Narayaniyam Dashaka 97 - Uttamabhaktiprarthana Tatha Markandeya Katha

ॐ

नारायणीयं दशक 97 - उत्तमभक्तिप्रार्थना तथा मार्कण्डेय कथा

Vishnu Devanagari

त्रैगुण्याद्भिन्नरूपं भवति हि भुवने हीनमध्योत्तमं यत्

ज्ञानं श्रद्धा च कर्ता वसतिरपि सुखं कर्म चाहारभेदाः ।

त्वत्क्षेत्रत्वन्निषेवादि तु यदिह पुनस्त्वत्परं तत्तु सर्वं

प्राहुर्नैगुण्यनिष्ठं तदनुभजनतो मङ्क्षु सिद्धो भवेयम् ॥1॥

त्वय्येव न्यस्तचित्तः सुखमयि विचरन् सर्वचेष्टास्त्वदर्थं

त्वद्भक्तैः सेव्यमानानपि चरितचरानाश्रयन् पुण्यदेशान् ।

दस्यौ विप्रे मृगादिष्वपि च सममतिर्मुच्यमानावमान-

स्पर्धासूयादिदोषः सततमखिलभूतेषु सम्पूजये त्वाम् ॥2॥

त्वद्भावो यावदेषु स्फुरति न विशदं तावदेवं ह्युपास्तिं

कुर्वन्नैकात्म्यबोधे झटिति विकसति त्वन्मयोऽहं चरेयम् ।

त्वद्धर्मस्यास्य तावत् किमपि न भगवन् प्रस्तुतस्य प्रणाश-

स्तस्मात्सर्वात्मनैव प्रदिश मम विभो भक्तिमार्गं मनोज्ञम् ॥3॥

तं चैनं भक्तियोगं द्रढयितुमयि मे साध्यमारोग्यमायु-

र्दिष्ट्या तत्रापि सेव्यं तव चरणमहो भेषजायेव दुग्धम् ।

मार्कण्डेयो हि पूर्वं गणकनिगदितद्वादशाब्दायुरुच्चैः

सेवित्वा वत्सरं त्वां तव भटनिवहैर्द्रावयामास मृत्युम् ॥4॥

मार्कण्डेयश्चिरायुः स खलु पुनरपि त्वत्परः पुष्पभद्रा-

तीरे निन्ये तपस्यन्नतुलसुखरतिः षट् तु मन्वन्तराणि ।

देवेन्द्रः सप्तमस्तं सुरयुवतिमरुन्मन्मथैर्मोहयिष्यन्

योगोष्मप्लुष्यमाणैर्न तु पुनरशकत्त्वज्जनं निर्जयेत् कः ॥5॥

प्रीत्या नारायणाख्यस्त्वमथ नरसखः प्राप्तवानस्य पार्श्वं

तुष्ट्या तोष्टूयमानः स तु विविधवरैर्लोभितो नानुमेने ।

द्रष्टुं माय़आं त्वदीयां किल पुनरवृणोद्भक्तितृप्तान्तरात्मा

मायादुःखानभिज्ञस्तदपि मृगयते नूनमाश्चर्यहेतोः ॥6॥

याते त्वय्याशु वाताकुलजलदगलत्तोयपूर्णातिघूर्णत्-

सप्तार्णोराशिमग्ने जगति स तु जले सम्भ्रमन् वर्षकोटीः ।

दीनः प्रैक्षिष्ट दूरे वटदलशयनं कञ्चिदाश्चर्यबालं

त्वामेव श्यामलाङ्गं वदनसरसिजन्यस्तपादाङ्गुलीकम् ॥7॥

दृष्ट्वा त्वां हृष्टरोमा त्वरितमुपगतः स्प्रष्टुकामो मुनीन्द्रः

श्वासेनान्तर्निविष्टः पुनरिह सकलं दृष्टवान् विष्टपौघम् ।

भूयोऽपि श्वासवातैर्बहिरनुपतितो वीक्षितस्त्वत्कटाक्षै-

र्मोदादाश्लेष्टुकामस्त्वयि पिहिततनौ स्वाश्रमे प्राग्वदासीत् ॥8॥

गौर्या सार्धं तदग्रे पुरभिदथ गतस्त्वत्प्रियप्रेक्षणार्थी

सिद्धानेवास्य दत्वा स्वयमयमजरामृत्युतादीन् गतोऽभूत् ।

एवं त्वत्सेवयैव स्मररिपुरपि स प्रीयते येन तस्मा-

न्मूर्तित्रय्यात्मकस्त्वं ननु सकलनियन्तेति सुव्यक्तमासीत् ॥9॥

त्र्यंशेस्मिन् सत्यलोके विधिहरिपुरभिन्मन्दिराण्यूर्ध्वमूर्ध्वं

तेभोऽप्यूर्ध्वं तु मायाविकृतिविरहितो भाति वैकुण्ठलोकः ।

तत्र त्वं कारणाम्भस्यपि पशुपकुले शुद्धसत्त्वैकरूपी

सच्चित्ब्रह्माद्वयात्मा पवनपुरपते पाहि मां सर्वरोगात् ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

traiguṇyādbhinnarūpaṃ bhavati hi bhuvane hīnamadhyottamaṃ yat

jñānaṃ śraddhā ca kartā vasatirapi sukhaṃ karma cāhārabhedāḥ |

tvatkṣetratvanniṣevādi tu yadiha punastvatparaṃ tattu sarvaṃ

prāhurnaiguṇyaniṣṭhaṃ tadanubhajanato maṅkṣu siddho bhaveyam ||1||

tvayyeva nyastacittaḥ sukhamayi vicaran sarvaceṣṭāstvadarthaṃ

tvadbhaktaiḥ sevyamānānapi caritacarānāśrayan puṇyadeśān |

dasyau vipre mṛgādiṣvapi ca samamatirmucyamānāvamāna-

spardhāsūyādidoṣaḥ satatamakhilabhūteṣu sampūjaye tvām ||2||

tvadbhāvo yāvadeṣu sphurati na viśadaṃ tāvadevaṃ hyupāstiṃ

kurvannaikātmyabodhe jhaṭiti vikasati tvanmayo'haṃ careyam |

tvaddharmasyāsya tāvat kimapi na bhagavan prastutasya praṇāśa-

stasmātsarvātmanaiva pradiśa mama vibho bhaktimārgaṃ manojñam ||3||

taṃ cainaṃ bhaktiyogaṃ draḍhayitumayi me sādhyamārogyamāyu-

rdiṣṭyā tatrāpi sevyaṃ tava caraṇamaho bheṣajāyeva dugdham |

mārkaṇḍeyo hi pūrvaṃ gaṇakanigaditadvādaśābdāyuruccaiḥ

sevitvā vatsaraṃ tvāṃ tava bhaṭanivahairdrāvayāmāsa mṛtyum ||4||

mārkaṇḍeyaścirāyuḥ sa khalu punarapi tvatparaḥ puṣpabhadrā-

tīre ninye tapasyannatulasukharatiḥ ṣaṭ tu manvantarāṇi |

devendraḥ saptamastaṃ surayuvatimarunmanmathairmohayiṣyan

yogoṣmapluṣyamāṇairna tu punaraśakattvajjanaṃ nirjayet kaḥ ||5||

prītyā nārāyaṇākhyastvamatha narasakhaḥ prāptavānasya pārśvaṃ

tuṣṭyā toṣṭūyamānaḥ sa tu vividhavarairlobhito nānumene |

draṣṭuṃ māya़āṃ tvadīyāṃ kila punaravṛṇodbhaktitṛptāntarātmā

māyāduḥkhānabhijñastadapi mṛgayate nūnamāścaryahetoḥ ||6||

yāte tvayyāśu vātākulajaladagalattoyapūrṇātighūrṇat-

saptārṇorāśimagne jagati sa tu jale sambhraman varṣakoṭīḥ |

dīnaḥ praikṣiṣṭa dūre vaṭadalaśayanaṃ kañcidāścaryabālaṃ

tvāmeva śyāmalāṅgaṃ vadanasarasijanyastapādāṅgulīkam ||7||

dṛṣṭvā tvāṃ hṛṣṭaromā tvaritamupagataḥ spraṣṭukāmo munīndraḥ

śvāsenāntarniviṣṭaḥ punariha sakalaṃ dṛṣṭavān viṣṭapaugham |

bhūyo'pi śvāsavātairbahiranupatito vīkṣitastvatkaṭākṣai-

rmodādāśleṣṭukāmastvayi pihitatanau svāśrame prāgvadāsīt ||8||

gauryā sārdhaṃ tadagre purabhidatha gatastvatpriyaprekṣaṇārthī

siddhānevāsya datvā svayamayamajarāmṛtyutādīn gato'bhūt |

evaṃ tvatsevayaiva smararipurapi sa prīyate yena tasmā-

nmūrtitrayyātmakastvaṃ nanu sakalaniyanteti suvyaktamāsīt ||9||

tryaṃśesmin satyaloke vidhiharipurabhinmandirāṇyūrdhvamūrdhvaṃ

tebho'pyūrdhvaṃ tu māyāvikṛtivirahito bhāti vaikuṇṭhalokaḥ |

tatra tvaṃ kāraṇāmbhasyapi paśupakule śuddhasattvaikarūpī

saccitbrahmādvayātmā pavanapurapate pāhi māṃ sarvarogāt ||10||