Kena Upanishad - Tritiyah Khandah

ॐ

केन उपनिषद् - तृतीयः खण्डः

Upanishad Devanagari

ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये तस्य ह ब्रह्मणो विजये देवा अमहीयन्त ॥ 1॥

त ऐक्षन्तास्माकमेवायं-विँजयो-ऽस्माकमेवाय-म्महिमेति । तद्धैषां-विँजज्ञौ तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव तन्न व्यजानत किमिदं-यँक्षमिति ॥ 2॥

ते-ऽग्निमब्रुवञ्जातवेद एतद्विजानीहि किमिदं-यँक्षमिति तथेति ॥ 3॥

तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्को-ऽसीत्यग्निर्वा अहमस्मीत्यब्रवीज्जातवेदा वा अहमस्मीति ॥ 4॥

तस्मिन्स्त्वयि किं-वीँर्यमित्यपीदꣳ सर्व-न्दहेयं-यँदिद-म्पृथिव्यामिति ॥ 5॥

तस्मै तृण-न्निदधावेतद्दहेति । तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाक दग्धुं स तत एव निववृते नैतदशकं-विँज्ञातुं-यँदेतद्यक्षमिति ॥ 6॥

अथ वायुमब्रुवन्वायवेतद्विजानीहि किमेतद्यक्षमिति तथेति ॥ 7॥

तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्को-ऽसीति वायुर्वा अहमस्मीत्यब्रवीन्मातरिश्वा वा अहमस्मीति ॥ 8॥

तस्मिन्स्त्वयि किं-वीँर्यमित्यपीदं सर्वमाददीय यदिद-म्पृथिव्यामिति ॥ 9॥

तस्मै तृण-न्निदधावेतदादत्स्वेति तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाकादातुं स तत एव निववृते नैतदशकं-विँज्ञातुं-यँदेतद्यक्षमिति ॥ 10॥

अथेन्द्रमब्रुवन्मघवन्नेतद्विजानीहि किमेतद्यक्षमिति तथेति तदभ्यद्रवत्तस्मात्तिरोदधे ॥ 11॥

स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहुशोभमानामुमां हैमवती-न्ताग्ंहोवाच किमेतद्यक्षमिति ॥ 12॥

॥ इति केनोपनिषदि तृतीयः खण्डः ॥

Roman (IAST) Transliteration

brahma ha devebhyo vijigye tasya ha brahmaṇo vijaye devā amahīyanta || 1||

ta aikṣantāsmākamevāyaṃ-vi~jayo-'smākamevāya-mmahimeti | taddhaiṣāṃ-vi~jajñau tebhyo ha prādurbabhūva tanna vyajānata kimidaṃ-ya~kṣamiti || 2||

te-'gnimabruvañjātaveda etadvijānīhi kimidaṃ-ya~kṣamiti tatheti || 3||

tadabhyadravattamabhyavadatko-'sītyagnirvā ahamasmītyabravījjātavedā vā ahamasmīti || 4||

tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdam̐ sarva-ndaheyaṃ-ya~dida-mpṛthivyāmiti || 5||

tasmai tṛṇa-nnidadhāvetaddaheti | tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśāka dagdhuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 6||

atha vāyumabruvanvāyavetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti || 7||

tadabhyadravattamabhyavadatko-'sīti vāyurvā ahamasmītyabravīnmātariśvā vā ahamasmīti || 8||

tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdaṃ sarvamādadīya yadida-mpṛthivyāmiti || 9||

tasmai tṛṇa-nnidadhāvetadādatsveti tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśākādātuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 10||

athendramabruvanmaghavannetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti tadabhyadravattasmāttirodadhe || 11||

sa tasminnevākāśe striyamājagāma bahuśobhamānāmumāṃ haimavatī-ntāgṃhovāca kimetadyakṣamiti || 12||

|| iti kenopaniṣadi tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ ||