📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.61 ബാലകാണ്ഡ - ഏകഷഷ്ടിതമ സര്ഗഃ
1.61 Balakanda - Ekashashtitama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഏകഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।
വിശ്വാമിത്രോ മഹാത്മാഥ പ്രസ്ഥിതാന് പ്രേക്ഷ്യ താനൃഷീന് ।
അബ്രവീന്നരശാര്ദൂലസ്സര്വാംസ്താന്വനവാസിനഃ ॥ 1 ॥
മഹാന്വിഘ്നഃ പ്രവൃത്തോഽയം ദക്ഷിണാമാസ്ഥിതോ ദിശമ് ।
ദിശമന്യാം പ്രപത്സ്യാമസ്തത്ര തപ്സ്യാമഹേ തപഃ ॥ 2 ॥
പശ്ചിമായാം വിശാലായാം പുഷ്കരേഷു മഹാത്മനഃ ।
സുഖം തപശ്ചരിഷ്യാമഃ പരം തദ്ധി തപോവനമ് ॥ 3 ॥
ഏവമുക്ത്വാ മഹാതേജാഃ പുഷ്കരേഷു മഹാമുനിഃ ।
തപ ഉഗ്രം ദുരാധര്ഷം തേപേ മൂലഫലാശനഃ ॥ 4 ॥
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു അയോധ്യാധിപതിര്നൃപഃ ।
അമ്ബരീഷ ഇതി ഖ്യാതോ യഷ്ടും സമുപചക്രമേ ॥ 5 ॥
തസ്യ വൈ യജമാനസ്യ പശുമിന്ദ്രോ ജഹാര ഹ ।
പ്രണഷ്ടേ തു പശൌ വിപ്രോ രാജാനമിദമബ്രവീത് ॥ 6 ॥
പശുരദ്യ ഹൃതോ രാജന് പ്രണഷ്ടസ്തവ ദുര്നയാത് ।
അരക്ഷിതാരം രാജാനം ഘ്നന്തി ദോഷാ നരേശ്വര ॥ 7 ॥
പ്രായശ്ചിത്തം മഹദ്ധ്യേതന്നരം വാ പുരുഷര്ഷഭ ।
ആനയസ്വ പശും ശീഘ്രം യാവത്കര്മ പ്രവര്തതേ ॥ 8 ॥
ഉപാധ്യായവചശ്ശ്രുത്വാ സ രാജാ പുരുഷര്ഷഭ ।
അന്വിയേഷ മഹാബുദ്ധിഃ പശും ഗോഭിസ്സഹസ്രശഃ ॥ 9 ॥
ദേശാന് ജനപദാംസ്താം സ്താന്നഗരാണി വനാനി ച ।
ആശ്രമാണി ച പുണ്യാനി മാര്ഗമാണോ മഹീപതിഃ ॥ 10 ॥
സ പുത്രസഹിതം താത സഭാര്യം രഘുനന്ദന ।
ഭൃഗുതുന്ദേ സമാസീനമൃചീകം സന്ദദര്ശ ഹ ॥ 11 ॥
തമുവാച മഹാതേജാഃ പ്രണമ്യാഭിപ്രസാദ്യ ച ।
ബ്രഹ്മര്ഷിം തപസാ ദീപ്തം രാജര്ഷിരമിതപ്രഭഃ ॥ 12 ॥
പൃഷ്ട്വാ സര്വത്ര കുശലമൃചീകം തമിദം വചഃ ।
ഗവാം ശതസഹസ്രേണ വിക്രീണീഷേ സുതം യദി ॥ 13 ॥
പശോരര്ഥേ മഹാഭാഗ കൃതകൃത്യോഽസ്മി ഭാര്ഗവ ।
സര്വേ പരിസൃതാ ദേശാ യാജ്ഞീയം ന ലഭേ പശുമ് ॥ 14 ॥
ദാതുമര്ഹസി മൂല്യേന സുതമേകമിതോ മമ ।
4 ഏവമുക്തോ മഹാതേജാ ഋചീകസ്ത്വബ്രവീദ്വചഃ ॥ 15 ॥
നാഹം ജ്യേഷ്ഠം നരശ്രേഷ്ഠ വിക്രീണീയാം കഥഞ്ചന ।
ഋചീകസ്യ വചശ്ശ്രുത്വാ തേഷാം മാതാ മഹാത്മനാമ് ॥ 16 ॥
ഉവാച നരശാര്ദൂലമമ്ബരീഷം തപസ്വിനീ ।
അവിക്രേയം സുതം ജ്യേഷ്ഠം ഭഗവാനാഹ ഭാര്ഗവഃ ॥ 17 ॥
മമാപി ദയിതം വിദ്ധി കനിഷ്ഠം ശുനകം നൃപ ।
തസ്മാത്കനീയസം പുത്രം ന ദാസ്യേ തവ പാര്ഥിവ ॥ 18 ॥
പ്രായേണ ഹി നരശ്രേഷ്ഠ ജ്യേഷ്ഠാഃ പിതൃഷു വല്ലഭാഃ ।
മാതൃണാം തു കനീയാംസസ്തസ്മാദ്രക്ഷേ കനീയസമ് ॥ 19 ॥
ഉക്തവാക്യേ മുനൌ തസ്മിന് മുനിപത്ന്യാം തഥൈവ ച ।
ശുനശ്ശേഫസ്സ്വയം രാമ മധ്യമോ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 20 ॥
പിതാ ജ്യേഷ്ഠമവിക്രേയം മാതാ ചാഹ കനീയസമ് ।
വിക്രീതം മധ്യമം മന്യേ രാജന് പുത്രം നയസ്വ മാമ് ॥ 21 ॥
ഗവാം ശതസഹസ്രേണ ശുനശ്ശേഫം നരേശ്വരഃ ।
ഗൃഹീത്വാ പരമപ്രീതോ ജഗാമ രഘുനന്ദന ॥ 22 ॥
അമ്ബരീഷസ്തു രാജര്ഷീ രഥമാരോപ്യ സത്വരഃ ।
ശുനശ്ശേഫം മഹാതേജാ ജഗാമാശു മഹായശാഃ ॥ 23 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ ഏകഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekaṣaṣṭitamassargaḥ |
viśvāmitro mahātmātha prasthitān prekṣya tānṛṣīn |
abravīnnaraśārdūlassarvāṃstānvanavāsinaḥ || 1 ||
mahānvighnaḥ pravṛtto'yaṃ dakṣiṇāmāsthito diśam |
diśamanyāṃ prapatsyāmastatra tapsyāmahe tapaḥ || 2 ||
paścimāyāṃ viśālāyāṃ puṣkareṣu mahātmanaḥ |
sukhaṃ tapaścariṣyāmaḥ paraṃ taddhi tapovanam || 3 ||
evamuktvā mahātejāḥ puṣkareṣu mahāmuniḥ |
tapa ugraṃ durādharṣaṃ tepe mūlaphalāśanaḥ || 4 ||
etasminneva kāle tu ayodhyādhipatirnṛpaḥ |
ambarīṣa iti khyāto yaṣṭuṃ samupacakrame || 5 ||
tasya vai yajamānasya paśumindro jahāra ha |
praṇaṣṭe tu paśau vipro rājānamidamabravīt || 6 ||
paśuradya hṛto rājan praṇaṣṭastava durnayāt |
arakṣitāraṃ rājānaṃ ghnanti doṣā nareśvara || 7 ||
prāyaścittaṃ mahaddhyetannaraṃ vā puruṣarṣabha |
ānayasva paśuṃ śīghraṃ yāvatkarma pravartate || 8 ||
upādhyāyavacaśśrutvā sa rājā puruṣarṣabha |
anviyeṣa mahābuddhiḥ paśuṃ gobhissahasraśaḥ || 9 ||
deśān janapadāṃstāṃ stānnagarāṇi vanāni ca |
āśramāṇi ca puṇyāni mārgamāṇo mahīpatiḥ || 10 ||
sa putrasahitaṃ tāta sabhāryaṃ raghunandana |
bhṛgutunde samāsīnamṛcīkaṃ sandadarśa ha || 11 ||
tamuvāca mahātejāḥ praṇamyābhiprasādya ca |
brahmarṣiṃ tapasā dīptaṃ rājarṣiramitaprabhaḥ || 12 ||
pṛṣṭvā sarvatra kuśalamṛcīkaṃ tamidaṃ vacaḥ |
gavāṃ śatasahasreṇa vikrīṇīṣe sutaṃ yadi || 13 ||
paśorarthe mahābhāga kṛtakṛtyo'smi bhārgava |
sarve parisṛtā deśā yājñīyaṃ na labhe paśum || 14 ||
dātumarhasi mūlyena sutamekamito mama |
4 evamukto mahātejā ṛcīkastvabravīdvacaḥ || 15 ||
nāhaṃ jyeṣṭhaṃ naraśreṣṭha vikrīṇīyāṃ kathañcana |
ṛcīkasya vacaśśrutvā teṣāṃ mātā mahātmanām || 16 ||
uvāca naraśārdūlamambarīṣaṃ tapasvinī |
avikreyaṃ sutaṃ jyeṣṭhaṃ bhagavānāha bhārgavaḥ || 17 ||
mamāpi dayitaṃ viddhi kaniṣṭhaṃ śunakaṃ nṛpa |
tasmātkanīyasaṃ putraṃ na dāsye tava pārthiva || 18 ||
prāyeṇa hi naraśreṣṭha jyeṣṭhāḥ pitṛṣu vallabhāḥ |
mātṛṇāṃ tu kanīyāṃsastasmādrakṣe kanīyasam || 19 ||
uktavākye munau tasmin munipatnyāṃ tathaiva ca |
śunaśśephassvayaṃ rāma madhyamo vākyamabravīt || 20 ||
pitā jyeṣṭhamavikreyaṃ mātā cāha kanīyasam |
vikrītaṃ madhyamaṃ manye rājan putraṃ nayasva mām || 21 ||
gavāṃ śatasahasreṇa śunaśśephaṃ nareśvaraḥ |
gṛhītvā paramaprīto jagāma raghunandana || 22 ||
ambarīṣastu rājarṣī rathamāropya satvaraḥ |
śunaśśephaṃ mahātejā jagāmāśu mahāyaśāḥ || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekaṣaṣṭitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever