📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
5.30 സുന്ദരകാണ്ഡ - ത്രിംശ സര്ഗഃ
5.30 Sundarakanda - Trimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡമ് ।
അഥ ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഹനുമാനപി വിക്രാന്തഃ സര്വം ശുശ്രാവ തത്ത്വതഃ ।
സീതായാസ്ത്രിജടായാശ്ച രാക്ഷസീനാം ച തര്ജനമ് ॥ 1 ॥
അവേക്ഷമാണസ്താം ദേവീം ദേവതാമിവ നന്ദനേ ।
തതോ ബഹുവിധാം ചിന്താം ചിന്തയാമാസ വാനരഃ ॥ 2 ॥
യാം കപീനാം സഹസ്രാണി സുബഹൂന്യയുതാനി ച ।
ദിക്ഷു സര്വാസു മാര്ഗന്തേ സേയമാസാദിതാ മയാ ॥ 3 ॥
ചാരേണ തു സുയുക്തേന ശത്രോശ്ശക്തിമവേക്ഷതാ ।
ഗൂഢേന ചരതാ താവദവേക്ഷിതമിദം മയാ ॥ 4 ॥
രാക്ഷസാനാം വിശേഷശ്ച പുരീ ചേയമവേക്ഷിതാ ।
രാക്ഷസാധിപതേരസ്യ പ്രഭാവോ രാവണസ്യ ച ॥ 5 ॥
യുക്തം തസ്യാപ്രമേയസ്യ സര്വസത്ത്വദയാവതഃ ।
സമാശ്വാസയിതും ഭാര്യാം പതിദര്ശനകാങ്ക്ഷിണീമ് ॥ 6 ॥
അഹമാശ്വാസയാമ്യേനാം പൂര്ണചന്ദ്രനിഭാനനാമ് ।
അദൃഷ്ടദുഃഖാം ദുഃഖാര്താം ദുഃഖസ്യാന്തമഗച്ഛതീമ് ॥ 7 ॥
യദ്യപ്യഹമിമാം ദേവീം ശോകോപഹതചേതനാമ് ।
അനാശ്വാസ്യ ഗമിഷ്യാമി ദോഷവദ്ഗമനം ഭവേത് ॥ 8 ॥
ഗതേ ഹി മയി തത്രേയം രാജപുത്രീ യശസ്വിനീ ।
പരിത്രാണമവിന്ദന്തീ ജാനകീ ജീവിതം ത്യജേത് ॥ 9 ॥
മയാ ച സ മഹാബാഹുഃ പൂര്ണചന്ദ്രനിഭാനനഃ ।
സമാശ്യാസയിതും ന്യായ്യസ്സീതാദര്ശനലാലസഃ ॥ 10 ॥
നിശാചരീണാം പ്രത്യക്ഷമനര്ഹം ചാഭിഭാഷിതമ് ।
കഥന്നു ഖലു കര്തവ്യമിദം കൃച്ഛ്രഗതോ ഹ്യഹമ് ॥ 11 ॥
അനേന രാത്രിശേഷേണ യദി നാശ്വാസ്യതേ മയാ ।
സര്വഥാ നാസ്തി സന്ദേഹഃ പരിത്യക്ഷ്യതി ജീവിതമ് ॥ 12 ॥
രാമശ്ച യദി പൃച്ഛേന്മാം കിം മാം സീതാബ്രവീദ്വചഃ ।
കിമഹം തം പ്രതി ബ്രൂയാമസമ്ഭാഷ്യ സുമധ്യമാമ് ॥ 13 ॥
സീതാസന്ദേശരഹിതം മാമിതസ്ത്വരയാഽഗതമ് ।
നിര്ദഹേദപി കാകുത്സ്യ ക്രുദ്ധസ്തീവ്രേണ ചക്ഷുഷാ ॥ 14 ॥
യദി ചോദ്യോജയിഷ്യാമി ഭര്താരം രാമകാരണാത് ।
വ്യര്ഥമാഗമനം തസ്യ സസൈന്യസ്യ ഭവിഷ്യതി ॥ 15 ॥
അന്തരം തു അഹം ആസാദ്യ രാക്ഷസീനാം ഇഹ സ്ഥിതഃ ।
ശനൈഃ ആശ്വാസയിഷ്യാമി സമ്താപ ബഹുലാം ഇമാമ് ॥ 16 ॥
അഹം ത്വതിതനുശ്ചൈവ വാനരശ്ച വിശേഷതഃ ।
വാചം ചോദാഹരിഷ്യാമി മാനുഷീമിഹ സംസ്കൃതാമ് ॥ 17 ॥
യദി വാചം പ്രദാസ്യാമി ദ്വിജാതിരിവ സംസ്കൃതാമ് ।
രാവണം മന്യമാനാ മാം സീതാ ഭീതാ ഭവിഷ്യതി ॥ 18 ॥
വാനരസ്യ വിശേഷേണ കഥം സ്യാദഭിഭാഷണമ് ।
അവശ്യമേവ വക്തവ്യം മാനുഷം വാക്യമര്ഥവത് ॥ 19 ॥
മയാ സാന്ത്വയിതും ശക്യാ നാന്യഥേയമനിന്ദിതാ ।
സേയമാലോക്യ മേ രൂപം ജാനകീ ഭാഷിതം തഥാ ॥ 20 ॥
രക്ഷോഭിസ്ത്രാസിതാ പൂര്വം ഭൂയസ്ത്രാസം ഗമിഷ്യതി ।
തതോ ജാതപരിത്രാസാ ശബ്ദം കുര്യാന്മനസ്വിനീ ॥ 21 ॥
ജാനമാനാ വിശാലാക്ഷീ രാവണം കാമരൂപിണമ് ।
സീതയാ ച കൃതേ ശബ്ദേ സഹസാ രാക്ഷസീഗണാഃ ।
നാനാപ്രഹരണോ ഘോരഃ സമേയാദന്തകോപമഃ ॥ 22 ॥
തതോ മാം സമ്പരിക്ഷിപ്യ സര്വതോ വികൃതാനനാഃ ॥ 23 ॥
വധേ ച ഗ്രഹണേ ചൈവ കുര്യുര്യത്നം യഥാബലമ് ।
ഗൃഹ്യ ശാഖാഃ പ്രശാഖാശ്ച സ്കന്ധാംശ്ചോത്തമശാഖിനാമ് ॥ 24 ॥
ദൃഷ്ട്വാ വിപരിധാവന്തം ഭവേയുര്ഭയശങ്കിതാഃ ।
മമ രൂപം ച സമ്പ്രേക്ഷ്യ വനേ വിചരതോ മഹത് ॥ 25 ॥
രാക്ഷസ്യോ ഭയവിത്രസ്താ ഭവേയുര്വികൃതാനനാഃ ।
തതഃ കുര്യുസ്സമാഹ്വാനം രാക്ഷസ്യോ രക്ഷസാമപി ॥ 26 ॥
രാക്ഷസേന്ദ്രനിയുക്താനാം രാക്ഷസേന്ദ്രനിവേശനേ ।
തേ ശൂലശക്തിനിസ്ത്രിംശവിവിധായുധപാണയഃ ॥ 27 ॥
ആപതേയുര്വിമര്ദേഽസ്മിന്വേഗേനോദ്വേഗകാരണാത് ।
സമൃദ്ധസ്തൈസ്തു പരിതോ വിധമന് രക്ഷസാം ബലമ് ॥ 28 ॥
ശക്നുയാം ന തു സമ്പ്രാപ്തും പരം പാരം മഹോദധേഃ ।
മാം വാ ഗൃഹ്ണീയുരാപ്ലുത്യ ബഹവശ്ശീഘ്രകാരിണഃ ॥ 29 ॥
സ്യാദിയം ചാഗൃഹീതാര്ഥാ മമ ച ഗ്രഹണം ഭവേത് ।
ഹിംസാഭിരുചയോ ഹിംസ്യുരിമാം വാ ജനകാത്മജാമ് ॥ 30 ॥
വിപന്നം സ്യാത്തതഃ കാര്യം രാമസുഗ്രീവയോരിദമ് ।
ഉദ്ദേശേ നഷ്ടമാര്ഗേഽസ്മിന് രാക്ഷസൈഃ പരിവാരിതേ ॥ 31 ॥
സാഗരേണ പരിക്ഷിപ്തേ ഗുപ്തേ വസതി ജാനകീ ।
വിശസ്തേ വാ ഗൃഹീതേ വാ രക്ഷോഭിര്മയി സംയുഗേ ॥ 32 ॥
നാന്യം പശ്യാമി രാമസ്യ സഹായം കാര്യസാധനേ ।
വിമൃശംശ്ച ന പശ്യാമി യോ ഹതേ മയി വാനരഃ ॥ 33 ॥
ശതയോജനവിസ്തീര്ണം ലങ്ഘയേത മഹോദധിമ് ।
കാമം ഹന്തും സമര്ഥോഽസ്മി സഹസ്രാണ്യപി രക്ഷസാമ് ॥ 34 ॥
ന തു ശക്ഷ്യാമി സമ്പ്രാപ്തും പരം പാരം മഹോദധേഃ ।
അസത്യാനി ച യുദ്ധാനി സംശയോ മേ ന രോചതേ ॥ 35 ॥
കശ്ച നിസ്സംശയം കാര്യം കുര്യാത്പ്രാജ്ഞഃ സസംശയമ് ।
പ്രാണത്യാഗശ്ച വൈദേഹ്യാ ഭവേദനഭിഭാഷണേ ॥ 36 ॥
ഏഷ ദോഷോ മഹാന്ഹി സ്യാന്മമ സീതാഭിഭാഷണേ ।
ഭൂതാശ്ചാര്ഥാ വിനശ്യന്തി ദേശകാലവിരോധിതാഃ ॥ 37 ॥
വിക്ലബം ദൂതമാസാദ്യ തമഃ സൂര്യോദയേ യഥാ ।
അര്ഥാനര്ഥാന്തരേ ബുദ്ധിനിശ്ചിതാപി ന ശോഭതേ ॥ 38 ॥
ഘാതയന്തി ഹി കാര്യാണി ദൂതാഃ പണ്ഡിതമാനിനഃ ।
ന വിനശ്യേത്കഥം കാര്യം വൈക്ലബ്യം ന കഥം ഭവേത് ॥ 39 ॥
ലങ്ഘനം ച സമുദ്രസ്യ കഥം നു ന വൃഥാ ഭവേത് ।
കഥം നു ഖലു വാക്യം മേ ശൃണുയാന്നോദ്വിജേത വാ ।
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ ഹനുമാംശ്ചകാര മതിമാന്മതിമ് ॥ 40 ॥
രാമമക്ലിഷ്ടകര്മാണം സുബന്ധുമനുകീര്തയന് ॥ 41 ॥
നൈനാമുദ്വേജയിഷ്യാമി തദ്ബന്ധുഗതമാനസാമ് ।
ഇക്ഷ്വാകൂണാം വരിഷ്ഠസ്യ രാമസ്യ വിദിതാത്മനഃ ॥ 42 ॥
ശുഭാനി ധര്മയുക്താനി വചനാനി സമര്പയന് ।
ശ്രാവയിഷ്യാമി സര്വാണി മധുരാം പ്രബ്രുവന് ഗിരമ് ॥ 43 ॥
ശ്രദ്ധാസ്യതി യഥാഹീയം തഥാ സര്വം സമാദധേ ।
ഇതി സ ബഹുവിധം മഹാനുഭാവോ ജഗതിപതേഃ പ്രമദാമവേക്ഷമാണഃ ।
മധുരമവിതഥം ജഗാദ വാക്യം ദ്രുമവിടപാന്തരമാസ്ഥിതോ ഹനൂമാന് ॥ 44 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha triṃśassargaḥ |
hanumānapi vikrāntaḥ sarvaṃ śuśrāva tattvataḥ |
sītāyāstrijaṭāyāśca rākṣasīnāṃ ca tarjanam || 1 ||
avekṣamāṇastāṃ devīṃ devatāmiva nandane |
tato bahuvidhāṃ cintāṃ cintayāmāsa vānaraḥ || 2 ||
yāṃ kapīnāṃ sahasrāṇi subahūnyayutāni ca |
dikṣu sarvāsu mārgante seyamāsāditā mayā || 3 ||
cāreṇa tu suyuktena śatrośśaktimavekṣatā |
gūḍhena caratā tāvadavekṣitamidaṃ mayā || 4 ||
rākṣasānāṃ viśeṣaśca purī ceyamavekṣitā |
rākṣasādhipaterasya prabhāvo rāvaṇasya ca || 5 ||
yuktaṃ tasyāprameyasya sarvasattvadayāvataḥ |
samāśvāsayituṃ bhāryāṃ patidarśanakāṅkṣiṇīm || 6 ||
ahamāśvāsayāmyenāṃ pūrṇacandranibhānanām |
adṛṣṭaduḥkhāṃ duḥkhārtāṃ duḥkhasyāntamagacchatīm || 7 ||
yadyapyahamimāṃ devīṃ śokopahatacetanām |
anāśvāsya gamiṣyāmi doṣavadgamanaṃ bhavet || 8 ||
gate hi mayi tatreyaṃ rājaputrī yaśasvinī |
paritrāṇamavindantī jānakī jīvitaṃ tyajet || 9 ||
mayā ca sa mahābāhuḥ pūrṇacandranibhānanaḥ |
samāśyāsayituṃ nyāyyassītādarśanalālasaḥ || 10 ||
niśācarīṇāṃ pratyakṣamanarhaṃ cābhibhāṣitam |
kathannu khalu kartavyamidaṃ kṛcchragato hyaham || 11 ||
anena rātriśeṣeṇa yadi nāśvāsyate mayā |
sarvathā nāsti sandehaḥ parityakṣyati jīvitam || 12 ||
rāmaśca yadi pṛcchenmāṃ kiṃ māṃ sītābravīdvacaḥ |
kimahaṃ taṃ prati brūyāmasambhāṣya sumadhyamām || 13 ||
sītāsandeśarahitaṃ māmitastvarayā'gatam |
nirdahedapi kākutsya kruddhastīvreṇa cakṣuṣā || 14 ||
yadi codyojayiṣyāmi bhartāraṃ rāmakāraṇāt |
vyarthamāgamanaṃ tasya sasainyasya bhaviṣyati || 15 ||
antaraṃ tu ahaṃ āsādya rākṣasīnāṃ iha sthitaḥ |
śanaiḥ āśvāsayiṣyāmi samtāpa bahulāṃ imām || 16 ||
ahaṃ tvatitanuścaiva vānaraśca viśeṣataḥ |
vācaṃ codāhariṣyāmi mānuṣīmiha saṃskṛtām || 17 ||
yadi vācaṃ pradāsyāmi dvijātiriva saṃskṛtām |
rāvaṇaṃ manyamānā māṃ sītā bhītā bhaviṣyati || 18 ||
vānarasya viśeṣeṇa kathaṃ syādabhibhāṣaṇam |
avaśyameva vaktavyaṃ mānuṣaṃ vākyamarthavat || 19 ||
mayā sāntvayituṃ śakyā nānyatheyamaninditā |
seyamālokya me rūpaṃ jānakī bhāṣitaṃ tathā || 20 ||
rakṣobhistrāsitā pūrvaṃ bhūyastrāsaṃ gamiṣyati |
tato jātaparitrāsā śabdaṃ kuryānmanasvinī || 21 ||
jānamānā viśālākṣī rāvaṇaṃ kāmarūpiṇam |
sītayā ca kṛte śabde sahasā rākṣasīgaṇāḥ |
nānāpraharaṇo ghoraḥ sameyādantakopamaḥ || 22 ||
tato māṃ samparikṣipya sarvato vikṛtānanāḥ || 23 ||
vadhe ca grahaṇe caiva kuryuryatnaṃ yathābalam |
gṛhya śākhāḥ praśākhāśca skandhāṃścottamaśākhinām || 24 ||
dṛṣṭvā viparidhāvantaṃ bhaveyurbhayaśaṅkitāḥ |
mama rūpaṃ ca samprekṣya vane vicarato mahat || 25 ||
rākṣasyo bhayavitrastā bhaveyurvikṛtānanāḥ |
tataḥ kuryussamāhvānaṃ rākṣasyo rakṣasāmapi || 26 ||
rākṣasendraniyuktānāṃ rākṣasendraniveśane |
te śūlaśaktinistriṃśavividhāyudhapāṇayaḥ || 27 ||
āpateyurvimarde'sminvegenodvegakāraṇāt |
samṛddhastaistu parito vidhaman rakṣasāṃ balam || 28 ||
śaknuyāṃ na tu samprāptuṃ paraṃ pāraṃ mahodadheḥ |
māṃ vā gṛhṇīyurāplutya bahavaśśīghrakāriṇaḥ || 29 ||
syādiyaṃ cāgṛhītārthā mama ca grahaṇaṃ bhavet |
hiṃsābhirucayo hiṃsyurimāṃ vā janakātmajām || 30 ||
vipannaṃ syāttataḥ kāryaṃ rāmasugrīvayoridam |
uddeśe naṣṭamārge'smin rākṣasaiḥ parivārite || 31 ||
sāgareṇa parikṣipte gupte vasati jānakī |
viśaste vā gṛhīte vā rakṣobhirmayi saṃyuge || 32 ||
nānyaṃ paśyāmi rāmasya sahāyaṃ kāryasādhane |
vimṛśaṃśca na paśyāmi yo hate mayi vānaraḥ || 33 ||
śatayojanavistīrṇaṃ laṅghayeta mahodadhim |
kāmaṃ hantuṃ samartho'smi sahasrāṇyapi rakṣasām || 34 ||
na tu śakṣyāmi samprāptuṃ paraṃ pāraṃ mahodadheḥ |
asatyāni ca yuddhāni saṃśayo me na rocate || 35 ||
kaśca nissaṃśayaṃ kāryaṃ kuryātprājñaḥ sasaṃśayam |
prāṇatyāgaśca vaidehyā bhavedanabhibhāṣaṇe || 36 ||
eṣa doṣo mahānhi syānmama sītābhibhāṣaṇe |
bhūtāścārthā vinaśyanti deśakālavirodhitāḥ || 37 ||
viklabaṃ dūtamāsādya tamaḥ sūryodaye yathā |
arthānarthāntare buddhiniścitāpi na śobhate || 38 ||
ghātayanti hi kāryāṇi dūtāḥ paṇḍitamāninaḥ |
na vinaśyetkathaṃ kāryaṃ vaiklabyaṃ na kathaṃ bhavet || 39 ||
laṅghanaṃ ca samudrasya kathaṃ nu na vṛthā bhavet |
kathaṃ nu khalu vākyaṃ me śṛṇuyānnodvijeta vā |
iti sañcintya hanumāṃścakāra matimānmatim || 40 ||
rāmamakliṣṭakarmāṇaṃ subandhumanukīrtayan || 41 ||
naināmudvejayiṣyāmi tadbandhugatamānasām |
ikṣvākūṇāṃ variṣṭhasya rāmasya viditātmanaḥ || 42 ||
śubhāni dharmayuktāni vacanāni samarpayan |
śrāvayiṣyāmi sarvāṇi madhurāṃ prabruvan giram || 43 ||
śraddhāsyati yathāhīyaṃ tathā sarvaṃ samādadhe |
iti sa bahuvidhaṃ mahānubhāvo jagatipateḥ pramadāmavekṣamāṇaḥ |
madhuramavitathaṃ jagāda vākyaṃ drumaviṭapāntaramāsthito hanūmān || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe triṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever