6.90 Yuddhakanda - Navatitama Sargah

ॐ

6.90 യുദ്ധകാണ്ഡ - നവതിതമ സര്ഗഃ

Valmiki Malayalam

ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।

അഥ നവതിതമസ്സര്ഗഃ ।

യുധ്യമാനൌതുതൌദൃഷ്ടവാപ്രസക്തൌനരരാക്ഷസൌ ।

പ്രഭിന്നാവിവമാതങ്ഗൌപരസ്പരവധൈഷിണൌ ॥ 1 ॥

തൌദ്രഷ്ടുകാമസ്സങ്ഗ്രാമേപരസ്പരഗതൌബലീ ।

ശൂരസ്സരാവണഭ്രാതാതസ്ഥൌസങ്ഗ്രാമമൂര്ധനി ॥ 2 ॥

തതോവിഷ്ഫാരയാമാസമഹദ്ധനുരവസ്ഥിതഃ ।

ഉത്സസര്ജ ച തീക്ഷ്ണാഗ്രാന് രാക്ഷസേഷുമഹാശരാന് ॥ 3 ॥

തേശരാഃശിഖിസമ്പര്ശാനിപതന്തസ്സമാഹിതാഃ ।

രാക്ഷസാന് ദാരയാമാസുര്വജ്രാണീവമഹാഗിരീന് ॥ 4 ॥

വിഭീഷണസ്യാനുചരാസ്തേപിശൂലാസിപട്ടസൈഃ ।

ചിച്ഛിദുഃസമരേവീരാന്രാക്ഷസാന്രാക്ഷസോത്തമാഃ ॥ 5 ॥

രാക്ഷസൈസ്സ്സൈഃപരിവൃതസ്സതദാതുവിഭീഷണഃ ।

ബഭൌമധ്യേപ്രഹൃഷ്ടാനാമാകലഭാനാമിവദ്വിപഃ ॥ 6 ॥

തതസ്സ്സംഞ്ചോദയാനോവൈഹരീന്രക്ഷോരണപ്രിയാന് ।

ഉവാചവചനങ്കാലേകാലജ്ഞോരക്ഷസാംവരഃ ॥ 7 ॥

ഏകോഽയംരാക്ഷസേന്ദ്രസ്യപരായണമവസ്ഥിതഃ ।

ഏതച്ഛേഷമ്ബലന്തസ്യകിന്തിഷ്ഠതഹരീശ്വരാഃ ॥ 8 ॥

അസ്മിന്ന്വിനിഹതേപാപേരാക്ഷസേരണമൂര്ഥനി ।

രാവണംവര്ജയിത്വാതുശേഷമസ്യബലംഹതമ് ॥ 9 ॥

പ്രഹസ്തോനിഹതോവീരോനികുമ്ഭശ്ചമഹാബല. ।

കുമ്ഭകര്ണശ്ചകുമ്ഭശ്ചധൂമ്രാക്ഷശ്ചനിശാചരഃ ॥ 10 ॥

ജമ്ബുമാലീമഹാമാലീതീക്ഷ്ണവേഗോഽശനിപ്രഭഃ ।

സുപ്തഘ്നോയജ്ഞകോപശ്ചവജ്രദംഷ്ട്രശ്ചരാക്ഷസഃ ॥ 11 ॥

സമ്ഹ്രാദീവികടോഽരിഘ്നസ്തപനോദമഏവ ച ।

പ്രഘാസഃപ്രഘസശ്ചൈവപ്രജങ്ഘോജങ്ഘഏവ ച ॥ 12 ॥

അഗ്നികേതുശ്ചദുര്ധര്ഷോരശ്മികേതുശ്ചവീര്യവാന് ।

വിദ്യുജ്ജിഹ്വാദ്വിജിഹ്വശ്ചസൂര്യശത്രുശ്ചരാക്ഷസഃ ॥ 13 ॥

അകമ്പനഃസുപാര്ശ്വശ്ചചക്രമാലീ ച രാക്ഷസഃ ।

കമ്പനസ്സത്ത്വവന്തൌതൌദേവാന്തകനരാന്തകൌ ॥ 14 ॥

ഏതാന്നിഹത്യാതിബലാന്ബഹൂന്രാക്ഷസസത്തമാന് ।

ബാഹുഭ്യാംസാഗരന്തീര്ത്വാലങ്ഘ്യതാങ്ഗോഷ്പദം ലഘു ॥ 15 ॥

ഏതാവദേവശേഷംവോജേതവ്യമിഹവാനരാഃ ।

ഹതാസ്സര്വേസമാഗമ്യരാക്ഷസാബലദര്പിതാഃ ॥ 16 ॥

അയുക്തന്നിധനങ്കര്തുമ്പുത്രസ്യജനിതുര്മമ ।

ഘൃണാമപാസ്യരാമാര്ഥേനിഹന്യാമ്ഭ്രാതുരാത്മജമ് ॥ 17 ॥

ഹന്തുകാമസ്യമേബാഷ്പഞ്ചക്ഷുശ്ചൈവനിരുധ്യതി ।

തമേവൈഷമഹാബാഹുര്ലക്ഷ്മണശ്ശമയിഷ്യതി ॥ 18 ॥

വാനരാഘ്നതസമ്ഭൂയഭൃത്യാനസ്യസമീപഗാന് ।

ഇതിതേനാതിയശസാരാക്ഷസേനാഭിചോദിതാഃ ॥ 19 ॥

വാനരേന്ദ്രാജഹൃഷിരേലാങ്ഗൂലാനി ച വിവ്യധുഃ ।

തതസ്തുകപിശാര്ദൂലാഃശ്രവേന്തഃശ്ചപുനഃപുനഃ ॥ 20 ॥

മുമുചുര്വിവിധാന്നാദാന്മേഘാന് ദൃഷ്ടവേവബര്ഹിണഃ ।

ജാമ്ബവാനപിതൈഃസര്വൈഃസയൂഥ്യൈരഭിസമ്വൃതഃ ॥ 21 ॥

തേഽശ്മഭിസ്താഡയാമാസുര്നഖൈര്ധന്സ്സൈശ്ചരാക്ഷസാന് ।

നിഘ്നന്തമൃക്ഷാധിപതിംരാക്ഷസാസ്തേമഹാബലാഃ ॥ 22 ॥

പരിവവ്രുര്ഭയന്ത്യക്ത്വാതമനേകവിധായുഥാഃ ।

ശരൈഃപരശുഭിസ്തീക്ഷ്ണൈഃപട്ടിശൈര്യഷ്ടിതോമരൈഃ ॥ 23 ॥

ജാമ്ബവന്തമ്മൃധേജഘ്നുര്നിഘ്നന്തംരാക്ഷസീഞ്ചമൂമ് ।

സ സമ്പ്രഹാരസ്തുമുലഃസഞ്ജജ്ഞേകപിരക്ഷസാമ് ॥ 24 ॥

ദേവാസുരാണാങ്ക്രുദ്ധാനാംയഥാഭീമോമഹാസ്വനഃ ।

ഹനുമാനപിസങ്ക്രുദ്ധഃസാനുമുത്പാട്യപര്വതാത് ॥ 25 ॥

സ ലക്ഷ്മണംസ്വയമ്പൃഷ്ഠാദവരോപ്യമഹാമനാഃ ।

രക്ഷസാങ്കദനഞ്ചക്രേസമാസാദ്യസഹസ്രശഃ ॥ 26 ॥

സ ദത്ത്വാതുമുലംയുദ്ധമ്പിതൃവ്യസ്യേന്ദ്രജത് ബലീ ।

ലക്ഷ്മണമ്പരവീരഘ്നഃപുനരേവാഭ്യധാവത ॥ 27 ॥

തൌപ്രയുദ്ദൌതദാവീരൌമൃധേലക്ഷ്മണരാക്ഷസൌ ।

ശരൌഘാനഭിവര്ഷന്തൌജഘ്നതുസ്തൌപരസ്പരമ് ॥ 28 ॥

അഭീക്ഷണമന്തര്ധദതുശ്ശരജാലൈര്മഹാബലൌ ।

ചന്ദ്രാദിത്യാവിവോഷ്ണാന്തേയഥാമേഘൈസ്തരസ്വിനൌ ॥ 29 ॥

ന ഹ്യാദാനം ന സന്ധാനന്ധനുഷോവാപരിഗ്രഹഃ ।

ന വിപ്രമോക്ഷോബാണാനാം ന വികര്ഷോ ന വിഗ്രഹഃ ॥ 30 ॥

ന മുഷ്ടിപ്രതിസന്ധാനം ന ലക്ഷ്യപ്രതിപാദനമ് ।

അദൃശ്യതതയോസ്തത്രയുധ്യതോഃപാണിലാഘവാത് ॥ 31 ॥

ചാപവേഗപ്രയുക്സ്സൈശ്ചബാണജാലൈഃസമന്തതഃ ।

അന്തരികേഽഭിസമ്പന്നേ ന രൂപാണിചകാശിരേ ॥ 32 ॥

ലക്ഷ്മണോരാവണിമ്പ്രാപ്യരാവണിശ്ചാപിലക്ഷ്മണമ് ।

അവ്യവസ്ഥാഭവത്യുഗ്രാതാഭ്യാമന്യോന്യവിഗ്രഹേ ॥ 33 ॥

താഭാമുഭാഭ്യാന്തരസാപ്രസൃഷ്ടൈര്വിശിഖൈഃശിതൈഃ ।

നിരന്തരമിവാകാശമ്ബഭൂവതമസാവൃതമ് ॥ 34 ॥

തൈഃപതഭദിശ്ചബഹുഭിസ്തയോഃശരശതൈഃശിതൈഃ ।

ദിശശ്ചപ്രദിശശ്ചൈവബഭൂവുഃശരസങ്കുലാഃ ॥ 35 ॥

തമസാപിഹിതംസര്വമാസീത്പ്രതിഭയമ്മഹത് ।

അസ്തങ്ഗതേസഹസ്രാംശേസമ്വൃതേതമസാ ച വൈ ॥ 36 ॥

രുധിരൌഘാമഹാനദ്യഃപ്രാവര്തന്തസഹസ്രശഃ ।

ക്രവ്യാദാദാരുണാവാഗ്ഭിശ്ചിക്ഷിപുര്ഭീമനിഃസ്വനാന് ॥ 37 ॥

ന തദാനീംവനൌവായുര്ന ച ജജ്വാലപാവകഃ ।

സ്വ്സ്ത്വസ്തുലോകേഭ്യൈതിജജല്പുസ്തേമഹര്ഷയഃ ॥ 38 ॥

സമ്പേതുശ്ചാത്രസന്തപ്താഗന്ധര്വാഃസഹചാരണൈഃ ।

അഥരാക്ഷസസിംഹസ്യകൃഷ്ണാന് കനകഭൂഷണാന് ॥ 39 ॥

ശരൈശ്ചതുര്ഭിഃസൌമിത്രിദ്വിവ്യാധചതുരോഹയാന് ।

തതോഽപരേണഭല്ലേനപീതേനനിശിതേന ച ॥ 40 ॥

സമ്പൂര്ണായതമുക്തേനസുപത്രേണസുവര്ചസാ ।

മഹേന്ദ്രാശനികല്പേനസൂതസ്യവിചരിഷ്യതഃ ॥ 41 ॥

സ തേനബാണാശനിനാതലശബ്ദാനുവാദിനാ ।

ലാഘവാദ്രാഘവഃശ്രീമാന് ശിരഃകായാദപാഹരത് ॥ 42 ॥

സ യന്തരിമഹാതേജാഹതേമന്ദോദരീസുതഃ ।

സ്വയംസാരഥ്യമകരോത്സുനശ്ചധനുരസ്പ ഋശത് ॥ 43 ॥

തദദ്ഭുതമഭൂത്തത്രസാമര്ഥ്യമ്പശ്യതാംയുധി ।

ഹയേഷുവ്യഗ്രഹസ്തം ത വിവ്യാധനിശിതൈഃശരൈഃ ॥ 44 ॥

ധനുഷ്യഥപുനര്വ്യഗ്രേഹയേഷുമുമുചേശരാന് ।

ഛിദ്രേഷുതേഷുബാണൌഘൈര്വിചരന്തമഭീതവത് ॥ 45 ॥

അര്ധയാമാസസമരേസൌമിത്രിഃശീഘ്രകൃത്തമഃ ।

നിഹതംസാരഥിന്ദൃഷ്ടവാസമരേരാവണാത്മജഃ ॥ 46 ॥

പ്രജഹൌസമരോദ്ധര്ഷംവിഷണ്ണഃ സ ബഭൂവ ഹ ।

വിഷണ്ണവദനന്ദൃഷ്ടവാരാക്ഷസംഹരിയൂഥപാഃ ॥ 47 ॥

തതഃപരമസമ്ഹൃഷ്ടാലക്ഷ്മണഞ്ചാഭ്യപൂജയന് ।

തതഃപ്രമാഥീരഭസഃശരഭോഗന്ധമാദനഃ ॥ 48 ॥

അമൃഷ്യമാണാശ്ചത്വാരശ്ചക്രുര്വേഗംഹരീശ്വരാഃ ।

തേചാസ്യഹയമുഖ്യേഷുതൂര്ണമുത്പത്യവാനരാഃ ॥ 49 ॥

ചതുര്ഷുസുമഹാവീര്യാനിപേതുര്ഭീമവിക്രമാഃ ।

തേഷാമധിഷ്ഠിതാനാന്തൈര്വാനരൈഃപര്വതോപമൈഃ ॥ 50 ॥

മുഖേഭ്യോരുധിരംരക്തംഹയാനാംസമവര്തത ।

തേഹയാമഥിതാഭഗ്നാവ്യസവോധരണീങ്ഗതാഃ ॥ 51 ॥

തേനിഹത്യഹയാംസ്തസ്യപ്രമഥ്യ ച മഹാരഥമ് ।

പുനരുത്പത്യവേഗേനതസ്ഥുര്ലക്ഷ്മണപാര്ശ്വതഃ ॥ 52 ॥

സ ഹതാശ്വാദവപ്ലുത്യരഥാന്മഥിതസാരഥിഃ ।

ശരവര്ഷേണസൌമിത്രിമഭ്യധാവതരാവണിഃ ॥ 53 ॥

തതോമഹേന്ദ്രപ്രതിമഃ സ ലക്ഷ്മണഃപദാതിനന്തന്നിഹതൈര്ഹയോത്തമൈഃ ।

സൃജന്തമാജൌനിശിതാന്ശരോത്തമാന് ഭൃശന്തദാബാണഗണൈര്ന്യവാരയത് ॥ 54 ॥

ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ നവതിതമസ്സര്ഗഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha navatitamassargaḥ |

yudhyamānaututaudṛṣṭavāprasaktaunararākṣasau |

prabhinnāvivamātaṅgauparasparavadhaiṣiṇau || 1 ||

taudraṣṭukāmassaṅgrāmeparasparagataubalī |

śūrassarāvaṇabhrātātasthausaṅgrāmamūrdhani || 2 ||

tatoviṣphārayāmāsamahaddhanuravasthitaḥ |

utsasarja ca tīkṣṇāgrān rākṣaseṣumahāśarān || 3 ||

teśarāḥśikhisamparśānipatantassamāhitāḥ |

rākṣasān dārayāmāsurvajrāṇīvamahāgirīn || 4 ||

vibhīṣaṇasyānucarāstepiśūlāsipaṭṭasaiḥ |

cicchiduḥsamarevīrānrākṣasānrākṣasottamāḥ || 5 ||

rākṣasaisssaiḥparivṛtassatadātuvibhīṣaṇaḥ |

babhaumadhyeprahṛṣṭānāmākalabhānāmivadvipaḥ || 6 ||

tatasssaṃñcodayānovaiharīnrakṣoraṇapriyān |

uvācavacanaṅkālekālajñorakṣasāṃvaraḥ || 7 ||

eko'yaṃrākṣasendrasyaparāyaṇamavasthitaḥ |

etaccheṣambalantasyakintiṣṭhataharīśvarāḥ || 8 ||

asminnvinihatepāperākṣaseraṇamūrthani |

rāvaṇaṃvarjayitvātuśeṣamasyabalaṃhatam || 9 ||

prahastonihatovīronikumbhaścamahābala. |

kumbhakarṇaścakumbhaścadhūmrākṣaścaniśācaraḥ || 10 ||

jambumālīmahāmālītīkṣṇavego'śaniprabhaḥ |

suptaghnoyajñakopaścavajradaṃṣṭraścarākṣasaḥ || 11 ||

samhrādīvikaṭo'righnastapanodamaeva ca |

praghāsaḥpraghasaścaivaprajaṅghojaṅghaeva ca || 12 ||

agniketuścadurdharṣoraśmiketuścavīryavān |

vidyujjihvādvijihvaścasūryaśatruścarākṣasaḥ || 13 ||

akampanaḥsupārśvaścacakramālī ca rākṣasaḥ |

kampanassattvavantautaudevāntakanarāntakau || 14 ||

etānnihatyātibalānbahūnrākṣasasattamān |

bāhubhyāṃsāgarantīrtvālaṅghyatāṅgoṣpadaṃ laghu || 15 ||

etāvadevaśeṣaṃvojetavyamihavānarāḥ |

hatāssarvesamāgamyarākṣasābaladarpitāḥ || 16 ||

ayuktannidhanaṅkartumputrasyajaniturmama |

ghṛṇāmapāsyarāmārthenihanyāmbhrāturātmajam || 17 ||

hantukāmasyamebāṣpañcakṣuścaivanirudhyati |

tamevaiṣamahābāhurlakṣmaṇaśśamayiṣyati || 18 ||

vānarāghnatasambhūyabhṛtyānasyasamīpagān |

ititenātiyaśasārākṣasenābhicoditāḥ || 19 ||

vānarendrājahṛṣirelāṅgūlāni ca vivyadhuḥ |

tatastukapiśārdūlāḥśraventaḥścapunaḥpunaḥ || 20 ||

mumucurvividhānnādānmeghān dṛṣṭavevabarhiṇaḥ |

jāmbavānapitaiḥsarvaiḥsayūthyairabhisamvṛtaḥ || 21 ||

te'śmabhistāḍayāmāsurnakhairdhanssaiścarākṣasān |

nighnantamṛkṣādhipatiṃrākṣasāstemahābalāḥ || 22 ||

parivavrurbhayantyaktvātamanekavidhāyuthāḥ |

śaraiḥparaśubhistīkṣṇaiḥpaṭṭiśairyaṣṭitomaraiḥ || 23 ||

jāmbavantammṛdhejaghnurnighnantaṃrākṣasīñcamūm |

sa samprahārastumulaḥsañjajñekapirakṣasām || 24 ||

devāsurāṇāṅkruddhānāṃyathābhīmomahāsvanaḥ |

hanumānapisaṅkruddhaḥsānumutpāṭyaparvatāt || 25 ||

sa lakṣmaṇaṃsvayampṛṣṭhādavaropyamahāmanāḥ |

rakṣasāṅkadanañcakresamāsādyasahasraśaḥ || 26 ||

sa dattvātumulaṃyuddhampitṛvyasyendrajat balī |

lakṣmaṇamparavīraghnaḥpunarevābhyadhāvata || 27 ||

tauprayuddautadāvīraumṛdhelakṣmaṇarākṣasau |

śaraughānabhivarṣantaujaghnatustauparasparam || 28 ||

abhīkṣaṇamantardhadatuśśarajālairmahābalau |

candrādityāvivoṣṇānteyathāmeghaistarasvinau || 29 ||

na hyādānaṃ na sandhānandhanuṣovāparigrahaḥ |

na vipramokṣobāṇānāṃ na vikarṣo na vigrahaḥ || 30 ||

na muṣṭipratisandhānaṃ na lakṣyapratipādanam |

adṛśyatatayostatrayudhyatoḥpāṇilāghavāt || 31 ||

cāpavegaprayukssaiścabāṇajālaiḥsamantataḥ |

antarike'bhisampanne na rūpāṇicakāśire || 32 ||

lakṣmaṇorāvaṇimprāpyarāvaṇiścāpilakṣmaṇam |

avyavasthābhavatyugrātābhyāmanyonyavigrahe || 33 ||

tābhāmubhābhyāntarasāprasṛṣṭairviśikhaiḥśitaiḥ |

nirantaramivākāśambabhūvatamasāvṛtam || 34 ||

taiḥpatabhadiścabahubhistayoḥśaraśataiḥśitaiḥ |

diśaścapradiśaścaivababhūvuḥśarasaṅkulāḥ || 35 ||

tamasāpihitaṃsarvamāsītpratibhayammahat |

astaṅgatesahasrāṃśesamvṛtetamasā ca vai || 36 ||

rudhiraughāmahānadyaḥprāvartantasahasraśaḥ |

kravyādādāruṇāvāgbhiścikṣipurbhīmaniḥsvanān || 37 ||

na tadānīṃvanauvāyurna ca jajvālapāvakaḥ |

svstvastulokebhyaitijajalpustemaharṣayaḥ || 38 ||

sampetuścātrasantaptāgandharvāḥsahacāraṇaiḥ |

atharākṣasasiṃhasyakṛṣṇān kanakabhūṣaṇān || 39 ||

śaraiścaturbhiḥsaumitridvivyādhacaturohayān |

tato'pareṇabhallenapītenaniśitena ca || 40 ||

sampūrṇāyatamuktenasupatreṇasuvarcasā |

mahendrāśanikalpenasūtasyavicariṣyataḥ || 41 ||

sa tenabāṇāśaninātalaśabdānuvādinā |

lāghavādrāghavaḥśrīmān śiraḥkāyādapāharat || 42 ||

sa yantarimahātejāhatemandodarīsutaḥ |

svayaṃsārathyamakarotsunaścadhanuraspa ṛśat || 43 ||

tadadbhutamabhūttatrasāmarthyampaśyatāṃyudhi |

hayeṣuvyagrahastaṃ ta vivyādhaniśitaiḥśaraiḥ || 44 ||

dhanuṣyathapunarvyagrehayeṣumumuceśarān |

chidreṣuteṣubāṇaughairvicarantamabhītavat || 45 ||

ardhayāmāsasamaresaumitriḥśīghrakṛttamaḥ |

nihataṃsārathindṛṣṭavāsamarerāvaṇātmajaḥ || 46 ||

prajahausamaroddharṣaṃviṣaṇṇaḥ sa babhūva ha |

viṣaṇṇavadanandṛṣṭavārākṣasaṃhariyūthapāḥ || 47 ||

tataḥparamasamhṛṣṭālakṣmaṇañcābhyapūjayan |

tataḥpramāthīrabhasaḥśarabhogandhamādanaḥ || 48 ||

amṛṣyamāṇāścatvāraścakrurvegaṃharīśvarāḥ |

tecāsyahayamukhyeṣutūrṇamutpatyavānarāḥ || 49 ||

caturṣusumahāvīryānipeturbhīmavikramāḥ |

teṣāmadhiṣṭhitānāntairvānaraiḥparvatopamaiḥ || 50 ||

mukhebhyorudhiraṃraktaṃhayānāṃsamavartata |

tehayāmathitābhagnāvyasavodharaṇīṅgatāḥ || 51 ||

tenihatyahayāṃstasyapramathya ca mahāratham |

punarutpatyavegenatasthurlakṣmaṇapārśvataḥ || 52 ||

sa hatāśvādavaplutyarathānmathitasārathiḥ |

śaravarṣeṇasaumitrimabhyadhāvatarāvaṇiḥ || 53 ||

tatomahendrapratimaḥ sa lakṣmaṇaḥpadātinantannihatairhayottamaiḥ |

sṛjantamājauniśitānśarottamān bhṛśantadābāṇagaṇairnyavārayat || 54 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe navatitamassargaḥ ||