Krishna Stutih (brahma Krita Bhagavata Purana)

ॐ

कृष्ण स्तुतिः (ब्रह्म कृता भागवत पुराण)

Krishna Vyasa Devanagari

ब्रह्मोवाच ।

नौमीड्य तेऽभ्रवपुषे तडिदम्बराय

गुञ्जावतंसपरिपिच्छलसन्मुखाय ।

वन्यस्रजे कवलवेत्रविषाणवेणु-

लक्ष्मश्रिये मृदुपदे पशुपाङ्गजाय ॥ 1 ॥

अस्यापि देव वपुषो मदनुग्रहस्य

स्वेच्छामयस्य न तु भूतमयस्य कोऽपि ।

नेशेमहि त्ववसितुं मनसान्तरेण

साक्षात्तवैव किमुतात्मसुखानुभूतेः ॥ 2 ॥

ज्ञाने प्रयासमुदपास्य नमन्त एव

जीवन्ति सन्मुखरितां भवदीयवार्ताम् ।

स्थाने स्थिताः श्रुतिगतां तनुवाम्मनोभिः

ये प्रायशोऽजित जितोऽप्यसि तैस्त्रिलोक्याम् ॥ 3 ॥

श्रेयःस्रुतिं भक्तिमुदस्य ते विभो क्लिश्यन्ति ये केवलबोधलब्धये ।

तेषामसौ क्लेशल एव शिष्यते नान्यद्यथा स्थूलतुषावघातिनाम् ॥ 4 ॥

पुरेह भूमन् बहवोऽपि योगिनस्त्वदर्पितेहा निजकर्मलब्धया ।

विबुध्य भक्त्यैव कथोपनीतया प्रपेदिरेऽञ्जोऽच्युत ते गतिं पराम् ॥ 5 ॥

तथापि भूमन् महिमाऽगुणस्य ते विबोद्धुमर्हत्यमलान्तरात्मभिः ।

अविक्रियात्स्वानुभवादरूपतो ह्यनन्यबोध्यात्मतया न चान्यथा ॥ 6 ॥

गुणात्मनस्तेऽपि गुणान् विमातुं हितावतीर्णस्य क ईशिरेऽस्य ।

कालेन यैर्वा विमिताः सुकल्पैर्भूपांसवः खे मिहिका द्युभासः ॥ 7 ॥

तत्तेऽनुकम्पां सुसमीक्षमाणो भुञ्जान एवात्मकृतं विपाकम् ।

हृद्वाग्वपुर्भिर्विदधन्नमस्ते जीवेत यो मुक्तिपदे स दायभाक् ॥ 8 ॥

पश्येश मेऽनार्यमनन्त आद्ये परात्मनि त्वय्यपि मायिमायिनि ।

मायां वितत्येक्षितुमात्मवैभवं ह्यहं कियानैच्छमिवार्चिरग्नौ ॥ 9 ॥

अतः क्षमस्वाच्युत मे रजोभुवो ह्यजानतस्त्वत्पृथगीशमानिनः ।

अजावलेपान्धतमोऽन्धचक्षुष एषोऽनुकम्प्यो मयि नाथवानिति ॥ 10 ॥

क्वाहं तमोमहदहङ्खचराग्निवार्भूसंवेष्टिताण्डघटसप्तवितस्तकायः ।

क्वेदृग्विधाविगणिताण्डपराणुचर्यावाताध्वरोमविवरस्य च ते महित्वम् ॥ 11 ॥

उत्क्षेपणं गर्भगतस्य पादयोः किं कल्पते मातुरधोऽक्षजागसे ।

किमस्ति नास्तिव्यपदेशभूषितं तवास्ति कुक्षेः कियदप्यनन्तः ॥ 12 ॥

जगत्त्रयान्तोदधिसम्प्लवोदे नारायणस्योदरनाभिनालात् ।

विनिर्गतोऽजस्त्विति वान्न वै मृषा किं त्वीश्वरत्वान्न विनिर्गतोऽस्मि . ।

नारायणस्त्वं न हि सर्वदेहिनामात्मास्यधीशाखिललोकसाक्षी ।

नारायणोऽङ्गं नरभूजलायनात्तच्चापि सत्यं न तवैव माया ॥ 14 ॥

तच्चेज्जलस्थं तव सज्जगद्वपुः किं मे न दृष्टं भगवंस्तदैव ।

किं वा सुदृष्टं हृदि मे तदैव किं नो सपद्येव पुनर्व्यदर्शि ॥ 15 ॥

अत्रैव मायादमनावतारे ह्यस्य प्रपञ्चस्य बहिः स्फुटस्य ।

कृत्स्नस्य चान्तर्जठरे जनन्या मायात्वमेव प्रकटीकृतं ते ॥ 16 ॥

यस्य कुक्षाविदं सर्वं सात्मं भाति यथा तथा ।

तत्त्वय्यपीह तत्सर्वं किमिदं मायया विना ॥ 17 ॥

अद्यैव त्वदृतेऽस्य किं मम न ते मायात्वमादर्शितं

एकोऽसि प्रथमं ततो व्रजसुहृद्वत्साः समस्ता अपि ।

तावन्तोऽसि चतुर्भुजास्तदखिलैः साकं मयोपासिता-

स्तावन्त्येव जगन्त्यभूस्तदमितं ब्रह्माद्वयं शिष्यते ॥ 18 ॥

अजानतां त्वत्पदवीमनात्मन्यात्माऽत्मना भासि वितत्य मायाम् ।

सृष्टाविवाहं जगतो विधान इव त्वमेषोऽन्त इव त्रिनेत्रः ॥ 19 ॥

सुरेष्वृषिष्वीश तथैव नृष्वपि तिर्यक्षु यादःस्वपि तेऽजनस्य ।

जन्मासतां दुर्मदनिग्रहाय प्रभो विधातः सदनुग्रहाय च ॥ 20 ॥

को वेत्ति भूमन् भगवन् परात्मन् योगेश्वरोतीर्भवतस्त्रिलोक्याम् ।

क्व वा कथं वा कति वा कदेति विस्तारयन् क्रीडसि योगमायाम् ॥ 21 ॥

तस्मादिदं जगदशेषमसत्स्वरूपं स्वप्नाभमस्तधिषणं पुरुदुःखदुःखम् ।

त्वय्येव नित्यसुखबोधतनावनन्ते मायात उद्यदपि यत्सदिवावभाति ॥ 22 ॥

एकस्त्वमात्मा पुरुषः पुराणः सत्यः स्वयञ्ज्योतिरनन्त आद्यः ।

नित्योऽक्षरोऽजस्रसुखो निरञ्जनः पूर्णोऽद्वयो मुक्त उपाधितोऽमृतः ॥ 23 ॥

एवंविधं त्वां सकलात्मनामपि स्वात्मानमात्माऽत्मतया विचक्षते ।

गुर्वर्कलब्धोपनिषत्सुचक्षुषा ये ते तरन्तीव भवानृताम्बुधिम् ॥ 24 ॥

आत्मानमेवात्मतयाऽविजानतां तेनैव जातं निखिलं प्रपञ्चितम् ।

ज्ञानेन भूयोऽपि च तत्प्रलीयते रज्ज्वामहेर्भोगभवाभवौ यथा ॥ 25 ॥

अज्ञानसञ्ज्ञौ भवबन्धमोक्षौ द्वौ नाम नान्यौ स्त ऋतज्ञभावात् ।

अजस्रचित्याऽत्मनि केवले परे विचार्यमाणे तरणाविवाहनी ॥ 26 ॥

त्वामात्मानं परं मत्वा परमात्मानमेव च ।

आत्मा पुनर्बहिर्मृग्य अहोऽज्ञजनताऽज्ञता ॥ 27 ॥

अन्तर्भवेऽनन्त भवन्तमेव ह्यतत्त्यजन्तो मृगयन्ति सन्तः ।

असन्तमप्यन्त्यहिमन्तरेण सन्तं गुणं तं किमु यन्ति सन्तः ॥ 28 ॥

अथापि ते देव पदाम्बुजद्वयप्रसादलेशानुगृहीत एव हि ।

जानाति तत्त्वं भगवन् महिम्नो न चान्य एकोऽपि चिरं विचिन्वन् ॥ 29 ॥

तदस्तु मे नाथ स भूरिभागो भवेऽत्र वान्यत्र तु वा तिरश्चाम् ।

येनाहमेकोऽपि भवज्जनानां भूत्वा निषेवे तव पादपल्लवम् ॥ 30 ॥

अहोऽतिधन्या व्रजगोरमण्यः स्तन्यामृतं पीतमतीव ते मुदा ।

यासां विभो वत्सतरात्मजात्मना यत्तृप्तयेऽद्यापि न चालमध्वराः ॥ 31 ॥

अहो भाग्यमहो भाग्यं नन्दगोपव्रजौकसाम् ।

यन्मित्रं परमानन्दं पूर्णं ब्रह्म सनातनम् ॥ 32 ॥

एषां तु भाग्यमहिमाऽच्युत तावदास्ता-

मेकादशैव हि वयं बत भूरिभागाः ।

एतद्धृषीकचषकैरसकृत्पिबामः

शर्वादयोऽङ्घ्र्युदजमध्वमृतासवं ते ॥ 33 ॥

तद्भूरिभाग्यमिह जन्म किमप्यटव्यां

यद्गोकुलेऽपि कतमाङ्घ्रिरजोऽभिषेकम् ।

यज्जीवितं तु निखिलं भगवान् मुकुन्द-

स्त्वद्यापि यत्पदरजः श्रुतिमृग्यमेव ॥ 34 ॥

एषां घोषनिवासिनामुत भवान् किं देव रातेति नः

चेतो विश्वफलात्फलं त्वदपरं कुत्राप्ययन् मुह्यति ।

सद्वेषादिव पूतनाऽपि सकुला त्वामेव देवापिता

यद्धामार्थसुहृत्प्रियात्मतनयप्राणाशयास्त्वत्कृते ॥ 35 ॥

तावद्रागादयः स्तेनास्तावत्कारागृहं गृहम् ।

तावन्मोहोऽङ्घ्रिनिगडो यावत्कृष्ण न ते जनाः ॥ 36 ॥

प्रपञ्चं निष्प्रपञ्चोऽपि विडम्बयसि भूतले ।

प्रपन्नजनतानन्दसन्दोहं प्रथितुं प्रभो ॥ 37 ॥

जानन्त एव जानन्तु किं बहूक्त्या न मे प्रभो ।

मनसो वपुषो वाचो वैभवं तव गोचरः ॥ 38 ॥

अनुजानीहि मां कृष्ण सर्वं त्वं वेत्सि सर्वदृक् ।

त्वमेव जगतां नाथो जगदेतत्तवार्पितम् ॥ 39 ॥

श्रीकृष्ण वृष्णिकुलपुष्करजोषदायिन्

क्ष्मानिर्जरद्विजपशूदधिवृद्धिकारिन् ।

उद्धर्मशार्वरहर क्षितिराक्षसध्रुग्

आकल्पमार्कमर्हन् भगवन् नमस्ते ॥ 40 ॥

इति श्रीमद्भागवतमहापुराणे दशमस्कन्धे पूर्वार्धे

चतुर्दशाध्यायान्तर्गतं ब्रह्मकृतं श्रीकृष्णस्तुतिः समाप्ता ।

भागवतपुराण . अध्याय 10/14/1-40 . ।

Roman (IAST) Transliteration

brahmovāca |

naumīḍya te'bhravapuṣe taḍidambarāya

guñjāvataṃsaparipicchalasanmukhāya |

vanyasraje kavalavetraviṣāṇaveṇu-

lakṣmaśriye mṛdupade paśupāṅgajāya || 1 ||

asyāpi deva vapuṣo madanugrahasya

svecchāmayasya na tu bhūtamayasya ko'pi |

neśemahi tvavasituṃ manasāntareṇa

sākṣāttavaiva kimutātmasukhānubhūteḥ || 2 ||

jñāne prayāsamudapāsya namanta eva

jīvanti sanmukharitāṃ bhavadīyavārtām |

sthāne sthitāḥ śrutigatāṃ tanuvāmmanobhiḥ

ye prāyaśo'jita jito'pyasi taistrilokyām || 3 ||

śreyaḥsrutiṃ bhaktimudasya te vibho kliśyanti ye kevalabodhalabdhaye |

teṣāmasau kleśala eva śiṣyate nānyadyathā sthūlatuṣāvaghātinām || 4 ||

pureha bhūman bahavo'pi yoginastvadarpitehā nijakarmalabdhayā |

vibudhya bhaktyaiva kathopanītayā prapedire'ñjo'cyuta te gatiṃ parām || 5 ||

tathāpi bhūman mahimā'guṇasya te viboddhumarhatyamalāntarātmabhiḥ |

avikriyātsvānubhavādarūpato hyananyabodhyātmatayā na cānyathā || 6 ||

guṇātmanaste'pi guṇān vimātuṃ hitāvatīrṇasya ka īśire'sya |

kālena yairvā vimitāḥ sukalpairbhūpāṃsavaḥ khe mihikā dyubhāsaḥ || 7 ||

tatte'nukampāṃ susamīkṣamāṇo bhuñjāna evātmakṛtaṃ vipākam |

hṛdvāgvapurbhirvidadhannamaste jīveta yo muktipade sa dāyabhāk || 8 ||

paśyeśa me'nāryamananta ādye parātmani tvayyapi māyimāyini |

māyāṃ vitatyekṣitumātmavaibhavaṃ hyahaṃ kiyānaicchamivārciragnau || 9 ||

ataḥ kṣamasvācyuta me rajobhuvo hyajānatastvatpṛthagīśamāninaḥ |

ajāvalepāndhatamo'ndhacakṣuṣa eṣo'nukampyo mayi nāthavāniti || 10 ||

kvāhaṃ tamomahadahaṅkhacarāgnivārbhūsaṃveṣṭitāṇḍaghaṭasaptavitastakāyaḥ |

kvedṛgvidhāvigaṇitāṇḍaparāṇucaryāvātādhvaromavivarasya ca te mahitvam || 11 ||

utkṣepaṇaṃ garbhagatasya pādayoḥ kiṃ kalpate māturadho'kṣajāgase |

kimasti nāstivyapadeśabhūṣitaṃ tavāsti kukṣeḥ kiyadapyanantaḥ || 12 ||

jagattrayāntodadhisamplavode nārāyaṇasyodaranābhinālāt |

vinirgato'jastviti vānna vai mṛṣā kiṃ tvīśvaratvānna vinirgato'smi . |

nārāyaṇastvaṃ na hi sarvadehināmātmāsyadhīśākhilalokasākṣī |

nārāyaṇo'ṅgaṃ narabhūjalāyanāttaccāpi satyaṃ na tavaiva māyā || 14 ||

taccejjalasthaṃ tava sajjagadvapuḥ kiṃ me na dṛṣṭaṃ bhagavaṃstadaiva |

kiṃ vā sudṛṣṭaṃ hṛdi me tadaiva kiṃ no sapadyeva punarvyadarśi || 15 ||

atraiva māyādamanāvatāre hyasya prapañcasya bahiḥ sphuṭasya |

kṛtsnasya cāntarjaṭhare jananyā māyātvameva prakaṭīkṛtaṃ te || 16 ||

yasya kukṣāvidaṃ sarvaṃ sātmaṃ bhāti yathā tathā |

tattvayyapīha tatsarvaṃ kimidaṃ māyayā vinā || 17 ||

adyaiva tvadṛte'sya kiṃ mama na te māyātvamādarśitaṃ

eko'si prathamaṃ tato vrajasuhṛdvatsāḥ samastā api |

tāvanto'si caturbhujāstadakhilaiḥ sākaṃ mayopāsitā-

stāvantyeva jagantyabhūstadamitaṃ brahmādvayaṃ śiṣyate || 18 ||

ajānatāṃ tvatpadavīmanātmanyātmā'tmanā bhāsi vitatya māyām |

sṛṣṭāvivāhaṃ jagato vidhāna iva tvameṣo'nta iva trinetraḥ || 19 ||

sureṣvṛṣiṣvīśa tathaiva nṛṣvapi tiryakṣu yādaḥsvapi te'janasya |

janmāsatāṃ durmadanigrahāya prabho vidhātaḥ sadanugrahāya ca || 20 ||

ko vetti bhūman bhagavan parātman yogeśvarotīrbhavatastrilokyām |

kva vā kathaṃ vā kati vā kadeti vistārayan krīḍasi yogamāyām || 21 ||

tasmādidaṃ jagadaśeṣamasatsvarūpaṃ svapnābhamastadhiṣaṇaṃ puruduḥkhaduḥkham |

tvayyeva nityasukhabodhatanāvanante māyāta udyadapi yatsadivāvabhāti || 22 ||

ekastvamātmā puruṣaḥ purāṇaḥ satyaḥ svayañjyotirananta ādyaḥ |

nityo'kṣaro'jasrasukho nirañjanaḥ pūrṇo'dvayo mukta upādhito'mṛtaḥ || 23 ||

evaṃvidhaṃ tvāṃ sakalātmanāmapi svātmānamātmā'tmatayā vicakṣate |

gurvarkalabdhopaniṣatsucakṣuṣā ye te tarantīva bhavānṛtāmbudhim || 24 ||

ātmānamevātmatayā'vijānatāṃ tenaiva jātaṃ nikhilaṃ prapañcitam |

jñānena bhūyo'pi ca tatpralīyate rajjvāmaherbhogabhavābhavau yathā || 25 ||

ajñānasañjñau bhavabandhamokṣau dvau nāma nānyau sta ṛtajñabhāvāt |

ajasracityā'tmani kevale pare vicāryamāṇe taraṇāvivāhanī || 26 ||

tvāmātmānaṃ paraṃ matvā paramātmānameva ca |

ātmā punarbahirmṛgya aho'jñajanatā'jñatā || 27 ||

antarbhave'nanta bhavantameva hyatattyajanto mṛgayanti santaḥ |

asantamapyantyahimantareṇa santaṃ guṇaṃ taṃ kimu yanti santaḥ || 28 ||

athāpi te deva padāmbujadvayaprasādaleśānugṛhīta eva hi |

jānāti tattvaṃ bhagavan mahimno na cānya eko'pi ciraṃ vicinvan || 29 ||

tadastu me nātha sa bhūribhāgo bhave'tra vānyatra tu vā tiraścām |

yenāhameko'pi bhavajjanānāṃ bhūtvā niṣeve tava pādapallavam || 30 ||

aho'tidhanyā vrajagoramaṇyaḥ stanyāmṛtaṃ pītamatīva te mudā |

yāsāṃ vibho vatsatarātmajātmanā yattṛptaye'dyāpi na cālamadhvarāḥ || 31 ||

aho bhāgyamaho bhāgyaṃ nandagopavrajaukasām |

yanmitraṃ paramānandaṃ pūrṇaṃ brahma sanātanam || 32 ||

eṣāṃ tu bhāgyamahimā'cyuta tāvadāstā-

mekādaśaiva hi vayaṃ bata bhūribhāgāḥ |

etaddhṛṣīkacaṣakairasakṛtpibāmaḥ

śarvādayo'ṅghryudajamadhvamṛtāsavaṃ te || 33 ||

tadbhūribhāgyamiha janma kimapyaṭavyāṃ

yadgokule'pi katamāṅghrirajo'bhiṣekam |

yajjīvitaṃ tu nikhilaṃ bhagavān mukunda-

stvadyāpi yatpadarajaḥ śrutimṛgyameva || 34 ||

eṣāṃ ghoṣanivāsināmuta bhavān kiṃ deva rāteti naḥ

ceto viśvaphalātphalaṃ tvadaparaṃ kutrāpyayan muhyati |

sadveṣādiva pūtanā'pi sakulā tvāmeva devāpitā

yaddhāmārthasuhṛtpriyātmatanayaprāṇāśayāstvatkṛte || 35 ||

tāvadrāgādayaḥ stenāstāvatkārāgṛhaṃ gṛham |

tāvanmoho'ṅghrinigaḍo yāvatkṛṣṇa na te janāḥ || 36 ||

prapañcaṃ niṣprapañco'pi viḍambayasi bhūtale |

prapannajanatānandasandohaṃ prathituṃ prabho || 37 ||

jānanta eva jānantu kiṃ bahūktyā na me prabho |

manaso vapuṣo vāco vaibhavaṃ tava gocaraḥ || 38 ||

anujānīhi māṃ kṛṣṇa sarvaṃ tvaṃ vetsi sarvadṛk |

tvameva jagatāṃ nātho jagadetattavārpitam || 39 ||

śrīkṛṣṇa vṛṣṇikulapuṣkarajoṣadāyin

kṣmānirjaradvijapaśūdadhivṛddhikārin |

uddharmaśārvarahara kṣitirākṣasadhrug

ākalpamārkamarhan bhagavan namaste || 40 ||

iti śrīmadbhāgavatamahāpurāṇe daśamaskandhe pūrvārdhe

caturdaśādhyāyāntargataṃ brahmakṛtaṃ śrīkṛṣṇastutiḥ samāptā |

bhāgavatapurāṇa . adhyāya 10/14/1-40 . |