📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.59 കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ - ഏകോനഷഷ്ടിതമ സര്ഗഃ
4.59 Kishkindhakanda - Ekonashashtitama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഏകോനഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।
തതസ്തദമൃതാസ്വാദം ഗൃധ്രരാജേന ഭാഷിതമ് ।
നിശമ്യ മുദിതാ ഹൃഷ്ടാസ്തേ വചഃ പ്ലവഗര്ഷഭാഃ ॥ 1 ॥
ജാമ്ബവാന് വാനരശ്രേഷ്ഠസ്സഹ സര്വൈഃ പ്ലവങ്ഗമൈഃ ।
ഭൂതലാത്സഹസോത്ഥായ ഗൃധ്രരാജാനമബ്രവീത് ॥ 2 ॥
ക്വ സീതാ കേന വാ ദൃഷ്ടാ കോ വാ ഹരതി മൈഥിലീമ് ।
തദാഖ്യാതു ഭവാത്സര്വം ഗതിര്ഭവ വനൌകസാമ് ॥ 3 ॥
കോ ദാശരഥി ബാണാനാം വജ്രവേഗനിപാതിനാമ് ।
സ്വയം ലക്ഷ്മണമുക്താനാം ന ചിന്തയതി വിക്രമമ് ॥ 4 ॥
സ ഹരീന്പ്രീതിസംയുക്താന്സീതാശ്രുതിസമാഹിതാന് ।
പുനരാശ്വസയന്പ്രീതഃ ഇദം വചനമബ്രവീത് ॥ 5 ॥
ശ്രൂയതാമിഹ വൈദേഹ്യാ യഥാ മേ ഹരണം ശ്രുതമ് ।
യേന ചാപി മമാഽഖ്യാതം യത്ര വായതലോചനാ ॥ 6 ॥
അഹമസ്മിന്ഗിരൌ ദുര്ഗേ ബഹുയോജനമായതേ ।
ചിരാന്നിപതിതോ വൃദ്ധഃ ക്ഷീണപ്രാണപരാക്രമഃ ॥ 7 ॥
തം മാമേവം ഗതം പുത്രസ്സുപാര്ശ്വോനാമ നാമതഃ ।
ആഹാരേണ യഥാകാലം ബിഭര്തി പതതാം വരഃ ॥ 8 ॥
തീക്ഷ്ണകാമാസ്തു ഗന്ധര്വാസ്തീക്ഷ്ണകോപാ ഭുജങ്ഗമാഃ ।
മൃഗാണാം തു ഭയം തീക്ഷ്ണം തതസ്തീക്ഷ്ണക്ഷുധാ വയമ് ॥ 9 ॥
സ കദാചിത്ക്ഷുധാര്തസ്യ മമാഹാരാഭികാങ്ക്ഷിണഃ ।
ഗതസൂര്യേഽഹനി പ്രാപ്തോ മമ പുത്രോ ഹ്യനാമിഷഃ ॥ 10 ॥
സ മാമാഹാരസംരോധാത്പീഡിതം പ്രീതിവര്ധനഃ ।
അനുമാന്യ യഥാതത്ത്വമിദം വചനമബ്രവീത് ॥ 11 ॥
അഹം താത യഥാകാലമാമിഷാര്ഥീ ഖമാപ്ലുതഃ ।
മഹേന്ദ്രസ്യ ഗിരേര്ദ്വാരമാവൃത്യ സുസമാസ്ഥിതഃ ॥ 12 ॥
തത്ര സത്ത്വസഹസ്രാണാം സാഗരാന്തരചാരിണാമ് ।
പന്ഥാനമേകോഽധ്യവസം സന്നിരോദ്ധുമവാങ്മുഖഃ ॥ 13 ॥
തത്ര കശ്ചിന്മയാ ദൃഷ്ട സ്സൂര്യോദയസമപ്രഭാമ് ।
സ്ത്രിയമാദായ ഗച്ഛന്വൈ ഭിന്നാഞ്ജനചയപ്രഭഃ ॥ 14 ॥
സോഽഹമഭ്യവഹാരാര്ഥീ തൌ ദൃഷ്ട്വാ കൃതനിശ്ചയഃ ।
തേന സാമ്നാ വിനീതേന പന്ഥാനമഭിയാചിതഃ ॥ 15 ॥
ന ഹി സാമോപപന്നാനാം പ്രഹര്താ വിദ്യതേ ക്വചിത് ।
നീചേഷ്വപി ജനഃ കശ്ചിത്കിമങ്ഗ ബത മദ്വിധഃ ॥ 16 ॥
സ യാതസ്തേജസാ വ്യോമ സങ്ക്ഷിപന്നിവ വേഗതഃ ।
അഥാഽഹം ഖേചരൈര്ഭൂതൈരഭിഗമ്യ സഭാജിതഃ ॥ 17 ॥
ദിഷ്ട്യാ ജീവതി സീത ഇതി ഹി അബ്രുവന് മാം മഹര്ഷയഃ ।
കഥഞ്ചിത് സ കലത്രഃ അസൌ ഗതഃ തേ സ്വസ്തി അസംശയമ് ॥ 18 ॥
ഏവ മുക്തസ്തതോഽഹം തൈസ്സിദ്ധൈഃ പരമശോഭനൈഃ ।
സ ച മേ രാവണോ രാജാ രക്ഷസാം പ്രതിവേദിതഃ ॥ 19 ॥
ഹരന്ദാശരഥേര്ഭാര്യാം രാമസ്യ ജനകാത്മജാമ് ।
ഭ്രഷ്ടാഭരണകൌശേയാം ശോകവേഗപരാജിതാമ് ॥ 20 ॥
രാമലക്ഷ്മണയോര്നാമ ക്രോശന്തീം മുക്തമൂര്ധജാമ് ।
ഏഷ കാലാത്യയസ്താവദിതി കാലവിദാം വരഃ ॥ 21 ॥
ഏതമര്ഥം സമഗ്രം മേ സുപാര്ശ്വഃ പ്രത്യവേദയത് ।
തച്ഛൃത്വാഽപി ഹി മേ ബുദ്ധിര്നാസീത്കാചിത്പരാക്രമേ ॥ 22 ॥
അപക്ഷോ ഹി കഥം പക്ഷീ കര്മ കിഞ്ചിദുപക്രമേ ।
യത്തു ശക്യം മയാ കര്തും വാഗ്ബുദ്ധിഗുണവര്തിനാ ॥ 23 ॥
ശ്രൂയതാം തത്പ്രവക്ഷ്യാമി ഭവതാം പൌരുഷാശ്രയമ് ।
വാങ്മതിഭ്യാം തു സര്വേഷാം കരിഷ്യാമി പ്രിയം ഹി വഃ ॥ 24 ॥
യദ്ധി ദാശരഥേഃ കാര്യം മമ തന്നാത്ര സംശയഃ ।
തേ ഭവന്തോ മതിശ്രേഷ്ഠാ ബലവന്തോ മനസ്വിനഃ ॥ 25 ॥
പ്രേഷിതാഃ കപിരാജേന ദേവൈരപി ദുരാസദാഃ ।
രാമലക്ഷ്മണബാണാശ്ച നിശിതാഃ കങ്കപത്രിണഃ ॥ 26 ॥
ത്രയാണാമപി ലോകാനാം പര്യാപ്താസ്ത്രാണനിഗ്രഹേ ।
കാമം ഖലു ദശഗ്രീവ സ്തേജോബലസമന്വിതഃ ॥ 27 ॥
ഭവതാം തു സമര്ഥാനാം ന കിഞ്ചിദപി ദുഷ്കരമ് ।
തദലം കാലസങ്ഗേന ക്രിയതാം ബുദ്ധിനിശ്ചയഃ ॥ 28 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ഏകോനഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ekonaṣaṣṭitamassargaḥ |
tatastadamṛtāsvādaṃ gṛdhrarājena bhāṣitam |
niśamya muditā hṛṣṭāste vacaḥ plavagarṣabhāḥ || 1 ||
jāmbavān vānaraśreṣṭhassaha sarvaiḥ plavaṅgamaiḥ |
bhūtalātsahasotthāya gṛdhrarājānamabravīt || 2 ||
kva sītā kena vā dṛṣṭā ko vā harati maithilīm |
tadākhyātu bhavātsarvaṃ gatirbhava vanaukasām || 3 ||
ko dāśarathi bāṇānāṃ vajraveganipātinām |
svayaṃ lakṣmaṇamuktānāṃ na cintayati vikramam || 4 ||
sa harīnprītisaṃyuktānsītāśrutisamāhitān |
punarāśvasayanprītaḥ idaṃ vacanamabravīt || 5 ||
śrūyatāmiha vaidehyā yathā me haraṇaṃ śrutam |
yena cāpi mamā'khyātaṃ yatra vāyatalocanā || 6 ||
ahamasmingirau durge bahuyojanamāyate |
cirānnipatito vṛddhaḥ kṣīṇaprāṇaparākramaḥ || 7 ||
taṃ māmevaṃ gataṃ putrassupārśvonāma nāmataḥ |
āhāreṇa yathākālaṃ bibharti patatāṃ varaḥ || 8 ||
tīkṣṇakāmāstu gandharvāstīkṣṇakopā bhujaṅgamāḥ |
mṛgāṇāṃ tu bhayaṃ tīkṣṇaṃ tatastīkṣṇakṣudhā vayam || 9 ||
sa kadācitkṣudhārtasya mamāhārābhikāṅkṣiṇaḥ |
gatasūrye'hani prāpto mama putro hyanāmiṣaḥ || 10 ||
sa māmāhārasaṃrodhātpīḍitaṃ prītivardhanaḥ |
anumānya yathātattvamidaṃ vacanamabravīt || 11 ||
ahaṃ tāta yathākālamāmiṣārthī khamāplutaḥ |
mahendrasya girerdvāramāvṛtya susamāsthitaḥ || 12 ||
tatra sattvasahasrāṇāṃ sāgarāntaracāriṇām |
panthānameko'dhyavasaṃ sanniroddhumavāṅmukhaḥ || 13 ||
tatra kaścinmayā dṛṣṭa ssūryodayasamaprabhām |
striyamādāya gacchanvai bhinnāñjanacayaprabhaḥ || 14 ||
so'hamabhyavahārārthī tau dṛṣṭvā kṛtaniścayaḥ |
tena sāmnā vinītena panthānamabhiyācitaḥ || 15 ||
na hi sāmopapannānāṃ prahartā vidyate kvacit |
nīceṣvapi janaḥ kaścitkimaṅga bata madvidhaḥ || 16 ||
sa yātastejasā vyoma saṅkṣipanniva vegataḥ |
athā'haṃ khecarairbhūtairabhigamya sabhājitaḥ || 17 ||
diṣṭyā jīvati sīta iti hi abruvan māṃ maharṣayaḥ |
kathañcit sa kalatraḥ asau gataḥ te svasti asaṃśayam || 18 ||
eva muktastato'haṃ taissiddhaiḥ paramaśobhanaiḥ |
sa ca me rāvaṇo rājā rakṣasāṃ prativeditaḥ || 19 ||
harandāśaratherbhāryāṃ rāmasya janakātmajām |
bhraṣṭābharaṇakauśeyāṃ śokavegaparājitām || 20 ||
rāmalakṣmaṇayornāma krośantīṃ muktamūrdhajām |
eṣa kālātyayastāvaditi kālavidāṃ varaḥ || 21 ||
etamarthaṃ samagraṃ me supārśvaḥ pratyavedayat |
tacchṛtvā'pi hi me buddhirnāsītkācitparākrame || 22 ||
apakṣo hi kathaṃ pakṣī karma kiñcidupakrame |
yattu śakyaṃ mayā kartuṃ vāgbuddhiguṇavartinā || 23 ||
śrūyatāṃ tatpravakṣyāmi bhavatāṃ pauruṣāśrayam |
vāṅmatibhyāṃ tu sarveṣāṃ kariṣyāmi priyaṃ hi vaḥ || 24 ||
yaddhi dāśaratheḥ kāryaṃ mama tannātra saṃśayaḥ |
te bhavanto matiśreṣṭhā balavanto manasvinaḥ || 25 ||
preṣitāḥ kapirājena devairapi durāsadāḥ |
rāmalakṣmaṇabāṇāśca niśitāḥ kaṅkapatriṇaḥ || 26 ||
trayāṇāmapi lokānāṃ paryāptāstrāṇanigrahe |
kāmaṃ khalu daśagrīva stejobalasamanvitaḥ || 27 ||
bhavatāṃ tu samarthānāṃ na kiñcidapi duṣkaram |
tadalaṃ kālasaṅgena kriyatāṃ buddhiniścayaḥ || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ekonaṣaṣṭitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever