6.55 Yuddhakanda - Panchapanchasha Sargah

ॐ

6.55 യുദ്ധകാണ്ഡ - പഞ്ചപഞ്ചാശ സര്ഗഃ

Valmiki Malayalam

ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।

അഥ പഞ്ചപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।

വജ്രദംഷ്ട്രംഹതംശ്രുത്വാവാലിപുത്രേണരാവണഃ ।

ബലാധ്യക്ഷമുവാചേദങ്കൃതാഞ്ജലിമുപസ്ഥിതമ് ॥ 1 ॥

ശീഘ്രന്നിര്യാന്തുദുര്ധര്ഷാരാക്ഷസാഭീമവിക്രമാഃ ।

അകമ്പനമ്പുരസ്കൃത്യസര്വശസ്ത്രപ്രകോവിദമ് ॥ 2 ॥

ഏഷശാസ്താചഗോപ്താചനേതാചയുധിസത്തമഃ ।

ഭൂതികാമശ്ചമേനിത്യന്നിത്യഞ്ചസമരപ്രിയഃ ॥ 3 ॥

ഏഷജേഷ്യതികാകത്സ്ഥൌസുഗ്രീവഞ്ചമഹാബലമ് ।

വാനരാംശ്ചാപരാന് ഘോരാന് ഹനിഷ്യതിപരന്തപഃ ॥ 4 ॥

പരിഗൃഹ്യ സ താമാജ്ഞാം രാവണസ്യ മഹാബലഃ ।

ബലം സമ്പ്രേരയാമാസ തദാ ലഘുപരാക്രമഃ ॥ 5 ॥

തതോനാനാപ്രഹരണാഭീമാക്ഷാഭീമദര്ശനാഃ ।

നിഷ്പേതൂരാക്ഷസാമുഖ്യാബലാധ്യക്ഷപ്രചോദിതാഃ ॥ 6 ॥

രഥമാസ്ഥായവിപുലന്തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷണമ് ।

മേഘാഭോമേഘവര്ണശ്ചമേഘസ്വനമഹാസ്വനഃ ॥ 7 ॥

രാക്ഷസൈഃസമ്വൃതോഘോരൈസ്തദാനിര്യാത്യകമ്പനഃ ।

നഹികമ്പയിതുംശക്യഃസുരൈരപിമഹാമൃധേ ॥ 8 ॥

അകമ്പനസ് തതസ് തേഷാം ആദിത്യ;ഇവ തേജസാ ।

തസ്യ നിധാവമാനസ്യ സമ്രബ്ധസ്യ യുയുത്സയാ ॥ 9 ॥

അകസ്മാദ്ദൈന്യമാഗച്ഛദ്ധയാനാംരഥവാഹിനാമ് ।

വ്യസ്ഫുരന്നയനഞ്ചാസ്യസവ്യംയുദ്ധാഭിനദനിനഃ ॥ 10 ॥

വിവര്ണോമുഖവര്ണശ്ചഗദ്ഗദശ്ചാഭവത്സ്വനഃ ।

അഭവത്സുദിനേകാലേദുര്ദിനംരൂക്ഷമാരുതമ് ॥ 11 ॥

ഊചുഃഖഗമൃഗാഃസര്വേവാചഃക്രൂരാഭയാവഹാഃ ।

സസിംഹാപചിത്കന്ധഃശാര്ദൂലസമവിക്രമഃ ॥ 12 ॥

താനുത്പാതാനചിന്സ്സൈവനിര്ജഗാമരണാജിരമ് ।

തഥാനിര്ഗച്ഛതസ്തസ്യരക്ഷസസ്സഹരാക്ഷസൈഃ ॥ 13 ॥

ബഭൂവസുമഹാന്നാദഃക്ഷോഭയന്നിവസാഗരമ് ।

തേനശബ്ദേനവിത്രസ്താവാനരാണാമ്മഹാചമൂഃ ॥ 14 ॥

ദ്രുമശൈലപ്രഹാരാണാംയോദ്ധുംസമുപതിഷ്ഠതമ് ।

തേഷാംയുദ്ധമ്മഹാരൌദ്രംസഞ്ജജ്ഞേകപിരക്ഷസാമ് ॥ 15 ॥

രാമരാവണയോരര്ധേസമഭിത്യക്തജീവിനാമ് ।

സര്വേഹ്യതിബലാഃശൂരാഃസര്വേപര്വതസന്നിഭാഃ ॥ 16 ॥

ഹരയോരാക്ഷസാശ്ചൈവപരസ്പരജിഘാംസവഃ ।

തേഷാംവിവര്ധതാംശബ്ദഃസംയുഗേഽതിതരസ്വിനാമ് ॥ 17 ॥

ശുശ്രുവേസുമഹാന് കോപാദന്യോന്യമഭിഗര്ജതാമ് ।

രജശ്ചാരുണവര്ണാഭംസുഭീമമഭവദ് ഭൃശമ് ॥ 18 ॥

ഉദ്ധതംഹരിരക്ഷോഭിഃസംരുരോധദിശോദശ ।

അന്യോന്യംരജസാതേനകൌശേയോദ്ധൂതപാണ്ഡുനാ ॥ 19 ॥

സമ്വൃതാനിചഭൂതാനിദദൃശുര്നരണാജിരേ ।

നധ്വജോനപതാകാവാചര്മവാതുരഗോഽപിവാ ॥ 20 ॥

ആയുധംസ്യന്ദനോവാപിദദൃശേതേനരേണുനാ ।

ശബ്ദശ്ചസുമഹാംസ്തേഷാന്നര്ദതാമഭിധാവതാമ് ॥ 21 ॥

ശ്രൂയതേതുമുലോയുദ്ധേനരൂപാണിചകാശിരേ ।

ഹരീനേവസുസംരുഷ്ടാഹരയോജഘ്നുരാഹവേ ॥ 22 ॥

രാക്ഷസാരാക്ഷസാംശ്ചാപിനിജഘ്നുസ്തിമിരേതദാ ।

തേപരാംശ്ചവിനിഘ്നന്തഃസ്വാംശ്ചവാനരരാക്ഷസാഃ ॥ 23 ॥

രുധിരാര്ദ്രാന്തദാചക്രുര്മഹീമ്പങ്കാനുലേപനാമ് ।

തതസ്തുരുധിരൌഘേണസിക്തംഹ്യപഗതംരജഃ ॥ 24 ॥

ശരീരശവസങ്കീര്ണാബഭൂവചവസുന്ധരാ ।

ദ്രുമശക്തിഗദാപ്രാസൈശ്ശിലാപരിഘതോമരൈഃ ॥ 25 ॥

ഹരയോരാക്ഷസാശ്ചൈവസ്തൂര്ണഞ്ജഘ്നുരന്യോന്യമോജസാ ।

ബാഹുഭിഃപരിഘാകാരൈര്യുധ്യന്തഃപര്വതോപമാഃ ॥ 26 ॥

ഹരയോഭീമകര്മാണോരാക്ഷസാന്ഝഘ്നുരാഹവേ ।

രാക്ഷസാസ്ത്വഭിസങ്ക്രുദ്ധാഃപ്രാസതോമരപാണയഃ ॥ 27 ॥

കപീന്നിജഘ്നിരേതത്രശസ്ത്രഃപരമദാരുണൈഃ ।

അകമ്പനസ്സുസങ്ക്രുദ്ധോരാക്ഷസാനാഞ്ചമൂപതിഃ ॥ 28 ॥

സമ്ഹര്ഷയതിതാന്സര്വാന്രാക്ഷസാഭനിമവിക്രമാന് ।

ഹരയസ്ത്വപിരക്ഷാംസിമഹാദ്രുമമഹാശ്മഭിഃ ॥ 29 ॥

വിദാരയന്ത്യഭിക്രമ്യശസ്ത്രാണ്യാച്ഛിദ്യവീര്യതഃ ।

ഏതസ്മിന്നന്തരേവീരാഹരയഃകുമുദോനലഃ ॥ 30 ॥

മൈന്ദശ്ചപരമക്രുദ്ധാശ്ചക്രുര്വേഗമനുത്തമമ് ।

തേതുവൃക്ഷൈര്മഹാവീരാരാക്ഷസാനാഞ്ചമൂമുഖേ ॥ 31 ॥

കദനംസുമഹച്ചക്രുര്ലീലയാഹരിപുങ്ഗവാഃ ।

മമന്ഥൂരാക്ഷസാന് സര്വേവാനരാഗണശോഭൃശമ് ॥ 32 ॥

ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പഞ്ചപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha pañcapañcāśassargaḥ |

vajradaṃṣṭraṃhataṃśrutvāvāliputreṇarāvaṇaḥ |

balādhyakṣamuvācedaṅkṛtāñjalimupasthitam || 1 ||

śīghranniryāntudurdharṣārākṣasābhīmavikramāḥ |

akampanampuraskṛtyasarvaśastraprakovidam || 2 ||

eṣaśāstācagoptācanetācayudhisattamaḥ |

bhūtikāmaścamenityannityañcasamarapriyaḥ || 3 ||

eṣajeṣyatikākatsthausugrīvañcamahābalam |

vānarāṃścāparān ghorān haniṣyatiparantapaḥ || 4 ||

parigṛhya sa tāmājñāṃ rāvaṇasya mahābalaḥ |

balaṃ samprerayāmāsa tadā laghuparākramaḥ || 5 ||

tatonānāpraharaṇābhīmākṣābhīmadarśanāḥ |

niṣpetūrākṣasāmukhyābalādhyakṣapracoditāḥ || 6 ||

rathamāsthāyavipulantaptakāñcanabhūṣaṇam |

meghābhomeghavarṇaścameghasvanamahāsvanaḥ || 7 ||

rākṣasaiḥsamvṛtoghoraistadāniryātyakampanaḥ |

nahikampayituṃśakyaḥsurairapimahāmṛdhe || 8 ||

akampanas tatas teṣāṃ āditya;iva tejasā |

tasya nidhāvamānasya samrabdhasya yuyutsayā || 9 ||

akasmāddainyamāgacchaddhayānāṃrathavāhinām |

vyasphurannayanañcāsyasavyaṃyuddhābhinadaninaḥ || 10 ||

vivarṇomukhavarṇaścagadgadaścābhavatsvanaḥ |

abhavatsudinekāledurdinaṃrūkṣamārutam || 11 ||

ūcuḥkhagamṛgāḥsarvevācaḥkrūrābhayāvahāḥ |

sasiṃhāpacitkandhaḥśārdūlasamavikramaḥ || 12 ||

tānutpātānacinssaivanirjagāmaraṇājiram |

tathānirgacchatastasyarakṣasassaharākṣasaiḥ || 13 ||

babhūvasumahānnādaḥkṣobhayannivasāgaram |

tenaśabdenavitrastāvānarāṇāmmahācamūḥ || 14 ||

drumaśailaprahārāṇāṃyoddhuṃsamupatiṣṭhatam |

teṣāṃyuddhammahāraudraṃsañjajñekapirakṣasām || 15 ||

rāmarāvaṇayorardhesamabhityaktajīvinām |

sarvehyatibalāḥśūrāḥsarveparvatasannibhāḥ || 16 ||

harayorākṣasāścaivaparasparajighāṃsavaḥ |

teṣāṃvivardhatāṃśabdaḥsaṃyuge'titarasvinām || 17 ||

śuśruvesumahān kopādanyonyamabhigarjatām |

rajaścāruṇavarṇābhaṃsubhīmamabhavad bhṛśam || 18 ||

uddhataṃharirakṣobhiḥsaṃrurodhadiśodaśa |

anyonyaṃrajasātenakauśeyoddhūtapāṇḍunā || 19 ||

samvṛtānicabhūtānidadṛśurnaraṇājire |

nadhvajonapatākāvācarmavāturago'pivā || 20 ||

āyudhaṃsyandanovāpidadṛśetenareṇunā |

śabdaścasumahāṃsteṣānnardatāmabhidhāvatām || 21 ||

śrūyatetumuloyuddhenarūpāṇicakāśire |

harīnevasusaṃruṣṭāharayojaghnurāhave || 22 ||

rākṣasārākṣasāṃścāpinijaghnustimiretadā |

teparāṃścavinighnantaḥsvāṃścavānararākṣasāḥ || 23 ||

rudhirārdrāntadācakrurmahīmpaṅkānulepanām |

tatasturudhiraugheṇasiktaṃhyapagataṃrajaḥ || 24 ||

śarīraśavasaṅkīrṇābabhūvacavasundharā |

drumaśaktigadāprāsaiśśilāparighatomaraiḥ || 25 ||

harayorākṣasāścaivastūrṇañjaghnuranyonyamojasā |

bāhubhiḥparighākārairyudhyantaḥparvatopamāḥ || 26 ||

harayobhīmakarmāṇorākṣasānjhaghnurāhave |

rākṣasāstvabhisaṅkruddhāḥprāsatomarapāṇayaḥ || 27 ||

kapīnnijaghniretatraśastraḥparamadāruṇaiḥ |

akampanassusaṅkruddhorākṣasānāñcamūpatiḥ || 28 ||

samharṣayatitānsarvānrākṣasābhanimavikramān |

harayastvapirakṣāṃsimahādrumamahāśmabhiḥ || 29 ||

vidārayantyabhikramyaśastrāṇyācchidyavīryataḥ |

etasminnantarevīrāharayaḥkumudonalaḥ || 30 ||

maindaścaparamakruddhāścakrurvegamanuttamam |

tetuvṛkṣairmahāvīrārākṣasānāñcamūmukhe || 31 ||

kadanaṃsumahaccakrurlīlayāharipuṅgavāḥ |

mamanthūrākṣasān sarvevānarāgaṇaśobhṛśam || 32 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcapañcāśassargaḥ ||