📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.20 കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ - വിംശ സര്ഗഃ
4.20 Kishkindhakanda - Vimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡമ് ।
അഥ വിംശസ്സര്ഗഃ ।
രാമചാപവിസൃഷ്ടേന ശരേണാന്തകരേണ തമ് ।
ദൃഷ്ട്വാ വിനിഹതം ഭൂമൌ താരാ താരാധിപാനനാ ॥ 1 ॥
സാ സമാസാദ്യ ഭര്താരം പര്യഷ്വജത ഭാമിനീ ।
ഇഷുണാഽഭിഹതം ദൃഷ്ട്വാ വാലിനം കുഞ്ജരോപമമ് ॥ 2 ॥
വാനരേന്ദ്ര മഹേന്ദ്രാഭം ശോകസന്തപ്തമാനസാ ।
താരാ തരുമിവോന്മൂലം പര്യദേവയദാതുരാ ॥ 3 ॥
രണേ ദാരുണ വിക്രാന്ത പ്രവീര പ്ലവതാം വര ।
കിം ദീനാമപുരോഭാഗാമദ്യ ത്വം നാഭിഭാഷസേ ॥ 4 ॥
ഉത്തിഷ്ഠ ഹരിശാര്ദൂല ഭജസ്വ ശയനോത്തമമ് ।
നൈവംവിധാശ്ശേരതേ ഹി ഭൂമൌ നൃപതിസത്തമാഃ ॥ 5 ॥
അതീവ ഖലു തേ കാന്താ വസുധാ വസുധാധിപ ।
ഗതാസുരപി യാം ഗാത്രൈര്മാം വിഹായ നിഷേവസേ ॥ 6 ॥
വ്യക്തമന്യാ ത്വയാ വീര ധര്മതഃ സമ്പ്രവര്തിതാ ।
കിഷ്കിന്ധേവ പുരീ രമ്യാ സ്വര്ഗമാര്ഗേ വിനിര്മിതാ ॥ 7 ॥
യാന്യസ്മാഭിസ്ത്വയാ സാര്ധം വനേഷു മധുഗന്ധിഷു ।
വിഹൃതാനി ത്വയാ കാലേ തേഷാമുപരമഃ കൃതഃ ॥ 8 ॥
നിരാനന്ദാ നിരാശാഽഹം നിമഗ്നാ ശോകസാഗരേ ।
ത്വയി പഞ്ചത്വമാപന്നേ മഹായൂഥപയൂഥപേ ॥ 9 ॥
ഹൃദയം സുസ്ഥിരം മഹ്യം ദൃഷ്ട്വാ വിനിഹതം പതിമ് ।
യന്ന ശോകാഭിസന്തപ്തം സ്ഫുടതേഽദ്യ സഹസ്രധാ ॥ 10 ॥
സുഗ്രീവസ്യ ത്വയാ ഭാര്യാ ഹൃതാ സ ച വിവാസിതഃ ।
യത്തു ത്തസ്യ ത്വയാ വ്യുഷ്ടിഃ പ്രാപ്തേയം പ്ലവഗാധിപ ॥ 11 ॥
നിശ്ശ്രേയസപരാ മോഹാത്ത്വയാ ചാഹം വിഗര്ഹിതാ ।
യൈഷാഽബ്രുവം ഹിതം വാക്യം വാനരേന്ദ്ര ഹിതൈഷിണീ ॥ 12 ॥
രൂപയൌവനദൃപ്താനാം ദക്ഷിണാനാം ച മാനദ ।
നൂനമപ്സരസാമാര്യ ചിത്താനി പ്രമഥിഷ്യസി ॥ 13 ॥
കാലോ നിസ്സംശയോ നൂനം ജീവിതാന്തകരസ്തവ ।
ബലാദ്യേനാവപന്നോഽസി സുഗ്രീവസ്യാവശോ വശമ് ॥ 14 ॥
വൈധവ്യം ശോകസന്താപം കൃപണം കൃപണാ സതീ ।
അദുഃഖോപചിതാ പൂര്വം വര്തയിഷ്യാമ്യനാഥവത് ॥ 15 ॥
ലാലിതശ്ചാങ്ഗദോ വീരസ്സുകുമാരസ്സുഖോചിതഃ ।
വര്ത്സ്യതേ കാമവസ്ഥാം മേ പിതൃവ്യേ ക്രോധമൂര്ഛിതേ ॥ 16 ॥
കുരുഷ്വ പിതരം പുത്ര സുദൃഷ്ടം ധര്മവത്സലമ് ।
ദുര്ലഭം ദര്ശനം വത്സ തവ തസ്യ ഭവിഷ്യതി ॥ 17 ॥
സമാശ്വാസയ പുത്രം ത്വം സന്ദേശം സന്ദിശസ്വ മേ ।
മൂര്ധ്നി ചൈനം സമാഘ്രായ പ്രവാസം പ്രസ്ഥിതോ ഹ്യസി ॥ 18 ॥
രാമേണ ഹി മഹത്കര്മ കൃതം ത്വാമഭിനിഘ്നതാ ।
ആനൃണ്യം ച ഗതം തസ്യ സുഗ്രീവസ്യ പ്രതിശ്രവേ ॥ 19 ॥
സകാമോ ഭവ സുഗ്രീവ രുമാം ത്വം പ്രതിപത്സ്യസേ ।
ഭുങ്ക്ഷവ രാജ്യമനുദ്വിഗ്നശ്ശസ്തോ ഭ്രാതാ രിപുസ്തവ ॥ 20 ॥
കിം മാമേവം വിലപതീം പ്രേമ്ണാ ത്വം നാഭിഭാഷസേ ।
ഇമാഃ പശ്യ വരാ ബഹ്വീര്ഭാര്യാസ്തേ വാനരേശ്വര ॥ 21 ॥
തസ്യാ വിലപിതം ശ്രുത്വാ വാനര്യസ്സര്വതശ്ച താഃ ।
പരിഗൃഹ്യാങ്ഗദം ദീനം ദുഃഖാര്താ പരിചുക്രുശുഃ ॥ 22 ॥
കിമങ്ഗദം സാങ്ഗദവീരബാഹോ വിഹായ യാസ്യദ്യ ചിരപ്രവാസമ് ।
ന യുക്തമേവം ഗുണസന്നികൃഷ്ടം വിഹായ പുത്രം പ്രിയപുത്ര ഗന്തുമ് ॥ 23 ॥
കിമപ്രിയം തേ പ്രിയ ചാരുവേഷ മയാ കൃതം നാഥ സുതേന വാ തേ ।
സഹാങ്ഗദാം മാം പ്രവിഹായ വീര യത്പ്രസ്ഥിതോ ദീര്ഘ മിതഃ പ്രവാസമ് ॥ 24 ॥
യദ്യപ്രിയം കിഞ്ചിദസമ്പ്രധാര്യ കൃതം മയാ സ്യാത്തവ ദീര്ഘബാഹോ ।
ക്ഷമസ്വ മേ തദ്ധരിവംശനാഥ വ്രജാമി മൂര്ധ്നാ തവ വീര പാദൌ ॥ 25 ॥
തഥാ തു താരാ കരുണം രുദന്തീ ഭര്തുസ്സമീപേ സഹ വാനരീഭിഃ ।
വ്യവസ്യത പ്രായമുപോപവേഷ്ടു മനിന്ദ്യവര്ണാ ഭുവി യത്ര വാലീ ॥ 26 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ വിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha viṃśassargaḥ |
rāmacāpavisṛṣṭena śareṇāntakareṇa tam |
dṛṣṭvā vinihataṃ bhūmau tārā tārādhipānanā || 1 ||
sā samāsādya bhartāraṃ paryaṣvajata bhāminī |
iṣuṇā'bhihataṃ dṛṣṭvā vālinaṃ kuñjaropamam || 2 ||
vānarendra mahendrābhaṃ śokasantaptamānasā |
tārā tarumivonmūlaṃ paryadevayadāturā || 3 ||
raṇe dāruṇa vikrānta pravīra plavatāṃ vara |
kiṃ dīnāmapurobhāgāmadya tvaṃ nābhibhāṣase || 4 ||
uttiṣṭha hariśārdūla bhajasva śayanottamam |
naivaṃvidhāśśerate hi bhūmau nṛpatisattamāḥ || 5 ||
atīva khalu te kāntā vasudhā vasudhādhipa |
gatāsurapi yāṃ gātrairmāṃ vihāya niṣevase || 6 ||
vyaktamanyā tvayā vīra dharmataḥ sampravartitā |
kiṣkindheva purī ramyā svargamārge vinirmitā || 7 ||
yānyasmābhistvayā sārdhaṃ vaneṣu madhugandhiṣu |
vihṛtāni tvayā kāle teṣāmuparamaḥ kṛtaḥ || 8 ||
nirānandā nirāśā'haṃ nimagnā śokasāgare |
tvayi pañcatvamāpanne mahāyūthapayūthape || 9 ||
hṛdayaṃ susthiraṃ mahyaṃ dṛṣṭvā vinihataṃ patim |
yanna śokābhisantaptaṃ sphuṭate'dya sahasradhā || 10 ||
sugrīvasya tvayā bhāryā hṛtā sa ca vivāsitaḥ |
yattu ttasya tvayā vyuṣṭiḥ prāpteyaṃ plavagādhipa || 11 ||
niśśreyasaparā mohāttvayā cāhaṃ vigarhitā |
yaiṣā'bruvaṃ hitaṃ vākyaṃ vānarendra hitaiṣiṇī || 12 ||
rūpayauvanadṛptānāṃ dakṣiṇānāṃ ca mānada |
nūnamapsarasāmārya cittāni pramathiṣyasi || 13 ||
kālo nissaṃśayo nūnaṃ jīvitāntakarastava |
balādyenāvapanno'si sugrīvasyāvaśo vaśam || 14 ||
vaidhavyaṃ śokasantāpaṃ kṛpaṇaṃ kṛpaṇā satī |
aduḥkhopacitā pūrvaṃ vartayiṣyāmyanāthavat || 15 ||
lālitaścāṅgado vīrassukumārassukhocitaḥ |
vartsyate kāmavasthāṃ me pitṛvye krodhamūrchite || 16 ||
kuruṣva pitaraṃ putra sudṛṣṭaṃ dharmavatsalam |
durlabhaṃ darśanaṃ vatsa tava tasya bhaviṣyati || 17 ||
samāśvāsaya putraṃ tvaṃ sandeśaṃ sandiśasva me |
mūrdhni cainaṃ samāghrāya pravāsaṃ prasthito hyasi || 18 ||
rāmeṇa hi mahatkarma kṛtaṃ tvāmabhinighnatā |
ānṛṇyaṃ ca gataṃ tasya sugrīvasya pratiśrave || 19 ||
sakāmo bhava sugrīva rumāṃ tvaṃ pratipatsyase |
bhuṅkṣava rājyamanudvignaśśasto bhrātā ripustava || 20 ||
kiṃ māmevaṃ vilapatīṃ premṇā tvaṃ nābhibhāṣase |
imāḥ paśya varā bahvīrbhāryāste vānareśvara || 21 ||
tasyā vilapitaṃ śrutvā vānaryassarvataśca tāḥ |
parigṛhyāṅgadaṃ dīnaṃ duḥkhārtā paricukruśuḥ || 22 ||
kimaṅgadaṃ sāṅgadavīrabāho vihāya yāsyadya cirapravāsam |
na yuktamevaṃ guṇasannikṛṣṭaṃ vihāya putraṃ priyaputra gantum || 23 ||
kimapriyaṃ te priya cāruveṣa mayā kṛtaṃ nātha sutena vā te |
sahāṅgadāṃ māṃ pravihāya vīra yatprasthito dīrgha mitaḥ pravāsam || 24 ||
yadyapriyaṃ kiñcidasampradhārya kṛtaṃ mayā syāttava dīrghabāho |
kṣamasva me taddharivaṃśanātha vrajāmi mūrdhnā tava vīra pādau || 25 ||
tathā tu tārā karuṇaṃ rudantī bhartussamīpe saha vānarībhiḥ |
vyavasyata prāyamupopaveṣṭu manindyavarṇā bhuvi yatra vālī || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe viṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever