6.87 Yuddhakanda - Saptashititama Sargah

ॐ

6.87 യുദ്ധകാണ്ഡ - സപ്താശീതിതമ സര്ഗഃ

Valmiki Malayalam

ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।

അഥ സപ്താശീതിതമസ്സര്ഗഃ ।

ഏവമുക്ത്വാതുസൌമിത്രിഞ്ജാതഹര്ഷോവിഭീഷണഃ ।

ധനുഷ്പാണിന്നമാദായത്വരമാണോജഗാമസഃ ॥ 1 ॥

അവിദൂരന്തതോഗത്വാപ്രവിശ്യതുമഹദ്വനമ് ।

ദര്ശമാമാസതത്കര്മലക്ഷ്മണാതവിഭീഷണഃ ॥ 2 ॥

നീലജീമൂതസങ്കാശന്ന്യഗ്രോധമ്ഭീമദര്ശനമ് ।

തേജസ്വീരാവണഭ്രാതാലക്ഷ്മണായന്യവേദയത് ॥ 3 ॥

ഇഹോപഹാരമ്ഭൂതാനാമ്ബലവാന്രാവണാത്മജഃ ।

ഉപഹൃത്യതതഃപശ്ചാത്സങ്ഗ്രാമമഭിവര്തതേ ॥ 4 ॥

അദൃശ്ടസ്സര്വഭൂതാനാന്തതോഭവതിരാക്ഷസഃ ।

നിഹന്തിസമരേശത്രൂന് ബധ്നാതി ച ശരോത്തമൈഃ ॥ 5 ॥

തമപ്രവിഷ്ടന്ന്യഗ്രോധമ്ബലിനംരാവണാത്മജമ് ।

വിധ്വംസയശരൈര്ദീപ്ടൈഃ സരഥംസാശ്വസാരഥിമ് ॥ 6 ॥

തഥേത്യുക്ത്വാമഹാതേജാസ്സൌമിത്രിര്മിത്രനന്ദനഃ ।

ബഭൂവാവസ്ഥിതസ്തത്രചിത്രംവിസ്ഫാരയന്? ധനുഃ ॥ 7 ॥

സ രഥേനാഗ്നിവര്ണേനബലവാന്രാവണാത്മജഃ ।

ഇന്ദ്രജിത്കവചീഖങ്ഗീസധ്വജഃപ്രത്യദൃശ്യത ॥ 8 ॥

തമുവാചമഹാതേജാഃപൌലസ്ത്യമപരാജിതമ് ।

സമഹ്വയേത്വാംസമരേസമ്യഗ്യുദ്ധമ്പ്രയച്ഛമേ ॥ 9 ॥

ഏവമുക്തോമഹാതേജാമനസ്വീരാവണാത്മജഃ ।

അബ്രവീത്പരുഷംവാക്യന്തത്രദൃഷ്ടവാവിഭീഷണമ് ॥ 10 ॥

ഇഹത്വഞ്ജാതസമ്വൃദ്ധഃസാക്ഷാദ്ഭ്രാതാപിതുര്മമ ।

കഥന്ദ്രുഹ്യസിപുത്രസ്യപിതൃവ്യോമമരാക്ഷസ ॥ 11 ॥

ന ജ്ഞാതിത്വം ന സൌഹാര്ധം ന ജാതിസ്തവദുര്മതേ ।

പ്രമാണം ന ച സൌദര്യം ന ധര്മോധര്മദൂഷണ ॥ 12 ॥

ശോച്യസ്ത്വമസിദുര്ബുദ്ധേനിന്ദനീയശ്ചസാധുഭിഃ ।

യസ്ത്വംസ്വജനമുത്സൃജ്യപരഭൃത്യത്വമാഗതഃ ॥ 13 ॥

നൈതഛചിഥിലയാബുദ്ധ്യാത്വംവേസതിമഹദന്തരമ് ।

ക്വ ച സ്വജനസമ്വാസഃക്വ ച നീചപരാശ്രയഃ ॥ 14 ॥

ഗുണവാന്വാപരജനഃസ്വജനോനിര്ഗുണോഽപിവാ ।

നിര്ഗുണഃസ്വജനഃശ്രേയാന് യഃപരഃപരഏവസഃ ॥ 15 ॥

യസസ്സ്വപക്ഷമ്പരിത്യജ്യപരപക്ഷന്നിഷേവതേ ।

സ സ്വപക്ഷേക്ഷ്യമ്പ്രാപ്തേപശ്ചാസ്ത്തൈരേവഹന്യതേ ॥ 16 ॥

നിരനുക്രോശതാചേയംയാദൃശീതേനിശാചര ।

സ്വജനേനത്വയാശക്യമ്പൌരുഷംരാവണാനുജ ॥ 17 ॥

ഇത്യുക്തോഭ്രാതൃപുത്രേണപ്രത്യുവാചവിഭീഷണഃ ।

അജാനന്നിവമഛചീലങ്കിംരാക്ഷസവികത്ഥസേ ॥ 18 ॥

രാക്ഷസേന്ദ്രസുതാസാധോപാരുഷ്യന്ത്യജഗൌരവാത് ।

കുലേയദ്യപ്യഹഞ്ജാതോരക്ഷസാങ്ക്രൂരകര്മണാമ് ॥ 19 ॥

ഗുണോയഃപ്രഥമോനൃണന്തന്മേശീലമരാക്ഷസമ് ।

ന രമേദാരുണേനാഹം ന ചാധര്മേണവൈരമേ ॥ 20 ॥

ഭ്രാത്രാവിഷശീലോഽപികഥമ്ഭ്രാതാനിരസ്യതേ ।

ധര്മാത്പ്രച്യുതശീലംഹിപുരുഷമ്പാപനിശ്ചയമ് ॥ 21 ॥

ത്യക്ത്വാസുഖമവാപ്നോതിഹസ്താദാശീവിഷംയഥാ ।

പരസ്വഹരണേയുക്തമ്പരദാരാഭിമര്ശകമ് ॥ 22 ॥

ത്യാജ്യമാഹുര്ദുരാത്മാനംവേശ്മപ്രജ്വലിതംയഥാ ।

പരസ്വാനാം ച ഹരണമ്പരദാരാഭിമര്ശനമ് ॥ 23 ॥

സുഹൃദാമതിശങ്കാ ച ത്രയോദോഷാഃക്ഷയാവഹാഃ ।

മഹര്ഷീണാംവധോഘോരസ്സര്വദേവൈശ്ചവിഗ്രഹഃ ॥ 24 ॥

അഭിമാനശ്ചദോഷശ്ചവൈരിത്വമ്പ്രതികൂലതാ ।

ഏതേദോഷാമമഭ്രാതുര്ജീവിതൈശ്വര്യനാശനാഃ ॥ 25 ॥

ഗുണാന്പ്രച്ഛാദയാമാസുഃപര്വതാനിവതോയദാഃ ।

ദോഷൈരേതൈഃപരിത്യക്തോമയാഭ്രാതാപിതാതവ ॥ 26 ॥

നേയമസ്തിപുരീലങ്കാ ന ച ത്വം ന ച തേപിതാ ।

അതിമാനനീ ച ബാലശ്ചദുര്വിനീതശ്ചരാക്ഷസ ।

ബദ്ധസ്ത്വങ്കാലപാശേനബ്രൂഹിമാംയദ്യദിച്ഛസി ॥ 27 ॥

അദ്യതേവ്യസനമ്പ്രാപ്തങ്കിമ്മാന്ത്വാമിഹവക്ഷ്യസി ।

പ്രവേഷ്ടും ന ത്വയാശക്യന്ന്യഗ്രോധംരാക്ഷസാധമ ॥ 28 ॥

ധര്ഷയിത്വാ ച കാകുത്സ്ഥം ന ശക്യഞ്ജീവിതുന്ത്വയാ ।

യുധ്യസ്വനരദേവേനലക്ഷ്മണേനരണേസഹ ॥ 29 ॥

ഹതസ്ത്വന്ദേവതാകാര്യങ്കരിഷ്യസിയമക്ഷയേ ।

നിദര്ശയിത്വാത്മബലംസമുദ്യതങ്കുരുഷ്വസര്വായുധസായകവ്യയമ് ।

ന ലക്ഷ്മണസ്യൈത്യഹിബാണഗോചരന്ത്വമദ്യജീവന് സബലോഗമിഷ്യസി ॥ 30 ॥

ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ സപ്താശീതിതമസ്സര്ഗഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha saptāśītitamassargaḥ |

evamuktvātusaumitriñjātaharṣovibhīṣaṇaḥ |

dhanuṣpāṇinnamādāyatvaramāṇojagāmasaḥ || 1 ||

avidūrantatogatvāpraviśyatumahadvanam |

darśamāmāsatatkarmalakṣmaṇātavibhīṣaṇaḥ || 2 ||

nīlajīmūtasaṅkāśannyagrodhambhīmadarśanam |

tejasvīrāvaṇabhrātālakṣmaṇāyanyavedayat || 3 ||

ihopahārambhūtānāmbalavānrāvaṇātmajaḥ |

upahṛtyatataḥpaścātsaṅgrāmamabhivartate || 4 ||

adṛśṭassarvabhūtānāntatobhavatirākṣasaḥ |

nihantisamareśatrūn badhnāti ca śarottamaiḥ || 5 ||

tamapraviṣṭannyagrodhambalinaṃrāvaṇātmajam |

vidhvaṃsayaśarairdīpṭaiḥ sarathaṃsāśvasārathim || 6 ||

tathetyuktvāmahātejāssaumitrirmitranandanaḥ |

babhūvāvasthitastatracitraṃvisphārayan? dhanuḥ || 7 ||

sa rathenāgnivarṇenabalavānrāvaṇātmajaḥ |

indrajitkavacīkhaṅgīsadhvajaḥpratyadṛśyata || 8 ||

tamuvācamahātejāḥpaulastyamaparājitam |

samahvayetvāṃsamaresamyagyuddhamprayacchame || 9 ||

evamuktomahātejāmanasvīrāvaṇātmajaḥ |

abravītparuṣaṃvākyantatradṛṣṭavāvibhīṣaṇam || 10 ||

ihatvañjātasamvṛddhaḥsākṣādbhrātāpiturmama |

kathandruhyasiputrasyapitṛvyomamarākṣasa || 11 ||

na jñātitvaṃ na sauhārdhaṃ na jātistavadurmate |

pramāṇaṃ na ca saudaryaṃ na dharmodharmadūṣaṇa || 12 ||

śocyastvamasidurbuddhenindanīyaścasādhubhiḥ |

yastvaṃsvajanamutsṛjyaparabhṛtyatvamāgataḥ || 13 ||

naitachacithilayābuddhyātvaṃvesatimahadantaram |

kva ca svajanasamvāsaḥkva ca nīcaparāśrayaḥ || 14 ||

guṇavānvāparajanaḥsvajanonirguṇo'pivā |

nirguṇaḥsvajanaḥśreyān yaḥparaḥparaevasaḥ || 15 ||

yasassvapakṣamparityajyaparapakṣanniṣevate |

sa svapakṣekṣyamprāptepaścāsttairevahanyate || 16 ||

niranukrośatāceyaṃyādṛśīteniśācara |

svajanenatvayāśakyampauruṣaṃrāvaṇānuja || 17 ||

ityuktobhrātṛputreṇapratyuvācavibhīṣaṇaḥ |

ajānannivamachacīlaṅkiṃrākṣasavikatthase || 18 ||

rākṣasendrasutāsādhopāruṣyantyajagauravāt |

kuleyadyapyahañjātorakṣasāṅkrūrakarmaṇām || 19 ||

guṇoyaḥprathamonṛṇantanmeśīlamarākṣasam |

na ramedāruṇenāhaṃ na cādharmeṇavairame || 20 ||

bhrātrāviṣaśīlo'pikathambhrātānirasyate |

dharmātpracyutaśīlaṃhipuruṣampāpaniścayam || 21 ||

tyaktvāsukhamavāpnotihastādāśīviṣaṃyathā |

parasvaharaṇeyuktamparadārābhimarśakam || 22 ||

tyājyamāhurdurātmānaṃveśmaprajvalitaṃyathā |

parasvānāṃ ca haraṇamparadārābhimarśanam || 23 ||

suhṛdāmatiśaṅkā ca trayodoṣāḥkṣayāvahāḥ |

maharṣīṇāṃvadhoghorassarvadevaiścavigrahaḥ || 24 ||

abhimānaścadoṣaścavairitvampratikūlatā |

etedoṣāmamabhrāturjīvitaiśvaryanāśanāḥ || 25 ||

guṇānpracchādayāmāsuḥparvatānivatoyadāḥ |

doṣairetaiḥparityaktomayābhrātāpitātava || 26 ||

neyamastipurīlaṅkā na ca tvaṃ na ca tepitā |

atimānanī ca bālaścadurvinītaścarākṣasa |

baddhastvaṅkālapāśenabrūhimāṃyadyadicchasi || 27 ||

adyatevyasanamprāptaṅkimmāntvāmihavakṣyasi |

praveṣṭuṃ na tvayāśakyannyagrodhaṃrākṣasādhama || 28 ||

dharṣayitvā ca kākutsthaṃ na śakyañjīvituntvayā |

yudhyasvanaradevenalakṣmaṇenaraṇesaha || 29 ||

hatastvandevatākāryaṅkariṣyasiyamakṣaye |

nidarśayitvātmabalaṃsamudyataṅkuruṣvasarvāyudhasāyakavyayam |

na lakṣmaṇasyaityahibāṇagocarantvamadyajīvan sabalogamiṣyasi || 30 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptāśītitamassargaḥ ||