📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.12 - ଵୈଶ୍ଵସୃଜଚଯନମ୍ - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣ କାଠ ପ୍ରଶ୍ନଃ ପାଠଃ - ତୁଭ୍ଯଂ ତା
3.12 - Vaishvasrijachayanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Katha Prashnah Pathah - Tubhyam Ta
Krishna Oriya
କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ କାଠକେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଵୈଶ୍ଵସୃଜଚଯନମ୍
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଚାତୁର୍​ହୋତ୍ରଚଯନଂ-ଵୈଁଶ୍ଵସୃଜଚଯନ-ଞ୍ଚ
ଅନୁଵାକଂ 1 - ଵୈଶ୍ଵସୃଜଚଯନାଙ୍ଗଭୂତାଃ ଦିଵଶ୍ଶ୍ଯେନଯ ଇଷ୍ଟଯଃ
ତୁଭ୍ଯ॒-ନ୍ତା ଅ॑ଙ୍ଗିରସ୍ତମ॒ ଵିଶ୍ଵା᳚-ସ୍ସୁକ୍ଷି॒ତଯଃ॒ ପୃଥ॑କ୍ । ଅଗ୍ନେ॒ କାମା॑ଯ ଯେମିରେ ॥ ଅ॒ଶ୍ଯାମ॒ ତ-ଙ୍କାମ॑ମଗ୍ନେ॒ ତଵୋ॒ ତ୍ଯ॑ଶ୍ଯାମ॑ ର॒ଯିଗ୍ଂ ର॑ଯିଵ-ସ୍ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ । ଅ॒ଶ୍ଯାମ॒ ଵାଜ॑ମ॒ଭି ଵା॒ଜଯ॑ନ୍ତୋ॒ ଽଶ୍ଯାମ॑ ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନମ॑ଜରା॒ଜର॑-ନ୍ତେ ॥ ।
ଆଶା॑ନା-ନ୍ତ୍ଵା ଽଽଶାପା॒ଲେଭ୍ଯଃ॑ । ଚ॒ତୁର୍ଭ୍ଯୋ॑ ଅ॒ମୃତେ᳚ଭ୍ଯଃ । ଇ॒ଦ-ମ୍ଭୂ॒ତସ୍ଯାଧ୍ଯ॑କ୍ଷେଭ୍ଯଃ । ଵି॒ଧେମ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵ॒ଯମ୍ ॥ ଵିଶ୍ଵା॒ ଆଶା॒ ମଧୁ॑ନା॒ ସଗ୍ଂସୃ॑ଜାମି । ଅ॒ନ॒ମୀ॒ଵା ଆପ॒ ଓଷ॑ଧଯୋ ଭଵନ୍ତୁ । ଅ॒ଯଂ-ଯଁଜ॑ମାନୋ॒ ମୃଧୋ॒ ଵ୍ଯ॑ସ୍ଯତାଂ ଅଗୃ॑ଭୀତାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ ସନ୍ତୁ॒ ସର୍ଵେ᳚ ॥ ।
ଅନୁ॑ ନୋ॒-ଽଦ୍ଯା-ଽନୁ॑ମତିର୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ହଵ୍ଯ॒ଵାହ॑ନୋ॒ ଭଵ॑ତା-ନ୍ଦା॒ଶୁଷେ॒ ମଯଃ॑ ॥ ଅନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ମନ୍ଯା॑ସୈ॒ ଶଞ୍ଚ॑ନଃ କୃଧି । କ୍ରତ୍ଵେ॒ ଦକ୍ଷା॑ଯ ନୋ ହିନୁ॒ ପ୍ରଣ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ତାରିଷଃ ॥ ।
କାମୋ॑ ଭୂ॒ତସ୍ଯ॒ ଭଵ୍ଯ॑ସ୍ଯ । ସ॒ମ୍ରାଡେକୋ॒ ଵିରା॑ଜତି । ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ପ୍ରତି॑ ପପ୍ରଥେ । ଋ॒ତୂନୁ-ଥ୍ସୃ॑ଜତେ ଵ॒ଶୀ ॥ କାମ॒ସ୍ତଦଗ୍ରେ॒ ସମ॑ଵର୍ତ॒ତାଧି॑ । ମନ॑ସୋ॒ ରେତଃ॑ ପ୍ରଥ॒ମଂ-ଯଁଦାସୀ᳚ତ୍ । ସ॒ତୋ ବନ୍ଧୁ॒ମସ॑ତି॒ ନିର॑ଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ହୃ॒ଦି ପ୍ର॒ତୀଷ୍ଯା॑ କ॒ଵଯୋ॑ ମନୀ॒ଷା ॥ ।
ବ୍ରହ୍ମ॑ ଜଜ୍ଞା॒ନ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଵି ସୀ॑ମ॒ତ-ସ୍ସୁ॒ରୁଚୋ॑ ଵେ॒ନ ଆ॑ଵଃ । ସ ବୁ॒ଧ୍ନିଯା॑ ଉପ॒ମା ଅ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଷ୍ଠା-ସ୍ସ॒ତଶ୍ଚ॒ ଯୋନି॒ମସ॑ତଶ୍ଚ॒ ଵିଵଃ॑ ॥ ପି॒ତା ଵି॒ରାଜା॑ମୃଷ॒ଭୋ ର॑ଯୀ॒ଣାମ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵରୂ॑ପ॒ ଆଵି॑ଵେଶ । ତମ॒ର୍କୈ-ର॒ଭ୍ଯ॑ର୍ଚନ୍ତି ଵ॒ଥ୍ସମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॒ ସନ୍ତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତଃ ॥ ।
ଯ॒ଜ୍ଞୋ ରା॒ଯୋ ଯ॒ଜ୍ଞ ଈ॑ଶେ॒ ଵସୂ॑ନାମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସ॒ସ୍ଯାନା॑ମୁ॒ତ ସୁ॑କ୍ଷିତୀ॒ନାମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞ ଇ॒ଷ୍ଟଃ ପୂ॒ର୍ଵଚି॑ତ୍ତି-ନ୍ଦଧାତୁ । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ବ୍ର॑ହ୍ମ॒ଣ୍ଵାଗ୍ଂ ଅପ୍ଯେ॑ତୁ ଦେ॒ଵାନ୍ ॥ ଅ॒ଯଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞୋ ଵ॑ର୍ଧତା॒-ଙ୍ଗୋଭି॒ରଶ୍ଵୈଃ᳚ । ଇ॒ଯଂ-ଵେଁଦିଃ॑ ସ୍ଵପ॒ତ୍ଯା ସୁ॒ଵୀରା᳚ । ଇ॒ଦ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିରତି॑ ବ॒ର୍॒ହୀଗ୍​ଷ୍ଯ॒ନ୍ଯା । ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ॑ ଅଵନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ॥ । ଆପୋ॑ ଭ॒ଦ୍ରା ଘୃ॒ତମିଦାପ॑ ଆସୁର॒ଗ୍ନୀ-ଷୋମୌ॑ ବିଭ୍ର॒ତ୍ଯାପ॒ ଇ-ତ୍ତାଃ । ତୀ॒ଵ୍ରୋ ରସୋ॑ ମଧୁ॒ପୃଚା॑ ମରଙ୍ଗ॒ମ ଆ ମା᳚ ପ୍ରା॒ଣେନ॑ ସ॒ହ ଵର୍ଚ॑ସା ଗନ୍ନ୍ ॥ ଆଦି-ତ୍ପ॑ଶ୍ଯାମ୍ଯୁ॒ତ ଵା॑ ଶୃଣୋ॒ମ୍ଯା ମା॒ ଘୋଷୋ॑ ଗଚ୍ଛତି॒ ଵାନ୍ନ॑ ଆସାମ୍ । ମନ୍ଯେ॑ ଭେଜା॒ନୋ ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ତର୍​ହି॒ ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒ ଅତୃ॑ପଂ-ଯଁ॒ଦା ଵଃ॑ ॥ ।
ତୁଭ୍ଯ॑-ମ୍ଭରନ୍ତି କ୍ଷି॒ତଯୋ॑ ଯଵିଷ୍ଠ । ବ॒ଲିମ॑ଗ୍ନେ॒ ଅନ୍ତି॑ ତ॒ ଓତ ଦୂ॒ରାତ୍ । ଆ ଭନ୍ଦି॑ଷ୍ଠସ୍ଯ ସୁମ॒ତି-ଞ୍ଚି॑କିଦ୍ଧି । ବୃ॒ହତ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ମହି॒ ଶର୍ମ॑ ଭ॒ଦ୍ରମ୍ ॥ ଯୋ ଦେ॒ହ୍ଯୋ ଅନ॑ମଯଦ୍ଵଧ॒ସ୍ନୈଃ । ଯୋ ଅର୍ଯ॑ପତ୍ନୀ-ରୁ॒ଷସ॑ଶ୍ଚ॒କାର॑ । ସ ନି॒ରୁଧ୍ଯା॒ ନହୁ॑ଷୋ ଯ॒ହ୍ଵୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ । ଵିଶ॑ଶ୍ଚକ୍ରେ ବଲି॒ହୃତ॒-ସ୍ସହୋ॑ଭିଃ ॥ ।
ପୂର୍ଵ॑-ନ୍ଦେଵା॒ ଅପ॑ରେଣା-ନୁ॒ପଶ୍ଯ॒ଞ୍ଜନ୍ମ॑ଭିଃ । ଜନ୍ମା॒ନ୍ଯଵ॑ରୈଃ॒ ପରା॑ଣି । ଵେଦା॑ନି ଦେଵା ଅ॒ଯମ॒ସ୍ମୀତି॒ ମାମ୍ । ଅ॒ହଗ୍ଂ ହି॒ତ୍ଵା ଶରୀ॑ର-ଞ୍ଜ॒ରସଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନୌ ଚକ୍ଷୁ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର᳚ମ୍ । ଵାଚ॒-ମ୍ମନ॑ସି॒ ସମ୍ଭୃ॑ତାମ୍ । ହି॒ତ୍ଵା ଶରୀ॑ର-ଞ୍ଜ॒ରସଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଆ ଭୂତି॒-ମ୍ଭୂତିଂ॑-ଵଁ॒ଯମ॑ଶ୍ନଵାମହୈ ॥ ।
ହ॒ଵ୍ଯ॒ଵାହ॑-ମଭିମାତି॒ଷା-ଽହ᳚ମ୍ । ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣ॒-ମ୍ପୃତ॑ନାସୁ ଜି॒ଷ୍ଣୁମ୍ । ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତ॒-ନ୍ଦୀଦ୍ଯ॑ତ॒-ମ୍ପୁର॑ନ୍ଧିମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ॒ମା ହୁ॑ଵେମ ॥ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟମଗ୍ନେ ଅ॒ଭି ତ-ତ୍ପୃ॑ଣାହି । ଵିଶ୍ଵା॑ ଦେଵ॒ ପୃତ॑ନା ଅ॒ଭିଷ୍ଯ । ଉ॒ରୁ-ନ୍ନଃ॒ ପନ୍ଥା᳚-ମ୍ପ୍ରଦି॒ଶନ୍ଵି ଭା॑ହି । ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମଦ୍ଧେହ୍ଯ॒ଜର॑-ନ୍ନ॒ ଆଯୁଃ॑ ॥ ॥ 1 ॥
ତୁଭ୍ଯ॒-ନ୍ଦଶ॑ (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2 - ତାସା-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣମ୍
ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଵୈ ସ୍ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କସ୍ତି॒ରୋ॑-ଽଭଵତ୍ ।
ତେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ ।
ପ୍ରଜା॑ପତେ ସ୍ଵ॒ର୍ଗୋ ଵୈ ନୋ॑ ଲୋ॒କସ୍ତି॒ରୋ॑-ଽଭୂତ୍ । ତମନ୍ଵି॒ଚ୍ଛେତି॑ । ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒-ରନ୍ଵୈ᳚ଚ୍ଛତ୍ । ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒-ର୍ନାନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦତ୍ ।
ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵୈ᳚ଚ୍ଛତ୍ । ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦତ୍ ।
ତଦିଷ୍ଟୀ॑ନା-ମିଷ୍ଟି॒ତ୍ଵମ୍ । ଏଷ୍ଟ॑ଯୋ ହ॒ଵୈ ନାମ॑ ।
ତା ଇଷ୍ଟ॑ଯ॒ ଇତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 2 ॥
ତମାଶା᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରଜା॑ପତ ଆ॒ଶଯା॒ ଵୈ ଶ୍ରା᳚ମ୍ଯସି ।
ଅ॒ହମୁ॒ ଵା ଆଶା᳚-ଽସ୍ମି । ମା-ନ୍ନୁ ଯ॑ଜସ୍ଵ ।
ଅଥ॑ ତେ ସ॒ତ୍ଯା-ଽଽଶା॑ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵେଁ॒ଥ୍ସ୍ଯସୀତି॑ । ସ ଏ॒ତମ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପତ୍ ।
ଆ॒ଶାଯୈ॑ ଚ॒ରୁମ୍ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁମ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ଯ॑ ସ॒ତ୍ଯା-ଽଽଶା॑ ଽଭଵତ୍ । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ॑ଵିନ୍ଦତ୍ । ସ॒ତ୍ଯା ହ॒ ଵା ଅ॒ସ୍ଯାଶା॑ ଭଵତି ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି । ଯ ଏ॒ତେନ॑ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ତେ । ଯ ଉ॑ ଚୈନଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ସୋ-ଽତ୍ର॑ ଜୁହୋତି । ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଽଶାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ୍ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ॥ 3 ॥
ତ-ଙ୍କାମୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରଜା॑ପତେ॒ କାମେ॑ନ॒ ଵୈ ଶ୍ରା᳚ମ୍ଯସି । ଅ॒ହମୁ॒ଵୈ କାମୋ᳚-ଽସ୍ମି । ମା-ନ୍ନୁ ଯ॑ଜସ୍ଵ । ଅଥ॑ ତେ ସ॒ତ୍ଯଃ କାମୋ॑ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵେଁ॒ଥ୍ସ୍ଯସୀତି॑ । ସ ଏ॒ତମ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । କାମା॑ଯ ଚ॒ରୁମ୍ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁମ୍ ।
ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ଯ॑ ସ॒ତ୍ଯଃ କାମୋ॑-ଽଭଵତ୍ ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଵିନ୍ଦତ୍ ।
ସ॒ତ୍ଯୋ ହ॒ ଵା ଅ॑ସ୍ଯ॒ କାମୋ॑ ଭଵତି ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି ।
ଯ ଏ॒ତେନ॑ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଯ ଉ॑ ଚୈନଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସୋ-ଽତ୍ର॑ ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ୍ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ॥ 4 ॥
ତ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରଜା॑ପତେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵୈଶ୍ରା᳚ମ୍ଯସି । ଅ॒ହମୁ॒ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମା᳚-ଽସ୍ମି ।
ମା-ନ୍ନୁ ଯ॑ଜସ୍ଵ । ଅଥ॑ ତେ ବ୍ରହ୍ମ॒ଣ୍ଵାନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଭ॑ଵିଷ୍ଯତି । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵେଁ॒ଥ୍ସ୍ଯସୀତି॑ । ସ ଏ॒ତମ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ ଚ॒ରୁମ୍ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁମ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ଯ॑ ବ୍ରହ୍ମ॒ଣ୍ଵାନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଵିନ୍ଦତ୍ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଣ୍ଵାନ୍. ହ॒ ଵା ଅ॑ସ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଭ॑ଵତି ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି । ଯ ଏ॒ତେନ॑ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ତେ । ଯ ଉ॑ଚୈନଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସୋ-ଽତ୍ର॑ ଜୁହୋତି । ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ସ୍ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଽଗ୍ନଯେ᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ॥ 5 ॥
ତଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରଜା॑ପତେ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଵୈ ଶ୍ରା᳚ମ୍ଯସି । ଅ॒ହମୁ॒ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞୋ᳚-ଽସ୍ମି ।
ମା-ନ୍ନୁ ଯ॑ଜସ୍ଵ । ଅଥ॑ ତେ ସ॒ତ୍ଯୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଭ॑ଵଷ୍ଯତି । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵେଁ॒ଥ୍ସ୍ଯସୀତି॑ ।
ସ ଏ॒ତମ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞାଯ॑ ଚ॒ରୁମ୍ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁମ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ଯ॑ ସ॒ତ୍ଯୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଵିନ୍ଦତ୍ । ସ॒ତ୍ଯୋ ହ॒ ଵା ଅ॑ସ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଭ॑ଵତି ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି ।
ଯ ଏ॒ତେନ॑ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଯ ଉ॑ଚୈନଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସୋ-ଽତ୍ର॑ ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଯ॒ଜ୍ଞାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ୍ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ॥ 6 ॥
ତମାପୋ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ପ୍ରଜା॑ପତେ॒-ଽଫ୍ସୁ ଵୈ ସର୍ଵେ॒ କାମା᳚-ଶ୍ଶ୍ରି॒ତାଃ । ଵ॒ଯମୁ॒ ଵା ଆପ॑ସ୍ସ୍ମଃ । ଅ॒ସ୍ମାନ୍ନୁ ଯ॑ଜସ୍ଵ । ଅଥ॒ ତ୍ଵଯି॒ ସର୍ଵେ॒ କାମା᳚-ଶ୍ଶ୍ରଯିଷ୍ଯନ୍ତେ । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵେଁ॒ଥ୍ସ୍ଯସୀତି॑ ।
ସ ଏ॒ତମ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯଶ୍ଚ॒ରୁମ୍ ।
ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁମ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ମି॒ନ୍-ଥ୍ସର୍ଵେ॒ କାମା॑ ଅଶ୍ରଯନ୍ତ । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଵିନ୍ଦତ୍ । ସର୍ଵେ॑ ହ॒ ଵା ଅ॑ସ୍ମି॒ନ୍ କାମା᳚-ଶ୍ଶ୍ରଯନ୍ତେ । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି । ଯ ଏ॒ତେନ॑ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଯ ଉ॑ଚୈନଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସୋ-ଽତ୍ର॑ ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଽଦ୍ଭ୍ଯ-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ୍ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ॥ 7 ॥
ତମ॒ଗ୍ନି ର୍ବ॑ଲି॒ମାନ॑ବ୍ରଵୀତ୍ ।
ପ୍ରଜା॑ପତେ॒ ଽଗ୍ନଯେ॒ ଵୈ ବ॑ଲି॒ମତେ॒ ସର୍ଵା॑ଣି ଭୂ॒ତାନି॑ ବ॒ଲିଗ୍ଂ ହ॑ରନ୍ତି । ଅ॒ହମୁ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନି ର୍ବ॑ଲି॒ମାନ॑ସ୍ମି । ମା-ନ୍ନୁ ଯ॑ଜସ୍ଵ ।
ଅଥ॑ ତେ॒ ସର୍ଵା॑ଣି ଭୂ॒ତାନି॑ ବ॒ଲିଗ୍ଂ ହ॑ରିଷ୍ଯନ୍ତି ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵେଁ॒ଥ୍ସ୍ଯସୀତି॑ ।
ସ ଏ॒ତମ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନଯେ॑ ବଲି॒ମତେ॑ ଚ॒ରୁମ୍ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁମ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ମୈ॒ ସର୍ଵା॑ଣି ଭୂ॒ତାନି॑ ବ॒ଲି-ମ॑ହରନ୍ନ୍ । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଵିନ୍ଦତ୍ । ସର୍ଵା॑ଣି ହ॒ ଵା ଅ॑ସ୍ମୈ ଭୂ॒ତାନି॑ ବ॒ଲିଗ୍ଂ ହ॑ରନ୍ତି । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି । ଯ ଏ॒ତେନ॑ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଯ ଉ॑ଚୈନଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସୋ-ଽତ୍ର॑ ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଽଗ୍ନଯେ॑ ବଲି॒ମତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ୍ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ॥ 8 ॥
ତମନୁ॑ଵିତ୍ତିର-ବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରଜା॑ପତେ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଵୈଁ ଲୋ॒କମନୁ॑-ଵିଵିଥ୍ସସି । ଅ॒ହମୁ॒ ଵା ଅନୁ॑ଵିତ୍ତିରସ୍ମି । ମା-ନ୍ନୁ ଯ॑ଜସ୍ଵ । ଅଥ॑ ତେ ସ॒ତ୍ଯା ଽନୁ॑ଵିତ୍ତି-ର୍ଭଵିଷ୍ଯତି । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵେଁ॒ଥ୍ସ୍ଯସୀତି॑ ।
ସ ଏ॒ତମ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପତ୍ ।
ଅନୁ॑ଵିତ୍ତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁମ୍ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁମ୍ ।
ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ଯ॑ ସ॒ତ୍ଯା ଽନୁ॑ଵିତ୍ତିରଭଵତ୍ ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ॑ଵିନ୍ଦତ୍ ।
ସ॒ତ୍ଯା ହ॒ ଵା ଅ॒ସ୍ଯାନୁ॑ଵିତ୍ତି-ର୍ଭଵତି ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି ।
ଯ ଏ॒ତେନ॑ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଯ ଉ॑ଚୈନଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସୋ-ଽତ୍ର॑ ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା-ଽନୁ॑ଵିତ୍ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ୍ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ॥ 9 ॥
ତା ଵା ଏ॒ତା-ସ୍ସ॒ପ୍ତ ସ୍ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ଦ୍ଵାରଃ॑ ।
ଦି॒ଵ-ଶ୍ଶ୍ଯେ॑ନ॒ଯୋ ଽନୁ॑ଵିତ୍ତଯୋ॒ ନାମ॑ ।
ଆଶା᳚ ପ୍ରଥ॒ମାଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷତି ।
କାମୋ᳚ ଦ୍ଵି॒ତୀଯା᳚ମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑ ତୃ॒ତୀଯା᳚ମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞଶ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥୀମ୍ । ଆପଃ॑ ପଞ୍ଚ॒ମୀମ୍ ।
ଅ॒ଗ୍ନି ର୍ବ॑ଲି॒ମାନ୍-ଥ୍ଷ॒ଷ୍ଠୀମ୍ । ଅନୁ॑ଵିତ୍ତି-ସ୍ସପ୍ତ॒ମୀମ୍ ।
ଅନୁ॑ ହ॒ ଵୈ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି ।
କା॒ମ॒ଚାରୋ᳚-ଽସ୍ଯ ସ୍ଵ॒ର୍ଗେ ଲୋ॒କେ ଭ॑ଵତି ।
ଯ ଏ॒ତାଭି॒-ରିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ର୍ଯଜ॑ତେ ।
ଯ ଉ॑ଚୈନା ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ତାସ୍ଵ॑ନ୍ଵି॒ଷ୍ଟି । ପ॒ଷ୍ଠୌ॒ହୀ॒ ଵ॒ରା-ନ୍ଦ॑ଦ୍ଯା-ତ୍କ॒ଗ୍ଂ॒ ସଞ୍ଚ॑ ।
ସ୍ତ୍ରିଯୈ॑ ଚାଭା॒ରଗ୍ଂ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 10 ॥
ଅନୁଵାକଂ 3 - ଉପାଘା ନାମେଷ୍ଟଯଃ
ତପ॑ସା ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵତା॒-ମଗ୍ର॑ ଆଯନ୍ନ୍ । ତପ॒ସର୍​ଷ॑ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵ॑ରନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ ।
ତପ॑ସା ସ॒ପତ୍ନା॒-ନ୍ପ୍ରଣୁ॑ଦା॒ମାରା॑ତୀଃ ।
ଯେନେ॒ଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॒-ମ୍ପରି॑ଭୂତଂ॒-ଯଁଦସ୍ତି॑ ॥
ପ୍ର॒ଥ॒ମ॒ଜ-ନ୍ଦେ॒ଵଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ । ସ୍ଵ॒ଯ॒ଭୁ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ପର॒ମ-ନ୍ତପୋ॒ ଯତ୍ ।
ସ ଏ॒ଵ ପୁ॒ତ୍ର-ସ୍ସ ପି॒ତା ସ ମା॒ତା ।
ତପୋ॑ ହ ଯ॒କ୍ଷ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମଗ୍ଂ ସମ୍ବ॑ଭୂଵ ॥
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧଯା ଦେ॑ଵୋ ଦେଵ॒ତ୍ଵ-ମ॑ଶ୍ନୁତେ ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା ଲୋ॒କସ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵୀ ॥ 11 ॥
ସା ନୋ॑ ଜୁଷା॒ଣୋପ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମାଗା᳚ତ୍ ।
କାମ॑ଵଥ୍ସା॒ ଽମୃତ॒-ନ୍ଦୁହା॑ନା ॥
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଦେ॒ଵୀ ପ୍ର॑ଥମ॒ଜା ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଭ॒ର୍ତ୍ରୀ ଜଗ॑ତଃ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା ।
ତାଗ୍​ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜାମହେ ।
ସା ନୋ॑ ଲୋ॒କ-ମ॒ମୃତ॑-ନ୍ଦଧାତୁ ।
ଈଶା॑ନା ଦେ॒ଵୀ ଭୁଵ॑ନ॒ସ୍ଯାଧି॑ପତ୍ନୀ ॥ ଆଗା᳚ଥ୍ସ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ହ॒ଵିରି॒ଦ-ଞ୍ଜୁ॑ଷା॒ଣମ୍ ।
ଯସ୍ମା᳚ଦ୍ଦେ॒ଵା ଜ॑ଜ୍ଞିରେ॒ ଭୁଵ॑ନଞ୍ଚ॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ ।
ତସ୍ମୈ॑ ଵିଧେମ ହ॒ଵିଷା॑ ଘୃ॒ତେନ॑ ॥ 12 ॥
ଯଥା॑ ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସ॑ଧ॒ମାଦ॑-ମ୍ମଦେମ ॥
ଯସ୍ଯ॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠୋ-ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ ।
ଯସ୍ମା᳚ଦ୍ଦେ॒ଵା ଜ॑ଜ୍ଞିରେ॒ ଭୁଵ॑ନଞ୍ଚ॒ ସର୍ଵେ᳚ ।
ତଥ୍ସ॒ତ୍ଯ-ମର୍ଚ॒ଦୁପ॑ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॒ ଆଗା᳚ତ୍ । ବ୍ରହ୍ମାହୁ॑ତୀ॒-ରୁପ॒ମୋଦ॑ମାନମ୍ ॥
ମନ॑ସୋ॒ ଵଶେ॒ ସର୍ଵ॑ମି॒ଦ-ମ୍ବ॑ଭୂଵ ।
ନାନ୍ଯସ୍ଯ॒ ମନୋ॒ ଵଶ॒ମନ୍ଵି॑ଯାଯ ।
ଭୀ॒ଷ୍ମୋ ହି ଦେ॒ଵ-ସ୍ସହ॑ସ॒-ସ୍ସହୀ॑ଯାନ୍ ।
ସ ନୋ॑ ଜୁଷା॒ଣ ଉପ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମାଗା᳚ତ୍ ॥
ଆକୂ॑ତୀନା॒-ମଧି॑ପତି॒-ଞ୍ଚେତ॑ସା-ଞ୍ଚ ॥ 13 ॥
ସ॒ଙ୍କ॒ଲ୍ପଜୂ॑ତି-ନ୍ଦେ॒ଵଂ-ଵିଁ॑ପ॒ଶ୍ଚିମ୍ ।
ମନୋ॒ ରାଜା॑ନମି॒ହ ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତଃ ।
ଉ॒ପ॒ହ॒ଵେ᳚ ଽସ୍ଯ ସୁମ॒ତୌ ସ୍ଯା॑ମ ॥
ଚର॑ଣ-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ରଂ॒-ଵିଁତ॑ତ-ମ୍ପୁରା॒ଣମ୍ ।
ଯେନ॑ ପୂ॒ତସ୍ତର॑ତି ଦୁଷ୍କୃ॒ତାନି॑ ।
ତେନ॑ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ ଶୁ॒ଦ୍ଧେନ॑ ପୂ॒ତାଃ ।
ଅତି॑ ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମରା॑ତି-ନ୍ତରେମ ॥
ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ଦ୍ଵାର॑-ମର୍ଚି॒ମ-ତ୍ପ॒ଵିତ୍ର᳚ମ୍ ।
ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମ॒-ଦ୍ଭ୍ରାଜ॑ମାନ॒-ମ୍ମହ॑ସ୍ଵତ୍ । ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ଧାରା॑ ବହୁ॒ଧା ଦୋହ॑ମାନମ୍ ।
ଚର॑ଣ-ନ୍ନୋ ଲୋ॒କେ ସୁଧି॑ତା-ନ୍ଦଧାତୁ ॥
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମୂ॒ର୍ଧା ଦି॒ଵଃ କ॒କୁ-ତ୍ପତିଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ଯମ୍ । ଅ॒ପାଗ୍ଂ ରେତାଗ୍ଂ॑ସି ଜିନ୍ଵତି ॥ ଭୁଵୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ରଜ॑ସଶ୍ଚ ନେ॒ତା ଯତ୍ରା॑ ନି॒ଯୁଦ୍ଭି॒-ସ୍ସଚ॑ସେ ଶି॒ଵାଭିଃ॑ । ଦି॒ଵି ମୂ॒ର୍ଧାନ॑-ନ୍ଦଧିଷେ ସୁଵ॒ର୍॒ଷା-ଞ୍ଜି॒ହ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ ଚକୃଷେ ହଵ୍ଯ॒ଵାହ᳚ମ୍ ॥ ॥
ଅନୁ॑ ନୋ॒-ଽଦ୍ଯା-ଽନୁ॑ମତିର୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ହଵ୍ଯ॒ଵାହ॑ନୋ॒ ଭଵ॑ତା-ନ୍ଦା॒ଶୁଷେ॒ ମଯଃ॑ ॥ ଅନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ମନ୍ଯା॑ସୈ॒ ଶଞ୍ଚ॑ନଃ କୃଧି । କ୍ରତ୍ଵେ॒ ଦକ୍ଷା॑ଯ ନୋ ହିନୁ॒ ପ୍ରଣ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ତାରିଷଃ ॥ ॥
ହ॒ଵ୍ଯ॒ଵାହ॑-ମଭିମାତି॒ଷା-ଽହ᳚ମ୍ । ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣ॒-ମ୍ପୃତ॑ନାସୁ ଜି॒ଷ୍ଣୁମ୍ । ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତ॒-ନ୍ଦୀଦ୍ଯ॑ତ॒-ମ୍ପୁର॑ନ୍ଧିମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ॒ମା ହୁ॑ଵେମ ॥ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟମଗ୍ନେ ଅ॒ଭି ତ-ତ୍ପୃ॑ଣାହି । ଵିଶ୍ଵା॑ ଦେଵ॒ ପୃତ॑ନା ଅ॒ଭିଷ୍ଯ । ଉ॒ରୁ-ନ୍ନଃ॒ ପନ୍ଥା᳚-ମ୍ପ୍ରଦି॒ଶନ୍ଵି ଭା॑ହି । ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମଦ୍ଧେହ୍ଯ॒ଜର॑-ନ୍ନ॒ ଆଯୁଃ॑ ॥ ॥ 14 ॥
(ଦେ॒ଵୀ - ଘୃ॒ତେନ॒ - ଚେତ॑ସା-ଞ୍ଚ॒ - ଦୋହ॑ମାନ-ଞ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ତାସା-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣମ୍
ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଵୈ ସ୍ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କସ୍ତି॒ରୋ॑ ଽଭଵତ୍ ।
ତେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ପ୍ରଜା॑ପତେ ସ୍ଵ॒ର୍ଗୋ
ଵୈ ନୋ॑ ଲୋ॒କସ୍ତି॒ରୋ॑-ଽଭୂତ୍ । ତମନ୍ଵି॒ଚ୍ଛେତି॑ ।
ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒-ରନ୍ଵୈ᳚ଚ୍ଛତ୍ ।
ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒ ର୍ନାନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦତ୍ ।
ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵୈ᳚ଚ୍ଛତ୍ । ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦତ୍ । ତଦିଷ୍ଟୀ॑ନା-ମିଷ୍ଟି॒ତ୍ଵମ୍ । ଏଷ୍ଟ॑ଯୋ ହ॒ ଵୈ ନାମ॑ । ତା ଇଷ୍ଟ॑ଯ॒ ଇତ୍ଯା ଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ ।
ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 15 ॥
ତ-ନ୍ତପୋ᳚-ଽ ବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରଜା॑ପତେ॒ ତପ॑ସା॒ ଵୈ
ଶ୍ରା᳚ମ୍ଯସି । ଅ॒ହମୁ॒ ଵୈ ତପୋ᳚-ଽ ସ୍ମି ।
ମା-ନ୍ନୁ ଯ॑ଜସ୍ଵ ।
ଅଥ॑ ତେ ସ॒ତ୍ଯ-ନ୍ତପୋ॑ ଭଵିଷ୍ଯତି ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵେଁ॒ଥ୍ସ୍ଯସୀତି॑ ।
ସ ଏ॒ତମା᳚ଗ୍ନେ॒ଯ-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ତପ॑ସେ ଚ॒ରୁମ୍ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁମ୍ ।
ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ଯ॑ ସ॒ତ୍ଯ-ନ୍ତପୋ॑ ଽଭଵତ୍ ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଵିନ୍ଦତ୍ ।
ସ॒ତ୍ଯ ଗ୍ଂ ହ॒ ଵା ଅ॑ସ୍ଯ॒ ତପୋ॑ ଭଵତି ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି ।
ଯ ଏ॒ତେନ॑ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଯ ଉ॑ ଚୈନଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସୋ-ଽତ୍ର॑ ଜୁହୋତି । ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ତପ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ୍ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ॥ 16 ॥
ତଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ଽବ୍ର॑ଵୀତ୍ । ପ୍ରଜା॑ପତେ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧଯା॒ ଵୈ ଶ୍ରା᳚ମ୍ଯସି । ଅ॒ହମୁ॒ ଵୈ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ଽସ୍ମି॑ । ମା-ନ୍ନୁ ଯ॑ଜସ୍ଵ । ଅଥ॑ ତେ ସ॒ତ୍ଯା ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଭ॑ଵିଷ୍ଯତି । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵେଁ॒ଥ୍ସ୍ଯସୀତି॑ ।
ସ ଏ॒ତମା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ଯ-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଯୈ॑ ଚ॒ରୁମ୍ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁମ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ଯ॑ ସ॒ତ୍ଯା ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ଽଭ॑ଵତ୍ ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଵିନ୍ଦତ୍ ।
ସ॒ତ୍ଯା ହ॒ ଵା ଅ॑ସ୍ଯ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଭ॑ଵତି ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି ।
ଯ ଏ॒ତେନ॑ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଯ ଉ॑ ଚୈନଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସୋ-ଽତ୍ର॑ ଜୁହୋତି । ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ୍ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ॥ 17 ॥
ତଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯ-ମ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରଜା॑ପତେ ସ॒ତ୍ଯେନ॒ ଵୈ ଶ୍ରା᳚ମ୍ଯସି । ଅ॒ହମୁ॒ ଵୈ ସ॒ତ୍ଯମ॑ସ୍ମି । ମା-ନ୍ନୁ ଯ॑ଜସ୍ଵ । ଅଥ॑ ତେ ସ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯ-ମ୍ଭ॑ଵିଷ୍ଯତି । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵେଁ॒ଥ୍ସ୍ଯସୀତି॑ ।
ସ ଏ॒ତମା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ଯ-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ସ॒ତ୍ଯାଯ॑ ଚ॒ରୁମ୍ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁମ୍ ।
ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ଯ॑ ସ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯମ॑ଭଵତ୍ ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଵିନ୍ଦତ୍ ।
ସ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ହ॒ ଵା ଅ॑ସ୍ଯ ସ॒ତ୍ଯ-ମ୍ଭ॑ଵତି ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି ।
ଯ ଏ॒ତେନ॑ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଯ ଉ॑ଚୈନଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସୋ-ଽତ୍ର॑ ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ସ॒ତ୍ଯାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ୍ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ॥ 18 ॥
ତ-ମ୍ମନୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରଜା॑ପତେ॒ ମନ॑ସା॒ ଵୈ ଶ୍ରା᳚ମ୍ଯସି । ଅ॒ହମୁ॒ ଵୈ ମନୋ᳚-ଽସ୍ମି ।
ମା-ନ୍ନୁ ଯ॑ଜସ୍ଵ ।
ଅଥ॑ ତେ ସ॒ତ୍ଯ-ମ୍ମନୋ॑ ଭଵିଷ୍ଯତି ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵେଁ॒ଥ୍ସ୍ଯସୀତି॑ ।
ସ ଏ॒ତମା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ଯ-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ମନ॑ସେ ଚ॒ରୁମ୍ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁମ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ଯ॑ ସ॒ତ୍ଯ-ମ୍ମନୋ॑-ଽଭଵତ୍ ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଵିନ୍ଦତ୍ । ସ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ହ॒ ଵା ଅ॑ସ୍ଯ॒ ମନୋ॑ ଭଵତି । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି । ଯ ଏ॒ତେନ॑ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଯ ଉ॑ଚୈନ ଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସୋ-ଽତ୍ର॑ ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ମନ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ୍ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ॥ 19 ॥
ତ-ଞ୍ଚର॑ଣ-ମବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରଜା॑ପତେ॒ ଚର॑ଣେନ॒ ଵୈ ଶ୍ରା᳚ମ୍ଯସି । ଅ॒ହମୁ॒ ଵୈ ଚର॑ଣମସ୍ମି । ମା-ନ୍ନୁ ଯ॑ଜସ୍ଵ । ଅଥ॑ ତେ ସ॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଚର॑ଣ-ମ୍ଭଵିଷ୍ଯତି । ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵେଁ॒ଥ୍ସ୍ଯସୀତି॑ ।
ସ ଏ॒ତମା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ଯ-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ଚର॑ଣାଯ ଚ॒ରୁମ୍ । ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁମ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ଯ॑ ସ॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଚର॑ଣମଭଵତ୍ ।
ଅନୁ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଵିନ୍ଦତ୍ ।
ସ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ହ॒ ଵା ଅ॑ସ୍ଯ॒ ଚର॑ଣ-ମ୍ଭଵତି ।
ଅନୁ॑ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି ।
ଯ ଏ॒ତେନ॑ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଯ ଉ॑ଚୈନଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସୋ-ଽତ୍ର॑ ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଚର॑ଣାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅନୁ॑ମତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ୍ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ॥ 20 ॥
ତା ଵା ଏ॒ତାଃ ପଞ୍ଚ॑ ସ୍ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ଦ୍ଵାରଃ॑ ।
ଅପା॑ଘା॒ ଅନୁ॑ଵିତ୍ତଯୋ॒ ନାମ॑ । ତପଃ॑ ପ୍ରଥ॒ମାଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷତି । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଦ୍ଵି॒ତୀଯା᳚ମ୍ । ସ॒ତ୍ଯ-ନ୍ତୃ॒ତୀଯା᳚ମ୍ ।
ମନ॑ଶ୍ଚତୁ॒ର୍ଥୀମ୍ । ଚର॑ଣ-ମ୍ପଞ୍ଚ॒ମୀମ୍ ।
ଅନୁ॑ ହ॒ ଵୈ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦତି ।
କା॒ମ॒ଚାରୋ᳚-ଽସ୍ଯ ସ୍ଵ॒ର୍ଗେ ଲୋ॒କେ ଭ॑ଵତି ।
ଯ ଏ॒ତାଭି॒-ରିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ର୍ଯଜ॑ତେ ।
ଯ ଉ॑ଚୈନା ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ।
ଅନୁଵାକଂ 5 - ଚାତୁର୍​ହୋତ୍ରଚଯନମ୍
ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍​ହୋତାରଃ । ଚତୁ॑ର୍​ହୋତୃ॒ଭ୍ଯୋ-ଽଧି॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନିର୍ମି॑ତଃ । ନୈନଗ୍ଂ॑ ଶ॒ପ୍ତମ୍ । ନାଭିଚ॑ରିତ॒-ମାଗ॑ଚ୍ଛତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥
ଯୋ ହ॒ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍​ହୋତୃଣା-ଞ୍ଚତୁର୍​ହୋତୃ॒ତ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଅଥୋ॒ ପଞ୍ଚ॑ ହୋତୃତ୍ଵମ୍ ।
ସର୍ଵା॑ ହାସ୍ମୈ॒ ଦିଶଃ॑ କଲ୍ପନ୍ତେ ।
ଵା॒ଚସ୍ପତି॒ର୍॒ ହୋତା॒ ଦଶ॑ହୋତୄଣାମ୍ ।
ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ହୋତା॒ ଚତୁ॑ର୍​ହୋତୄଣାମ୍ ॥ 22 ॥
ଅ॒ଗ୍ନିର୍-ହୋତା॒ ପଞ୍ଚ॑ହୋତୄଣାମ୍ । ଵାଘୋତା॒ ଷଡ୍ଢୋ॑ତୄଣାମ୍ ।
ମ॒ହାହ॑ଵି॒ର୍॒ ହୋତା॑ ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତୄଣାମ୍ ।
ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଚତୁ॑ର୍​ହୋତୃଣା-ଞ୍ଚତୁର୍​ହୋତୃ॒ତ୍ଵମ୍ ।
ଅଥୋ॒ ପଞ୍ଚ॑ହୋତୃତ୍ଵମ୍ । ସର୍ଵା॑ ହାସ୍ମୈ॒ ଦିଶଃ॑ କଲ୍ପନ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥
ଏ॒ଷା ଵୈ ସ॑ର୍ଵ ଵି॒ଦ୍ଯା । ଏ॒ତ-ଦ୍ଭେ॑ଷ॒ଜମ୍ ।
ଏ॒ଷା ପ॒ଙ୍କ୍ତି-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯା᳚-ଞ୍ଜ॒ସାଯ॑ନି-ସ୍ସ୍ରୁ॒ତିଃ ॥ 23 ॥
ଏ॒ତାନ୍. ଯୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଯୈ-ତ୍ଯଛ॑ଦିର୍ଦ॒ର୍॒ଶେ ଯାଵ॑ତ୍ତ॒ରସ᳚ମ୍ । ସ୍ଵ॑ରେତି । ଅ॒ନ॒ପ॒ବ୍ର॒ଵ-ସ୍ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରେତି । ଵି॒ନ୍ଦତେ᳚ ପ୍ର॒ଜାମ୍ । ରା॒ଯସ୍ପୋଷ॑-ଙ୍ଗୌପ॒ତ୍ଯମ୍ ।
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସୀ ଭ॑ଵତି ॥ ଏ॒ତାନ୍. ଯୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଯୈତି॑ । ସ୍ପୃ॒ଣୋତ୍ଯା॒ତ୍ମାନ᳚ମ୍ । ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପି॒ତୄନ୍ ॥
ଏ॒ତାନ୍. ଵା ଅ॑ରୁ॒ଣ ଔ॑ପଵେ॒ଶି ର୍ଵି॒ଦାଞ୍ଚ॑କାର ॥ 24 ॥
ଏ॒ତୈର॑ଧିଵା॒ଦମପା॑ଜଯତ୍ । ଅଥୋ॒ ଵିଶ୍ଵ॑-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ᳚ମ୍ । ସ୍ଵ॑ର୍ଯଯୌ । ଏ॒ତାନ୍. ଯୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଯୈତି॑ । ଅ॒ଧି॒ଵା॒ଦ-ଞ୍ଜ॑ଯତି । ଅଥୋ॒ ଵିଶ୍ଵ॑-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ᳚ମ୍ । ସ୍ଵ॑ରେତି ॥ ଏ॒ତୈର॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନ୍ଵୀତ ସ୍ଵ॒ର୍ଗକା॑ମଃ ।
ଏ॒ତୈରାଯୁ॑ଷ୍କାମଃ । ପ୍ର॒ଜା ପ॒ଶୁକା॑ମୋ ଵା ॥ 25 ॥
ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଦଶ॑ହୋତାର॒-ମୁଦ॑ଞ୍ଚ॒-ମୁପ॑ଦଧାତି ଯାଵତ୍ପ॒ଦମ୍ । ହୃଦ॑ଯଂ॒-ଯଁଜୁ॑ଷୀ॒ ପତ୍ନ୍ଯୌ॑ ଚ । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତଃ ପ୍ରାଞ୍ଚ॒-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍​ହୋତାରମ୍ ।
ପ॒ଶ୍ଚାଦୁଦ॑ଞ୍ଚ॒-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ ହୋତାରମ୍ । ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ତଃ ପ୍ରାଞ୍ଚ॒ଗ୍ଂ॒ ଷଡ୍ଢୋ॑ତାରମ୍ ।
ଉ॒ପରି॑ଷ୍ଟା॒-ତ୍ପ୍ରାଞ୍ଚଗ୍ଂ॑ ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତାରମ୍ । ହୃଦ॑ଯଂ॒-ଯଁଜୂଗ୍ଂ॑ଷି॒ ପତ୍ନ୍ଯ॑ଶ୍ଚ ।
ଯ॒ଥା॒ଵ॒କା॒ଶ-ଙ୍ଗ୍ରହାନ୍॑ । ଯ॒ଥା॒ଵ॒କା॒ଶ-ମ୍ପ୍ର॑ତିଗ୍ର॒ହାନ୍ ଁଲୋ॑କ-ମ୍ପୃ॒ଣାଶ୍ଚ॑ ।
ସର୍ଵା॑ ହାସ୍ଯୈ॒ତା ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ପ୍ରୀ॒ତା ଅ॒ଭୀଷ୍ଟା॑ ଭଵନ୍ତି ॥ 26 ॥
ସଦେ॑ଵମ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁତେ ॥
ର॒ଥସ॑ମିନ୍ତ-ଶ୍ଚେତ॒ଵ୍ଯଃ॑ । ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ରଥଃ॑ ।
ଵଜ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵ ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଗ୍ଗ୍​ ସ୍ତୃଣୁତେ । ପ॒କ୍ଷ-ସ୍ସ॑ମିନ୍ତ-ଶ୍ଚେତ॒ଵ୍ଯଃ॑ ।
ଏ॒ତାଵା॒ନ୍॒. ଵୈ ରଥଃ॑ । ଯାଵ॑ତ୍ପ॒କ୍ଷଃ । ର॒ଥସ॑ମିନ୍ତମେ॒ଵ ଚି॑ନୁତେ ॥
ଇ॒ମମେ॒ଵ ଲୋ॒କ-ମ୍ପ॑ଶୁବ॒ନ୍ଧେନା॒ଭିଜ॑ଯତି ।
ଅଥୋ॑ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମେନ॑ ॥ 27 ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମୁ॒କ୍ଥ୍ଯେ॑ନ । ସ୍ଵ॑ରତିରା॒ତ୍ରେଣ॑ । ସର୍ଵା᳚ନ୍ ଁଲୋ॒କାନ॑ହୀ॒ନେନ॑ । ଅଥୋ॑ ସ॒ତ୍ରେଣ॑ ॥ ଵରୋ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା । ଵରେ॑ଣୈ॒ଵ ଵରଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋତି ।
ଆ॒ତ୍ମା ହି ଵରଃ॑ ॥ ଏକ॑ଵିଗ୍ଂଶତି॒ ର୍ଦକ୍ଷି॑ଣା ଦଦାତି ।
ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶୋ ଵା ଇ॒ତ-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ । ପ୍ରସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା᳚ପ୍ନୋତି ॥ 28 ॥
ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯ ଏ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶଃ । ଅ॒ମୁମେ॒ଵା-ଦି॒ତ୍ଯମା᳚ପ୍ନୋତି ॥ ଶ॒ତ-ନ୍ଦ॑ଦାତି । ଶ॒ତାଯୁଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ-ଶ୍ଶ॒ତେନ୍ଦ୍ରି॑ଯଃ । ଆଯୁ॑ଷ୍ଯେ॒ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ଯେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ ସ॒ହସ୍ର॑-ନ୍ଦଦାତି ।
ସ॒ହସ୍ର॑ ସମ୍ମିତ-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ ।
ସ୍ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯା॒-ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥ ଅ॒ନ୍ଵି॒ଷ୍ଟ॒କ-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣା ଦଦାତି । ସର୍ଵା॑ଣି॒ ଵଯାଗ୍ଂ॑ସି ॥ 29 ॥
ସର୍ଵ॒ସ୍ଯାପ୍ତ୍ଯୈ᳚ । ସର୍ଵ॒ସ୍ଯା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ଯଦି॒ ନ ଵି॒ନ୍ଦେତ॑ । ମ॒ନ୍ଥାନେ॑ତାଵ॒ତୋ ଦ॑ଦ୍ଯାଦୋଦ॒ନାନ୍. ଵା᳚ । ଅ॒ଶ୍ନୁ॒ତେ ତ-ଙ୍କାମ᳚ମ୍ । ଯସ୍ମୈ॒ କାମା॑ଯା॒-ଗ୍ନିଶ୍ଚୀ॒ଯତେ᳚ ॥ ପ॒ଷ୍ଠୌ॒ହୀ-ନ୍ତ୍ଵ॒ନ୍ତର୍ଵ॑ତୀ-ନ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ ।
ସା ହି ସର୍ଵା॑ଣି॒ ଵଯାଗ୍ଂ॑ସି । ସର୍ଵ॒ସ୍ଯାପ୍ତ୍ଯୈ᳚ । ସର୍ଵ॒ସ୍ଯା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 30 ॥
ହିର॑ଣ୍ଯ-ନ୍ଦଦାତି । ହିର॑ଣ୍ଯ-ଜ୍ଯୋତିରେ॒ଵ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ॥ ଵାସୋ॑ ଦଦାତି । ତେନାଯୁଃ॒ ପ୍ରତି॑ରତେ ॥ ଵେ॒ଦି॒ତୃ॒ତୀ॒ଯେ ଯ॑ଜେତ । ତ୍ରିଷ॑ତ୍ଯା॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ।
ସ ସ॑ତ୍ଯମ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁତେ ॥ ତଦେ॒ତ-ତ୍ପ॑ଶୁବ॒ନ୍ଧେ ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣ-ମ୍ବ୍ରୂଯାତ୍ । ନେତ॑ରେଷୁ ଯ॒ଜ୍ଞେଷୁ॑ ॥
ଯୋ ହ॒ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍​ହୋତୄ-ନନୁସଵ॒ନ-ନ୍ତ॑ର୍ପଯିତ॒ଵ୍ଯାନ୍॑. ଵେଦ॑ ॥ 31 ॥
ତୃପ୍ଯ॑ତି ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ ।
ଉପୈ॑ନଗ୍ଂ ସୋମପୀ॒ଥୋ ନ॑ମତି ।
ଏ॒ତେ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍​ହୋତାରୋ ଽନୁସଵ॒ନ-ନ୍ତ॑ର୍ପଯିତ॒ଵ୍ଯାଃ᳚ । ଯେ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣା ବ॑ହୁ॒ଵିଦଃ॑ ।
ତେଭ୍ଯୋ॒ ଯଦ୍ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ନ ନଯେ᳚ତ୍ । ଦୁରି॑ଷ୍ଟଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଯାତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିମ॑ସ୍ଯ ଵୃଞ୍ଜୀରନ୍ନ୍ ।
ତେଭ୍ଯୋ॑ ଯଥା ଶ୍ର॒ଦ୍ଧ-ନ୍ଦ॑ଦ୍ଯାତ୍ । ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟମେ॒ଵୈତତ୍କ୍ରି॑ଯତେ ।
ନାସ୍ଯା॒ଗ୍ନିଂ-ଵୃଁ॑ଞ୍ଜତେ ॥ 32 ॥
ହି॒ର॒ଣ୍ଯେ॒ଷ୍ଟ॒କୋ ଭ॑ଵତି । ଯାଵ॑ଦୁତ୍ତ॒ମ-ମ॑ଙ୍ଗୁଲି-କା॒ଣ୍ଡଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞ ପ॒ରୁଷା॒ ସମ୍ମି॑ତମ୍ ।
ତେଜୋ॒ ହିର॑ଣ୍ଯମ୍ ॥ ଯଦି॒ ହିର॑ଣ୍ଯ॒-ନ୍ନ ଵି॒ନ୍ଦେତ୍ । ଶର୍କ॑ରା ଅ॒କ୍ତା ଉପ॑ଦଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ତେଜୋ॑ ଘୃ॒ତମ୍ । ସତେ॑ଜସମେ॒-ଵାଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁତେ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିଞ୍ଚି॒ତ୍ଵା ସୌ᳚ତ୍ରାମ॒ଣ୍ଯା ଯ॑ଜେତ ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣ୍ଯା ଵା᳚ ।
ଵୀ॒ର୍ଯେ॑ଣ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ ।
ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନିଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ॥ 33 ॥
ଯାଵ॑ଦେ॒ଵ ଵୀ॒ର୍ଯ᳚ମ୍ । ତଦ॑ସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି ॥
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒-ସ୍ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି ।
ଏ॒ତାସା॑ମେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯମ୍ ।
ସା॒ର୍​ଷ୍ଟିତାଗ୍ଂ॑ ସମାନ ଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି । ଯ ଏ॒ତମ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ । ଯ ଉ॑ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଏ॒ତଦେ॒ଵ ସା॑ଵି॒ତ୍ରେ ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣମ୍ ।
ଅଥୋ॑ ନାଚିକେ॒ତେ ॥ 34 ॥
(ହୋତା॒ ଚତୁ॑ର୍​ହୋତୄଣାଗ୍​ - ସ୍ରୁ॒ତି - ଶ୍ଚ॑କାର - ଵା - ଭଵନ୍ତ୍ଯ - ଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମେନା᳚ - ପ୍ନୋତି॒ - ଵଯାଗ୍ଂ॑ସି॒ - ଵଯାଗ୍ଂ॑ସି॒ - ସର୍ଵ॒ସ୍ଯାପ୍ତ୍ଯୈ॒ ସର୍ଵ॒ସ୍ଯାଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ - ଵେଦ॑ - ଵୃଞ୍ଜତେ - ଚିନୁ॒ତେ - +ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ଵୈଶ୍ଵସୃଜଚଯନମ୍
ଯଚ୍ଚା॒ମୃତଂ॒-ଯଁଚ୍ଚ ମର୍ତ୍ଯ᳚ମ୍ । ଯଚ୍ଚ॒ ପ୍ରାଣି॑ତି॒ ଯଚ୍ଚ॒ ନ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତା ଇଷ୍ଟ॑କାଃ କୃ॒ତ୍ଵା ।
ଉପ॑ କାମ॒ଦୁଘା॑ ଦଧେ । ତେନର୍​ଷି॑ଣା॒ ତେନ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା । ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ ସର୍ଵା॒-ସ୍ସ୍ତ୍ରିଯ॒-ସ୍ସର୍ଵା᳚-ନ୍ପୁ॒ଗ୍ଂ॒ସଃ । ସର୍ଵ॒-ନ୍ନ ସ୍ତ୍ରୀ॑-ପୁମଞ୍ଚ॒ ଯତ୍ ।
ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଯାଵ॑ନ୍ତଃ ପା॒ଗ୍ଂ॒ସଵୋ॒ ଭୂମେଃ᳚ ॥ 35 ॥
ସଙ୍ଖ୍ଯା॑ତା ଦେଵମା॒ଯଯା᳚ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଯାଵ॑ନ୍ତ॒ ଊଷାଃ᳚ ପଶୂ॒ନାମ୍ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା-ମ୍ପୁଷ୍ଟି॑ ର୍​ହି॒ତାଃ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଯାଵ॑ତୀ॒-ସ୍ସିକ॑ତା॒-ସ୍ସର୍ଵାଃ᳚ ।
ଅ॒ଫ୍ସ୍ଵ॑ନ୍ତଶ୍ଚ॒ ଯା-ଶ୍ଶ୍ରି॒ତାଃ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଯାଵ॑ତୀ॒-ଶ୍ଶର୍କ॑ରା॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ । ଅ॒ସ୍ଯା-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାମଧି॑ ॥ 36 ॥
ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଯାଵ॒ନ୍ତୋ-ଽଶ୍ମା॑ନୋ॒-ଽସ୍ଯା-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାମ୍ । ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠାସୁ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତାଃ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଯାଵ॑ତୀ ର୍ଵୀ॒ରୁଧ॒-ସ୍ସର୍ଵାଃ᳚ ।
ଵିଷ୍ଠି॑ତାଃ ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॑ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଯାଵ॑ତୀ॒ରୋଷ॑ଧୀ॒-ସ୍ସର୍ଵାଃ᳚ ।
ଵିଷ୍ଠି॑ତାଃ ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॑ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ 37 ॥
ଯାଵ॑ନ୍ତୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତ॑ଯଃ । ଅ॒ସ୍ଯା-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାମଧି॑ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥
ଯାଵ॑ନ୍ତୋ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵ॒-ସ୍ସର୍ଵେ᳚ । ଆ॒ର॒ଣ୍ଯାଶ୍ଚ॒ ଯେ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଯେ ଦ୍ଵି॒ପାଦ॒-ଶ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦଃ । ଅ॒ପାଦ॑ ଉଦରସ॒ର୍ପିଣଃ॑ ।
ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଯାଵ॒ଦାଞ୍ଜ॑-ନମୁ॒ଚ୍ଯତେ᳚ ॥ 38 ॥
ଦେ॒ଵ॒ତ୍ରା ଯଚ୍ଚ॑ ମାନୁ॒ଷମ୍ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଯାଵ॑ତ୍କୃ॒ଷ୍ଣାଯ॑ସ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵ᳚ମ୍ ।
ଦେ॒ଵ॒ତ୍ରା ଯଚ୍ଚ॑ ମାନୁ॒ଷମ୍ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥
ଯାଵ॑ ଲ୍ଲୋ॒ହାଯ॑ସ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵ᳚ମ୍ ।
ଦେ॒ଵ॒ତ୍ରା ଯଚ୍ଚ॑ ମାନୁ॒ଷମ୍ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ସର୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସୀସ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵ॒-ନ୍ତ୍ରପୁ॑ ।
ଦେ॒ଵ॒ତ୍ରା ଯଚ୍ଚ॑ ମାନୁ॒ଷମ୍ ॥ 39 ॥
ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ସର୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ହିର॑ଣ୍ଯଗ୍ଂ ରଜ॒ତମ୍ । ଦେ॒ଵ॒ତ୍ରା ଯଚ୍ଚ॑ ମାନୁ॒ଷମ୍ ।
ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ସର୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସୁଵ॑ର୍ଣ॒ଗ୍ଂ॒ ହରି॑ତମ୍ । ଦେ॒ଵ॒ତ୍ରା ଯଚ୍ଚ॑ ମାନୁ॒ଷମ୍ ।
ସର୍ଵା॒ସ୍ତା ଇଷ୍ଟ॑କାଃ କୃ॒ତ୍ଵା । ଉପ॑କାମ॒ଦୁଘା॑ ଦଧେ । ତେନର୍​ଷି॑ଣା॒ ତେନ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ।
ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 40 ॥
[ଭୂମେ॒ - ରଧି॒ - ଵିଷ୍ଠି॑ତାଃ ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॒ ସର୍ଵା॒ସ୍ତା - ଉ॒ଚ୍ଯତ॑ - ମାନୁ॒ଷଗ୍ଂ - ସୀ॑ଦ ] (ଅ. 6)
(ଯଚ୍ଚ॒ ସ୍ତ୍ରିଯଃ॑ ପା॒ଗ୍ଂ॒ସଵ॒ ଊଷା॒-ସ୍ସିକ॑ତା॒-ଶ୍ଶର୍କ॑ରା॒ ଅଶ୍ମା॑ନୋ ଵୀ॒ରୁଧ॒ ଓଷ॑ଧୀ॒-ର୍ଵନ॒ସ୍ପତ॑ଯୋ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯା ଯେ ଦ୍ଵି॒ପାଦୋ॒ ଯାଵ॒ଦାଞ୍ଜ॑ନଂ॒-ଯାଁଵ॑-ତ୍କୃ॒ଷ୍ଣାଯ॑ସଂ
ଁଲୋ॒ହାଯ॑ସ॒ଗ୍ଂ॒ ସୀସ॒ଗ୍ଂ॒ ହିର॑ଣ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସୁଵ॑ର୍ଣ॒ଗ୍ଂ॒ ହରି॑ତମ॒ଷ୍ଟାଦ॑ଶ)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଵୈଶ୍ଵସୃଜଚଯନମ୍
ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॑ ଦି॒କ୍ଷୁ । ଯଚ୍ଚା॒ନ୍ତ ର୍ଭୂ॒ତ-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତା ଇଷ୍ଟ॑କାଃ କୃ॒ତ୍ଵା ।
ଉପ॑ କାମ॒ଦୁଘା॑ ଦଧେ ।
ତେନର୍​ଷି॑ଣା॒ ତେନ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ।
ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଞ୍ଚ॒ କେଵ॑ଲମ୍ ।
ଯଚ୍ଚା॒ସ୍ମି-ନ୍ନ॑ନ୍ତ॒ରାହି॑ତମ୍ ।
ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଆ॒ନ୍ତ॒ରି॒କ୍ଷ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ଯାଃ ପ୍ର॒ଜାଃ ॥ 41 ॥
ଗ॒ନ୍ଧ॒ର୍ଵା॒-ଫ୍ସ॒ରସ॑ଶ୍ଚ॒ ଯେ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ସର୍ଵା॑-ନୁଦା॒ରାନ୍-ଥ୍ସ॒ଲିଲାନ୍॑ ।
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତାନ୍ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥
ସର୍ଵା॑-ନୁଦା॒ରାନ୍-ଥ୍ସ॑ଲି॒ଲାନ୍ ।
ସ୍ଥା॒ଵ॒ରାଃ ପ୍ରୋ॒ଷ୍ଯା᳚ଶ୍ଚ॒ ଯେ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ସର୍ଵା॒-ନ୍ଧୁନି॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵା᳚ନ୍-ଧ୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ସାନ୍ ।
ହି॒ମୋ ଯଚ୍ଚ॑ ଶୀ॒ଯତେ᳚ ॥ 42 ॥
ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ସର୍ଵା॒-ନ୍ମରୀ॑ଚୀ॒ନ୍॒. ଵିତ॑ତାନ୍ । ନୀ॒ହା॒ରୋ ଯଚ୍ଚ॑ ଶୀ॒ଯତେ᳚ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ସର୍ଵା॑ ଵି॒ଦ୍ଯୁତ॒-ସ୍ସର୍ଵା᳚ନ୍-ଥ୍ସ୍ତନଯି॒ତ୍ନୂନ୍ । ହ୍ରା॒ଦୁନୀ॒ ର୍ଯଚ୍ଚ॑ ଶୀ॒ଯତେ᳚ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ସର୍ଵା॒-ସ୍ସ୍ରଵ॑ନ୍ତୀ-ସ୍ସ॒ରିତଃ॑ ।
ସର୍ଵ॑ମଫ୍ସୁ ଚ॒ରଞ୍ଚ॒ ଯତ୍ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ 43 ॥
ଯାଶ୍ଚ॒ କୂପ୍ଯା॒ ଯାଶ୍ଚ॑ ନା॒ଦ୍ଯା᳚-ସ୍ସମୁ॒ଦ୍ରିଯାଃ᳚ । ଯାଶ୍ଚ॑ ଵୈଶ॒ନ୍ତୀରୁ॒ତ ପ୍ରା॑ସ॒ଚୀର୍ଯାଃ ।
ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଯେ ଚୋ॒ତ୍ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତି ଜୀ॒ମୂତାଃ᳚ ।
ଯାଶ୍ଚ॒ ଵର୍​ଷ॑ନ୍ତି ଵୃ॒ଷ୍ଟଯଃ॑ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ତପ॒ସ୍ତେଜ॑ ଆକା॒ଶମ୍ । ଯଚ୍ଚା॑କା॒ଶେ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ ।
ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଵା॒ଯୁଂ-ଵଁଯାଗ୍ଂ॑ସି॒ ସର୍ଵା॑ଣି ॥ 44 ॥
ଅ॒ନ୍ତ॒ରି॒କ୍ଷ॒ଚ॒ରଞ୍ଚ॒ ଯତ୍ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସୂର୍ଯ॑-ଞ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ୍ । ମି॒ତ୍ରଂ-ଵଁରୁ॑ଣ॒-ମ୍ଭଗ᳚ମ୍ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ସ॒ତ୍ଯଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ନ୍ତପୋ॒ ଦମ᳚ମ୍ ।
ନାମ॑ ରୂ॒ପଞ୍ଚ॑ ଭୂ॒ତାନା᳚ମ୍ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତା ଇଷ୍ଟ॑କାଃ କୃ॒ତ୍ଵା । ଉପ॑ କାମ॒ଦୁଘା॑ ଦଧେ । ତେନର୍​ଷି॑ଣା॒ ତେନ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ।
ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 45 ॥
(ପ୍ର॒ଜା-ହି॒ମୋ ଯଚ୍ଚ॑ ଶୀ॒ଯତେ॒-ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ-ସର୍ଵା॑ଣି॒-ବ୍ରହ୍ମ॒ଣୈକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 7)
(ଦିଶୋ॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷମାନ୍ତରି॒କ୍ଷ୍ଯ॑ ଉଦା॒ରାନୁ॑ଦା॒ରା-ନ୍ଧୁନି॒-ମ୍ମରୀ॑ଚୀନ୍. ଵି॒ଦ୍ଯୁତଃ॒
ସ୍ରଵ॑ନ୍ତୀ॒ର୍ଯାଶ୍ଚ॒ ଯେ ଚ॒ ତପୋ॑ ଵା॒ଯୁମ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯ-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ଦଶ)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଵୈଶ୍ଵସୃଜଚଯନମ୍
ସର୍ଵା॒-ନ୍ଦିଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵା-ନ୍ଦି॒ଵି ।
ଯଚ୍ଚା॒ନ୍ତ ର୍ଭୂ॒ତ-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ ।
ସର୍ଵା॒ସ୍ତା ଇଷ୍ଟ॑କାଃ କୃ॒ତ୍ଵା । ଉପ॑ କାମ॒ଦୁଘା॑ ଦଧେ । ତେନର୍​ଷି॑ଣା॒ ତେନ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ।
ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦ-ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ ଯାଵ॑ତୀ॒ ସ୍ତାର॑କା॒-ସ୍ସର୍ଵାଃ᳚ ।
ଵିତ॑ତା ରୋଚ॒ନେ ଦି॒ଵି । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଋଚୋ॒ ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି॒ ସାମା॑ନି ॥ 46 ॥
ଅ॒ଥ॒ର୍ଵା॒ଙ୍ଗି॒ରସ॑ଶ୍ଚ॒ ଯେ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଇ॒ତି॒ହା॒ସ॒ପୁ॒ରା॒ଣଞ୍ଚ॑ ।
ସ॒ର୍ପ॒ଦେ॒ଵ॒ଜ॒ନାଶ୍ଚ॒ ଯେ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥
ଯେ ଚ॑ ଲୋ॒କା ଯେ ଚା॑ଲୋ॒କାଃ ।
ଅ॒ନ୍ତ ର୍ଭୂ॒ତ-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ । ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥
ଯଚ୍ଚ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଯଚ୍ଚା᳚ବ୍ର॒ହ୍ମ ।
ଅ॒ନ୍ତ ର୍ବ୍ର॒ହ୍ମ-ନ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ ॥ 47 ॥
ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଣି॒ ସର୍ଵା॑ଣି । ଅ॒ଦ୍ର୍ଧ॒ମା॒ସାଗ୍​ଶ୍ଚ॒ କେଵ॑ଲାନ୍ ।
ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ସର୍ଵା॑ନୃ॒ତୂନ୍-ଥ୍ସର୍ଵା᳚-ନ୍ମା॒ସାନ୍ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରଞ୍ଚ॒ କେଵ॑ଲମ୍ ।
ସର୍ଵା॒ସ୍ତାଃ ॥ ସର୍ଵ॒-ମ୍ଭୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵ॒-ମ୍ଭଵ୍ଯ᳚ମ୍ । ଯଚ୍ଚା॒ତୋ-ଽଧି॑ ଭଵି॒ଷ୍ଯତି॑ ।
ସର୍ଵା॒ସ୍ତା ଇଷ୍ଟ॑କାଃ କୃ॒ତ୍ଵା ।
ଉପ॑ କାମ॒ଦୁଘା॑ ଦଧେ ।
ତେନର୍​ଷି॑ଣା॒ ତେନ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ।
ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 48 ॥
(ସାମା॑ନି - ବ୍ର॒ହ୍ମ-ନ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ - କୃ॒ତ୍ଵା ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 8)
(ଦିଵ॒-ନ୍ତାର॑କା॒ ଋଚ॑ ଇତିହାସପୁରା॒ଣ-ଞ୍ଚ॒ ଯେ ଚ॒ ଯଚ୍ଚା॑ହୋରା॒ତ୍ରାଣ୍ଯୃ॒ତୂ-ନ୍ଭୂତ॒-ନ୍ନଵ॑)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ବ୍ରହ୍ମା ସଦସ୍ଯାସୀନୋ ଵୌଶ୍ଵସୃଜାନ୍ ଵ୍ଯାଚଷ୍ଟେ
ଋ॒ଚା-ମ୍ପ୍ରାଚୀ॑ ମହ॒ତୀ ଦିଗୁ॑ଚ୍ଯତେ ।
ଦକ୍ଷି॑ଣା-ମାହୁ॒ ର୍ଯଜୁ॑ଷାମପା॒ରାମ୍ ।
ଅଥ॑ର୍ଵଣା॒-ମଗ୍ଂଇ॑ରସା-ମ୍ପ୍ର॒ତୀଚୀ᳚ ।
ସାମ୍ନା॒-ମୁଦୀ॑ଚୀ ମହ॒ତୀ ଦିଗୁ॑ଚ୍ଯତେ ॥
ଋ॒ଗ୍ଭିଃ ପୂ᳚ର୍ଵା॒ହ୍ଣେ ଦି॒ଵି ଦେ॒ଵ ଈ॑ଯତେ ।
ଯ॒ଜୁ॒ର୍ଵେ॒ଦେ ତି॑ଷ୍ଠତି॒ ମଦ୍ଧ୍ଯେ॒ ଅହ୍ନଃ॑ ।
ସା॒ମ॒ଵେ॒ଦେ-ନା᳚ସ୍ତମ॒ଯେ ମହୀ॑ଯତେ ।
ଵେଦୈ॒-ରଶୂ᳚ନ୍ଯ-ସ୍ତ୍ରି॒ଭିରେ॑ତି॒ ସୂର୍ଯଃ॑ ॥
ଋ॒ଗ୍ଭ୍ଯୋ ଜା॒ତାଗ୍ଂ ସ॑ର୍ଵ॒ଶୋ ମୂର୍ତି॑-ମାହୁଃ ।
ସର୍ଵା॒ ଗତି॑ ର୍ଯାଜୁ॒ଷୀ ହୈ॒ଵ ଶଶ୍ଵ॑ତ୍ ॥ 49 ॥
ସର୍ଵ॒-ନ୍ତେଜ॑ ସ୍ସାମରୂ॒ପ୍ଯଗ୍ଂ ହ॑ ଶଶ୍ଵତ୍ । ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହେ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ହୈ॒ଵ ସୃ॒ଷ୍ଟମ୍ ॥
ଋ॒ଗ୍ଭ୍ଯୋ ଜା॒ତଂ-ଵୈଁଶ୍ଯଂ॒-ଵଁର୍ଣ॑-ମାହୁଃ । ଯ॒ଜୁ॒ର୍ଵେ॒ଦ-ଙ୍କ୍ଷ॑ତ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॑-ହୁ॒ର୍ଯୋନି᳚ମ୍ ।
ସା॒ମ॒ଵେ॒ଦୋ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣାନା॒-ମ୍ପ୍ରସୂ॑ତିଃ ।
ପୂର୍ଵେ॒ ପୂର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯୋ॒ ଵଚ॑ ଏ॒ତ-ଦୂ॑ଚୁଃ ॥
ଆ॒ଦ॒ର୍॒ଶ-ମ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନ୍ଵା॒ନାଃ ।
ପୂର୍ଵେ॑ ଵିଶ୍ଵ॒ ସୃଜୋ॒-ଽମୃତାଃ᳚ ।
ଶ॒ତଂ-ଵଁ॑ର୍​ଷ ସହ॒ସ୍ରାଣି॑ । ଦୀ॒କ୍ଷି॒ତା-ସ୍ସ॒ତ୍ର-ମା॑ସତ ॥ 50 ॥
ତପ॑ ଆସୀ-ଦ୍ଗୃ॒ହପ॑ତିଃ । ବ୍ରହ୍ମ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମାଭ॑ଵ-ଥ୍ସ୍ଵ॒ଯମ୍ । ସ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ହ॒ ହୋ ତୈ॑ଷା॒ମାସୀ᳚ତ୍ ।
ଯ-ଦ୍ଵି॑ଶ୍ଵ॒ସୃଜ॒ ଆସ॑ତ ॥
ଅ॒ମୃତ॑-ମେଭ୍ଯ॒ ଉଦ॑ଗାଯତ୍ ।
ସ॒ହସ୍ର॑-ମ୍ପରିଵଥ୍ସ॒ରାନ୍ ।
ଭୂ॒ତଗ୍ଂ ହ॑ ପ୍ରସ୍ତୋ॒ ତୈଷା॒ମାସୀ᳚ତ୍ ।
ଭ॒ଵି॒ଷ୍ଯ-ତ୍ପ୍ରତି॑ ଚାହରତ୍ ॥
ପ୍ରା॒ଣୋ ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ର॑ଭଵତ୍ ।
ଇ॒ଦଗ୍ଂ ସର୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସିଷା॑ସତାମ୍ ॥ 51 ॥
ଅ॒ପା॒ନୋ ଵି॒ଦ୍ଵା-ନା॒ଵୃତଃ॑ । ପ୍ରତି॒ ପ୍ରାତି॑ଷ୍ଠ-ଦଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେ ॥ ଆ॒ର୍ତ॒ଵା ଉ॑ପଗା॒ତାରଃ॑ । ସ॒ଦ॒ସ୍ଯା॑ ଋ॒ତଵୋ॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ଅ॒ର୍ଧ॒ମା॒ସାଶ୍ଚ॒ ମାସା᳚ଶ୍ଚ । ଚ॒ମ॒ସା॒-ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯ॒ଵୋ-ଽଭ॑ଵନ୍ନ୍ ॥
ଅଶଗ୍ଂ॑ ସ॒-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒-ସ୍ତେଜଃ॑ ।
ଅ॒ଚ୍ଛା॒ଵା॒କୋ ଽଭ॑ଵ॒-ଦ୍ଯଶଃ॑ ।
ଋ॒ତ-ମେ॑ଷା-ମ୍ପ୍ରଶା॒ସ୍ତା-ଽଽସୀ᳚ତ୍ ।
ଯ-ଦ୍ଵି॑ଶ୍ଵ॒ ସୃଜ॒ ଆସ॑ତ ॥ 52 ॥
ଊର୍ଗ୍-ରାଜା॑ନ॒-ମୁଦ॑ଵହତ୍ । ଧ୍ରୁ॒ଵ॒ ଗୋ॒ପ-ସ୍ସହୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ଓଜୋ॒-ଽଭ୍ଯ॑ଷ୍ଟୌ॒-ଦ୍ଗ୍ରାଵ୍.ଣ୍ଣଃ॑ ।
ଯ-ଦ୍ଵି॑ଶ୍ଵ॒ ସୃଜ॒ ଆସ॑ତ ॥
ଅପ॑ଚିତିଃ ପୋ॒ତ୍ରୀଯା॑-ମଯଜତ୍ । ନେ॒ଷ୍ଟ୍ରୀଯା॑-ମଯଜ॒-ତ୍ତ୍ଵିଷିଃ॑ । ଆଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରା-ଦ୍ଵି॒ଦୁଷୀ॑ ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ହୈ॒ଵା ଯ॑ଜ-ଥ୍ସ୍ଵ॒ଯମ୍ ॥ ଇରା॒ ପତ୍ନୀ॑ ଵିଶ୍ଵ॒ ସୃଜା᳚ମ୍ । ଆକୂ॑ତି-ରପିନଡ୍ଢ॒ଵିଃ ॥ 53 ॥
ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମଗ୍ଂ ହ॒ କ୍ଷୁଚ୍ ଚୈ᳚ଭ୍ଯ ଉ॒ଗ୍ରେ । ତୃ॒ଷ୍ଣା ଚା ଵ॑ହତାମୁ॒ଭେ ॥ ଵାଗେ॑ଷାଗ୍ଂ ସୁବ୍ରହ୍ମ॒ଣ୍ଯା-ଽଽସୀ᳚ତ୍ । ଛ॒ନ୍ଦୋ॒ ଯୋ॒ଗାନ୍. ଵି॑ଜାନ॒ତୀ ।
କ॒ଲ୍ପ॒ତ॒ନ୍ତ୍ରାଣି॑ ତନ୍ଵା॒ନା-ଽହଃ॑ । ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ଥାଶ୍ଚ॑ ସର୍ଵ॒ଶଃ ॥ ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ପ॑ଶୁପା॒ଲ୍ଯୌ । ମୁ॒ହୂ॒ର୍ତାଃ ପ୍ରେ॒ଷ୍ଯା॑ ଅଭଵନ୍ନ୍ । ମୃ॒ତ୍ଯୁସ୍ ତଦ॑-ଭଵ-ଦ୍ଧା॒ତା । ଶ॒ମି॒ତୋ ଗ୍ରୋ ଵି॒ଶା-ମ୍ପତିଃ॑ ॥ 54 ॥
ଵି॒ଶ୍ଵ॒ସୃଜଃ॑ ପ୍ରଥ॒ମା-ସ୍ସ॒ତ୍ର-ମା॑ସତ । ସ॒ହସ୍ର॑ ସମ॒-ମ୍ପ୍ରସୁ॑ତେନ॒ ଯନ୍ତଃ॑ ।
ତତୋ॑ ହ ଜଜ୍ଞେ॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ଗୋ॒ପାଃ । ହି॒ର॒ଣ୍ମଯଃ॑ ଶ॒କୁନି॒ ର୍ବ୍ରହ୍ମ॒ ନାମ॑ ॥ ଯେନ॒ ସୂର୍ଯ॒-ସ୍ତପ॑ତି॒ ତେଜ॑ସେ॒-ଦ୍ଧଃ । ପି॒ତା ପୁ॒ତ୍ରେଣ॑ ପିତୃ॒ମାନ୍. ଯୋନି॑ଯୋନୌ । ନାଵେ॑ଦଵି-ନ୍ମନୁତେ॒ ତ-ମ୍ବୃ॒ହନ୍ତ᳚ମ୍ । ସ॒ର୍ଵା॒ନୁ॒ଭୁ-ମା॒ତ୍ମାନଗ୍ଂ॑ ସମ୍ପରା॒ଯେ ॥
ଏ॒ଷ ନି॒ତ୍ଯୋ ମ॑ହି॒ମା ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣସ୍ଯ॑ ।
ନ କର୍ମ॑ଣା ଵର୍ଧତେ॒ ନୋ କନୀ॑ଯାନ୍ ॥ 55 ॥
ତସ୍ଯୈ॒ଵାତ୍ମା ପ॑ଦ॒ଵିତ୍ତଂ-ଵିଁ॑ଦିତ୍ଵା ।
ନ କର୍ମ॑ଣା ଲିପ୍ଯତେ॒ ପାପ॑କେନ ॥
ପଞ୍ଚ॑ପଞ୍ଚା॒ଶତ॑-ସ୍ତ୍ରି॒ଵୃତଃ॑ ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରାଃ ।
ପଞ୍ଚ॑ପଞ୍ଚା॒ଶତଃ॑ ପଞ୍ଚଦ॒ଶାଃ । ପଞ୍ଚ॑ପଞ୍ଚା॒ଶତଃ॑ ସପ୍ତଦ॒ଶାଃ ।
ପଞ୍ଚ॑ପଞ୍ଚା॒ଶତ॑ ଏକଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶାଃ ।
ଵି॒ଶ୍ଵ॒ସୃଜାଗ୍ଂ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ ସଂ​ଵଁଥ୍ସରମ୍ ॥
ଏ॒ତେନ॒ ଵୈ ଵି॑ଶ୍ଵ॒ସୃଜ॑ ଇ॒ଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମସୃଜନ୍ତ । ଯ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵ॒-ମସୃ॑ଜନ୍ତ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵିଶ୍ଵ॒ସୃଜଃ॑ ॥
ଵିଶ୍ଵ॑-ମେନା॒-ନନୁ॒ ପ୍ରଜା॑ଯତେ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒-ସ୍ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତାଂ᳚-ଯଁନ୍ତି ।
ଏ॒ତାସା॑ମେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯମ୍ । ସା॒ର୍​ଷ୍ଟିତାଗ୍ଂ॑ ସମାନ ଲୋ॒କତାଂ᳚-ଯଁନ୍ତି ।
ଯ ଏ॒ତ-ଦୁ॑ପ॒ଯନ୍ତି॑ । ଯେ ଚୈ॑ନ॒-ତ୍ପ୍ରାହୁଃ॑ ।
ଯେଭ୍ଯ॑-ଶ୍ଚୈନ॒-ତ୍ପ୍ରାହୁଃ॑ ॥
ଓମ୍ ॥ 56 ॥
(ଶଶ୍ଵ॑ - ଦାସତ॒ - ସିଷା॑ସତା॒ - ମାସ॑ତ - ହ॒ଵିଷ୍ - ପତିଃ॒ - କନୀ॑ଯା॒ନ୍ - ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵିଶ୍ଵ॒ସୃଜୋ॒-ଽଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 9)
(ତୁଭ୍ଯଂ॑ - ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒ - ସ୍ତପ॑ସା - ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ - ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍​ହୋତାରୋ॒ - ଯଚ୍ଚା॒ମୃତ॒ଗ୍ଂ॒ - ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॑ ଦି॒କ୍ଷୁ - ସର୍ଵା॒-ନ୍ଦିଵ॑ - ମୃ॒ଚା-ମ୍ପ୍ରାଚୀ॒ ନଵ॑)
(ତୁଭ୍ଯଂ॒ - ତପ॑ସା॒ - ତା ଵା ଏ॒ତାଃ ପଞ୍ଚ॒ - ହିର॑ଣ୍ଯ-ନ୍ଦଦାତି॒ - ସର୍ଵା॒ ଦିଶ॒ - ସ୍ତପ॑ ଆସୀଦ୍ଗୃ॒ହପ॑ତି॒-ଷ୍ଷଟ୍ପ॑ଞ୍ଚା॒ଶତ୍)
(ତୁଭ୍ଯ॒-ମୋଂ)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଯଜୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣେ କାଠକେ ତୃତୀଯ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
॥ ଇତି ତୈତ୍ତିରୀଯ ଯଜୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣେ କାଠକଂ ସମାପ୍ତମ୍ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe kāṭhake tṛtīyaḥ praśnaḥ - vaiśvasṛjacayanam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
cātur​hotracayanaṃ-vai~śvasṛjacayana-ñca
anuvākaṃ 1 - vaiśvasṛjacayanāṅgabhūtāḥ divaśśyenaya iṣṭayaḥ
tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama॒ viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k | agne॒ kāmā̭ya yemire || a॒śyāma॒ ta-ṅkāma̭magne॒ tavo॒ tya̭śyāma̭ ra॒yigṃ ra̭yiva-ssu॒vīra᳚m | a॒śyāma॒ vāja̭ma॒bhi vā॒jaya̭nto॒ 'śyāma̭ dyu॒mnama̭jarā॒jara̭-nte || |
āśā̭nā-ntvā ''śāpā॒lebhyaḥ̭ | ca॒turbhyo̭ a॒mṛte᳚bhyaḥ | i॒da-mbhū॒tasyādhya̭kṣebhyaḥ | vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam || viśvā॒ āśā॒ madhṷnā॒ sagṃsṛ̭jāmi | a॒na॒mī॒vā āpa॒ oṣa̭dhayo bhavantu | a॒yaṃ-ya~ja̭māno॒ mṛdho॒ vya̭syatāṃ agṛ̭bhītāḥ pa॒śavaḥ̭ santu॒ sarve᳚ || |
anṷ no॒-'dyā-'nṷmatirya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || |
kāmo̭ bhū॒tasya॒ bhavya̭sya | sa॒mrāḍeko॒ virā̭jati | sa i॒da-mprati̭ paprathe | ṛ॒tūnu-thsṛ̭jate va॒śī || kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t | sa॒to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā || |
brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒dvi sī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ | sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā vi॒rājā̭mṛṣa॒bho ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa | tama॒rkai-ra॒bhya̭rcanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || |
ya॒jño rā॒yo ya॒jña ī̭śe॒ vasṷ̄nām | ya॒jña-ssa॒syānā̭mu॒ta sṷkṣitī॒nām | ya॒jña i॒ṣṭaḥ pū॒rvaci̭tti-ndadhātu | ya॒jño bra̭hma॒ṇvāgṃ apyḙtu de॒vān || a॒yaṃ-ya~॒jño va̭rdhatā॒-ṅgobhi॒raśvaiḥ᳚ | i॒yaṃ-ve~diḥ̭ svapa॒tyā su॒vīrā᳚ | i॒da-mba॒r॒hirati̭ ba॒r॒hīg​ṣya॒nyā | i॒maṃ-ya~॒jñaṃ-vi~śvḙ avantu de॒vāḥ || | āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ i-ttāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭ maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann || ādi-tpa̭śyāmyu॒ta vā̭ śṛṇo॒myā mā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tar​hi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || |
tubhya̭-mbharanti kṣi॒tayo̭ yaviṣṭha | ba॒lima̭gne॒ anti̭ ta॒ ota dū॒rāt | ā bhandi̭ṣṭhasya suma॒ti-ñci̭kiddhi | bṛ॒hattḙ agne॒ mahi॒ śarma̭ bha॒dram || yo de॒hyo ana̭mayadvadha॒snaiḥ | yo arya̭patnī-ru॒ṣasa̭śca॒kāra̭ | sa ni॒rudhyā॒ nahṷṣo ya॒hvo a॒gniḥ | viśa̭ścakre bali॒hṛta॒-ssaho̭bhiḥ || |
pūrva̭-ndevā॒ apa̭reṇā-nu॒paśya॒ñjanma̭bhiḥ | janmā॒nyava̭raiḥ॒ parā̭ṇi | vedā̭ni devā a॒yama॒smīti॒ mām | a॒hagṃ hi॒tvā śarī̭ra-ñja॒rasaḥ̭ pa॒rastā᳚t || prā॒ṇā॒pā॒nau cakṣu॒-śśrotra᳚m | vāca॒-mmana̭si॒ sambhṛ̭tām | hi॒tvā śarī̭ra-ñja॒rasaḥ̭ pa॒rastā᳚t | ā bhūti॒-mbhūtiṃ̭-va~॒yama̭śnavāmahai || |
ha॒vya॒vāha̭-mabhimāti॒ṣā-'ha᳚m | ra॒kṣo॒haṇa॒-mpṛta̭nāsu ji॒ṣṇum | jyoti̭ṣmanta॒-ndīdya̭ta॒-mpura̭ndhim | a॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛta॒mā hṷvema || svi̭ṣṭamagne a॒bhi ta-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya | u॒ru-nnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śanvi bhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒jara̭-nna॒ āyuḥ̭ || || 1 ||
tubhya॒-ndaśa̭ (a. 1)
anuvākaṃ 2 - tāsā-mbrāhmaṇam
de॒vebhyo॒ vai sva॒rgo lo॒kasti॒ro̭-'bhavat |
te pra॒jāpa̭ti-mabruvann |
prajā̭pate sva॒rgo vai no̭ lo॒kasti॒ro̭-'bhūt | tamanvi॒ccheti̭ | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchat | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-rnānva̭vindat |
tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchat | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindat |
tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒vai nāma̭ |
tā iṣṭa̭ya॒ ityāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭ priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 2 ||
tamāśā᳚-'bravīt | prajā̭pata ā॒śayā॒ vai śrā᳚myasi |
a॒hamu॒ vā āśā᳚-'smi | mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tyā-''śā̭ bhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat |
ā॒śāyai̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā-''śā̭ 'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma̭vindat | sa॒tyā ha॒ vā a॒syāśā̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te | ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ || so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒-''śāyai॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 3 ||
ta-ṅkāmo᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ kāmḙna॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒vai kāmo᳚-'smi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyaḥ kāmo̭ bhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | kāmā̭ya ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyaḥ kāmo̭-'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyo ha॒ vā a̭sya॒ kāmo̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 4 ||
ta-mbrahmā᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ brahma̭ṇā॒ vaiśrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai brahmā᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te brahma॒ṇvān. ya॒jño bha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | brahma̭ṇe ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ brahma॒ṇvān. ya॒jño̭-'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | bra॒hma॒ṇvān. ha॒ vā a̭sya ya॒jño bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te | ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ brahma̭ṇe॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒ 'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 5 ||
taṃ-ya~॒jño᳚-'bravīt | prajā̭pate ya॒jñena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai ya॒jño᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyo ya॒jño bha̭vaṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | ya॒jñāya̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyo ya॒jño̭-'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sa॒tyo ha॒ vā a̭sya ya॒jño bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 6 ||
tamāpo᳚-'bruvann | prajā̭pate॒-'phsu vai sarve॒ kāmā᳚-śśri॒tāḥ | va॒yamu॒ vā āpa̭ssmaḥ | a॒smānnu ya̭jasva | atha॒ tvayi॒ sarve॒ kāmā᳚-śśrayiṣyante | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | a॒dbhyaśca॒rum |
anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasmi॒n-thsarve॒ kāmā̭ aśrayanta | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sarvḙ ha॒ vā a̭smi॒n kāmā᳚-śśrayante | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ 'dbhya-ssvāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 7 ||
tama॒gni rba̭li॒māna̭bravīt |
prajā̭pate॒ 'gnaye॒ vai ba̭li॒mate॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭ranti | a॒hamu॒ vā a॒gni rba̭li॒māna̭smi | mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭riṣyanti |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | a॒gnayḙ bali॒matḙ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasmai॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒li-ma̭harann | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sarvā̭ṇi ha॒ vā a̭smai bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭ranti | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ 'gnayḙ bali॒mate॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 8 ||
tamanṷvittira-bravīt | prajā̭pate sva॒rgaṃ-vai~ lo॒kamanṷ-vivithsasi | a॒hamu॒ vā anṷvittirasmi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyā 'nṷvitti-rbhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat |
anṷvittyai ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā 'nṷvittirabhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma̭vindat |
sa॒tyā ha॒ vā a॒syānṷvitti-rbhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā-'nṷvittyai॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 9 ||
tā vā e॒tā-ssa॒pta sva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ dvāraḥ̭ |
di॒va-śśyḙna॒yo 'nṷvittayo॒ nāma̭ |
āśā᳚ pratha॒māgṃ ra̭kṣati |
kāmo᳚ dvi॒tīyā᳚m | brahma̭ tṛ॒tīyā᳚m | ya॒jñaśca̭tu॒rthīm | āpaḥ̭ pañca॒mīm |
a॒gni rba̭li॒mān-thṣa॒ṣṭhīm | anṷvitti-ssapta॒mīm |
anṷ ha॒ vai sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
kā॒ma॒cāro᳚-'sya sva॒rge lo॒ke bha̭vati |
ya e॒tābhi॒-riṣṭi̭bhi॒-ryaja̭te |
ya ṷcainā e॒vaṃ-ve~da̭ | tāsva̭nvi॒ṣṭi | pa॒ṣṭhau॒hī॒ va॒rā-nda̭dyā-tka॒gṃ॒ sañca̭ |
striyai̭ cābhā॒ragṃ samṛ̭ddhyai || 10 ||
anuvākaṃ 3 - upāghā nāmeṣṭayaḥ
tapa̭sā de॒vā de॒vatā॒-magra̭ āyann | tapa॒sar​ṣa̭ya॒-ssva̭ranva̭vindann |
tapa̭sā sa॒patnā॒-npraṇṷdā॒mārā̭tīḥ |
yene॒daṃ-vi~śva॒-mpari̭bhūtaṃ॒-ya~dasti̭ ||
pra॒tha॒ma॒ja-nde॒vagṃ ha॒viṣā̭ vidhema | sva॒ya॒bhu-mbrahma̭ para॒ma-ntapo॒ yat |
sa e॒va pu॒tra-ssa pi॒tā sa mā॒tā |
tapo̭ ha ya॒kṣa-mpra̭tha॒magṃ samba̭bhūva ||
śra॒ddhayā dḙvo deva॒tva-ma̭śnute |
śra॒ddhā pra̭ti॒ṣṭhā lo॒kasya̭ de॒vī || 11 ||
sā no̭ juṣā॒ṇopa̭ ya॒jña-māgā᳚t |
kāma̭vathsā॒ 'mṛta॒-nduhā̭nā ||
śra॒ddhā de॒vī pra̭thama॒jā ṛ॒tasya̭ |
viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā |
tāg​ śra॒ddhāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmahe |
sā no̭ lo॒ka-ma॒mṛta̭-ndadhātu |
īśā̭nā de॒vī bhuva̭na॒syādhi̭patnī || āgā᳚thsa॒tyagṃ ha॒viri॒da-ñjṷṣā॒ṇam |
yasmā᳚dde॒vā ja̭jñire॒ bhuva̭nañca॒ viśve᳚ |
tasmai̭ vidhema ha॒viṣā̭ ghṛ॒tena̭ || 12 ||
yathā̭ de॒vai-ssa̭dha॒māda̭-mmadema ||
yasya̭ prati॒ṣṭho-rva̭ntari̭kṣam |
yasmā᳚dde॒vā ja̭jñire॒ bhuva̭nañca॒ sarve᳚ |
tathsa॒tya-marca॒dupa̭ya॒jña-nna॒ āgā᳚t | brahmāhṷtī॒-rupa॒moda̭mānam ||
mana̭so॒ vaśe॒ sarva̭mi॒da-mba̭bhūva |
nānyasya॒ mano॒ vaśa॒manvi̭yāya |
bhī॒ṣmo hi de॒va-ssaha̭sa॒-ssahī̭yān |
sa no̭ juṣā॒ṇa upa̭ ya॒jñamāgā᳚t ||
ākṷ̄tīnā॒-madhi̭pati॒-ñceta̭sā-ñca || 13 ||
sa॒ṅka॒lpajṷ̄ti-nde॒vaṃ-vi~̭pa॒ścim |
mano॒ rājā̭nami॒ha va॒rdhaya̭ntaḥ |
u॒pa॒ha॒ve᳚ 'sya suma॒tau syā̭ma ||
cara̭ṇa-mpa॒vitraṃ॒-vi~ta̭ta-mpurā॒ṇam |
yena̭ pū॒tastara̭ti duṣkṛ॒tāni̭ |
tena̭ pa॒vitrḙṇa śu॒ddhena̭ pū॒tāḥ |
ati̭ pā॒pmāna॒-marā̭ti-ntarema ||
lo॒kasya॒ dvāra̭-marci॒ma-tpa॒vitra᳚m |
jyoti̭ṣma॒-dbhrāja̭māna॒-mmaha̭svat | a॒mṛta̭sya॒ dhārā̭ bahu॒dhā doha̭mānam |
cara̭ṇa-nno lo॒ke sudhi̭tā-ndadhātu ||
a॒gnirmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒ku-tpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhāna̭-ndadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m || ||
anṷ no॒-'dyā-'nṷmatirya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || ||
ha॒vya॒vāha̭-mabhimāti॒ṣā-'ha᳚m | ra॒kṣo॒haṇa॒-mpṛta̭nāsu ji॒ṣṇum | jyoti̭ṣmanta॒-ndīdya̭ta॒-mpura̭ndhim | a॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛta॒mā hṷvema || svi̭ṣṭamagne a॒bhi ta-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya | u॒ru-nnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śanvi bhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒jara̭-nna॒ āyuḥ̭ || || 14 ||
(de॒vī - ghṛ॒tena॒ - ceta̭sā-ñca॒ - doha̭māna-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - tāsā-mbrāhmaṇam
de॒vebhyo॒ vai sva॒rgo lo॒kasti॒ro̭ 'bhavat |
te pra॒jāpa̭ti-mabruvann | prajā̭pate sva॒rgo
vai no̭ lo॒kasti॒ro̭-'bhūt | tamanvi॒ccheti̭ |
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchat |
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒ rnānva̭vindat |
tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchat | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindat | tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒ vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya॒ ityā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa |
pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 15 ||
ta-ntapo᳚-' bravīt | prajā̭pate॒ tapa̭sā॒ vai
śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai tapo᳚-' smi |
mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tya-ntapo̭ bhaviṣyati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | tapa̭se ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-ntapo̭ 'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tya gṃ ha॒ vā a̭sya॒ tapo̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ svāhā॒ tapa̭se॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 16 ||
tagg​ śra॒ddhā-'bra̭vīt | prajā̭pate śra॒ddhayā॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai śra॒ddhā-'smi̭ | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyā śra॒ddhā bha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | śra॒ddhāyai̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā śra॒ddhā-'bha̭vat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyā ha॒ vā a̭sya śra॒ddhā bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ svāhā᳚ śra॒ddhāyai॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 17 ||
tagṃ sa॒tya-ma̭bravīt | prajā̭pate sa॒tyena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai sa॒tyama̭smi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyagṃ sa॒tya-mbha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | sa॒tyāya̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyagṃ sa॒tyama̭bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya sa॒tya-mbha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā̭ sa॒tyāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 18 ||
ta-mmano᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ mana̭sā॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai mano᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tya-mmano̭ bhaviṣyati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | mana̭se ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-mmano̭-'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya॒ mano̭ bhavati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcaina de॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā॒ mana̭se॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 19 ||
ta-ñcara̭ṇa-mabravīt | prajā̭pate॒ cara̭ṇena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai cara̭ṇamasmi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tya-ñcara̭ṇa-mbhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | cara̭ṇāya ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-ñcara̭ṇamabhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya॒ cara̭ṇa-mbhavati |
anṷsva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā॒ cara̭ṇāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 20 ||
tā vā e॒tāḥ pañca̭ sva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ dvāraḥ̭ |
apā̭ghā॒ anṷvittayo॒ nāma̭ | tapaḥ̭ pratha॒māgṃ ra̭kṣati | śra॒ddhā dvi॒tīyā᳚m | sa॒tya-ntṛ॒tīyā᳚m |
mana̭ścatu॒rthīm | cara̭ṇa-mpañca॒mīm |
anṷ ha॒ vai sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
kā॒ma॒cāro᳚-'sya sva॒rge lo॒ke bha̭vati |
ya e॒tābhi॒-riṣṭi̭bhi॒-ryaja̭te |
ya ṷcainā e॒vaṃ-ve~da̭ |
anuvākaṃ 5 - cātur​hotracayanam
brahma॒ vai catṷr​hotāraḥ | catṷr​hotṛ॒bhyo-'dhi̭ ya॒jño nirmi̭taḥ | nainagṃ̭ śa॒ptam | nābhica̭rita॒-māga̭cchati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ ||
yo ha॒ vai catṷr​hotṛṇā-ñcatur​hotṛ॒tvaṃ-ve~da̭ | atho॒ pañca̭ hotṛtvam |
sarvā̭ hāsmai॒ diśaḥ̭ kalpante |
vā॒caspati॒r॒ hotā॒ daśa̭hotṝṇām |
pṛ॒thi॒vī hotā॒ catṷr​hotṝṇām || 22 ||
a॒gnir-hotā॒ pañca̭hotṝṇām | vāghotā॒ ṣaḍḍho̭tṝṇām |
ma॒hāha̭vi॒r॒ hotā̭ sa॒ptaho̭tṝṇām |
e॒tadvai catṷr​hotṛṇā-ñcatur​hotṛ॒tvam |
atho॒ pañca̭hotṛtvam | sarvā̭ hāsmai॒ diśaḥ̭ kalpante | ya e॒vaṃ-ve~da̭ ||
e॒ṣā vai sa̭rva vi॒dyā | e॒ta-dbhḙṣa॒jam |
e॒ṣā pa॒ṅkti-ssva॒rgasya̭ lo॒kasyā᳚-ñja॒sāya̭ni-ssru॒tiḥ || 23 ||
e॒tān. yo-'ddhyai-tyacha̭dirda॒r॒śe yāva̭tta॒rasa᳚m | sva̭reti | a॒na॒pa॒bra॒va-ssarva॒māyṷreti | vi॒ndate᳚ pra॒jām | rā॒yaspoṣa̭-ṅgaupa॒tyam |
bra॒hma॒va॒rca॒sī bha̭vati || e॒tān. yo-'ddhyaiti̭ | spṛ॒ṇotyā॒tmāna᳚m | pra॒jā-mpi॒tṝn ||
e॒tān. vā a̭ru॒ṇa aṷpave॒śi rvi॒dāñca̭kāra || 24 ||
e॒taira̭dhivā॒damapā̭jayat | atho॒ viśva̭-mpā॒pmāna᳚m | sva̭ryayau | e॒tān. yo-'ddhyaiti̭ | a॒dhi॒vā॒da-ñja̭yati | atho॒ viśva̭-mpā॒pmāna᳚m | sva̭reti || e॒taira॒gni-ñci̭nvīta sva॒rgakā̭maḥ |
e॒tairāyṷṣkāmaḥ | pra॒jā pa॒śukā̭mo vā || 25 ||
pu॒rastā॒-ddaśa̭hotāra॒-muda̭ñca॒-mupa̭dadhāti yāvatpa॒dam | hṛda̭yaṃ॒-ya~jṷṣī॒ patnyaṷ ca | da॒kṣi॒ṇa॒taḥ prāñca॒-ñcatṷr​hotāram |
pa॒ścāduda̭ñca॒-mpañca̭ hotāram | u॒tta॒ra॒taḥ prāñca॒gṃ॒ ṣaḍḍho̭tāram |
u॒pari̭ṣṭā॒-tprāñcagṃ̭ sa॒ptaho̭tāram | hṛda̭yaṃ॒-ya~jūgṃ̭ṣi॒ patnya̭śca |
ya॒thā॒va॒kā॒śa-ṅgrahāṋ | ya॒thā॒va॒kā॒śa-mpra̭tigra॒hān ~lo̭ka-mpṛ॒ṇāśca̭ |
sarvā̭ hāsyai॒tā de॒vatāḥ᳚ prī॒tā a॒bhīṣṭā̭ bhavanti || 26 ||
sadḙvama॒gni-ñci̭nute ||
ra॒thasa̭minta-śceta॒vyaḥ̭ | vajro॒ vai rathaḥ̭ |
vajrḙṇai॒va pā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyagg​ stṛṇute | pa॒kṣa-ssa̭minta-śceta॒vyaḥ̭ |
e॒tāvā॒n॒. vai rathaḥ̭ | yāva̭tpa॒kṣaḥ | ra॒thasa̭mintame॒va ci̭nute ||
i॒mame॒va lo॒ka-mpa̭śuba॒ndhenā॒bhija̭yati |
atho̭ agniṣṭo॒mena̭ || 27 ||
a॒ntari̭kṣa-mu॒kthyḙna | sva̭ratirā॒treṇa̭ | sarvā᳚n ~lo॒kāna̭hī॒nena̭ | atho̭ sa॒treṇa̭ || varo॒ dakṣi̭ṇā | varḙṇai॒va varagg̭ spṛṇoti |
ā॒tmā hi varaḥ̭ || eka̭vigṃśati॒ rdakṣi̭ṇā dadāti |
e॒ka॒vi॒gṃ॒śo vā i॒ta-ssva॒rgo lo॒kaḥ | prasva॒rgaṃ-lo~॒kamā᳚pnoti || 28 ||
a॒sāvā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | a॒mume॒vā-di॒tyamā᳚pnoti || śa॒ta-nda̭dāti | śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭yaḥ | āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭhati || sa॒hasra̭-ndadāti |
sa॒hasra̭ sammita-ssva॒rgo lo॒kaḥ |
sva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒-bhiji̭tyai || a॒nvi॒ṣṭa॒ka-ndakṣi̭ṇā dadāti | sarvā̭ṇi॒ vayāgṃ̭si || 29 ||
sarva॒syāptyai᳚ | sarva॒syā-va̭ruddhyai || yadi॒ na vi॒ndeta̭ | ma॒nthānḙtāva॒to da̭dyādoda॒nān. vā᳚ | a॒śnu॒te ta-ṅkāma᳚m | yasmai॒ kāmā̭yā॒-gniścī॒yate᳚ || pa॒ṣṭhau॒hī-ntva॒ntarva̭tī-ndadyāt |
sā hi sarvā̭ṇi॒ vayāgṃ̭si | sarva॒syāptyai᳚ | sarva॒syā-va̭ruddhyai || 30 ||
hira̭ṇya-ndadāti | hira̭ṇya-jyotire॒va sva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || vāso̭ dadāti | tenāyuḥ॒ prati̭rate || ve॒di॒tṛ॒tī॒ye ya̭jeta | triṣa̭tyā॒ hi de॒vāḥ |
sa sa̭tyama॒gni-ñci̭nute || tade॒ta-tpa̭śuba॒ndhe brāhma̭ṇa-mbrūyāt | neta̭reṣu ya॒jñeṣṷ ||
yo ha॒ vai catṷr​hotṝ-nanusava॒na-nta̭rpayita॒vyāṋ. veda̭ || 31 ||
tṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ |
upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati |
e॒te vai catṷr​hotāro 'nusava॒na-nta̭rpayita॒vyāḥ᳚ | ye brā᳚hma॒ṇā ba̭hu॒vidaḥ̭ |
tebhyo॒ yaddakṣi̭ṇā॒ na naye᳚t | duri̭ṣṭagg​ syāt | a॒gnima̭sya vṛñjīrann |
tebhyo̭ yathā śra॒ddha-nda̭dyāt | svi̭ṣṭame॒vaitatkri̭yate |
nāsyā॒gniṃ-vṛ~̭ñjate || 32 ||
hi॒ra॒ṇye॒ṣṭa॒ko bha̭vati | yāva̭dutta॒ma-ma̭ṅguli-kā॒ṇḍaṃ-ya~̭jña pa॒ruṣā॒ sammi̭tam |
tejo॒ hira̭ṇyam || yadi॒ hira̭ṇya॒-nna vi॒ndet | śarka̭rā a॒ktā upa̭daddhyāt | tejo̭ ghṛ॒tam | satḙjasame॒-vāgni-ñci̭nute || a॒gniñci॒tvā sau᳚trāma॒ṇyā ya̭jeta maitrāvaru॒ṇyā vā᳚ |
vī॒ryḙṇa॒ vā e॒ṣa vyṛ̭ddhyate |
yo᳚-'gniñci̭nu॒te || 33 ||
yāva̭de॒va vī॒rya᳚m | tada̭smi-ndadhāti ||
brahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpnoti |
e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyam |
sā॒r​ṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katā̭-māpnoti | ya e॒tama॒gni-ñci̭nu॒te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || e॒tade॒va sā̭vi॒tre brāhma̭ṇam |
atho̭ nācike॒te || 34 ||
(hotā॒ catṷr​hotṝṇāg​ - sru॒ti - śca̭kāra - vā - bhavantya - gniṣṭo॒menā᳚ - pnoti॒ - vayāgṃ̭si॒ - vayāgṃ̭si॒ - sarva॒syāptyai॒ sarva॒syāva̭ruddhyai॒ - veda̭ - vṛñjate - cinu॒te - +nava̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - vaiśvasṛjacayanam
yaccā॒mṛtaṃ॒-ya~cca martya᳚m | yacca॒ prāṇi̭ti॒ yacca॒ na | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || sarvā॒-sstriya॒-ssarvā᳚-npu॒gṃ॒saḥ | sarva॒-nna strī̭-pumañca॒ yat |
sarvā॒stāḥ || yāva̭ntaḥ pā॒gṃ॒savo॒ bhūmeḥ᳚ || 35 ||
saṅkhyā̭tā devamā॒yayā᳚ | sarvā॒stāḥ || yāva̭nta॒ ūṣāḥ᳚ paśū॒nām | pṛ॒thi॒vyā-mpuṣṭi̭ r​hi॒tāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒-ssika̭tā॒-ssarvāḥ᳚ |
a॒phsva̭ntaśca॒ yā-śśri॒tāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒-śśarka̭rā॒ dhṛtyai᳚ | a॒syā-mpṛ̭thi॒vyāmadhi̭ || 36 ||
sarvā॒stāḥ || yāva॒nto-'śmā̭no॒-'syā-mpṛ̭thi॒vyām | pra॒ti॒ṣṭhāsu॒ prati̭ṣṭhitāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī rvī॒rudha॒-ssarvāḥ᳚ |
viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanṷ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒roṣa̭dhī॒-ssarvāḥ᳚ |
viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanṷ | sarvā॒stāḥ || 37 ||
yāva̭nto॒ vana॒spata̭yaḥ | a॒syā-mpṛ̭thi॒vyāmadhi̭ | sarvā॒stāḥ ||
yāva̭nto grā॒myāḥ pa॒śava॒-ssarve᳚ | ā॒ra॒ṇyāśca॒ ye | sarvā॒stāḥ || ye dvi॒pāda॒-ścatṷṣpādaḥ | a॒pāda̭ udarasa॒rpiṇaḥ̭ |
sarvā॒stāḥ || yāva॒dāñja̭-namu॒cyate᳚ || 38 ||
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ || yāva̭tkṛ॒ṣṇāya̭sa॒gṃ॒ sarva᳚m |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ ||
yāva̭ llo॒hāya̭sa॒gṃ॒ sarva᳚m |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ sīsa॒gṃ॒ sarva॒-ntrapṷ |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam || 39 ||
sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ hira̭ṇyagṃ raja॒tam | de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam |
sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ suva̭rṇa॒gṃ॒ hari̭tam | de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭kāma॒dughā̭ dadhe | tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 40 ||
[bhūme॒ - radhi॒ - viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanu॒ sarvā॒stā - u॒cyata̭ - mānu॒ṣagṃ - sī̭da ] (a. 6)
(yacca॒ striyaḥ̭ pā॒gṃ॒sava॒ ūṣā॒-ssika̭tā॒-śśarka̭rā॒ aśmā̭no vī॒rudha॒ oṣa̭dhī॒-rvana॒spata̭yo grā॒myā ye dvi॒pādo॒ yāva॒dāñja̭naṃ॒-yā~va̭-tkṛ॒ṣṇāya̭saṃ
~lo॒hāya̭sa॒gṃ॒ sīsa॒gṃ॒ hira̭ṇya॒gṃ॒ suva̭rṇa॒gṃ॒ hari̭tama॒ṣṭāda̭śa)
anuvākaṃ 7 - vaiśvasṛjacayanam
sarvā॒ diśo̭ di॒kṣu | yaccā॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe |
tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da ||
a॒ntari̭kṣañca॒ keva̭lam |
yaccā॒smi-nna̭nta॒rāhi̭tam |
sarvā॒stāḥ || ā॒nta॒ri॒kṣya̭śca॒ yāḥ pra॒jāḥ || 41 ||
ga॒ndha॒rvā॒-phsa॒rasa̭śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || sarvā̭-nudā॒rān-thsa॒lilāṋ |
a॒ntari̭kṣe॒ prati̭ṣṭhitān | sarvā॒stāḥ ||
sarvā̭-nudā॒rān-thsa̭li॒lān |
sthā॒va॒rāḥ pro॒ṣyā᳚śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || sarvā॒-ndhuni॒gṃ॒ sarvā᳚n-dhva॒gṃ॒sān |
hi॒mo yacca̭ śī॒yate᳚ || 42 ||
sarvā॒stāḥ || sarvā॒-nmarī̭cī॒n॒. vita̭tān | nī॒hā॒ro yacca̭ śī॒yate᳚ | sarvā॒stāḥ || sarvā̭ vi॒dyuta॒-ssarvā᳚n-thstanayi॒tnūn | hrā॒dunī॒ ryacca̭ śī॒yate᳚ | sarvā॒stāḥ || sarvā॒-ssrava̭ntī-ssa॒ritaḥ̭ |
sarva̭maphsu ca॒rañca॒ yat | sarvā॒stāḥ || 43 ||
yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ |
sarvā॒stāḥ || ye co॒ttiṣṭha̭nti jī॒mūtāḥ᳚ |
yāśca॒ var​ṣa̭nti vṛ॒ṣṭayaḥ̭ | sarvā॒stāḥ || tapa॒steja̭ ākā॒śam | yaccā̭kā॒śe prati̭ṣṭhitam |
sarvā॒stāḥ || vā॒yuṃ-va~yāgṃ̭si॒ sarvā̭ṇi || 44 ||
a॒nta॒ri॒kṣa॒ca॒rañca॒ yat | sarvā॒stāḥ || a॒gnigṃ sūrya̭-ñca॒ndram | mi॒traṃ-va~rṷṇa॒-mbhaga᳚m | sarvā॒stāḥ || sa॒tyagg​ śra॒ddhā-ntapo॒ dama᳚m |
nāma̭ rū॒pañca̭ bhū॒tānā᳚m | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 45 ||
(pra॒jā-hi॒mo yacca̭ śī॒yate॒-sarvā॒stāḥ-sarvā̭ṇi॒-brahma॒ṇaika̭-ñca) (a. 7)
(diśo॒-'ntari̭kṣamāntari॒kṣya̭ udā॒rānṷdā॒rā-ndhuni॒-mmarī̭cīn. vi॒dyutaḥ॒
srava̭ntī॒ryāśca॒ ye ca॒ tapo̭ vā॒yuma॒gnigṃ sa॒tya-mpañca̭daśa)
anuvākaṃ 8 - vaiśvasṛjacayanam
sarvā॒-ndiva॒gṃ॒ sarvā᳚-nde॒vā-ndi॒vi |
yaccā॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒svada-dhru॒vā sī̭da || yāva̭tī॒ stāra̭kā॒-ssarvāḥ᳚ |
vita̭tā roca॒ne di॒vi | sarvā॒stāḥ || ṛco॒ yajūgṃ̭ṣi॒ sāmā̭ni || 46 ||
a॒tha॒rvā॒ṅgi॒rasa̭śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || i॒ti॒hā॒sa॒pu॒rā॒ṇañca̭ |
sa॒rpa॒de॒va॒ja॒nāśca॒ ye | sarvā॒stāḥ ||
ye ca̭ lo॒kā ye cā̭lo॒kāḥ |
a॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam | sarvā॒stāḥ ||
yacca॒ brahma॒ yaccā᳚bra॒hma |
a॒nta rbra॒hma-nprati̭ṣṭhitam || 47 ||
sarvā॒stāḥ || a॒ho॒rā॒trāṇi॒ sarvā̭ṇi | a॒drdha॒mā॒sāg​śca॒ keva̭lān |
sarvā॒stāḥ || sarvā̭nṛ॒tūn-thsarvā᳚-nmā॒sān | saṃ॒​va~॒thsa॒rañca॒ keva̭lam |
sarvā॒stāḥ || sarva॒-mbhūta॒gṃ॒ sarva॒-mbhavya᳚m | yaccā॒to-'dhi̭ bhavi॒ṣyati̭ |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe |
tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 48 ||
(sāmā̭ni - bra॒hma-nprati̭ṣṭhitaṃ - kṛ॒tvā trīṇi̭ ca) (a. 8)
(diva॒-ntāra̭kā॒ ṛca̭ itihāsapurā॒ṇa-ñca॒ ye ca॒ yaccā̭horā॒trāṇyṛ॒tū-nbhūta॒-nnava̭)
anuvākaṃ 9 - brahmā sadasyāsīno vauśvasṛjān vyācaṣṭe
ṛ॒cā-mprācī̭ maha॒tī digṷcyate |
dakṣi̭ṇā-māhu॒ ryajṷṣāmapā॒rām |
atha̭rvaṇā॒-magṃi̭rasā-mpra॒tīcī᳚ |
sāmnā॒-mudī̭cī maha॒tī digṷcyate ||
ṛ॒gbhiḥ pū᳚rvā॒hṇe di॒vi de॒va ī̭yate |
ya॒ju॒rve॒de ti̭ṣṭhati॒ maddhye॒ ahnaḥ̭ |
sā॒ma॒ve॒de-nā᳚stama॒ye mahī̭yate |
vedai॒-raśū᳚nya-stri॒bhirḙti॒ sūryaḥ̭ ||
ṛ॒gbhyo jā॒tāgṃ sa̭rva॒śo mūrti̭-māhuḥ |
sarvā॒ gati̭ ryāju॒ṣī hai॒va śaśva̭t || 49 ||
sarva॒-nteja̭ ssāmarū॒pyagṃ ha̭ śaśvat | sarvagṃ̭ he॒da-mbrahma̭ṇā hai॒va sṛ॒ṣṭam ||
ṛ॒gbhyo jā॒taṃ-vai~śyaṃ॒-va~rṇa̭-māhuḥ | ya॒ju॒rve॒da-ṅkṣa̭tri॒yasyā̭-hu॒ryoni᳚m |
sā॒ma॒ve॒do brā᳚hma॒ṇānā॒-mprasṷ̄tiḥ |
pūrve॒ pūrve᳚bhyo॒ vaca̭ e॒ta-dṷ̄cuḥ ||
ā॒da॒r॒śa-ma॒gni-ñci̭nvā॒nāḥ |
pūrvḙ viśva॒ sṛjo॒-'mṛtāḥ᳚ |
śa॒taṃ-va~̭r​ṣa saha॒srāṇi̭ | dī॒kṣi॒tā-ssa॒tra-mā̭sata || 50 ||
tapa̭ āsī-dgṛ॒hapa̭tiḥ | brahma̭ bra॒hmābha̭va-thsva॒yam | sa॒tyagṃ ha॒ ho tai̭ṣā॒māsī᳚t |
ya-dvi̭śva॒sṛja॒ āsa̭ta ||
a॒mṛta̭-mebhya॒ uda̭gāyat |
sa॒hasra̭-mparivathsa॒rān |
bhū॒tagṃ ha̭ prasto॒ taiṣā॒māsī᳚t |
bha॒vi॒ṣya-tprati̭ cāharat ||
prā॒ṇo a̭ddhva॒ryu-ra̭bhavat |
i॒dagṃ sarva॒gṃ॒ siṣā̭satām || 51 ||
a॒pā॒no vi॒dvā-nā॒vṛtaḥ̭ | prati॒ prāti̭ṣṭha-daddhva॒re || ā॒rta॒vā ṷpagā॒tāraḥ̭ | sa॒da॒syā̭ ṛ॒tavo̭-'bhavann | a॒rdha॒mā॒sāśca॒ māsā᳚śca | ca॒ma॒sā॒-ddhva॒rya॒vo-'bha̭vann ||
aśagṃ̭ sa॒-dbrahma̭ṇa॒-stejaḥ̭ |
a॒cchā॒vā॒ko 'bha̭va॒-dyaśaḥ̭ |
ṛ॒ta-mḙṣā-mpraśā॒stā-''sī᳚t |
ya-dvi̭śva॒ sṛja॒ āsa̭ta || 52 ||
ūrg-rājā̭na॒-muda̭vahat | dhru॒va॒ go॒pa-ssaho̭-'bhavat | ojo॒-'bhya̭ṣṭau॒-dgrāv.ṇṇaḥ̭ |
ya-dvi̭śva॒ sṛja॒ āsa̭ta ||
apa̭citiḥ po॒trīyā̭-mayajat | ne॒ṣṭrīyā̭-mayaja॒-ttviṣiḥ̭ | āgnī᳚ddhrā-dvi॒duṣī̭ sa॒tyam | śra॒ddhā hai॒vā ya̭ja-thsva॒yam || irā॒ patnī̭ viśva॒ sṛjā᳚m | ākṷ̄ti-rapinaḍḍha॒viḥ || 53 ||
i॒ddhmagṃ ha॒ kṣuc cai᳚bhya u॒gre | tṛ॒ṣṇā cā va̭hatāmu॒bhe || vāgḙṣāgṃ subrahma॒ṇyā-''sī᳚t | cha॒ndo॒ yo॒gān. vi̭jāna॒tī |
ka॒lpa॒ta॒ntrāṇi̭ tanvā॒nā-'haḥ̭ | sa॒gg॒sthāśca̭ sarva॒śaḥ || a॒ho॒rā॒tre pa̭śupā॒lyau | mu॒hū॒rtāḥ pre॒ṣyā̭ abhavann | mṛ॒tyus tada̭-bhava-ddhā॒tā | śa॒mi॒to gro vi॒śā-mpatiḥ̭ || 54 ||
vi॒śva॒sṛjaḥ̭ pratha॒mā-ssa॒tra-mā̭sata | sa॒hasra̭ sama॒-mprasṷtena॒ yantaḥ̭ |
tato̭ ha jajñe॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ | hi॒ra॒ṇmayaḥ̭ śa॒kuni॒ rbrahma॒ nāma̭ || yena॒ sūrya॒-stapa̭ti॒ teja̭se॒-ddhaḥ | pi॒tā pu॒treṇa̭ pitṛ॒mān. yoni̭yonau | nāvḙdavi-nmanute॒ ta-mbṛ॒hanta᳚m | sa॒rvā॒nu॒bhu-mā॒tmānagṃ̭ samparā॒ye ||
e॒ṣa ni॒tyo ma̭hi॒mā brā᳚hma॒ṇasya̭ |
na karma̭ṇā vardhate॒ no kanī̭yān || 55 ||
tasyai॒vātmā pa̭da॒vittaṃ-vi~̭ditvā |
na karma̭ṇā lipyate॒ pāpa̭kena ||
pañca̭pañcā॒śata̭-stri॒vṛtaḥ̭ saṃ​va~thsa॒rāḥ |
pañca̭pañcā॒śataḥ̭ pañcada॒śāḥ | pañca̭pañcā॒śataḥ̭ saptada॒śāḥ |
pañca̭pañcā॒śata̭ ekavi॒gṃ॒śāḥ |
vi॒śva॒sṛjāgṃ̭ sa॒hasra̭ saṃ​va~thsaram ||
e॒tena॒ vai vi̭śva॒sṛja̭ i॒daṃ-vi~śva̭-masṛjanta | ya-dviśva॒-masṛ̭janta | tasmā᳚-dviśva॒sṛjaḥ̭ ||
viśva̭-menā॒-nanu॒ prajā̭yate | brahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katāṃ᳚-ya~nti |
e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyam | sā॒r​ṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katāṃ᳚-ya~nti |
ya e॒ta-dṷpa॒yanti̭ | ye cai̭na॒-tprāhuḥ̭ |
yebhya̭-ścaina॒-tprāhuḥ̭ ||
om || 56 ||
(śaśva̭ - dāsata॒ - siṣā̭satā॒ - māsa̭ta - ha॒viṣ - patiḥ॒ - kanī̭yā॒n - tasmā᳚-dviśva॒sṛjo॒-'ṣṭau ca̭) (a. 9)
(tubhyaṃ̭ - de॒vebhya॒ - stapa̭sā - de॒vebhyo॒ - brahma॒ vai catṷr​hotāro॒ - yaccā॒mṛta॒gṃ॒ - sarvā॒ diśo̭ di॒kṣu - sarvā॒-ndiva̭ - mṛ॒cā-mprācī॒ nava̭)
(tubhyaṃ॒ - tapa̭sā॒ - tā vā e॒tāḥ pañca॒ - hira̭ṇya-ndadāti॒ - sarvā॒ diśa॒ - stapa̭ āsīdgṛ॒hapa̭ti॒-ṣṣaṭpa̭ñcā॒śat)
(tubhya॒-moṃ)
|| hariḥ̭ om ||
|| taittirīya yajurbrāhmaṇe kāṭhake tṛtīya praśna-ssamāptaḥ ||
|| iti taittirīya yajurbrāhmaṇe kāṭhakaṃ samāptam ||