📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
କେନ ଉପନିଷଦ୍ - ପ୍ରଥମଃ ଖଣ୍ଡଃ
Kena Upanishad - Prathamah Khandah
Upanishad Oriya
॥ ଅଥ କେନୋପନିଷତ୍ ॥
ଓଁ ସ॒ହ ନା॑ଵଵତୁ । ସ॒ହ ନୌ॑ ଭୁନକ୍ତୁ । ସ॒ହ ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ଙ୍କରଵାଵହୈ । ତେ॒ଜ॒ସ୍ଵିନା॒ଵଧୀ॑ତମସ୍ତୁ॒ ମା ଵି॑ଦ୍ଵିଷା॒ଵହୈ᳚ ।
ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥
ଓଁ ଆପ୍ଯାଯନ୍ତୁ ମମାଙ୍ଗାନି ଵାକ୍ପ୍ରାଣଶ୍ଚକ୍ଷୁ-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ରମଥୋ ବଲମିନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ ସର୍ଵାଣି । ସର୍ଵ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମୌପନିଷଦ-ମ୍ମା-ଽହ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ନିରାକୁର୍ଯା-ମ୍ମା ମା ବ୍ରହ୍ମ ନିରାକରୋଦନିରାକରଣମସ୍ତ୍ଵନିରାକରଣ-ମ୍ମେ-ଽସ୍ତୁ । ତଦାତ୍ମନି ନିରତେ ଯ ଉପନିଷତ୍ସୁ ଧର୍ମାସ୍ତେ ମଯି ସନ୍ତୁ ତେ ମଯି ସନ୍ତୁ ।
ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥
କେନେଷିତ-ମ୍ପତତି ପ୍ରେଷିତ-ମ୍ମନଃ
କେନ ପ୍ରାଣଃ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରୈତି ଯୁକ୍ତଃ ।
କେନେଷିତାଂ-ଵାଁଚମିମାଂ-ଵଁଦନ୍ତି
ଚକ୍ଷୁ-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର-ଙ୍କ ଉ ଦେଵୋ ଯୁନକ୍ତି ॥ 1 ॥
ଶ୍ରୋତ୍ରସ୍ଯ ଶ୍ରୋତ୍ର-ମ୍ମନସୋ ମନୋ ଯଦ୍
ଵାଚୋ ହ ଵାଚଂ ସ ଉ ପ୍ରାଣସ୍ଯ ପ୍ରାଣଃ ।
ଚକ୍ଷୁଷଶ୍ଚକ୍ଷୁରତିମୁଚ୍ଯ ଧୀରାଃ
ପ୍ରେତ୍ଯାସ୍ମାଲ୍ଲୋକାଦମୃତା ଭଵନ୍ତି ॥ 2 ॥
ନ ତତ୍ର ଚକ୍ଷୁର୍ଗଚ୍ଛତି ନ ଵାଗଚ୍ଛତି ନୋ ମନଃ ।
ନ ଵିଦ୍ମୋ ନ ଵିଜାନୀମୋ ଯଥୈତଦନୁଶିଷ୍ଯାତ୍ ॥ 3 ॥
ଅନ୍ଯଦେଵ ତଦ୍ଵିଦିତାଦଥୋ ଅଵିଦିତାଦଧି ।
ଇତି ଶୁଶ୍ରୁମ ପୂର୍ଵେଷାଂ-ଯେଁ ନସ୍ତଦ୍ଵ୍ଯାଚଚକ୍ଷିରେ ॥ 4 ॥
ଯଦ୍ଵାଚା-ଽନଭ୍ଯୁଦିତଂ-ଯେଁନ ଵାଗଭ୍ଯୁଦ୍ଯତେ ।
ତଦେଵ ବ୍ରହ୍ମ ତ୍ଵଂ-ଵିଁଦ୍ଧି ନେଦଂ-ଯଁଦିଦମୁପାସତେ ॥ 5 ॥
ଯନ୍ମନସା ନ ମନୁତେ ଯେନାହୁର୍ମନୋ ମତମ୍ ।
ତଦେଵ ବ୍ରହ୍ମ ତ୍ଵଂ-ଵିଁଦ୍ଧି ନେଦଂ-ଯଁଦିଦମୁପାସତେ ॥ 6 ॥
ଯଚ୍ଚକ୍ଷୁଷା ନ ପଶ୍ଯତି ଯେନ ଚକ୍ଷୂଂଷି ପଶ୍ଯତି ।
ତଦେଵ ବ୍ରହ୍ମ ତ୍ଵଂ-ଵିଁଦ୍ଧି ନେଦଂ-ଯଁଦିଦମୁପାସତେ ॥ 7 ॥
ଯଚ୍ଛ୍ରୋତ୍ରେଣ ନ ଶ‍ଋଣୋତି ଯେନ ଶ୍ରୋତ୍ରମିଦଂ ଶ୍ରୁତମ୍ ।
ତଦେଵ ବ୍ରହ୍ମ ତ୍ଵଂ-ଵିଁଦ୍ଧି ନେଦଂ-ଯଁଦିଦମୁପାସତେ ॥ 8 ॥
ଯତ୍ପ୍ରାଣେନ ନ ପ୍ରାଣିତି ଯେନ ପ୍ରାଣଃ ପ୍ରଣୀଯତେ ।
ତଦେଵ ବ୍ରହ୍ମ ତ୍ଵଂ-ଵିଁଦ୍ଧି ନେଦଂ-ଯଁଦିଦମୁପାସତେ ॥ 9 ॥
॥ ଇତି କେନୋପନିଷଦି ପ୍ରଥମଃ ଖଣ୍ଡଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| atha kenopaniṣat ||
oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
oṃ āpyāyantu mamāṅgāni vākprāṇaścakṣu-śśrotramatho balamindriyāṇi ca sarvāṇi | sarva-mbrahmaupaniṣada-mmā-'ha-mbrahma nirākuryā-mmā mā brahma nirākarodanirākaraṇamastvanirākaraṇa-mme-'stu | tadātmani nirate ya upaniṣatsu dharmāste mayi santu te mayi santu |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
keneṣita-mpatati preṣita-mmanaḥ
kena prāṇaḥ prathamaḥ praiti yuktaḥ |
keneṣitāṃ-vā~camimāṃ-va~danti
cakṣu-śśrotra-ṅka u devo yunakti || 1 ||
śrotrasya śrotra-mmanaso mano yad
vāco ha vācaṃ sa u prāṇasya prāṇaḥ |
cakṣuṣaścakṣuratimucya dhīrāḥ
pretyāsmāllokādamṛtā bhavanti || 2 ||
na tatra cakṣurgacchati na vāgacchati no manaḥ |
na vidmo na vijānīmo yathaitadanuśiṣyāt || 3 ||
anyadeva tadviditādatho aviditādadhi |
iti śuśruma pūrveṣāṃ-ye~ nastadvyācacakṣire || 4 ||
yadvācā-'nabhyuditaṃ-ye~na vāgabhyudyate |
tadeva brahma tvaṃ-vi~ddhi nedaṃ-ya~didamupāsate || 5 ||
yanmanasā na manute yenāhurmano matam |
tadeva brahma tvaṃ-vi~ddhi nedaṃ-ya~didamupāsate || 6 ||
yaccakṣuṣā na paśyati yena cakṣūṃṣi paśyati |
tadeva brahma tvaṃ-vi~ddhi nedaṃ-ya~didamupāsate || 7 ||
yacchrotreṇa na śa‍ṛṇoti yena śrotramidaṃ śrutam |
tadeva brahma tvaṃ-vi~ddhi nedaṃ-ya~didamupāsate || 8 ||
yatprāṇena na prāṇiti yena prāṇaḥ praṇīyate |
tadeva brahma tvaṃ-vi~ddhi nedaṃ-ya~didamupāsate || 9 ||
|| iti kenopaniṣadi prathamaḥ khaṇḍaḥ ||