📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.68 അയോധ്യാകാണ്ഡ - അഷ്ടഷഷ്ടിതമ സര്ഗഃ
2.68 Ayodhyakanda - Ashtashashtitama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാണ്ഡമ് ।
അഥ അഷ്ടഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।
തേഷാം ഹി വചനം ശ്രുത്വാ വസിഷ്ഠഃ പ്രത്യുവാച ഹ ।
മിത്രാമാത്യഗണാന്സര്വാന്ബ്രാഹ്മണാംസ്താനിദം വചഃ ॥ 1 ॥
യദസൌ മാതുലകുലേ ദത്തരാജ്യം പരം സുഖീ ।
ഭരതോ വസതി ഭ്രാത്രാ ശത്രുഘ്നേന സമന്വിതഃ ॥ 2 ॥
തച്ഛീഘ്രം ജവനാ ദൂതാ ഗച്ഛന്തു ത്വരിതൈര്ഹയൈഃ ।
ആനേതും ഭ്രാതരൌ വീരൌ കിം സമീക്ഷാമഹേ വയമ് ॥ 3 ॥
ഗച്ഛന്ത്വിതി തത സ്സര്വേ വസിഷ്ഠം വാക്യമബ്രുവന് ।
തേഷാം തദ്വചനം ശ്രൂത്വാ വസിഷ്ഠോ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 4 ॥
ഏഹി സിദ്ധാര്ഥ വിജയ ജയന്താശോക നന്ദന ।
ശ്രൂയതാമിതി കര്തവ്യം സര്വാനേവ ബ്രവീമി വഃ ॥ 5 ॥
പുരം രാജഗൃഹം ഗത്വാ ശീഘ്രം ശീഘ്രജവൈ ര്ഹയൈഃ ।
ത്യക്തശോകൈരിദം വാച്യ ശ്ശാസനാദ്ഭരതോ മമ ॥ 6 ॥
പുരോഹിത സ്ത്വാം കുശലം പ്രാഹ സര്വേ ച മന്ത്രിണഃ ।
ത്വരമാണശ്ച നിര്യാഹി കൃത്യമാത്യയികം ത്വയാ ॥ 7 ॥
മാ ചാസ്മൈ പ്രോഷിതം രാമം മാ ചാസ്മൈ പിതരം മൃതമ് ।
ഭവന്ത ശ്ശംസിഷുര്ഗത്വാ രാഘവാണാമിമം ക്ഷയമ് ॥ 8 ॥
കൌശേയാനി ച വസ്ത്രാണി ഭൂഷണാനി വരാണി ച ।
ക്ഷിപ്രമാദയ രാജ്ഞശ്ച ഭരതസ്യ ച ഗച്ഛത ॥ 9 ॥
ദത്തപഥ്യശനാ ദൂതാ ജഗ്മുസ്സ്വം സ്വം നിവേശനമ് ।
കേകയാം സ്തേ ഗമിഷ്യന്തോ ഹയാനാരുഹ്യ സമ്മതാന് ॥ 10 ॥
തതഃ പ്രാസ്ഥാനികം കൃത്വാ കാര്യശേഷമനന്തരമ് ।
വസിഷ്ഠേനാഭ്യനുജ്ഞാതാ ദൂതാ സ്സന്ത്വരിതാ യയുഃ ॥ 11 ॥
ന്യന്തേനാപരതാലസ്യ പ്രലമ്ബസ്യോത്തരം പ്രതി ।
നിഷേവമാണാ സ്തേ ജഗ്മുര്നദീം മധ്യേന മാലിനീമ് ॥ 12 ॥
തേ ഹസ്തിനാപുരേ ഗങ്ഗാം തീര്ത്വാ പ്രത്യങ്മുഖാ യയുഃ ।
പാഞ്ചാലദേശമാസാദ്യ മധ്യേന കുരുജാങ്ഗലമ് ॥ 13 ॥
സരാംസി ച സുപൂര്ണാനി നദീശ്ച വിമലോദകാഃ ।
നിരീക്ഷമാണാ സ്തേ ജഗ്മുര്ദൂതാഃ കാര്യവശാദ്ദ്രുതമ് ॥ 14 ॥
തേ പ്രസന്നോദകാം ദിവ്യാം നാനാവിഹഗസേവിതാമ് ।
ഉപാതിജഗ്മുര്വേഗേന ശരദണ്ഡാം ജനാകുലാമ് ॥ 15 ॥
നികൂലവൃക്ഷമാസാദ്യ ദിവ്യം സത്യോപയാചനമ് ।
അഭിഗമ്യാഭിവാദ്യം തം കുലിങ്ഗാം പ്രാവിശന്പുരീമ് ॥ 16 ॥
ആഭികാലം തതഃ പ്രാപ്യ തേ ബോധിഭവനാച്ച്യുതാമ് ।
പിതൃപൈതാമഹീം പുണ്യാം തേരുരിക്ഷുമതീം നദീമ് ॥ 17 ॥
അവേക്ഷ്യാഞ്ജലിപാനാംശ്ച ബ്രാഹ്മണാന്വേദപാരഗാന് ।
യയുര്മധ്യേന ബാഹ്ലീകാന് സുദാമാനം ച പര്വതമ് ॥ 18 ॥
വിഷ്ണോഃ പദം പ്രേക്ഷമാണാ വിപാശാഞ്ചാപി ശാല്മലീമ് ।
നദീര്വാപീ സ്തടാകാനി പല്വലാനി സരാംസി ച ॥ 19 ॥
പശ്യന്തോ വിവിധാംശ്ചാപി സിംഹാവ്യാഘ്രമൃഗ ദ്വിപാന് ।
യയുഃ പഥാഽതിമഹതാ ശാസനം ഭര്തുരീപ്സവഃ ॥ 20 ॥
തേ ശ്രാന്തവാഹനാ ദൂതാ വികൃഷ്ണേന പഥാ തതഃ ।
ഗിരിവ്രജം പുരവരം ശീഘ്രമാസേദുരഞ്ജസാ ॥ 21 ॥
ഭര്തുഃ പ്രിയാര്ഥം കുലരക്ഷണാര്ഥം ഭര്തുശ്ച വംശസ്യ പരിഗ്രഹാര്ഥമ് ।
അഹേഡമാനാ സ്ത്വരയാ സ്മ ദൂതാ രാത്ര്യാന്തു തേ തത്പുരമേവ യാതാഃ ॥ 22 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാണ്ഡേ അഷ്ടഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ |
teṣāṃ hi vacanaṃ śrutvā vasiṣṭhaḥ pratyuvāca ha |
mitrāmātyagaṇānsarvānbrāhmaṇāṃstānidaṃ vacaḥ || 1 ||
yadasau mātulakule dattarājyaṃ paraṃ sukhī |
bharato vasati bhrātrā śatrughnena samanvitaḥ || 2 ||
tacchīghraṃ javanā dūtā gacchantu tvaritairhayaiḥ |
ānetuṃ bhrātarau vīrau kiṃ samīkṣāmahe vayam || 3 ||
gacchantviti tata ssarve vasiṣṭhaṃ vākyamabruvan |
teṣāṃ tadvacanaṃ śrūtvā vasiṣṭho vākyamabravīt || 4 ||
ehi siddhārtha vijaya jayantāśoka nandana |
śrūyatāmiti kartavyaṃ sarvāneva bravīmi vaḥ || 5 ||
puraṃ rājagṛhaṃ gatvā śīghraṃ śīghrajavai rhayaiḥ |
tyaktaśokairidaṃ vācya śśāsanādbharato mama || 6 ||
purohita stvāṃ kuśalaṃ prāha sarve ca mantriṇaḥ |
tvaramāṇaśca niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā || 7 ||
mā cāsmai proṣitaṃ rāmaṃ mā cāsmai pitaraṃ mṛtam |
bhavanta śśaṃsiṣurgatvā rāghavāṇāmimaṃ kṣayam || 8 ||
kauśeyāni ca vastrāṇi bhūṣaṇāni varāṇi ca |
kṣipramādaya rājñaśca bharatasya ca gacchata || 9 ||
dattapathyaśanā dūtā jagmussvaṃ svaṃ niveśanam |
kekayāṃ ste gamiṣyanto hayānāruhya sammatān || 10 ||
tataḥ prāsthānikaṃ kṛtvā kāryaśeṣamanantaram |
vasiṣṭhenābhyanujñātā dūtā ssantvaritā yayuḥ || 11 ||
nyantenāparatālasya pralambasyottaraṃ prati |
niṣevamāṇā ste jagmurnadīṃ madhyena mālinīm || 12 ||
te hastināpure gaṅgāṃ tīrtvā pratyaṅmukhā yayuḥ |
pāñcāladeśamāsādya madhyena kurujāṅgalam || 13 ||
sarāṃsi ca supūrṇāni nadīśca vimalodakāḥ |
nirīkṣamāṇā ste jagmurdūtāḥ kāryavaśāddrutam || 14 ||
te prasannodakāṃ divyāṃ nānāvihagasevitām |
upātijagmurvegena śaradaṇḍāṃ janākulām || 15 ||
nikūlavṛkṣamāsādya divyaṃ satyopayācanam |
abhigamyābhivādyaṃ taṃ kuliṅgāṃ prāviśanpurīm || 16 ||
ābhikālaṃ tataḥ prāpya te bodhibhavanāccyutām |
pitṛpaitāmahīṃ puṇyāṃ terurikṣumatīṃ nadīm || 17 ||
avekṣyāñjalipānāṃśca brāhmaṇānvedapāragān |
yayurmadhyena bāhlīkān sudāmānaṃ ca parvatam || 18 ||
viṣṇoḥ padaṃ prekṣamāṇā vipāśāñcāpi śālmalīm |
nadīrvāpī staṭākāni palvalāni sarāṃsi ca || 19 ||
paśyanto vividhāṃścāpi siṃhāvyāghramṛga dvipān |
yayuḥ pathā'timahatā śāsanaṃ bharturīpsavaḥ || 20 ||
te śrāntavāhanā dūtā vikṛṣṇena pathā tataḥ |
girivrajaṃ puravaraṃ śīghramāsedurañjasā || 21 ||
bhartuḥ priyārthaṃ kularakṣaṇārthaṃ bhartuśca vaṃśasya parigrahārtham |
aheḍamānā stvarayā sma dūtā rātryāntu te tatpurameva yātāḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever