6.65 Yuddhakanda - Panchashashtitama Sargah

ॐ

6.65 യുദ്ധകാണ്ഡ - പഞ്ചഷഷ്ടിതമ സര്ഗഃ

Valmiki Malayalam

ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।

അഥ പഞ്ചഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।

സ തഥോക്തസ്തുനിര്ഭര്ത്സ്യകുമ്ഭകര്ണോമഹോദരമ് ।

അബ്രവീദ്രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠമ്ഭ്രാതരംരാവണന്തതഃ ॥ 1 ॥

സോഽഹന്തവഭയങ്ഘോരംവധാത്തസ്യദുരാത്മനഃ ।

രാമസ്യാദ്യപ്രമാര്ജാമിനിര്വൈരോഹിസുഖീഭവ ॥ 2 ॥

ഗര്ജന്തി ന വൃഥാശൂരാനിര്ജലാഇവതോയദാഃ ।

പശ്യസമ്പദ്യമാനന്തുഗര്ജിതംയുധികര്മണാ ॥ 3 ॥

ന മര്ഷയന്തിചാത്മാനംസമ്ഭാവയതിനാത്മനാ ।

അദര്ശയിത്വാശൂരാസ്തുകര്മകുര്വന്തിദുഷ്കരമ് ॥ 4 ॥

വിക്ലബാനാമബുദ്ധീനാംരാജ്ഞാപണ്ഡിതമാനിനാമ് ।

ശ്രൃണ്വതാസദിതമിദന്ത്വാദ്വിധാനാമ്മഹോദര ॥ 5 ॥

യുദ്ധേകാപുരുഷൈര്നിത്യമ്ഭവദ്ഭിഃപ്രിയവാദിഭിഃ ।

രാജാനമനുഗച്ഛദ്ഭിഃസര്വങ്കൃത്യമോദ്ധിസാദിതമ് ॥ 6 ॥

രാജശേഷാകൃതാലങ്കാക്ഷീണഃകോശോബലംഹതമ് ।

രാജാനമിമമാസാദ്യസുഹൃചചിഹ്നമമിത്രകമ് ॥ 7 ॥

ഏഷനിര്യാമ്യഹംയുദ്ധമുദ്യതശ്ശത്രുനിര്ജയേ ।

ദുര്നയമ്ഭവതാമദ്യസമീകര്തുമ്മിഹാഹവേ ॥ 8 ॥

ഏവമുക്തവതോവാക്യങ്കുമ്ഭകര്ണസ്യധീമതഃ ।

പ്രത്യുവാചതതോവാക്യമ്പ്രഹസന്രാക്ഷസാധിപഃ ॥ 9 ॥

മഹോദരോഽയംരാമാത്തുപരിത്രസ്തോ ന സംശയഃ ।

ന ഹിരോചയതേതാത യുദ്ധംയുദ്ധവിശാരദ ॥ 10 ॥

കശ്ചിന്മേത്വത്സമോനാസ്തിസൌഹൃദേനബലേന ച ।

ഗച്ഛശത്രുവധായത്വങ്കുമ്ഭകര്ണജയായ ച ॥ 11 ॥

തസ്മാത്തുശത്രുനാശാര്ഥമ്ഭവാന്സമ്ബോധിതോമയാ ।

അയംഹികാലസ്സുഹൃദാംരാക്ഷസാനാമരിന്ദമ ॥ 12 ॥

തദ്ഗച്ഛ ശൂലമാദായ പാശഹസ്ത ഇവാന്തകഃ ।

വാനരാന് രാജപുത്രൌ ച ഭക്ഷയാദിത്യതേജസൌ ॥ 13 ॥

സമാലോക്യതുതേരൂപംവിദ്രവിഷ്യന്തിവാനരാഃ ।

രാമലക്ഷ്മണയോശ്ചാപിഹൃദയേപ്രസ്ഫുടിഷ്യതഃ ॥ 14 ॥

ഏവമുക്ത്വാമഹാതേജാഃകുമ്ഭകര്ണമ്മഹാബലമ് ।

പുനര്ജാതമിവാത്മാനമ്മേനേരാക്ഷസപുങ്ഗവഃ ॥ 15 ॥

കുമ്ഭകര്ണബലാഭിജ്ഞോ ജാനംസ്തസ്യ പരാക്രമമ് ।

ബഭൂവ മുദിതോ രാജാ ശശാങ്ക ഇവ നിര്മലഃ ॥ 16 ॥

ഇത്യേവമുക്തഃസമ്ഹൃഷ്ടോനിര്ജഗാമമഹാബലഃ ।

രാജ്ഞസ്തുവചനംശ്രുത്വാകുമ്ഭകര്ണസ്സമുദ്യതഃ ॥ 17 ॥

ആദദേനിശിതംശൂലംവേഗാച്ഛത്രുനിബര്ഹണമ് ।

സര്വകാലായസന്ദീപ്തന്തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷണമ് ॥ 18 ॥

ഇന്ദ്രാശനിസമമ്ഭീമംവജ്രപ്രതിമഗൌരവമ് ।

ദേവദാനവഗന്ധര്വയക്ഷപന്നഗസൂദനമ് ॥ 19 ॥

രക്തമാല്യമ്മഹാധാമംസ്വതശ്ചോദ്ഗതപാവകമ് ।

ആദായനിശിതംശൂലംശത്രുശോണിതരഞ്ജിതമ് ॥ 20 ॥

കുമ്ഭകര്ണോമഹാതേജാരാവണംവാക്യമബ്രവീത് ।

ഗമിഷ്യാമ്യഹമേകാകീതിഷ്ഠത്വിഹബലമ്മമ ॥ 21 ॥

അദ്യതാന് ക്ഷുഭിതാന് ക്രുദ്ധോഭക്ഷയിഷ്യാമിവാനരാന് ।

കുമ്ഭകര്ണവചശ്ശ്രുത്വാരാവണോവാക്യമബ്രവീത് ॥ 22 ॥

സൈന്യൈഃപരിവൃതോഗച്ഛശൂലമുദ്ഗതപാണിഭിഃ ।

വാനരാഹിമഹാത്മാനശ്ശീഘ്രാസ്സവ്യവസായിനഃ ॥ 23 ॥

ഏകാകിനമ്പ്രമത്തംവാനയേയുദ്ധശനൈഃക്ഷ്യമ് ।

തസ്മാത്പരമദുര്ധര്ഷൈഃ സൈന്യൈഃപരിവൃതോവ്രജ ॥ 24 ॥

രക്ഷസാമഹിതംസര്വംശത്രുപക്ഷന്നിഷൂദയ ।

അഥാസനാത്സമുത്പത്യസ്രജം മണികൃതാന്തരാമ് ॥ 25 ॥

ആബബന്ധമഹാതേജാഃകുമ്ഭകര്ണസ്യരാവണഃ ।

അങ്ഗദാന്യങ്ഗുലീവേഷ്ടാന്വരാണ്യാഭരണാനി ച ॥ 26 ॥

ഹാരം ച ശ്ശിസങ്കാശമാബബന്ദമഹാത്മനഃ ।

ദിവ്യാനി ച സുഗന്ധീനിമാല്യദാമാനിരാവണഃ ॥ 27 ॥

ശ്രോത്രിചാസഞ്ജയാമാസശ്രീമതീചാസ്യകുണ്ഡലേ ।

കാഞ്ചനാങ്ഗദകേയൂരോനിഷ്കാഭരണഭൂഷിതഃ ॥ 28 ॥

കുമ്ഭകര്ണോബൃഹത്കര്ണസ്സുഹുതോഽഗ്നിരിവാബഭൌ ।

ശ്രോണീസൂത്രേണമഹതാമേചകേനവ്യരാജത ॥ 29 ॥

അമൃതോത്പാദനേനദ്ധോഭുജങ്ഗേനേവമന്ദരഃ ।

സ കാഞ്ചനമ്ഭാരസഹന്നിവാതംവിദ്യുത്പ്രഭന്ദീപ്തമിവാത്മഭാസാ ।

ആബധ്യമാനഃകവചംരരാജസന്ധ്യാഭ്രസമ്വീതരാജഃ ॥ 30 ॥

സര്വാഭരണനദ്ധാങ്ഗഃ ശൂലപാണിഃ സ രാക്ഷസഃ ।

ത്രിവിക്രമകൃതോത്സാഹോ നാരായണ ഇവാബഭൌ ॥ 31 ॥

ഭ്രാതരംസമ്പരിഷ്വജ്യകൃത്വാചാപിപ്രദക്ഷിണമ് ।

പ്രണമ്യശിരസാതസ്മൈസമ്പ്രതസ്ഥേമഹാബലഃ ॥ 32 ॥

നിഷ്പതന്തമ്മഹാകായമ്മഹാനാദമ്മഹാബലമ് ।

തമാശീര്ഭിഃപ്രശസ്താഭിഃപ്രേഷയാമാസരാവണഃ ॥ 33 ॥

ശങ്ഖദുന്ദുഭിനിര്ഘോഷൈസ്സൈന്യൈശ്ചാപിവരായുഥൈഃ ।

തങ്ഗജൈശ്ചതുരങ്ഗൈശ്ചസ്യന്ദനൈശ്ചാമ്ബുദസ്വനൈഃ ॥ 34 ॥

അനുജഗ്മുര്മഹാത്മാനം രഥിനോ രഥിനാം വരമ് ।

സര്പൈരുഷ്ട്രൈഃഖരൈരശ്വൈസ്സിമ്ഹദ്വിപമൃഗദ്വിജൈഃ ।

അനുജഗ്മുശ്ചതങ്ഘോരങ്കുമ്ഭകര്ണമ്മഹാബലമ് ॥ 35 ॥

സ പുഷ്പവര്ഷൈരവകീര്യമാണോധൃതാതപത്രഃശിതശൂലപാണിഃ ।

മദോത്കടഃശോണിതഗന്ധമത്തോവിനിര്യയൌദാവനദേവശത്രുഃ ॥ 36 ॥

പദാതയശ്ചബഹവോമഹാനാദാമഹാബലാഃ ।

അന്വയൂരാക്ഷസാഭീമാഭീമാക്ഷാശ്ശസ്ത്രപാണയഃ ॥ 37 ॥

രക്താക്ഷാസ്സുമഹാകായാനീലാഞ്ചനചയോപമാഃ ।

ശൂലാനുദ്യമ്യഖഡഗാംശ്ചനിശിതാംശ്ചപരശ്വധാന് ॥ 38 ॥

ബഹുവ്യാമാംശ്ചപരിഘാന്ഗദാശ്ചമുസലാനി ച ।

താലസ്കന്ധാംശ്ചവിപുലാന്ക്ഷേപണീയാന്ദുരാസദാന് ॥ 39 ॥

അഥാന്യദ്വപുരാദായദാരുണംരോമഹര്ഷണമ് ।

നിഷ്പപാതമഹാതേജാഃകുമ്ഭകര്ണോമഹാബലഃ ॥ 40 ॥

ധനുഃശതപരീണാഹഃ സ ഷട്ഛത്രസമുച്ഛ്രിതഃ ।

രൌദ്രഃശകടചക്രാക്ഷോമഹാപര്വതസന്നിഭഃ ॥ 41 ॥

സന്നിപത്യ ച രക്ഷാംസിദഗ്ധശൈലോപമാമഹാന് ।

കുമ്ഭകര്ണോമഹാവക്ത്രഃപ്രഹസന്നിദമബ്രവീത് ॥ 42 ॥

അദ്യവാനരമുഖ്യാനാന്താനിയൂഥാനിഭാഗശ ।

നിര്ദഹിഷ്യാമിസങ്ഖ്രുദ്ധശ്ശലാഭാനിവപാവകഃ ॥ 43 ॥

നാപരാധ്യന്തിമേകാമംവാനരാഃ വനചാരിണഃ ।

ജാതിരസ്മദ്വിധാനാംസാപുരോദ്യാനവിഭൂഷണമ് ॥ 44 ॥

പുരരോധസ്യമൂലന്തുരാഘവസ്സഹലക്ഷ്മണഃ ।

ഹതേതസ്മിന് ഹതംസര്വന്തംവധിഷ്യാമിസംയുഗേ ॥ 45 ॥

ഏവം തസ്യ ബ്രുവാണസ്യ കുമ്ഭകര്ണസ്യ രാക്ഷസാഃ ।

നാദം ചക്രുര്മഹാഘോരം കമ്പയന്ത ഇവാര്ണവമ് ॥ 46 ॥

തസ്യനിഷ്പതതസ്തൂര്ണങ്കുമ്ഭകര്ണസ്യധീമതഃ ।

ബഭൂവുര്ഘോരരൂപാണിനിമിത്താനിസമന്തതഃ ॥ 47 ॥

ഉല്കാശനിയുതാമേഘാബഭൂവുര്ഗര്ധഭാരുണാഃ ।

സസാഗരവനാചൈവവസുധാസമകമ്പത ॥ 48 ॥

ഘോരരൂപാശ്ശിവാനേദുസ്സജ്വാലകബലൈര്മുഖൈഃ ।

മണ്ഡലാന്യപസവ്യാനിബബന്ധുശ്ചവിഹങ്ഗമാഃ ॥ 49 ॥

നിഷ്പപാത ച ഗൃധ്രോമാലേവാഽസ്യപഥിഗച്ഛതഃ ।

പ്രാസ്ഫുരന്നയനഞ്ചാസ്യസവ്യോബാഹുശ്ചകമ്പത ॥ 50 ॥

നിഷ്പപാതതദാചോല്കാജ്വലന്തീഭീമനിശ്ശ്വനാ ।

ആദിത്യോനിഷ്പ്രഭശ്ചാസീന്നപ്രവാതി ച ഽനിലഃ ॥ 51 ॥

അചിന്തയന്മഹോത്പാതാനുദിതാന്രോമഹര്ഷണാന് ।

നിര്യയൌകുമ്ഭകര്ണസ്തുകൃതാന്തബലചോദിതഃ ॥ 52 ॥

ന ലങ്ഘയിത്വാപ്രാകാരമ്പദ്ഭ്യാമ്പര്വതസന്നിഭഃ ।

ദദര്ശാഭ്രഘനപ്രഖ്യംവാനരാനീകമദ്ഭുതമ് ॥ 53 ॥

തേദൃഷ്ടവാരാക്ഷസശ്രേഷ്ഠംവാനരാഃപര്വതോപമമ് ।

വായുനുന്നാഇവഘനായയുസ്സര്വാദിശസ്തദാ ॥ 54 ॥

തദ്വാനരാനീകമതിപ്രചണ്ഡന്ദിശോദ്രവദ്ഭിന്നമവാഭ്രജാലമ് ।

സ കുമ്ഭകര്ണസ്സമവേക്ഷ്യഹര്ഷാന്നനാദഭൂയോഘനവദ്ഘനാഭഃ ॥ 55 ॥

തേതസ്യഘോരന്നിനദന്നിശമ്യയഥാനിനാദന്ദിവിവാരിദസ്യ ।

പേതുര്ധരണ്യാമ്ബഹവഃപ്ലവങ്ഗാനികൃത്തമൂലാഇവശാലവൃക്ഷാഃ ॥ 56 ॥

വിപുലപരിഘവാന് സ കുമ്ഭകര്ണോരിപുനിധനായവിനിസ്പൃതോത്മാ ।

കപിഷണഭയമാദദത്സുഭീമമ്പ്രഭുരിവദണ്ഡവാന്യുഗാന്തേ ॥ 57 ॥

ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പഞ്ചഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha pañcaṣaṣṭitamassargaḥ |

sa tathoktastunirbhartsyakumbhakarṇomahodaram |

abravīdrākṣasaśreṣṭhambhrātaraṃrāvaṇantataḥ || 1 ||

so'hantavabhayaṅghoraṃvadhāttasyadurātmanaḥ |

rāmasyādyapramārjāminirvairohisukhībhava || 2 ||

garjanti na vṛthāśūrānirjalāivatoyadāḥ |

paśyasampadyamānantugarjitaṃyudhikarmaṇā || 3 ||

na marṣayanticātmānaṃsambhāvayatinātmanā |

adarśayitvāśūrāstukarmakurvantiduṣkaram || 4 ||

viklabānāmabuddhīnāṃrājñāpaṇḍitamāninām |

śrṛṇvatāsaditamidantvādvidhānāmmahodara || 5 ||

yuddhekāpuruṣairnityambhavadbhiḥpriyavādibhiḥ |

rājānamanugacchadbhiḥsarvaṅkṛtyamoddhisāditam || 6 ||

rājaśeṣākṛtālaṅkākṣīṇaḥkośobalaṃhatam |

rājānamimamāsādyasuhṛcacihnamamitrakam || 7 ||

eṣaniryāmyahaṃyuddhamudyataśśatrunirjaye |

durnayambhavatāmadyasamīkartummihāhave || 8 ||

evamuktavatovākyaṅkumbhakarṇasyadhīmataḥ |

pratyuvācatatovākyamprahasanrākṣasādhipaḥ || 9 ||

mahodaro'yaṃrāmāttuparitrasto na saṃśayaḥ |

na hirocayatetāta yuddhaṃyuddhaviśārada || 10 ||

kaścinmetvatsamonāstisauhṛdenabalena ca |

gacchaśatruvadhāyatvaṅkumbhakarṇajayāya ca || 11 ||

tasmāttuśatrunāśārthambhavānsambodhitomayā |

ayaṃhikālassuhṛdāṃrākṣasānāmarindama || 12 ||

tadgaccha śūlamādāya pāśahasta ivāntakaḥ |

vānarān rājaputrau ca bhakṣayādityatejasau || 13 ||

samālokyatuterūpaṃvidraviṣyantivānarāḥ |

rāmalakṣmaṇayoścāpihṛdayeprasphuṭiṣyataḥ || 14 ||

evamuktvāmahātejāḥkumbhakarṇammahābalam |

punarjātamivātmānammenerākṣasapuṅgavaḥ || 15 ||

kumbhakarṇabalābhijño jānaṃstasya parākramam |

babhūva mudito rājā śaśāṅka iva nirmalaḥ || 16 ||

ityevamuktaḥsamhṛṣṭonirjagāmamahābalaḥ |

rājñastuvacanaṃśrutvākumbhakarṇassamudyataḥ || 17 ||

ādadeniśitaṃśūlaṃvegācchatrunibarhaṇam |

sarvakālāyasandīptantaptakāñcanabhūṣaṇam || 18 ||

indrāśanisamambhīmaṃvajrapratimagauravam |

devadānavagandharvayakṣapannagasūdanam || 19 ||

raktamālyammahādhāmaṃsvataścodgatapāvakam |

ādāyaniśitaṃśūlaṃśatruśoṇitarañjitam || 20 ||

kumbhakarṇomahātejārāvaṇaṃvākyamabravīt |

gamiṣyāmyahamekākītiṣṭhatvihabalammama || 21 ||

adyatān kṣubhitān kruddhobhakṣayiṣyāmivānarān |

kumbhakarṇavacaśśrutvārāvaṇovākyamabravīt || 22 ||

sainyaiḥparivṛtogacchaśūlamudgatapāṇibhiḥ |

vānarāhimahātmānaśśīghrāssavyavasāyinaḥ || 23 ||

ekākinampramattaṃvānayeyuddhaśanaiḥkṣyam |

tasmātparamadurdharṣaiḥ sainyaiḥparivṛtovraja || 24 ||

rakṣasāmahitaṃsarvaṃśatrupakṣanniṣūdaya |

athāsanātsamutpatyasrajaṃ maṇikṛtāntarām || 25 ||

ābabandhamahātejāḥkumbhakarṇasyarāvaṇaḥ |

aṅgadānyaṅgulīveṣṭānvarāṇyābharaṇāni ca || 26 ||

hāraṃ ca śśisaṅkāśamābabandamahātmanaḥ |

divyāni ca sugandhīnimālyadāmānirāvaṇaḥ || 27 ||

śrotricāsañjayāmāsaśrīmatīcāsyakuṇḍale |

kāñcanāṅgadakeyūroniṣkābharaṇabhūṣitaḥ || 28 ||

kumbhakarṇobṛhatkarṇassuhuto'gnirivābabhau |

śroṇīsūtreṇamahatāmecakenavyarājata || 29 ||

amṛtotpādanenaddhobhujaṅgenevamandaraḥ |

sa kāñcanambhārasahannivātaṃvidyutprabhandīptamivātmabhāsā |

ābadhyamānaḥkavacaṃrarājasandhyābhrasamvītarājaḥ || 30 ||

sarvābharaṇanaddhāṅgaḥ śūlapāṇiḥ sa rākṣasaḥ |

trivikramakṛtotsāho nārāyaṇa ivābabhau || 31 ||

bhrātaraṃsampariṣvajyakṛtvācāpipradakṣiṇam |

praṇamyaśirasātasmaisampratasthemahābalaḥ || 32 ||

niṣpatantammahākāyammahānādammahābalam |

tamāśīrbhiḥpraśastābhiḥpreṣayāmāsarāvaṇaḥ || 33 ||

śaṅkhadundubhinirghoṣaissainyaiścāpivarāyuthaiḥ |

taṅgajaiścaturaṅgaiścasyandanaiścāmbudasvanaiḥ || 34 ||

anujagmurmahātmānaṃ rathino rathināṃ varam |

sarpairuṣṭraiḥkharairaśvaissimhadvipamṛgadvijaiḥ |

anujagmuścataṅghoraṅkumbhakarṇammahābalam || 35 ||

sa puṣpavarṣairavakīryamāṇodhṛtātapatraḥśitaśūlapāṇiḥ |

madotkaṭaḥśoṇitagandhamattoviniryayaudāvanadevaśatruḥ || 36 ||

padātayaścabahavomahānādāmahābalāḥ |

anvayūrākṣasābhīmābhīmākṣāśśastrapāṇayaḥ || 37 ||

raktākṣāssumahākāyānīlāñcanacayopamāḥ |

śūlānudyamyakhaḍagāṃścaniśitāṃścaparaśvadhān || 38 ||

bahuvyāmāṃścaparighāngadāścamusalāni ca |

tālaskandhāṃścavipulānkṣepaṇīyāndurāsadān || 39 ||

athānyadvapurādāyadāruṇaṃromaharṣaṇam |

niṣpapātamahātejāḥkumbhakarṇomahābalaḥ || 40 ||

dhanuḥśataparīṇāhaḥ sa ṣaṭchatrasamucchritaḥ |

raudraḥśakaṭacakrākṣomahāparvatasannibhaḥ || 41 ||

sannipatya ca rakṣāṃsidagdhaśailopamāmahān |

kumbhakarṇomahāvaktraḥprahasannidamabravīt || 42 ||

adyavānaramukhyānāntāniyūthānibhāgaśa |

nirdahiṣyāmisaṅkhruddhaśśalābhānivapāvakaḥ || 43 ||

nāparādhyantimekāmaṃvānarāḥ vanacāriṇaḥ |

jātirasmadvidhānāṃsāpurodyānavibhūṣaṇam || 44 ||

purarodhasyamūlanturāghavassahalakṣmaṇaḥ |

hatetasmin hataṃsarvantaṃvadhiṣyāmisaṃyuge || 45 ||

evaṃ tasya bruvāṇasya kumbhakarṇasya rākṣasāḥ |

nādaṃ cakrurmahāghoraṃ kampayanta ivārṇavam || 46 ||

tasyaniṣpatatastūrṇaṅkumbhakarṇasyadhīmataḥ |

babhūvurghorarūpāṇinimittānisamantataḥ || 47 ||

ulkāśaniyutāmeghābabhūvurgardhabhāruṇāḥ |

sasāgaravanācaivavasudhāsamakampata || 48 ||

ghorarūpāśśivānedussajvālakabalairmukhaiḥ |

maṇḍalānyapasavyānibabandhuścavihaṅgamāḥ || 49 ||

niṣpapāta ca gṛdhromālevā'syapathigacchataḥ |

prāsphurannayanañcāsyasavyobāhuścakampata || 50 ||

niṣpapātatadācolkājvalantībhīmaniśśvanā |

ādityoniṣprabhaścāsīnnapravāti ca 'nilaḥ || 51 ||

acintayanmahotpātānuditānromaharṣaṇān |

niryayaukumbhakarṇastukṛtāntabalacoditaḥ || 52 ||

na laṅghayitvāprākārampadbhyāmparvatasannibhaḥ |

dadarśābhraghanaprakhyaṃvānarānīkamadbhutam || 53 ||

tedṛṣṭavārākṣasaśreṣṭhaṃvānarāḥparvatopamam |

vāyununnāivaghanāyayussarvādiśastadā || 54 ||

tadvānarānīkamatipracaṇḍandiśodravadbhinnamavābhrajālam |

sa kumbhakarṇassamavekṣyaharṣānnanādabhūyoghanavadghanābhaḥ || 55 ||

tetasyaghoranninadanniśamyayathāninādandivivāridasya |

peturdharaṇyāmbahavaḥplavaṅgānikṛttamūlāivaśālavṛkṣāḥ || 56 ||

vipulaparighavān sa kumbhakarṇoripunidhanāyavinispṛtotmā |

kapiṣaṇabhayamādadatsubhīmamprabhurivadaṇḍavānyugānte || 57 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaṣaṣṭitamassargaḥ ||