📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.98 യുദ്ധകാണ്ഡ - അഷ്ടനവതിതമ സര്ഗഃ
6.98 Yuddhakanda - Ashtanavatitama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ അഷ്ടനവതിതമസ്സര്ഗഃ ।
ഹന്യമാനേബലേതൂര്ണമന്യോന്യന്തേമഹാമൃഥേ ।
സരസീവമഹാഘര്മേസോപക്ഷീണേബഭൂവതുഃ ॥ 1 ॥
സ്വബലസ്യവിഘാതേനവിരൂപാക്ഷ്വധേന ച ।
ബഭൂവദ്വിഗുണങ്ക്രുദ്ധോരാവണോരാക്ഷസാധിപഃ ॥ 2 ॥
പ്രക്ഷീണന്തുബലന്ദൃഷ്ടവാവധ്യമാനംവലീമുഖൈഃ ।
ബഭൂവാസ്യവ്യഥായുദ്ധേപ്രേക്ഷ്യദൈവവിപര്യയമ് ॥ 3 ॥
ഉവാച ച സമീപസ്ഥമ്മഹോദരമരിന്ദമമ് ।
അസ്മിന്കാലേമഹാബാഹോജയാശാത്വയിമേസ്ഥിതാ ॥ 4 ॥
ജഹിശത്രുചമൂംവീരദര്ശയാദ്യപരാക്രമമ് ।
ഭര്തൃപിണ്ഡസ്യകാലോഽഽയന്നിര്ദേഷ്ടുംസാധുയുധ്യതാമ് ॥ 5 ॥
വേഗന് ചക്രേ മഹാബാഹുഃ സമുദ്ര ഇവ പര്വണി ।
ആയസം പരിഘന് ഗൃഹ്യ സൂര്യരശ്മിസമപ്രഭമ് ॥ 6 ॥
തതസ്സകദനഞ്ചക്രേവാനരാണാമ്മഹാബലഃ ।
ഭര്തൃവാക്യേനതേജസ്വീസ്വേനവീര്യേണചോദിതഃ ॥ 7 ॥
വാനരാശ്ചമഹാസത്ത്വാഃപ്രഗൃഹ്വഃവിപുലാശശിലാഃ ।
പ്രവിശ്യാരിബലമ്ഭീമഞ്ജഘ്നുസ്തേരജനീചരാന് ॥ 8 ॥
മഹോദരസ്തുസങ്കൃദ്ധശ്ശരൈഃകാഞ്ചനഭൂഷണൈഃ ।
ചിച്ഛേദപാണിപാദോരുന്വാനരാണാമ്മഹാഹവേ ॥ 9 ॥
തതസ്തേവാനരാസ്സര്വേരാക്ഷസൈരര്ദിതാഭൃശമ് ।
ദിശോദശദ്രുതാഃകേചിത്കേചിത്സുഗ്രീവമാശ്രിതാഃ ॥ 10 ॥
പ്രഭഗ്നാംസമരേദൃഷ്ടവാവാനരാണാമ്മഹാചമൂമ് ।
അഭിദുദ്രാവസുഗ്രീവോമഹോദരമനന്തരമ് ॥ 11 ॥
പ്രഗൃഹ്യവിപുലാങ്ഘോരാമ്മഹീധരസമാംശിലാമ് ।
ചിക്ഷേപ സ മഹാതേജാസ്തദ്വധായഹരീശ്വരഃ ॥ 12 ॥
താമാപതതനീംസഹസാശിലാന്ദൃഷ്ടവാമഹോദരഃ ।
അസമ്ഭ്രാന്തസ്തതോബാണൈര്നിര്ബിഭേദദുരാസദാമ് ॥ 13 ॥
രക്ഷസാതേനബാണൌഘൈര്നികൃത്താസാസഹസ്രധാ ।
നിപപാതശിലാഭൂമൌഗൃധ്രചക്രമിവാകുലമ് ॥ 14 ॥
താന്തുഭിന്നാംശിലാന്ദൃഷ്ടവാസുഗ്രീവഃക്രോധമൂര്ഛിതഃ ।
സാലമുത്പാട്യചിക്ഷേപരാക്ഷസേരണമൂര്ഥനി ॥ 15 ॥
ശരൈശ്ചവിദദാരൈനംശൂരഃപരപുരഞ്ജയഃ ।
സ ദദര്ശതതഃക്രുദ്ധഃപരിഘമ്പതിതമ്ഭുവി ॥ 16 ॥
ആവിധ്യതു സ തന്ദീപ്തമ്പരിഘന്തസ്യദര്ശയന് ।
പരിഘാഗ്രേണവേഗേനജഘാനാസ്യഹയോത്തമാന് ॥ 17 ॥
തസ്മാദ്ധതഹയാവദീരഃസോഽഽവപ്ലുത്യമഹാരഥാത് ।
ഗദാഞ്ജഗ്രാഹസങ്ക്രുദ്ധോരാക്ഷസോഽഽഥമഹോദരഃ ॥ 18 ॥
ഗദാപരിഘഹസ്തൌതൌയുധിവീരൌസമീയതുഃ ।
നര്ദന്തൌഗോവൃഷപ്രഖ്യൌഘനാവിവസവിദ്യുതൌ ॥ 19 ॥
തതഃക്രുദ്ധോഗദാന്തസ്യൈചിക്ഷേപരജനീചരഃ ।
ജ്വലതനീമ്ഭാസ്കരാഭാസാംസുഗ്രീവായമഹോദരഃ ॥ 20 ॥
ഗദാന്താംസുമഹാഘോരാമാപതതനീമ്മഹാബലഃ ।
സുഗ്രീവോരോഷതാമ്രാക്ഷസ്സമുദ്യമ്യമഹാഹവേ ॥ 21 ॥
ആജഘാനഗദാന്തസ്യപരിഘേണഹരീശ്വര ।
പപാത സ ഗദോദ്ഭിന്നഃപരിഘസ്തസ്യഭൂതലേ ॥ 22 ॥
തതോജഗ്രാഹതേജസ്വീസുഗ്രീവോവസുധാതലാത് ।
ആയസമ്മുസലങ്ഘോരംസര്വതോഹേമഭൂഷിതമ് ॥ 23 ॥
സ തമുദ്യമ്യചിക്ഷേപസോഽഽപ്യന്യാംവ്യാക്ഷിപദ്ഗദാമ് ।
ഭിന്നാവന്യോന്യമാസാദ്യപേതതുദ്ദരണീതലേ ॥ 24 ॥
തതോഗ്നപ്രഹരണൌമുഷ്ടിഭ്യാന്തൌസമീയതുഃ ।
തേജോബലസമാവിഷ്ടൌദീപ്താവിവഹുതാശനൌ ॥ 25 ॥
ജഘ്നതുസ്തൌതദാന്യോന്യംവേദതുശ്ചപുനഃപുനഃ ।
തലൈശ്ചാന്യോന്യമഹത്യപേതതുശ്ചമഹീതലേ ॥ 26 ॥
ഉത്പേതതുസ്തതസ്തൂര്ണഞ്ജഘ്നതുശ്ചപരസ്പരമ് ।
ഭുജൈശ്ചിക്ഷിപതുര്വീരാവന്യോന്യമപരാജിതൌ ॥ 27 ॥
ജഗ്മതുസ്തൌശ്രമംവീരൌബാഹുയുധേപരന്തപൌ ।
അജഹാരതദാഖഡഗമദൂരപരിവര്തിനമ് ॥ 28 ॥
രാക്ഷസശ്ചര്മണാസാര്ധമ്മഹാവേഗോമഹോദരഃ ।
ഥൈവ ച മഹാഖഡഗഞ്ചര്മണാപതിതംസഹ ॥ 29 ॥
ജഗ്രാഹവാനരശ്രേഷ്ഠസ്സുഗ്രീവോവേഗവത്തരഃ ।
തൌതുരോഷപരീതാങ്ഗൌനര്ദന്താവഭ്യധാവതാമ് ॥ 30 ॥
ഉദ്യതാസീരണേഹൃഷ്ടാവുഭൌശസ്ത്രവിശാരദൌ ।
ദക്ഷിണമ്മണ്ഡലഞ്ചോഭൌസുതൂര്ണംസമ്പരീയതുഃ ॥ 31 ॥
അന്യോന്യമഭിസങ്കൃദ്ധൌ ജയേ പ്രണിഹിതാവുഭൌ ।
തുശൂരോമഹാവേഗോവീര്യശ്ലാഘീമഹോദരഃ ॥ 32 ॥
മഹാചര്മണിതങ്ഖഡഗമ്പാതയാമാസദുര്മതിഃ ।
ലഗ്നമുത്കര്ഷതഃഖഡഗങ്ഖഡഗേനകപികുഞ്ജരഃ ॥ 33 ॥
ജഹാരസശിരസ്ത്രാണങ്കുണ്ഡലോപഹിതംശിരഃ ।
നികൃത്തശിരസസ്തസ്യപതിതസ്യമഹീതലേ ॥ 34 ॥
തദ്ബലംരാക്ഷസേന്ദ്രസ്യദൃഷ്ടവാതത്ര ന തിഷ്ടതേ ।
ഹത്വാന്തംവാനരൈസ്സാര്ധന്നനാദമുദിതോഹരിഃ ॥ 35 ॥
ചുക്രോധ ച ദശഗ്രീവോബഭൌഹൃഷ്ടശ്ചരാഘവഃ ।
വിഷണ്ണവദനാസ്സര്വേരാക്ഷസാദീനചേതസഃ ॥ 36 ॥
വിദ്രവന്തിതതസ്സര്വേഭയവിത്രസ്തചേതസഃ ।
മഹോദരന്തന്ന്വീപാത്യഭൂമൌമഹാഗിരേഃകീര്ണമിവൈകദേശമ് ।
സൂര്യാത്മജസ്തത്രരരാജലക്ഷ്മ്യസൂര്യസ്സ്വതേജോഭിരിവാപ്രധൃഷ്യഃ ॥ 37 ॥
അഥവിജയമവാപ്യവാനരേന്ദ്രസ്സമരമുഖേസുരസിദ്ധയക്ഷസങ്ഘൈ ।
അന്വിതലഗതൈശ്ചഭൂതസങ്ഘൈര്ഹര്ഷരുഷസമാകുലിതൈസ്തുതോമഹാത്മാ ॥ 38 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ അഷ്ടനവതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭanavatitamassargaḥ |
hanyamānebaletūrṇamanyonyantemahāmṛthe |
sarasīvamahāgharmesopakṣīṇebabhūvatuḥ || 1 ||
svabalasyavighātenavirūpākṣvadhena ca |
babhūvadviguṇaṅkruddhorāvaṇorākṣasādhipaḥ || 2 ||
prakṣīṇantubalandṛṣṭavāvadhyamānaṃvalīmukhaiḥ |
babhūvāsyavyathāyuddheprekṣyadaivaviparyayam || 3 ||
uvāca ca samīpasthammahodaramarindamam |
asminkālemahābāhojayāśātvayimesthitā || 4 ||
jahiśatrucamūṃvīradarśayādyaparākramam |
bhartṛpiṇḍasyakālo''yannirdeṣṭuṃsādhuyudhyatām || 5 ||
vegan cakre mahābāhuḥ samudra iva parvaṇi |
āyasaṃ parighan gṛhya sūryaraśmisamaprabham || 6 ||
tatassakadanañcakrevānarāṇāmmahābalaḥ |
bhartṛvākyenatejasvīsvenavīryeṇacoditaḥ || 7 ||
vānarāścamahāsattvāḥpragṛhvaḥvipulāśaśilāḥ |
praviśyāribalambhīmañjaghnusterajanīcarān || 8 ||
mahodarastusaṅkṛddhaśśaraiḥkāñcanabhūṣaṇaiḥ |
cicchedapāṇipādorunvānarāṇāmmahāhave || 9 ||
tatastevānarāssarverākṣasairarditābhṛśam |
diśodaśadrutāḥkecitkecitsugrīvamāśritāḥ || 10 ||
prabhagnāṃsamaredṛṣṭavāvānarāṇāmmahācamūm |
abhidudrāvasugrīvomahodaramanantaram || 11 ||
pragṛhyavipulāṅghorāmmahīdharasamāṃśilām |
cikṣepa sa mahātejāstadvadhāyaharīśvaraḥ || 12 ||
tāmāpatatanīṃsahasāśilāndṛṣṭavāmahodaraḥ |
asambhrāntastatobāṇairnirbibhedadurāsadām || 13 ||
rakṣasātenabāṇaughairnikṛttāsāsahasradhā |
nipapātaśilābhūmaugṛdhracakramivākulam || 14 ||
tāntubhinnāṃśilāndṛṣṭavāsugrīvaḥkrodhamūrchitaḥ |
sālamutpāṭyacikṣeparākṣaseraṇamūrthani || 15 ||
śaraiścavidadārainaṃśūraḥparapurañjayaḥ |
sa dadarśatataḥkruddhaḥparighampatitambhuvi || 16 ||
āvidhyatu sa tandīptamparighantasyadarśayan |
parighāgreṇavegenajaghānāsyahayottamān || 17 ||
tasmāddhatahayāvadīraḥso''vaplutyamahārathāt |
gadāñjagrāhasaṅkruddhorākṣaso''thamahodaraḥ || 18 ||
gadāparighahastautauyudhivīrausamīyatuḥ |
nardantaugovṛṣaprakhyaughanāvivasavidyutau || 19 ||
tataḥkruddhogadāntasyaicikṣeparajanīcaraḥ |
jvalatanīmbhāskarābhāsāṃsugrīvāyamahodaraḥ || 20 ||
gadāntāṃsumahāghorāmāpatatanīmmahābalaḥ |
sugrīvoroṣatāmrākṣassamudyamyamahāhave || 21 ||
ājaghānagadāntasyaparigheṇaharīśvara |
papāta sa gadodbhinnaḥparighastasyabhūtale || 22 ||
tatojagrāhatejasvīsugrīvovasudhātalāt |
āyasammusalaṅghoraṃsarvatohemabhūṣitam || 23 ||
sa tamudyamyacikṣepaso''pyanyāṃvyākṣipadgadām |
bhinnāvanyonyamāsādyapetatuddaraṇītale || 24 ||
tatognapraharaṇaumuṣṭibhyāntausamīyatuḥ |
tejobalasamāviṣṭaudīptāvivahutāśanau || 25 ||
jaghnatustautadānyonyaṃvedatuścapunaḥpunaḥ |
talaiścānyonyamahatyapetatuścamahītale || 26 ||
utpetatustatastūrṇañjaghnatuścaparasparam |
bhujaiścikṣipaturvīrāvanyonyamaparājitau || 27 ||
jagmatustauśramaṃvīraubāhuyudheparantapau |
ajahāratadākhaḍagamadūraparivartinam || 28 ||
rākṣasaścarmaṇāsārdhammahāvegomahodaraḥ |
thaiva ca mahākhaḍagañcarmaṇāpatitaṃsaha || 29 ||
jagrāhavānaraśreṣṭhassugrīvovegavattaraḥ |
tauturoṣaparītāṅgaunardantāvabhyadhāvatām || 30 ||
udyatāsīraṇehṛṣṭāvubhauśastraviśāradau |
dakṣiṇammaṇḍalañcobhausutūrṇaṃsamparīyatuḥ || 31 ||
anyonyamabhisaṅkṛddhau jaye praṇihitāvubhau |
tuśūromahāvegovīryaślāghīmahodaraḥ || 32 ||
mahācarmaṇitaṅkhaḍagampātayāmāsadurmatiḥ |
lagnamutkarṣataḥkhaḍagaṅkhaḍagenakapikuñjaraḥ || 33 ||
jahārasaśirastrāṇaṅkuṇḍalopahitaṃśiraḥ |
nikṛttaśirasastasyapatitasyamahītale || 34 ||
tadbalaṃrākṣasendrasyadṛṣṭavātatra na tiṣṭate |
hatvāntaṃvānaraissārdhannanādamuditohariḥ || 35 ||
cukrodha ca daśagrīvobabhauhṛṣṭaścarāghavaḥ |
viṣaṇṇavadanāssarverākṣasādīnacetasaḥ || 36 ||
vidravantitatassarvebhayavitrastacetasaḥ |
mahodarantannvīpātyabhūmaumahāgireḥkīrṇamivaikadeśam |
sūryātmajastatrararājalakṣmyasūryassvatejobhirivāpradhṛṣyaḥ || 37 ||
athavijayamavāpyavānarendrassamaramukhesurasiddhayakṣasaṅghai |
anvitalagataiścabhūtasaṅghairharṣaruṣasamākulitaistutomahātmā || 38 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭanavatitamassargaḥ ||