ୍ରୁତ୍କ॑ର୍ଣଗ୍ଂ ସ॒ପ୍ରଥ॑ସ୍ତମ-ନ୍ତ୍ଵା ଗି॒ରା ଦୈଵ୍ଯ॒-ମ୍ମାନୁ॑ଷା ଯୁ॒ଗା ॥ ନି॒ଷ୍କ॒ର୍ତାର॑-ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ରସ୍ଯ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସ॒-ଙ୍କ୍ଷଯ॑ନ୍ତ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଧ॑ସେ ମ॒ହେ । ରା॒ତି-ମ୍ଭୃଗୂ॑ଣାମୁ॒ଶିଜ॑-ଙ୍କ॒ଵିକ୍ର॑ତୁ-ମ୍ପୃ॒ଣକ୍ଷି॑ ସାନ॒ସିଗ୍ଂ - [ସାନ॒ସିମ୍, ର॒ଯିମ୍ ।] 31
ର॒ଯିମ୍ ॥ ଚିତଃ॑ ସ୍ଥ ପରି॒ଚିତ॑ ଊର୍ଧ୍ଵ॒ଚିତଃ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵ॒-ନ୍ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା-ସ୍ସୀ॑ଦତ ॥ ଆ ପ୍ଯା॑ଯସ୍ଵ॒ ସମେ॑ତୁ ତେ ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ସୋମ॒ ଵୃଷ୍ଣି॑ଯମ୍ । ଭଵା॒ ଵାଜ॑ସ୍ଯ ସଙ୍ଗ॒ଥେ ॥ ସ-ନ୍ତେ॒ ପଯାଗ୍ଂ॑ସି॒ ସମୁ॑ ଯନ୍ତୁ॒ ଵାଜା॒-ସ୍ସଂ-ଵୃଁଷ୍ଣି॑ଯା-ନ୍ଯଭିମାତି॒ଷାହଃ॑ । ଆ॒ପ୍ଯାଯ॑ମାନୋ ଅ॒ମୃତା॑ଯ ସୋମ ଦି॒ଵି ଶ୍ରଵାଗ୍॑ସ୍ଯୁତ୍ତ॒ମାନି॑ ଧିଷ୍ଵ ॥ 32 ॥
(ଆ - ମନ୍ଦ॑ସ୍ଵ - ସାନ॒ସି - ମେକା॒ନ୍ନଚ॑ତ୍ଵାରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 7)
ଅ॒ଭ୍ଯ॑ସ୍ଥା॒-ଦ୍ଵିଶ୍ଵାଃ॒ ପୃତ॑ନା॒ ଅରା॑ତୀ॒ସ୍ତଦ॒ଗ୍ନିରା॑ହ॒ ତଦୁ॒ ସୋମ॑ ଆହ । ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ସଵି॒ତା ତନ୍ମ॑ ଆହ ପୂ॒ଷା ମା॑-ଽଧା-ଥ୍ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କେ ॥ ଯଦକ୍ର॑ନ୍ଦଃ ପ୍ରଥ॒ମ-ଞ୍ଜାଯ॑ମାନ ଉ॒ଦ୍ଯନ୍-ଥ୍ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରାଦୁ॒ତ ଵା॒ ପୁରୀ॑ଷାତ୍ । ଶ୍ଯେ॒ନସ୍ଯ॑ ପ॒କ୍ଷା ହ॑ରି॒ଣସ୍ଯ॑ ବା॒ହୂ ଉପ॑ସ୍ତୁତ॒-ଞ୍ଜନି॑ମ॒ ତ-ତ୍ତେ॑ ଅର୍ଵନ୍ନ୍ ॥ ଅ॒ପା-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠମ॑ସି॒ ଯୋନି॑ର॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରମ॒ଭିତଃ॒ ପିନ୍ଵ॑ମାନମ୍ । ଵର୍ଧ॑ମାନ-ମ୍ମ॒ହ [ଵର୍ଧ॑ମାନ-ମ୍ମ॒ହଃ, ଆ ଚ॒ ପୁଷ୍କ॑ର-ନ୍ଦି॒ଵୋ] 33
ଆ ଚ॒ ପୁଷ୍କ॑ର-ନ୍ଦି॒ଵୋ ମାତ୍ର॑ଯା ଵରି॒ଣା ପ୍ର॑ଥସ୍ଵ ॥ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଜଜ୍ଞା॒ନ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଵି ସୀ॑ମ॒ତ-ସ୍ସୁ॒ରୁଚୋ॑ ଵେ॒ନ ଆ॑ଵଃ । ସ ବୁ॒ଦ୍ଧ୍ନିଯା॑ ଉପ॒ମା ଅ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଷ୍ଠା-ସ୍ସ॒ତଶ୍ଚ॒ ଯୋନି॒ମସ॑ତଶ୍ଚ॒ ଵିଵଃ॑ ॥ ହି॒ର॒ଣ୍ଯ॒ଗ॒ର୍ଭ-ସ୍ସମ॑ଵର୍ତ॒ତାଗ୍ରେ॑ ଭୂ॒ତସ୍ଯ॑ ଜା॒ତଃ ପତି॒ରେକ॑ ଆସୀତ୍ । ସ ଦା॑ଧାର ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯାମୁ॒ତେମା-ଙ୍କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଦ୍ର॒ଫ୍ସଶ୍ଚ॑ସ୍କନ୍ଦ ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॒- [ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॑, ଦ୍ଯାମି॒ମ-ଞ୍ଚ॒] 34
-ଦ୍ଯାମି॒ମ-ଞ୍ଚ॒ ଯୋନି॒ମନୁ॒ ଯଶ୍ଚ॒ ପୂର୍ଵଃ॑ । ତୃ॒ତୀଯଂ॒-ଯୋଁନି॒ମନୁ॑ ସ॒ଞ୍ଚର॑ନ୍ତ-ନ୍ଦ୍ର॒ଫ୍ସ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋ॒ମ୍ଯନୁ॑ ସ॒ପ୍ତ ହୋତ୍ରାଃ᳚ ॥ ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ଯେ କେ ଚ॑ ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॑ । ଯେ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ଯେ ଦି॒ଵି ତେଭ୍ଯଃ॑ ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ॑ ॥ ଯେ॑-ଽଦୋ ରୋ॑ଚ॒ନେ ଦି॒ଵୋ ଯେ ଵା॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଷୁ॑ । ଯେଷା॑ମ॒ଫ୍ସୁ ସଦଃ॑ କୃ॒ତ-ନ୍ତେଭ୍ଯଃ॑ ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ॑ ॥ ଯା ଇଷ॑ଵୋ ଯାତୁ॒ ଧାନା॑ନାଂ॒ ଁଯେ॑ ଵା॒ ଵନ॒ସ୍ପତୀ॒ଗ୍ଂ॒ରନୁ॑ । ଯେ ଵା॑-ଽଵ॒ଟେଷୁ॒ ଶେର॑ତେ॒ ତେଭ୍ଯଃ॑ ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ॑ ॥ 35 ॥
(ମ॒ହୋ - ଽନୁ॑ - ଯାତୁ॒ଧାନା॑ନା॒ - ମେକା॑ଦଶ ଚ) (ଅ. 8)
ଧ୍ରୁ॒ଵା-ଽସି॑ ଧ॒ରୁଣା-ଽସ୍ତୃ॑ତା ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମଣା॒ ସୁକୃ॑ତା । ମା ତ୍ଵା॑ ସମୁ॒ଦ୍ର ଉଦ୍ଵ॑ଧୀ॒ନ୍ମା ସୁ॑ପ॒ର୍ଣୋ ଵ୍ଯ॑ଥମାନା ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଃ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ଵ୍ଯଚ॑ସ୍ଵତୀ॒-ମ୍ପ୍ରଥ॑ସ୍ଵତୀ॒-ମ୍ପ୍ରଥୋ॑-ଽସି ପୃଥି॒ଵ୍ଯ॑ସି॒ ଭୂର॑ସି॒ ଭୂମି॑ର॒ସ୍ଯଦି॑ତିରସି ଵି॒ଶ୍ଵଧା॑ଯା॒ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ଧ॒ର୍ତ୍ରୀ ପୃ॑ଥି॒ଵୀଂ-ଯଁ॑ଚ୍ଛ ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ପୃଥି॒ଵୀ-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀ॒ର୍ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ମୈ ପ୍ରା॒ଣାଯା॑ପା॒ନାଯ॑ ଵ୍ଯା॒ନାଯୋ॑ଦା॒ନାଯ॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॑ [ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଯୈ᳚, ଚ॒ରିତ୍ରା॑ଯା॒-] 36
ଚ॒ରିତ୍ରା॑ଯା॒-ଽଗ୍ନିସ୍ତ୍ଵା॒-ଽଭି ପା॑ତୁ ମ॒ହ୍ଯା ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯା ଛ॒ର୍ଦିଷା॒ ଶନ୍ତ॑ମେନ॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ କାଣ୍ଡା᳚-ତ୍କାଣ୍ଡା-ତ୍ପ୍ର॒ରୋହ॑ନ୍ତୀ॒ ପରୁ॑ଷଃପରୁଷଃ॒ ପରି॑ । ଏ॒ଵା ନୋ॑ ଦୂର୍ଵେ॒ ପ୍ର ତ॑ନୁ ସ॒ହସ୍ରେ॑ଣ ଶ॒ତେନ॑ ଚ ॥ ଯା ଶ॒ତେନ॑ ପ୍ରତ॒ନୋଷି॑ ସ॒ହସ୍ରେ॑ଣ ଵି॒ରୋହ॑ସି । ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ ଦେଵୀଷ୍ଟକେ ଵି॒ଧେମ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵ॒ଯମ୍ ॥ ଅଷା॑ଢା-ଽସି॒ ସହ॑ମାନା॒ ସହ॒ସ୍ଵାରା॑ତୀ॒-ସ୍ସହ॑ସ୍ଵାରାତୀଯ॒ତ-ସ୍ସହ॑ସ୍ଵ॒ ପୃତ॑ନା॒-ସ୍ସହ॑ସ୍ଵ ପୃତନ୍ଯ॒ତଃ । ସ॒ହସ୍ର॑ଵୀର୍ଯା- [ସ॒ହସ୍ର॑ଵୀର୍ଯା, ଅ॒ସି॒ ସା ମା॑ ଜିନ୍ଵ ।] 37
-ଽସି॒ ସା ମା॑ ଜିନ୍ଵ ॥ ମଧୁ॒ ଵାତା॑ ଋତାଯ॒ତେ ମଧୁ॑ କ୍ଷରନ୍ତି॒ ସିନ୍ଧ॑ଵଃ । ମାଦ୍ଧ୍ଵୀ᳚ର୍ନ-ସ୍ସ॒ନ୍ତ୍ଵୋଷ॑ଧୀଃ ॥ ମଧୁ॒ ନକ୍ତ॑ମୁ॒ତୋଷସି॒ ମଧୁ॑ମ॒-ତ୍ପାର୍ଥି॑ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ରଜଃ॑ । ମଧୁ॒ ଦ୍ଯୌର॑ସ୍ତୁ ନଃ ପି॒ତା ॥ ମଧୁ॑ମା-ନ୍ନୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତି॒-ର୍ମଧୁ॑ମାଗ୍ଂ ଅସ୍ତୁ॒ ସୂର୍ଯଃ॑ । ମାଦ୍ଧ୍ଵୀ॒ର୍ଗାଵୋ॑ ଭଵନ୍ତୁ ନଃ ॥ ମ॒ହୀ ଦ୍ଯୌଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ଚ॑ ନ ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ମି॑ମିକ୍ଷତାମ୍ । ପି॒ପୃ॒ତା-ନ୍ନୋ॒ ଭରୀ॑ମଭିଃ ॥ ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ᳚ ପର॒ମ- [ପର॒ମମ୍, ପ॒ଦଗ୍ଂ ସଦା॑ ପଶ୍ଯନ୍ତି] 38
-ମ୍ପ॒ଦଗ୍ଂ ସଦା॑ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୂ॒ରଯଃ॑ । ଦି॒ଵୀଵ॒ ଚକ୍ଷୁ॒ରାତ॑ତମ୍ ॥ ଧ୍ରୁ॒ଵା-ଽସି॑ ପୃଥିଵି॒ ସହ॑ସ୍ଵ ପୃତନ୍ଯ॒ତଃ । ସ୍ଯୂ॒ତା ଦେ॒ଵେଭି॑ର॒ମୃତେ॒ନା ଽଽଗାଃ᳚ ॥ ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ସୂର୍ଯେ॒ ରୁଚ॑ ଉଦ୍ଯ॒ତୋ ଦିଵ॑ମାତ॒ନ୍ଵନ୍ତି॑ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ । ତାଭି॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ଭୀ ରୁ॒ଚେ ଜନା॑ଯ ନସ୍କୃଧି ॥ ଯା ଵୋ॑ ଦେଵା॒-ସ୍ସୂର୍ଯେ॒ ରୁଚୋ॒ ଗୋଷ୍ଵଶ୍ଵେ॑ଷୁ॒ ଯା ରୁଚଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ॒ ତାଭି॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ଭୀ॒ ରୁଚ॑-ନ୍ନୋ ଧତ୍ତ ବୃହସ୍ପତେ ॥ ଵି॒ରା- [ଵି॒ରାଟ୍, ଜ୍ଯୋତି॑ରଧାରଯ-] 39
-ଡ୍ଜ୍ଯୋତି॑ରଧାରଯ-ଥ୍ସ॒ମ୍ରା-ଡ୍ଜ୍ଯୋତି॑ରଧାରଯ-ଥ୍ସ୍ଵ॒ରା-ଡ୍ଜ୍ଯୋତି॑ରଧାରଯତ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ॑ ଯୁ॒କ୍ଷ୍ଵା ହି ଯେ ତଵାଶ୍ଵା॑ସୋ ଦେଵ ସା॒ଧଵଃ॑ । ଅରଂ॒-ଵଁହ॑ନ୍ତ୍ଯା॒ଶଵଃ॑ ॥ ଯୁ॒କ୍ଷ୍ଵା ହି ଦେ॑ଵ॒ହୂତ॑ମା॒ଗ୍ଂ॒ ଅଶ୍ଵାଗ୍ଂ॑ ଅଗ୍ନେ ର॒ଥୀରି॑ଵ । ନି ହୋତା॑ ପୂ॒ର୍ଵ୍ଯ-ସ୍ସ॑ଦଃ ॥ ଦ୍ର॒ଫ୍ସଶ୍ଚ॑ସ୍କନ୍ଦ ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॒ ଦ୍ଯାମି॒ମ-ଞ୍ଚ॒ ଯୋନି॒ମନୁ॒ ଯଶ୍ଚ॒ ପୂର୍ଵଃ॑ । ତୃ॒ତୀଯଂ॒-ଯୋଁନି॒ମନୁ॑ ସ॒ଞ୍ଚର॑ନ୍ତ-ନ୍ଦ୍ର॒ଫ୍ସ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋ॒ମ୍ଯନୁ॑ ସ॒ପ୍ତ [ ] 40
ହୋତ୍ରାଃ᳚ ॥ ଅଭୂ॑ଦି॒ଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ॒ ଵାଜି॑ନମ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରସ୍ଯ॑ ଚ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମା-ନ୍ରୁ॒କ୍ମୋ ଵର୍ଚ॑ସା॒ ଵର୍ଚ॑ସ୍ଵାନ୍ ॥ ଋ॒ଚେ ତ୍ଵା॑ ରୁ॒ଚେ ତ୍ଵା॒ ସମି-ଥ୍ସ୍ର॑ଵନ୍ତି ସ॒ରିତୋ॒ ନ ଧେନାଃ᳚ । ଅ॒ନ୍ତର୍​ହୃ॒ଦା ମନ॑ସା ପୂ॒ଯମା॑ନାଃ ॥ ଘୃ॒ତସ୍ଯ॒ ଧାରା॑ ଅ॒ଭି ଚା॑କଶୀମି । ହି॒ର॒ଣ୍ଯଯୋ॑ ଵେତ॒ସୋ ମଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଆସାମ୍ ॥ ତସ୍ମିନ୍᳚ଥ୍ସୁପ॒ର୍ଣୋ ମ॑ଧୁ॒କୃ-ତ୍କୁ॑ଲା॒ଯୀ ଭଜ॑ନ୍ନାସ୍ତେ॒ ମଧୁ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯଃ । ତସ୍ଯା॑ ସ ତେ॒ ହର॑ଯ-ସ୍ସ॒ପ୍ତ ତୀରେ᳚ ସ୍ଵ॒ଧା-ନ୍ଦୁହା॑ନା ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ଧାରା᳚ମ୍ ॥ 41 ॥
(ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॑ - ସ॒ହସ୍ର॑ଵୀର୍ଯା - ପର॒ମଂ - ଁଵି॒ରାଟ୍ଥ୍ - ସ॒ପ୍ତ - ତୀରେ॑ - ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 9)
ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯ-ଙ୍ଗର୍ଭ॒-ମ୍ପଯ॑ସା ସମ॒ଞ୍ଜନ୍-ଥ୍ସ॒ହସ୍ର॑ସ୍ଯ ପ୍ରତି॒ମାଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵରୂ॑ପମ୍ । ପରି॑ ଵୃଙ୍ଗ୍ଧି॒ ହର॑ସା॒ ମା-ଽଭି ମୃ॑କ୍ଷ-ଶ୍ଶ॒ତାଯୁ॑ଷ-ଙ୍କୃଣୁହି ଚୀ॒ଯମା॑ନଃ ॥ ଇ॒ମ-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀର୍ଦ୍ଵି॒ପାଦ॑-ମ୍ପଶୂ॒ନାଗ୍ଂ ସହ॑ସ୍ରାକ୍ଷ॒ ମେଧ॒ ଆ ଚୀ॒ଯମା॑ନଃ । ମ॒ଯୁମା॑ର॒ଣ୍ଯମନୁ॑ ତେ ଦିଶାମି॒ ତେନ॑ ଚିନ୍ଵା॒ନସ୍ତ॒ନୁଵୋ॒ ନି ଷୀ॑ଦ ॥ ଵାତ॑ସ୍ଯ॒ ଧ୍ରାଜିଂ॒-ଵଁରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ନାଭି॒ମଶ୍ଵ॑-ଞ୍ଜଜ୍ଞା॒ନଗ୍ଂ ସ॑ରି॒ରସ୍ଯ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯେ᳚ । ଶିଶୁ॑-ନ୍ନ॒ଦୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ହରି॒ମଦ୍ରି॑ବୁଦ୍ଧ॒ମଗ୍ନେ॒ ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀଃ [ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀଃ, ପ॒ର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ ।] 42
ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ ॥ ଇ॒ମ-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀ॒ରେକ॑ଶଫ-ମ୍ପଶୂ॒ନା-ଙ୍କ॑ନିକ୍ର॒ଦଂ-ଵାଁ॒ଜିନଂ॒-ଵାଁଜି॑ନେଷୁ । ଗୌ॒ରମା॑ର॒ଣ୍ଯମନୁ॑ ତେ ଦିଶାମି॒ ତେନ॑ ଚିନ୍ଵା॒ନସ୍ତ॒ନୁଵୋ॒ ନି ଷୀ॑ଦ ॥ ଅଜ॑ସ୍ର॒ମିନ୍ଦୁ॑ମରୁ॒ଷ-ମ୍ଭୁ॑ର॒ଣ୍ଯୁମ॒ଗ୍ନିମୀ॑ଡେ ପୂ॒ର୍ଵଚି॑ତ୍ତୌ॒ ନମୋ॑ଭିଃ । ସ ପର୍ଵ॑ଭିର୍-ଋତୁ॒ଶଃ କଲ୍ପ॑ମାନୋ॒ ଗା-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀ॒ରଦି॑ତିଂ-ଵିଁ॒ରାଜ᳚ମ୍ ॥ ଇ॒ମଗ୍ଂ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ ଶ॒ତଧା॑ର॒ମୁ-ଥ୍ସଂ॑-ଵ୍ଯଁ॒ଚ୍ଯମା॑ନ॒-ମ୍ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯେ᳚ । ଘୃ॒ତ-ନ୍ଦୁହା॑ନା॒-ମଦି॑ତି॒-ଞ୍ଜନା॒ଯାଗ୍ନେ॒ ମା [-ମଦି॑ତି॒-ଞ୍ଜନା॒ଯାଗ୍ନେ॒ ମା, ହି॒ଗ୍ଂ॒ସୀଃ॒ ପ॒ର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ ।] 43
ହିଗ୍ଂ॑ସୀଃ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ । ଗ॒ଵ॒ଯମା॑ର॒ଣ୍ଯମନୁ॑ ତେ ଦିଶାମି॒ ତେନ॑ ଚିନ୍ଵା॒ନସ୍ତ॒ନୁଵୋ॒ ନି ଷୀ॑ଦ ॥ ଵରୂ᳚ତ୍ରି॒-ନ୍ତ୍ଵଷ୍ଟୁ॒ର୍ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ନାଭି॒ମଵି॑-ଞ୍ଜଜ୍ଞା॒ନାଗ୍ଂ ରଜ॑ସଃ॒ ପର॑ସ୍ମାତ୍ । ମ॒ହୀଗ୍ଂ ସା॑ହ॒ସ୍ରୀମସୁ॑ରସ୍ଯ ମା॒ଯାମଗ୍ନେ॒ ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀଃ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ ॥ ଇ॒ମାମୂ᳚ର୍ଣା॒ଯୁଂ-ଵଁରୁ॑ଣସ୍ଯ ମା॒ଯା-ନ୍ତ୍ଵଚ॑-ମ୍ପଶୂ॒ନା-ନ୍ଦ୍ଵି॒ପଦା॒-ଞ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦାମ୍ । ତ୍ଵଷ୍ଟୁଃ॑ ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମ-ଞ୍ଜ॒ନିତ୍ର॒ମଗ୍ନେ॒ ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀଃ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ । ଉଷ୍ଟ୍ର॑ମାର॒ଣ୍ଯମନୁ॑ [ଉଷ୍ଟ୍ର॑ମାର॒ଣ୍ଯମନୁ॑, ତେ॒ ଦି॒ଶା॒ମି॒ ତେନ॑] 44
ତେ ଦିଶାମି॒ ତେନ॑ ଚିନ୍ଵା॒ନସ୍ତ॒ନୁଵୋ॒ ନି ଷୀ॑ଦ ॥ ଯୋ ଅ॒ଗ୍ନିର॒ଗ୍ନେସ୍ତ-ପ॒ସୋ-ଽଧି॑ ଜା॒ତ-ଶ୍ଶୋଚା᳚-ତ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଉ॒ତ ଵା॑ ଦି॒ଵସ୍ପରି॑ । ଯେନ॑ ପ୍ର॒ଜା ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒ ଵ୍ଯାନ॒-ଟ୍ତମ॑ଗ୍ନେ॒ ହେଡଃ॒ ପରି॑ ତେ ଵୃଣକ୍ତୁ ॥ ଅ॒ଜା ହ୍ଯ॑ଗ୍ନେରଜ॑ନିଷ୍ଟ॒ ଗର୍ଭା॒-ଥ୍ସା ଵା ଅ॑ପଶ୍ଯଜ୍ଜନି॒ତାର॒ମଗ୍ରେ᳚ । ତଯା॒ ରୋହ॑ମାଯ॒ନ୍ନୁପ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯା॑ସ॒ସ୍ତଯା॑ ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵତା॒ମଗ୍ର॑ ଆଯନ୍ନ୍ । ଶ॒ର॒ଭ-( )-ମା॑ର॒ଣ୍ଯମନୁ॑ ତେ ଦିଶାମି॒ ତେନ॑ ଚିନ୍ଵା॒ନସ୍ତ॒ନୁଵୋ॒ ନିଷୀ॑ଦ ॥ 45 ॥
(ଅଗ୍ନେ॒ ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀ॒ - ରଗ୍ନେ॒ ମୋଷ୍ଟ୍ର॑ମା - ର॒ଣ୍ଯମନୁ॑ - ଶର॒ଭନ୍ - ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 10)
(ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯ ମି॒ମନ୍ଦ୍ଵି॒ପାଦେ॑ ମ॒ଯୁଂ-ଵାଁତ॒ସ୍ଯା ଽଶ୍ଵ॑ ମି॒ମ ମେକ॑ଶଫ ଙ୍ଗୌ॒ରମ ଜ॑ସ୍ରଙ୍ଗଵ॒ଯଂ-ଵଁରୂ᳚ତ୍ରି॒ ମଵି॑ ମି॒ମାମୂ᳚ର୍ଣା॒ର୍ଯୁ ମୁଷ୍ଟ୍ରଂ॒-ଯୋଁ ଅ॒ଗ୍ନି-ଶ୍ଶ॑ର॒ଭଂ )
ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ ରୋଚ॒ନା ଦି॒ଵଃ ପରି॒ ଵାଜେ॑ଷୁ ଭୂଷଥଃ । ତଦ୍ଵା᳚-ଞ୍ଚେତି॒ ପ୍ରଵୀ॒ର୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ଶ୍ଞଥ॑-ଦ୍ଵୃ॒ତ୍ରମୁ॒ତ ସ॑ନୋତି॒ ଵାଜ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॒ ଯୋ ଅ॒ଗ୍ନୀ ସହୁ॑ରୀ ସପ॒ର୍ଯାତ୍ । ଇ॒ର॒ଜ୍ଯନ୍ତା॑ ଵସ॒ଵ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଭୂରେ॒-ସ୍ସହ॑ସ୍ତମା॒ ସହ॑ସା ଵାଜ॒ଯନ୍ତା᳚ ॥ ପ୍ର ଚ॑ର୍​ଷ॒ଣିଭ୍ଯଃ॑ ପୃତନା॒ ହଵେ॑ଷୁ॒ ପ୍ର ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ରି॑ରିଚାଥେ ଦି॒ଵଶ୍ଚ॑ । ପ୍ର ସିନ୍ଧୁ॑ଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରଗି॒ରିଭ୍ଯୋ॑ ମହି॒ତ୍ଵା ପ୍ରେନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॒ନା-ଽତ୍ଯ॒ନ୍ଯା ॥ ମରୁ॑ତୋ॒ ଯସ୍ଯ॒ ହି [ ] 46
କ୍ଷଯେ॑ ପା॒ଥା ଦି॒ଵୋ ଵି॑ମହସଃ । ସ ସୁ॑ଗୋ॒ପାତ॑ମୋ॒ ଜନଃ॑ ॥ ଯ॒ଜ୍ଞୈର୍ଵା॑ ଯଜ୍ଞଵାହସୋ॒ ଵିପ୍ର॑ସ୍ଯ ଵା ମତୀ॒ନାମ୍ । ମରୁ॑ତ-ଶ୍ଶୃଣୁ॒ତା ହଵ᳚ମ୍ ॥ ଶ୍ରି॒ଯସେ॒ କ-ମ୍ଭା॒ନୁଭି॒-ସ୍ସ-ମ୍ମି॑ମିକ୍ଷିରେ॒ ତେ ର॒ଶ୍ମିଭି॒ସ୍ତ ଋକ୍ଵ॑ଭି-ସ୍ସୁଖା॒ଦଯଃ॑ । ତେ ଵାଶୀ॑ମନ୍ତ ଇ॒ଷ୍ମିଣୋ॒ ଅଭୀ॑ରଵୋ ଵି॒ଦ୍ରେ ପ୍ରି॒ଯସ୍ଯ॒ ମାରୁ॑ତସ୍ଯ॒ ଧାମ୍ନଃ॑ ॥ ଅଵ॑ ତେ॒ ହେଡ॒, ଉଦୁ॑ତ୍ତ॒ମମ୍ ॥ କଯା॑ ନଶ୍ଚି॒ତ୍ର ଆ ଭୁ॑ଵଦୂ॒ତୀ ସ॒ଦା ଵୃ॑ଧ॒-ସ୍ସଖା᳚ । କଯା॒ ଶଚି॑ଷ୍ଠଯା ଵୃ॒ତା ॥ 47 ॥
କୋ ଅ॒ଦ୍ଯ ଯୁ॑ଙ୍କ୍ତେ ଧୁ॒ରି ଗା ଋ॒ତସ୍ଯ॒ ଶିମୀ॑ଵତୋ ଭା॒ମିନୋ॑ ଦୁର୍​ହୃଣା॒ଯୂନ୍ । ଆ॒ସନ୍ନି॑ଷୂନ୍. ହୃ॒ଥ୍ସ୍ଵସୋ॑ ମଯୋ॒ଭୂନ୍. ଯ ଏ॑ଷା-ମ୍ଭୃ॒ତ୍ଯାମୃ॒ଣଧ॒-ଥ୍ସ ଜୀ॑ଵାତ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ନଯା, ଽଽଦେ॒ଵାନା॒ଗ୍ଂ॒ ଶନ୍ନୋ॑ ଭଵନ୍ତୁ॒, ଵାଜେ॑ଵାଜେ। ଅ॒ଫ୍ସ୍ଵ॑ଗ୍ନେ॒ ସଧି॒ଷ୍ଟଵ॒ ସୌଷ॑ଧୀ॒ରନୁ॑ ରୁଦ୍ଧ୍ଯସେ । ଗର୍ଭେ॒ ସଞ୍ଜା॑ଯସେ॒ ପୁନଃ॑ ॥ ଵୃଷା॑ ସୋମ ଦ୍ଯୁ॒ମାଗ୍ଂ ଅ॑ସି॒ ଵୃଷା॑ ଦେଵ॒ ଵୃଷ॑ଵ୍ରତଃ । ଵୃଷା॒ ଧର୍ମା॑ଣି ଦଧିଷେ ॥ ଇ॒ମ-ମ୍ମେ॑ ଵରୁଣ॒ , ତତ୍ତ୍ଵା॑ ଯାମି॒ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ॒ସ ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ ॥ 48 ॥
(ହି - ଵୃ॒ତା - ମ॒ - ଏକା॑ଦଶ ଚ ) (ଅ. 11)
(ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ କ୍ରମୋ॑-ଽସି - ଦି॒ଵସ୍ପ - ର୍ଯନ୍ନ॑ପ॒ତେ - ଽପେ॑ତ॒ - ସମି॑ତଂ॒ - ଁଯା ଜା॒ତା - ମା ନୋ॑ ହିଗ୍ଂସୀ - ଦ॒ଭ୍ଯ॑ସ୍ଥା-ଦ୍- ଧ୍ରୁ॒ଵା - ଽସ୍ଯା॑ଦି॒ତ୍ଯଙ୍ଗର୍ଭ॒ - ମିନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ ରୋଚ॒ - ନୈକା॑ଦଶ )
(ଵିଷ୍ଣୋ॑ - ରସ୍ମିନ୍. ହ॒ଵ୍ଯେ - ତି॑ ତ୍ଵା॒-ଽହଂ - ଧୀ॒ତିଭି॒ - ର୍​ହୋତ୍ରା॑ - ଅ॒ଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍)
(ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ କ୍ରମୋ॑-ଽସି॒, ତ୍ଵନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ସ ତ୍ଵନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥ କାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe dvītīyaḥ praśnaḥ - devayajanagrahābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hā gā̭ya॒tra-ñchanda॒ ā ro̭ha pṛthi॒vīmanu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhiśasti॒hā traiṣṭṷbha॒-ñchanda॒ ā ro̭hā॒ntari̭kṣa॒manu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syarātīya॒to ha॒ntā jāga̭ta॒-ñchanda॒ ā ro̭ha॒ diva॒manu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ [viṣṇoḥ᳚, kramo̭-'si śatrūya॒to] 1
kramo̭-'si śatrūya॒to ha॒ntā-'nṷṣṭubha॒-ñchanda॒ ā ro̭ha॒ diśo-'nu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭ha-dvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || agne᳚-'bhyāvartinna॒bhi na॒ ā va̭rta॒svā-''yṷṣā॒ varca̭sā sa॒nyā me॒dhayā᳚ pra॒jayā॒ dhanḙna || agnḙ [agne᳚, a॒ṅgi॒ra॒-śśa॒ta-ntḙ] 2
aṅgira-śśa॒ta-ntḙ santvā॒vṛtaḥ̭ sa॒hasra̭-nta upā॒vṛtaḥ̭ | tāsā॒-mpoṣa̭sya॒ poṣḙṇa॒ puna̭rno na॒ṣṭamā kṛ̭dhi॒ puna̭rno ra॒yimā kṛ̭dhi || puna̭rū॒rjā niva̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śva ta॒spari̭ || udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ ma॒smadavā̭-'dha॒maṃ- [-'dha॒mam, vi ma̭ddhya॒magg​ śra̭thāya |] 3
-~vi ma̭ddhya॒magg​ śra̭thāya | athā̭ va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || ā tvā̭-'hār​ṣa-ma॒ntara̭bhūrdhru॒vasti॒ṣṭhā 'vi̭cācaliḥ | viśa̭stvā॒ sarvā̭ vāñchantva॒smi-nrā॒ṣṭramadhi̭ śraya ||agnḙ bṛ॒hannu॒ṣasā̭mū॒rdhvo a̭sthānnirjagmi॒vān-tama̭so॒ jyoti॒ṣā-''gā᳚t | a॒gnirbhā॒nunā॒ ruśa̭tā॒ svaṅga॒ ā jā॒to viśvā॒ sadmā᳚nyaprāḥ || sīda॒ tva-mmā॒tura॒syā [sīda॒ tva-mmā॒tura॒syāḥ᳚, u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne] 4
u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne va॒yunā̭ni vi॒dvān | mainā̭ma॒rciṣā॒ mā tapa̭sā॒-'bhi śṷ̄śuco॒-'ntara̭syāgṃ śu॒krajyo̭ti॒rvi bhā̭hi || a॒ntara̭gne ru॒cā tvamu॒khāyai॒ sada̭ne॒ sve | tasyā॒stvagṃ hara̭sā॒ tapa॒ñjāta̭veda-śśi॒vo bha̭va || śi॒vo bhū॒tvā mahya̭ma॒gne-'tho̭ sīda śi॒vastvam | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-'' sa̭daḥ || ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa dvasṷrantarikṣa॒-saddhotā̭ vedi॒ṣadati̭thi rduroṇa॒sat | nṛ॒ṣadva̭ra॒sa-dṛ̭ta॒sa-dvyo̭ma॒sa-da॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat || 5 ||
(diva॒manu॒ vi kra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇo॒ - rdhane॒nāgnḙ - 'dha॒ma - ma॒syāḥ - śṷci॒ṣath - ṣoḍa̭śa ca) (a. 1)
di॒vaspari̭ pratha॒ma-ñja̭jñe a॒gnira॒sma-ddvi॒tīya॒-mpari̭ jā॒tavḙdāḥ | tṛ॒tīya̭ma॒phsu nṛ॒maṇā॒ aja̭sra॒mindhā̭na ena-ñjarate svā॒dhīḥ || vi॒dmā tḙ agne tre॒dhā tra॒yāṇi̭ vi॒dmā te॒ sadma॒ vibhṛ̭ta-mpuru॒trā | vi॒dmā te॒ nāma̭ para॒ma-ṅguhā॒ yadvi॒dmā tamuthsaṃ॒-ya~ta̭ āja॒gantha̭ || sa॒mu॒dre tvā̭ nṛ॒maṇā̭ a॒phsva̭ntarnṛ॒cakṣā̭ īdhe di॒vo a̭gna॒ ūdhanṋ | tṛ॒tīye᳚ tvā॒ [tṛ॒tīye᳚ tvā, raja̭si tasthi॒vāgṃ sa̭mṛ॒tasya॒] 6
raja̭si tasthi॒vāgṃ sa̭mṛ॒tasya॒ yonaṷ mahi॒ṣā a̭hinvann || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭ha-dvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || u॒śi-kpā̭va॒ko a̭ra॒ti-ssṷme॒dhā marte᳚ṣva॒gnira॒mṛto॒ nidhā̭yi | iya̭rti dhū॒mama̭ru॒ṣa-mbhari̭bhra॒ducchu॒kreṇa̭ śo॒ciṣā॒ dyāmina̭kṣat || viśva̭sya ke॒turbhuva̭nasya॒ garbha॒ ā [ ] 7
roda̭sī apṛṇā॒jjāya̭mānaḥ | vī॒ḍu-ñci॒dadri̭mabhina-tparā॒yan janā॒ yada॒gnimaya̭janta॒ pañca̭ || śrī॒ṇāmṷdā॒ro dha॒ruṇo̭ rayī॒ṇā-mma̭nī॒ṣāṇā॒-mprārpa̭ṇa॒-ssoma̭gopāḥ | vaso᳚-ssū॒nu-ssaha̭so a॒phsu rājā॒ vi bhā॒tyagra̭ u॒ṣasā̭midhā॒naḥ || yastḙ a॒dya kṛ॒ṇava̭-dbhadraśoce-'pū॒pa-ndḙva ghṛ॒tava̭ntamagne | prata-nna̭ya prata॒rāṃ-va~syo॒ acchā॒bhi dyu॒mna-nde॒vabha̭ktaṃ-ya~viṣṭha || ā [ ] 8
ta-mbha̭ja sauśrava॒seṣva̭gna u॒ktha-ṷktha॒ ā bha̭ja śa॒syamā̭ne | pri॒ya-ssūrye᳚ pri॒yo a॒gnā bha̭vā॒tyujjā॒tena̭ bhi॒nada॒dujjani̭tvaiḥ || tvāma̭gne॒ yaja̭mānā॒ anu॒ dyūn. viśvā॒ vasṷ̄ni dadhire॒ vāryā̭ṇi | tvayā̭ sa॒ha dravi̭ṇami॒cchamā̭nā vra॒ja-ṅgoma̭ntamu॒śijo॒ vi va̭vruḥ || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyau-ddu॒rmar​ṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒-dvayo̭bhi॒ryadḙ- -na॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || 9 ||
(tṛtiye᳚ tvā॒ - garbha॒ ā - ya̭vi॒ṣṭhā-'' - ya - cca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
anna̭pa॒te-'nna̭sya no dehyanamī॒vasya̭ śu॒ṣmiṇaḥ̭ | pra pra̭dā॒tāra̭-ntāriṣa॒ ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || udṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ | sa no̭ bhava śi॒vata̭ma-ssu॒pratī̭ko vi॒bhāva̭suḥ || preda̭gne॒ jyoti̭ṣmān. yāhi śi॒vebhi̭ra॒rci̭bhi॒stvam | bṛ॒hadbhi̭-rbhā॒nubhi॒-rbhāsa॒-nmā higṃ̭sī sta॒nuvā᳚ pra॒jāḥ || sa॒midhā॒-'gni-ndṷvasyata ghṛ॒tairbo̭dhaya॒tāti̭thim | ā- [ā, a॒smi॒n॒. ha॒vyā jṷhotana |] 10
-'smi̭n. ha॒vyā jṷhotana || praprā॒yama॒gnirbha̭ra॒tasya̭ śṛṇve॒ vi ya-thsūryo॒ na roca̭te bṛ॒hadbhāḥ | a॒bhi yaḥ pū॒ru-mpṛta̭nāsu ta॒sthau dī॒dāya॒ daivyo॒ ati̭thi-śśi॒vo naḥ̭ || āpo̭ devīḥ॒ prati̭ gṛhṇīta॒ bhasmai॒ta-thsyo॒ne kṛ̭ṇuddhvagṃ sura॒bhāvṷ lo॒ke | tasmai̭ namantā॒-ñjana̭ya-ssu॒patnī᳚rmā॒teva̭ pu॒tra-mbi̭bhṛ॒tā svḙnam || a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava॒- [a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava̭, sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase |] 11
sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase | garbhe॒ sañjā̭yase॒ punaḥ̭ || garbho̭ a॒syoṣa̭dhīnā॒-ṅgarbho॒ vana॒spatī̭nām | garbho॒ viśva̭sya bhū॒tasyāgne॒ garbho̭ a॒pāma̭si || pra॒sadya॒ bhasma̭nā॒ yoni̭ma॒paśca̭ pṛthi॒vīma̭gne | sa॒gṃ॒sṛjya̭ mā॒tṛbhi॒stva-ñjyoti̭ṣmā॒-npuna॒rā-'sa̭daḥ || puna̭rā॒sadya॒ sada̭nama॒paśca̭ pṛthi॒vīma̭gne | śeṣḙ mā॒turyatho॒pasthe॒ 'ntara॒syāgṃ śi॒vata̭maḥ || puna̭rū॒rjā [ ] 12
-ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā ''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || puna̭stvā ''di॒tyā ru॒drā vasa̭va॒-ssami̭ndhatā॒-mpuna̭rbra॒hmāṇo̭ vasunītha ya॒jñaiḥ | ghṛ॒tena॒ tva-nta॒nuvo̭ vardhayasva sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || bodhā̭ no a॒sya vaca̭so yaviṣṭha॒ magṃhi̭ṣṭhasya॒ prabhṛ̭tasya svadhāvaḥ | pīya̭ti tvo॒ anṷ tvo gṛṇāti va॒ndārṷste ta॒nuvaṃ̭-va~nde agne || sa bo̭dhi sū॒rirma॒ghavā̭ vasu॒dāvā॒ vasṷpatiḥ | yu॒yo॒ddhya̭sma-ddveṣāgṃ̭si || 13 ||
(ā - tavo॒ - rjā-' - nu॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 3)
apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tāto॒ ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ | adā̭di॒daṃ-ya~॒mo̭-'va॒sāna̭-mpṛthi॒vyā akra̭nni॒ma-mpi॒taro̭ lo॒kama̭smai || a॒gnerbhasmā᳚sya॒gneḥ purī̭ṣamasi sa॒jñānna̭masi kāma॒dhara̭ṇa॒-mmayi̭ te kāma॒dhara̭ṇa-mbhūyāt || saṃ-yā~ vaḥ̭ pri॒yāsta॒nuva॒-ssa-mpri॒yā hṛda̭yāni vaḥ | ā॒tmā vo̭ astu॒ [astu, sampri̭ya॒] 14
sampri̭ya॒-ssampri̭yāsta॒nuvo॒ mama̭ || a॒yagṃ so a॒gniryasmi॒n-thsoma॒mindraḥ̭ su॒ta-nda॒dhe ja॒ṭharḙ vāvaśā॒naḥ | sa॒ha॒sriyaṃ॒-vā~ja॒matya॒-nna saptigṃ̭ sasa॒vān-thsan-thstṷ̄yase jātavedaḥ || agnḙ di॒vo arṇa॒macchā̭ jigā॒syacchā̭ de॒vāgṃ ṷ̄ciṣe॒ dhiṣṇi̭yā॒ ye | yāḥ pa॒rastā᳚-droca॒ne sūrya̭sya॒ yāścā॒ vastā̭-dupa॒tiṣṭha̭nta॒ āpaḥ̭ || agne॒ ya-ttḙ di॒vi varcaḥ̭ pṛthi॒vyāṃ-ya~doṣa̭dhī- [pṛthi॒vyāṃ-ya~doṣa̭dhīṣu, a॒phsu vā̭ yajatra |] 15
-ṣva॒phsu vā̭ yajatra | yenā॒ntari̭kṣa-mu॒rvā̭ta॒tantha̭ tve॒ṣa-ssa bhā॒nura̭rṇa॒vo nṛ॒cakṣāḥ᳚ || pu॒rī॒ṣyā̭so a॒gnayaḥ̭ prāva॒ṇebhiḥ̭ sa॒joṣa̭saḥ | ju॒ṣantāgṃ̭ ha॒vyamāhṷtamanamī॒vā iṣo̭ ma॒hīḥ || iḍā̭magne puru॒dagṃ sagṃ̭ sa॒ni-ṅgo-śśa̭śvatta॒magṃ hava̭mānāya sādha | syānnaḥ̭ sū॒nustana̭yo vi॒jāvā-'gne॒ sā tḙ suma॒tirbhū᳚tva॒sme || a॒ya-nte॒ yoni̭r-ṛ॒tviyo॒ yato̭ jā॒to aro̭cathāḥ | ta-ñjā॒na- [ta-ñjā॒nann, a॒gna॒ ā ro॒hāthā̭ no] 16
-nna̭gna॒ ā ro॒hāthā̭ no vardhayā ra॒yim || cida̭si॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da pari॒cida̭si॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin. yonā̭vasīṣadann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśña̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ || 17 ||
(a॒stvo - ṣa̭dhīṣu - jā॒na - nna॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 4)
sami̭ta॒gṃ॒ saṅka̭lpethā॒gṃ॒ sampri̭yau roci॒ṣṇū sṷmana॒syamā̭nau | iṣa॒mūrja̭ma॒bhi saṃ॒​va~sā̭nau॒ saṃ-vā~॒-mmanāgṃ̭si॒ saṃ-vra~॒tā samṷ ci॒ttānyā-'ka̭ram || agnḙ purīṣyādhi॒pā bha̭vā॒ tva-nnaḥ̭ | iṣa॒mūrjaṃ॒-ya~ja̭mānāya dhehi || pu॒rī॒ṣya̭stvama̭gne rayi॒mā-npṷṣṭi॒māgṃ a̭si | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-'sa̭daḥ || bhava̭ta-nna॒-ssama̭nasau॒ samo̭kasā [samo̭kasau, a॒re॒pasau᳚ |] 18
-vare॒pasau᳚ | mā ya॒jñagṃ higṃ̭siṣṭa॒-mmā ya॒jñapa̭ti-ñjātavedasau śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || mā॒teva̭ pu॒tra-mpṛ̭thi॒vī pṷrī॒ṣya̭ma॒gnigg​ sve yonā̭vabhāru॒khā | tāṃ-vi~śvai᳚rde॒vair-ṛ॒tubhiḥ̭ saṃ​vi~dā॒naḥ pra॒jāpa̭tirvi॒śvaka̭rmā॒ vi mṷñcatu || yada॒sya pā॒re raja̭sa-śśu॒kra-ñjyoti॒rajā̭yata | ta-nnaḥ̭ par​ṣa॒dati॒ dviṣo-'gnḙ vaiśvānara॒ svāhā᳚ || nama॒-ssu tḙ nir-ṛte viśvarūpe- [viśvarūpe, a॒ya॒smayaṃ॒-vi~ cṛ̭tā] 19
-'ya॒smayaṃ॒-vi~ cṛ̭tā ba॒ndhame॒tam | ya॒mena॒ tvaṃ-ya~॒myā̭ saṃ-vi~dā॒notta॒ma-nnāka॒madhi̭ rohaye॒mam || yattḙ de॒vī nir-ṛ̭tirāba॒bandha॒ dāma̭ grī॒vāsva̭ vica॒rtyam | i॒da-nte॒ ta-dviṣyāṃ॒-yā~yṷṣo॒ na maddhyā॒dathā̭ jī॒vaḥ pi॒tuma̭ddhi॒ pramṷktaḥ || yasyā᳚ste a॒syāḥ krū॒ra ā॒sañju॒homye॒ṣā-mba॒ndhānā̭mava॒sarja̭nāya | bhūmi॒riti̭ tvā॒ janā̭ vi॒durnir-ṛ̭ti॒- [vi॒durnir-ṛ̭tiḥ, iti̭ tvā॒ 'ha-mpari̭] 20
-riti̭ tvā॒ 'ha-mpari̭ veda vi॒śvataḥ̭ || asṷnvanta॒ma ya̭jamānamiccha ste॒nasye॒tyān-taska̭ra॒syān vḙṣi | a॒nya ma॒sma-di̭ccha॒ sā ta̭ i॒tyā namo̭ devi nir-ṛte॒ tubhya̭mastu || de॒vīma॒ha-nnir-ṛ̭tiṃ॒-va~nda̭mānaḥ pi॒teva̭ pu॒tra-nda̭saye॒ vaco̭bhiḥ | viśva̭sya॒ yā jāya̭mānasya॒ veda॒ śiraḥ̭ śiraḥ॒ prati̭ sū॒rī vi ca̭ṣṭe || ni॒veśa̭na-ssa॒ṅgama̭no॒ vasṷ̄nāṃ॒-vi~śvā̭ rū॒pā-'bhi ca̭ṣṭe॒ [rū॒pā-'bhi ca̭ṣṭe, śacī̭bhiḥ |] 21
śacī̭bhiḥ | de॒va i̭va savi॒tā sa॒tyadha॒rmendro॒ na ta̭sthau sama॒re pa̭thī॒nām || saṃ-va~̭ra॒trā da̭dhātana॒ nirā̭hā॒vān kṛ̭ṇotana | si॒ñcāma̭hā ava॒ṭamu॒driṇaṃ̭-va~॒yaṃ-vi~śvā-'hā-'da̭sta॒makṣi̭tam || niṣkṛ̭tāhā-vamava॒ṭagṃ sṷvara॒tragṃ sṷṣeca॒nam | u॒driṇagṃ̭ siñce॒ akṣi̭tam || sīrā̭ yuñjanti ka॒vayo̭ yu॒gā vi ta̭nvate॒ pṛtha̭k | dhīrā̭ de॒veṣṷ sumna॒yā || yu॒nakta॒ sīrā॒ vi yu॒gā ta̭nota kṛ॒te yonaṷ vapate॒ha [ ] 22
bīja᳚m | gi॒rā ca̭ śru॒ṣṭi-ssabha̭rā॒ asa̭nno॒ nedī̭ya॒ i-thsṛ॒ṇyā̭ pa॒kvamā 'ya̭t || lāṅga̭la॒-mpavī̭ravagṃ su॒śevagṃ̭ suma॒tithsa̭ru | udi-tkṛ̭ṣati॒ gāmavi̭-mprapha॒rvya̭-ñca॒ pīva̭rīm | pra॒sthāva̭-dratha॒vāha̭nam || śu॒na-nnaḥ॒ phālā॒ vi tṷdantu॒ bhūmigṃ̭ śu॒na-ṅkī॒nāśā̭ a॒bhi ya̭ntu vā॒hān | śu॒na-mpa॒rjanyo॒ madhṷnā॒ payo̭bhi॒-śśunā̭sīrā śu॒nama॒smāsṷ dhattam || kāma̭-ṅkāmadughe dhukṣva mi॒trāya॒ varṷṇāya ca | indrā̭yā॒gnayḙ pū॒ṣṇa oṣa̭dhībhyaḥ pra॒jābhyaḥ̭ ||ghṛ॒tena॒ sītā॒ madhṷnā॒ sama̭ktā॒ viśvai᳚rde॒vairanṷmatā ma॒rudbhiḥ̭ | ūrja̭svatī॒ paya̭sā॒ pinva̭mānā॒-'smān-thsī̭te॒ paya̭sā॒-'bhyā-va̭vṛthsva || 23 ||
(samo̭kasau-viśvarūpe-vi॒durnir-ṛ̭ti-ra॒bhi ca̭ṣṭa-i॒ha-mi॒trāya॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 5)
yā jā॒tā oṣa̭dhayo de॒vebhya̭striyu॒ga-mpu॒rā | mandā̭mi ba॒bhrūṇā̭ma॒hagṃ śa॒ta-ndhāmā̭ni sa॒pta ca̭ || śa॒taṃ-vo~̭ aba॒-ndhāmā̭ni sa॒hasra̭mu॒ta vo॒ ruhaḥ̭ | athā̭ śatakratvo yū॒yami॒ma-mmḙ aga॒da-ṅkṛ̭ta || puṣpā̭vatīḥ pra॒sūva̭tīḥ pha॒linī̭rapha॒lā u॒ta | aśvā̭ iva sa॒jitva̭rī-rvī॒rudhaḥ̭ pārayi॒ṣṇavaḥ̭ || oṣa̭dhī॒riti̭ mātara॒-stadvo̭ devī॒-rupa̭ bruve | rapāgṃ̭si vighna॒tīri̭ta॒ rapa̭- [vighna॒tīri̭ta॒ rapaḥ̭, cā॒taya̭mānāḥ |] 24
-ścā॒taya̭mānāḥ || a॒śva॒tthe vo̭ ni॒ṣada̭na-mpa॒rṇe vo̭ vasa॒tiḥ kṛ॒tā | go॒bhāja॒ i-tkilā̭satha॒ ya-thsa॒nava̭tha॒ pūrṷṣam || yada॒haṃ-vā~॒jaya̭-nni॒mā oṣa̭dhī॒r॒hasta̭ āda॒dhe | ā॒tmā yakṣma̭sya naśyati pu॒rā jī̭va॒gṛbho̭ yathā || yadoṣa̭dhaya-ssa॒ṅgaccha̭nte॒ rājā̭na॒-ssami̭tā viva | vipra॒-ssa ṷcyate bhi॒ṣagra̭kṣo॒hā 'mī̭va॒ cāta̭naḥ || niṣkṛ̭ti॒-rnāma̭vo mā॒tā-'thā̭ yū॒yagg​stha॒ saṅkṛ̭tīḥ | sa॒rāḥ pa̭ta॒triṇī᳚- [sa॒rāḥ pa̭ta॒triṇīḥ᳚, stha॒na॒ yadā॒ maya̭ti॒] 25
-sthana॒ yadā॒ maya̭ti॒ niṣkṛ̭ta || a॒nyā vo̭ a॒nyāma̭va-tva॒nyā-'nyasyā॒ upā̭vata | tā-ssarvā॒ oṣa̭dhaya-ssaṃ​vi~dā॒nā i॒da-mme॒ prāva̭tā॒ vacaḥ̭ || ucchuṣmā॒ oṣa̭dhīnā॒-ṅgāvo̭ go॒ṣṭhā di̭verate | dhanagṃ̭ sani॒ṣyantī̭ nāmā॒tmāna॒-ntava̭ pūruṣa || ati॒ viśvāḥ᳚ pari॒ṣṭhāste॒na i̭va vra॒jama̭kramuḥ | oṣa̭dhayaḥ॒ prācṷcyavu॒ rya-tki-ñca̭ ta॒nuvā॒gṃ॒ rapaḥ̭ || yā- [yāḥ, ta॒ ā॒ta॒sthu-rā॒tmānaṃ॒-yā~] 26
-sta̭ āta॒sthu-rā॒tmānaṃ॒-yā~ ā̭vivi॒śuḥ paruḥ̭ paruḥ | tāste॒ yakṣmaṃ॒-vi~bā̭dhantā mu॒gro ma̭ddhyama॒śīri̭va || sā॒kaṃ-ya~̭kṣma॒ pra pa̭ta śye॒nena̭ kikidī॒vinā᳚ | sā॒kaṃ-vā~ta̭sya॒-dhrājyā̭ sā॒ka-nna̭śya ni॒hāka̭yā || a॒śvā॒va॒tīgṃ so̭mava॒tī mū॒rjaya̭ntī॒ mudo̭jasam | ā vi̭thsi॒ sarvā॒ oṣa̭dhīra॒smā a̭ri॒ṣṭatā̭taye || yāḥ pha॒linī॒ryā a̭pha॒lā a̭pu॒ṣpā yāśca̭ pu॒ṣpiṇīḥ᳚ | bṛha॒spati̭ prasūtā॒ stāno̭ muñca॒ntvagṃ ha̭saḥ || yā [yāḥ, oṣa̭dhaya॒-ssoma̭rājñīḥ॒] 27
oṣa̭dhaya॒-ssoma̭rājñīḥ॒ pravi̭ṣṭāḥ pṛthi॒vīmanṷ | tāsā॒-ntvama̭syutta॒mā praṇo̭ jī॒vāta̭ve-suva || a॒va॒pata̭ntīravada-ndi॒va oṣa̭dayaḥ॒ pari̭ | ya-ñjī॒va ma॒śñavā̭ mahai॒ na sa ri̭ṣyāti॒ pūrṷṣaḥ || yāśce॒da mṷpa-śṛ॒ṇvanti॒ yāśca̭ dū॒ra-mparā̭gatāḥ | i॒ha sa॒ṅgatya॒ tā-ssarvā̭ a॒smai sa-nda̭tta bheṣa॒jam || mā vo̭ riṣa-tkhani॒tā yasmai̭ cā॒ha-ṅkhanā̭mi vaḥ | dvi॒pa-ccatṷṣpa-da॒smāka॒gṃ॒ sarva̭-ma॒stvanā̭turam || oṣa̭dhaya॒-ssaṃ-va~̭dante॒ somḙna sa॒ha rājñā᳚ | yasmai̭ ka॒roti̭ brāhma॒ṇastagṃ rā̭ja-npārayāmasi || 28 ||
(rapaḥ̭ - pata॒triṇī॒- ryā - agṃha̭so॒ yāḥ - khanā̭mi vo॒ - 'ṣṭāda̭śa ca) (a. 6)
mā no̭ higṃsījjani॒tā yaḥ pṛ̭thi॒vyā yo vā॒ divagṃ̭ sa॒tyadha̭rmā ja॒jāna̭ | yaścā॒paśca॒ndrā bṛ̭ha॒tīrja॒jāna॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || a॒bhyāva̭rtasva pṛthivi ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha | va॒pā-ntḙ a॒gniri̭ṣi॒to-'va̭ sarpatu || agne॒ ya-ttḙ śu॒kraṃ-ya~cca॒ndraṃ-ya~-tpū॒taṃ-ya~-dya॒jñiya᳚m | ta-dde॒vebhyo̭ bharāmasi || iṣa॒mūrja̭ma॒hami॒ta ā [ā, da॒da॒ ṛ॒tasya॒ dhāmno̭] 29
da̭da ṛ॒tasya॒ dhāmno̭ a॒mṛta̭sya॒ yoneḥ᳚ | ā no॒ goṣṷ viśa॒tvauṣa̭dhīṣu॒ jahā̭mi se॒dimani̭rā॒mamī̭vām || agne॒ tava॒ śravo॒ vayo॒ mahi̭ bhrājantya॒rcayo̭ vibhāvaso | bṛha̭-dbhāno॒ śava̭sā॒ vāja̭mu॒kthya̭-ndadhā̭si dā॒śuṣḙ kave || i॒ra॒jyanna̭gne prathayasva ja॒ntubhi̭ra॒sme rāyo̭ amartya | sa da̭r​śa॒tasya॒ vapṷṣo॒ vi rā̭jasi pṛ॒ṇakṣi̭ sāna॒sigṃ ra॒yim || ūrjo̭ napā॒jjāta̭veda-ssuśa॒stibhi॒-rmanda̭sva [ ] 30
dhī॒tibhi̭r​hi॒taḥ | tve iṣa॒-ssa-nda̭dhu॒-rbhūri̭retasa-ści॒tro ta̭yo vā॒majā̭tāḥ || pā॒va॒kava̭rcā-śśu॒krava̭rcā॒ anṷ̄navarcā॒ udi̭yar​ṣi bhā॒nunā᳚ | pu॒traḥ pi॒tarā̭ vi॒cara॒nnupā̭vasyu॒bhe pṛ̭ṇakṣi॒ roda̭sī || ṛ॒tāvā̭na-mmahi॒ṣaṃ-vi~॒śvaca̭r​ṣaṇima॒gnigṃ su॒mnāya̭ dadhire pu॒ro janāḥ᳚ | śrutka̭rṇagṃ sa॒pratha̭stama-ntvā gi॒rā daivya॒-mmānṷṣā yu॒gā || ni॒ṣka॒rtāra̭-maddhva॒rasya॒ pracḙtasa॒-ṅkṣaya̭nta॒gṃ॒ rādha̭se ma॒he | rā॒ti-mbhṛgṷ̄ṇāmu॒śija̭-ṅka॒vikra̭tu-mpṛ॒ṇakṣi̭ sāna॒sigṃ - [sāna॒sim, ra॒yim |] 31
ra॒yim || citaḥ̭ stha pari॒cita̭ ūrdhva॒citaḥ̭ śrayaddhva॒-ntayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā-ssī̭data || ā pyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || 32 ||
(ā - manda̭sva - sāna॒si - mekā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 7)
a॒bhya̭sthā॒-dviśvāḥ॒ pṛta̭nā॒ arā̭tī॒stada॒gnirā̭ha॒ tadu॒ soma̭ āha | bṛha॒spatiḥ̭ savi॒tā tanma̭ āha pū॒ṣā mā̭-'dhā-thsukṛ॒tasya̭ lo॒ke || yadakra̭ndaḥ pratha॒ma-ñjāya̭māna u॒dyan-thsa̭mu॒drādu॒ta vā॒ purī̭ṣāt | śye॒nasya̭ pa॒kṣā ha̭ri॒ṇasya̭ bā॒hū upa̭stuta॒-ñjani̭ma॒ ta-ttḙ arvann || a॒pā-mpṛ॒ṣṭhama̭si॒ yoni̭ra॒gne-ssa̭mu॒drama॒bhitaḥ॒ pinva̭mānam | vardha̭māna-mma॒ha [vardha̭māna-mma॒haḥ, ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo] 33
ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo mātra̭yā vari॒ṇā pra̭thasva || brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒dvi sī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ | sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt | sa dā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒- [pṛthi॒vīmanṷ, dyāmi॒ma-ñca॒] 34
-dyāmi॒ma-ñca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta hotrāḥ᳚ || namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vīmanṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~yḙ vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 35 ||
(ma॒ho - 'nṷ - yātu॒dhānā̭nā॒ - mekā̭daśa ca) (a. 8)
dhru॒vā-'si̭ dha॒ruṇā-'stṛ̭tā vi॒śvaka̭rmaṇā॒ sukṛ̭tā | mā tvā̭ samu॒dra udva̭dhī॒nmā sṷpa॒rṇo vya̭thamānā pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha || pra॒jāpa̭tistvā sādayatu pṛthi॒vyāḥ pṛ॒ṣṭhe vyaca̭svatī॒-mpratha̭svatī॒-mpratho̭-'si pṛthi॒vya̭si॒ bhūra̭si॒ bhūmi̭ra॒syadi̭tirasi vi॒śvadhā̭yā॒ viśva̭sya॒ bhuva̭nasya dha॒rtrī pṛ̭thi॒vīṃ-ya~̭ccha pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha pṛthi॒vī-mmā higṃ̭sī॒rviśva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya̭ vyā॒nāyo̭dā॒nāya̭ prati॒ṣṭhāyai̭ [prati॒ṣṭhāyai᳚, ca॒ritrā̭yā॒-] 36
ca॒ritrā̭yā॒-'gnistvā॒-'bhi pā̭tu ma॒hyā sva॒styā cha॒rdiṣā॒ śanta̭mena॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || kāṇḍā᳚-tkāṇḍā-tpra॒roha̭ntī॒ parṷṣaḥparuṣaḥ॒ pari̭ | e॒vā no̭ dūrve॒ pra ta̭nu sa॒hasrḙṇa śa॒tena̭ ca || yā śa॒tena̭ prata॒noṣi̭ sa॒hasrḙṇa vi॒roha̭si | tasyā᳚ste devīṣṭake vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam || aṣā̭ḍhā-'si॒ saha̭mānā॒ saha॒svārā̭tī॒-ssaha̭svārātīya॒ta-ssaha̭sva॒ pṛta̭nā॒-ssaha̭sva pṛtanya॒taḥ | sa॒hasra̭vīryā- [sa॒hasra̭vīryā, a॒si॒ sā mā̭ jinva |] 37
-'si॒ sā mā̭ jinva || madhu॒ vātā̭ ṛtāya॒te madhṷ kṣaranti॒ sindha̭vaḥ | māddhvī᳚rna-ssa॒ntvoṣa̭dhīḥ || madhu॒ nakta̭mu॒toṣasi॒ madhṷma॒-tpārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ | madhu॒ dyaura̭stu naḥ pi॒tā || madhṷmā-nno॒ vana॒spati॒-rmadhṷmāgṃ astu॒ sūryaḥ̭ | māddhvī॒rgāvo̭ bhavantu naḥ || ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭ na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām | pi॒pṛ॒tā-nno॒ bharī̭mabhiḥ || ta-dviṣṇoḥ᳚ para॒ma- [para॒mam, pa॒dagṃ sadā̭ paśyanti] 38
-mpa॒dagṃ sadā̭ paśyanti sū॒rayaḥ̭ | di॒vīva॒ cakṣu॒rāta̭tam || dhru॒vā-'si̭ pṛthivi॒ saha̭sva pṛtanya॒taḥ | syū॒tā de॒vebhi̭ra॒mṛte॒nā ''gāḥ᳚ || yāstḙ agne॒ sūrye॒ ruca̭ udya॒to diva̭māta॒nvanti̭ ra॒śmibhiḥ̭ | tābhi॒-ssarvā̭bhī ru॒ce janā̭ya naskṛdhi || yā vo̭ devā॒-ssūrye॒ ruco॒ goṣvaśvḙṣu॒ yā rucaḥ̭ | indrā᳚gnī॒ tābhi॒-ssarvā̭bhī॒ ruca̭-nno dhatta bṛhaspate || vi॒rā- [vi॒rāṭ, jyoti̭radhāraya-] 39
-ḍjyoti̭radhāraya-thsa॒mrā-ḍjyoti̭radhāraya-thsva॒rā-ḍjyoti̭radhārayat || agnḙ yu॒kṣvā hi ye tavāśvā̭so deva sā॒dhavaḥ̭ | araṃ॒-va~ha̭ntyā॒śavaḥ̭ || yu॒kṣvā hi dḙva॒hūta̭mā॒gṃ॒ aśvāgṃ̭ agne ra॒thīri̭va | ni hotā̭ pū॒rvya-ssa̭daḥ || dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒ dyāmi॒ma-ñca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta [ ] 40
hotrāḥ᳚ || abhṷ̄di॒daṃ-vi~śva̭sya॒ bhuva̭nasya॒ vāji̭nama॒gne-rvai᳚śvāna॒rasya̭ ca | a॒gnirjyoti̭ṣā॒ jyoti̭ṣmā-nru॒kmo varca̭sā॒ varca̭svān || ṛ॒ce tvā̭ ru॒ce tvā॒ sami-thsra̭vanti sa॒rito॒ na dhenāḥ᳚ | a॒ntar​hṛ॒dā mana̭sā pū॒yamā̭nāḥ || ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ a॒bhi cā̭kaśīmi | hi॒ra॒ṇyayo̭ veta॒so maddhya̭ āsām || tasmin᳚thsupa॒rṇo ma̭dhu॒kṛ-tkṷlā॒yī bhaja̭nnāste॒ madhṷ de॒vatā᳚bhyaḥ | tasyā̭ sa te॒ hara̭ya-ssa॒pta tīre᳚ sva॒dhā-nduhā̭nā a॒mṛta̭sya॒ dhārā᳚m || 41 ||
(pra॒ti॒ṣṭhāyai̭ - sa॒hasra̭vīryā - para॒maṃ - ~vi॒rāṭth - sa॒pta - tīrḙ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 9)
ā॒di॒tya-ṅgarbha॒-mpaya̭sā sama॒ñjan-thsa॒hasra̭sya prati॒māṃ-vi~॒śvarṷ̄pam | pari̭ vṛṅgdhi॒ hara̭sā॒ mā-'bhi mṛ̭kṣa-śśa॒tāyṷṣa-ṅkṛṇuhi cī॒yamā̭naḥ || i॒ma-mmā higṃ̭sīrdvi॒pāda̭-mpaśū॒nāgṃ saha̭srākṣa॒ medha॒ ā cī॒yamā̭naḥ | ma॒yumā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || vāta̭sya॒ dhrājiṃ॒-va~rṷṇasya॒ nābhi॒maśva̭-ñjajñā॒nagṃ sa̭ri॒rasya॒ maddhye᳚ | śiśṷ-nna॒dīnā॒gṃ॒ hari॒madri̭buddha॒magne॒ mā higṃ̭sīḥ [mā higṃ̭sīḥ, pa॒ra॒me vyo̭mann |] 42
para॒me vyo̭mann || i॒ma-mmā higṃ̭sī॒reka̭śapha-mpaśū॒nā-ṅka̭nikra॒daṃ-vā~॒jinaṃ॒-vā~ji̭neṣu | gau॒ramā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || aja̭sra॒mindṷmaru॒ṣa-mbhṷra॒ṇyuma॒gnimī̭ḍe pū॒rvaci̭ttau॒ namo̭bhiḥ | sa parva̭bhir-ṛtu॒śaḥ kalpa̭māno॒ gā-mmā higṃ̭sī॒radi̭tiṃ-vi~॒rāja᳚m || i॒magṃ sa̭mu॒dragṃ śa॒tadhā̭ra॒mu-thsaṃ̭-vya~॒cyamā̭na॒-mbhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā॒-madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā [-madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā, hi॒gṃ॒sīḥ॒ pa॒ra॒me vyo̭mann |] 43
higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann | ga॒va॒yamā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || varū᳚tri॒-ntvaṣṭu॒rvarṷṇasya॒ nābhi॒mavi̭-ñjajñā॒nāgṃ raja̭saḥ॒ para̭smāt | ma॒hīgṃ sā̭ha॒srīmasṷrasya mā॒yāmagne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann || i॒māmū᳚rṇā॒yuṃ-va~rṷṇasya mā॒yā-ntvaca̭-mpaśū॒nā-ndvi॒padā॒-ñcatṷṣpadām | tvaṣṭuḥ̭ pra॒jānā᳚-mpratha॒ma-ñja॒nitra॒magne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann | uṣṭra̭māra॒ṇyamanṷ [uṣṭra̭māra॒ṇyamanṷ, te॒ di॒śā॒mi॒ tena̭] 44
te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || yo a॒gnira॒gnesta-pa॒so-'dhi̭ jā॒ta-śśocā᳚-tpṛthi॒vyā u॒ta vā̭ di॒vaspari̭ | yena̭ pra॒jā vi॒śvaka̭rmā॒ vyāna॒-ṭtama̭gne॒ heḍaḥ॒ pari̭ te vṛṇaktu || a॒jā hya̭gneraja̭niṣṭa॒ garbhā॒-thsā vā a̭paśyajjani॒tāra॒magre᳚ | tayā॒ roha̭māya॒nnupa॒ meddhyā̭sa॒stayā̭ de॒vā de॒vatā॒magra̭ āyann | śa॒ra॒bha-( )-mā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ niṣī̭da || 45 ||
(agne॒ mā higṃ̭sī॒ - ragne॒ moṣṭra̭mā - ra॒ṇyamanṷ - śara॒bhan - nava̭ ca) (a. 10)
(ā॒di॒tya mi॒mandvi॒pādḙ ma॒yuṃ-vā~ta॒syā 'śva̭ mi॒ma meka̭śapha ṅgau॒rama ja̭sraṅgava॒yaṃ-va~rū᳚tri॒ mavi̭ mi॒māmū᳚rṇā॒ryu muṣṭraṃ॒-yo~ a॒gni-śśa̭ra॒bhaṃ )
indrā᳚gnī roca॒nā di॒vaḥ pari॒ vājḙṣu bhūṣathaḥ | tadvā᳚-ñceti॒ pravī॒rya᳚m || śñatha̭-dvṛ॒tramu॒ta sa̭noti॒ vāja॒mindrā॒ yo a॒gnī sahṷrī sapa॒ryāt | i॒ra॒jyantā̭ vasa॒vya̭sya॒ bhūre॒-ssaha̭stamā॒ saha̭sā vāja॒yantā᳚ || pra ca̭r​ṣa॒ṇibhyaḥ̭ pṛtanā॒ havḙṣu॒ pra pṛ̭thi॒vyā ri̭ricāthe di॒vaśca̭ | pra sindhṷbhyaḥ॒ pragi॒ribhyo̭ mahi॒tvā prendrā᳚gnī॒ viśvā॒ bhuva॒nā-'tya॒nyā || marṷto॒ yasya॒ hi [ ] 46
kṣayḙ pā॒thā di॒vo vi̭mahasaḥ | sa sṷgo॒pāta̭mo॒ janaḥ̭ || ya॒jñairvā̭ yajñavāhaso॒ vipra̭sya vā matī॒nām | marṷta-śśṛṇu॒tā hava᳚m || śri॒yase॒ ka-mbhā॒nubhi॒-ssa-mmi̭mikṣire॒ te ra॒śmibhi॒sta ṛkva̭bhi-ssukhā॒dayaḥ̭ | te vāśī̭manta i॒ṣmiṇo॒ abhī̭ravo vi॒dre pri॒yasya॒ mārṷtasya॒ dhāmnaḥ̭ || ava̭ te॒ heḍa॒, udṷtta॒mam || kayā̭ naści॒tra ā bhṷvadū॒tī sa॒dā vṛ̭dha॒-ssakhā᳚ | kayā॒ śaci̭ṣṭhayā vṛ॒tā || 47 ||
ko a॒dya yṷṅkte dhu॒ri gā ṛ॒tasya॒ śimī̭vato bhā॒mino̭ dur​hṛṇā॒yūn | ā॒sanni̭ṣūn. hṛ॒thsvaso̭ mayo॒bhūn. ya ḙṣā-mbhṛ॒tyāmṛ॒ṇadha॒-thsa jī̭vāt || agne॒ nayā, ''de॒vānā॒gṃ॒ śanno̭ bhavantu॒, vājḙvāje| a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava॒ sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase | garbhe॒ sañjā̭yase॒ punaḥ̭ || vṛṣā̭ soma dyu॒māgṃ a̭si॒ vṛṣā̭ deva॒ vṛṣa̭vrataḥ | vṛṣā॒ dharmā̭ṇi dadhiṣe || i॒ma-mmḙ varuṇa॒ , tattvā̭ yāmi॒tva-nno̭ agne॒sa tva-nno̭ agne || 48 ||
(hi - vṛ॒tā - ma॒ - ekā̭daśa ca ) (a. 11)
(viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si - di॒vaspa - ryanna̭pa॒te - 'pḙta॒ - sami̭taṃ॒ - ~yā jā॒tā - mā no̭ higṃsī - da॒bhya̭sthā-d- dhru॒vā - 'syā̭di॒tyaṅgarbha॒ - mindrā᳚gnī roca॒ - naikā̭daśa )
(viṣṇo̭ - rasmin. ha॒vye - ti̭ tvā॒-'haṃ - dhī॒tibhi॒ - r​hotrā̭ - a॒ṣṭāca̭tvārigṃśat)
(viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒, tvanno̭ agne॒ sa tvanno̭ agne)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||