1.40 Balakanda - Chatvarimsha Sargah

ॐ

1.40 ബാലകാണ്ഡ - ചത്വാരിംശ സര്ഗഃ

Valmiki Malayalam

ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।

അഥ ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।

. ദേവതാനാം വചശ്ശ്രുത്വാ ഭഗവാന്വൈ പിതാമഹഃ ।

പ്രത്യുവാച സുസന്ത്രസ്താന്കൃതാന്തബലമോഹിതാന് ॥ 1 ॥

യസ്യേയം വസുധാ കൃത്സ്നാ വാസുദേവസ്യ ധീമതഃ ।

കാപിലം രൂപമാസ്ഥായ ധാരയത്യനിശം ധരാമ് ॥ 2 ॥

തസ്യ കോപാഗ്നിനാ ദഗ്ധാ ഭവിഷ്യന്തി നൃപാത്മജാഃ ।

പൃഥിവ്യാശ്ചാപി നിര്ഭേദോഽദൃഷ്ട ഏവ സനാതനഃ ॥ 3 ॥

സഗരസ്യ ച പുത്രാണാം വിനാശോഽദീര്ഘജീവിനാമ് ।

പിതാമഹവചശ്ശ്രുത്വാ ത്രയസ്ത്രിംശദരിന്ദമ ॥ 4 ॥

ദേവാഃ പരമസംഹൃഷ്ടാഃ പുനര്ജഗ്മുര്യഥാഗതമ് ।

സഗരസ്യ ച പുത്രാണാം പ്രാദുരാസീന്മഹാത്മനാമ് ॥ 5 ॥

പൃഥിവ്യാം ഭിദ്യമാനായാം നിര്ഘാതസമനിസ്വനഃ ।

തതോ ഭിത്വാ മഹീം സര്വേ കൃത്വാ ചാഭിപ്രദക്ഷിണമ് ॥ 6 ॥

സഹിതാ സ്സഗരാസ്സര്വേ പിതരം വാക്യമബ്രുവന് ।

0 പരിക്രാന്താ മഹീ സര്വാ സത്ത്വവന്തശ്ച സൂദിതാഃ ॥ 7 ॥

ദേവദാനവരക്ഷാംസി പിശാചോരഗകിന്നരാഃ ।

ന ച പശ്യാമഹേഽശ്വം തമശ്വഹര്താരമേവ ച ॥ 8 ॥

കിം കരിഷ്യാമ ഭദ്രം തേ ബുദ്ധിരത്ര വിചാര്യതാമ് ।

തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ പുത്രാണാം രാജസത്തമഃ ॥ 9 ॥

സമന്യുരബ്രവീദ്വാക്യം സഗരോ രഘുനന്ദന ।

ഭൂയഃ ഖനത ഭദ്രം വോ നിര്ഭിദ്യ വസുധാതലമ് ॥ 10 ॥

അശ്വഹര്താരമാസാദ്യ കൃതാര്ഥാശ്ച നിവര്തഥ ।

പിതുര്വചനമാസാദ്യ സഗരസ്യ മഹാത്മനഃ ॥ 11 ॥

ഷഷ്ടിഃ പുത്രസഹസ്രാണി രസാതലമഭിദ്രവന് ।

ഖന്യമാനേ തതസ്തസ്മിന് ദദൃശുഃ പര്വതോപമമ് ॥ 12 ॥

ദിശാഗജം വിരൂപാക്ഷം ധാരയന്തം മഹീതലമ് ।

സപര്വതവനാം കൃത്സ്നാം പൃഥിവീം രഘുനന്ദന ॥ 13 ॥

ശിരസാ ധാരയാമാസ വിരൂപാക്ഷോ മഹാഗജഃ ।

യദാ പര്വണി കാകുത്സ്ഥ വിശ്രമാര്ഥം മഹാഗജഃ ॥ 14 ॥

ഖേദാച്ചാലയതേ ശീര്ഷം ഭൂമികമ്പസ്തദാഭവേത് ।

തം തേ പ്രദക്ഷിണം കൃത്വാ ദിശാപാലം മഹാഗജമ് ॥ 15 ॥

മാനയന്തോ ഹി തേ രാമ ജഗ്മുര്ഭിത്ത്വാ രസാതലമ് ।

തതഃ പൂര്വാം ദിശം ഭിത്ത്വാ ദക്ഷിണാം ബിഭിദുഃ പുനഃ ॥ 16 ॥

ദക്ഷിണസ്യാമപി ദിശി ദദൃശുസ്തേ മഹാഗജമ് ।

മഹാപദ്മം മഹാത്മാനം സുമഹത്പര്വതോപമമ് ॥ 17 ॥

ശിരസാ ധാരയന്തം തേ വിസ്മയം ജഗ്മുരുത്തമമ് ।

തതഃ പ്രദക്ഷിണം കൃത്വാ സഗരസ്യ മഹാത്മനഃ ॥ 18 ॥

ഷഷ്ടിഃ പുത്രസഹസ്രാണി പശ്ചിമാം ബിഭിദുര്ദിശമ് ।

പശ്ചിമായാമപി ദിശി മഹാന്തമചലോപമമ് ॥ 19 ॥

ദിശാഗജം സൌമനസം ദദൃശുസ്തേ മഹാബലാഃ ।

തം തേ പ്രദക്ഷിണം കൃത്വാ പൃഷ്ട്വാ ചാപി നിരാമയമ് ।

ഖനന്ത സ്സമുപക്രാന്താ ദിശം ഹൈമവതീം തതഃ ॥ 20 ॥

ഉത്തരസ്യാം രഘുശ്രേഷ്ഠ ദദൃശുര്ഹിമപാണ്ഡുരമ് ॥ 21 ॥

ഭദ്രം ഭദ്രേണ വപുഷാ ധാരയന്തം മഹീമിമാമ് ।

സമാലഭ്യ തത സ്സര്വേ കൃത്വാ ചൈനം പ്രദക്ഷിണമ് ॥ 22 ॥

ഷഷ്ടിഃ പുത്രസഹസ്രാണി ബിഭിദുര്വസുധാതലമ് ।

തതഃ പ്രാഗുത്തരാം ഗത്വാ സാഗരാഃ പ്രഥിതാം ദിശമ് ॥ 23 ॥

രോഷാദഭ്യഖനന് സര്വേ പൃഥിവീം സഗരാത്മജാഃ ।

തേ തു സര്വേ മഹാത്മാനോ ഭീമവേഗാ മഹാബലാഃ ॥ 24 ॥

ദദൃശുഃ കപിലം തത്ര വാസുദേവം സനാതനമ് ।

ഹയം ച തസ്യ ദേവസ്യ ചരന്തമവിദൂരതഃ ॥ 25 ॥

പ്രഹര്ഷമതുലം പ്രാപ്താസ്സര്വേ തേ രഘുനന്ദന ।

തേ തം ഹയവരം ജ്ഞാത്വാ ക്രോധപര്യാകുലേക്ഷണാഃ ॥ 26 ॥

ഖനിത്രലാങ്ഗലധരാ നാനാവൃക്ഷശിലാധരാഃ ।

അഭ്യധാവന്ത സങ്ക്രുദ്ധാസ്തിഷ്ഠ തിഷ്ഠേതി ചാബ്രുവന് ॥ 27 ॥

അസ്മാകം ത്വം ഹി തുരഗം യജ്ഞീയം ഹൃതവാനസി ।

ദുര്മേധസ്ത്വം ഹി സമ്പ്രാപ്താന് വിദ്ധി നസ്സഗരാത്മജാന് ॥ 28 ॥

ശ്രുത്വാ തു വചനം തേഷാം കപിലോ രഘുനന്ദന ।

രോഷേണ മഹതാഽഽവിഷ്ടോ ഹുങ്കാരമകരോത്തദാ ॥ 29 ॥

തതസ്തേനാപ്രമേയേന കപിലേന മഹാത്മനാ ।

ഭസ്മരാശീകൃതാസ്സര്വേ കാകുത്സ്ഥ സഗരാത്മജാഃ ॥ 30 ॥

ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha catvāriṃśassargaḥ |

. devatānāṃ vacaśśrutvā bhagavānvai pitāmahaḥ |

pratyuvāca susantrastānkṛtāntabalamohitān || 1 ||

yasyeyaṃ vasudhā kṛtsnā vāsudevasya dhīmataḥ |

kāpilaṃ rūpamāsthāya dhārayatyaniśaṃ dharām || 2 ||

tasya kopāgninā dagdhā bhaviṣyanti nṛpātmajāḥ |

pṛthivyāścāpi nirbhedo'dṛṣṭa eva sanātanaḥ || 3 ||

sagarasya ca putrāṇāṃ vināśo'dīrghajīvinām |

pitāmahavacaśśrutvā trayastriṃśadarindama || 4 ||

devāḥ paramasaṃhṛṣṭāḥ punarjagmuryathāgatam |

sagarasya ca putrāṇāṃ prādurāsīnmahātmanām || 5 ||

pṛthivyāṃ bhidyamānāyāṃ nirghātasamanisvanaḥ |

tato bhitvā mahīṃ sarve kṛtvā cābhipradakṣiṇam || 6 ||

sahitā ssagarāssarve pitaraṃ vākyamabruvan |

0 parikrāntā mahī sarvā sattvavantaśca sūditāḥ || 7 ||

devadānavarakṣāṃsi piśācoragakinnarāḥ |

na ca paśyāmahe'śvaṃ tamaśvahartārameva ca || 8 ||

kiṃ kariṣyāma bhadraṃ te buddhiratra vicāryatām |

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā putrāṇāṃ rājasattamaḥ || 9 ||

samanyurabravīdvākyaṃ sagaro raghunandana |

bhūyaḥ khanata bhadraṃ vo nirbhidya vasudhātalam || 10 ||

aśvahartāramāsādya kṛtārthāśca nivartatha |

piturvacanamāsādya sagarasya mahātmanaḥ || 11 ||

ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi rasātalamabhidravan |

khanyamāne tatastasmin dadṛśuḥ parvatopamam || 12 ||

diśāgajaṃ virūpākṣaṃ dhārayantaṃ mahītalam |

saparvatavanāṃ kṛtsnāṃ pṛthivīṃ raghunandana || 13 ||

śirasā dhārayāmāsa virūpākṣo mahāgajaḥ |

yadā parvaṇi kākutstha viśramārthaṃ mahāgajaḥ || 14 ||

khedāccālayate śīrṣaṃ bhūmikampastadābhavet |

taṃ te pradakṣiṇaṃ kṛtvā diśāpālaṃ mahāgajam || 15 ||

mānayanto hi te rāma jagmurbhittvā rasātalam |

tataḥ pūrvāṃ diśaṃ bhittvā dakṣiṇāṃ bibhiduḥ punaḥ || 16 ||

dakṣiṇasyāmapi diśi dadṛśuste mahāgajam |

mahāpadmaṃ mahātmānaṃ sumahatparvatopamam || 17 ||

śirasā dhārayantaṃ te vismayaṃ jagmuruttamam |

tataḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā sagarasya mahātmanaḥ || 18 ||

ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi paścimāṃ bibhidurdiśam |

paścimāyāmapi diśi mahāntamacalopamam || 19 ||

diśāgajaṃ saumanasaṃ dadṛśuste mahābalāḥ |

taṃ te pradakṣiṇaṃ kṛtvā pṛṣṭvā cāpi nirāmayam |

khananta ssamupakrāntā diśaṃ haimavatīṃ tataḥ || 20 ||

uttarasyāṃ raghuśreṣṭha dadṛśurhimapāṇḍuram || 21 ||

bhadraṃ bhadreṇa vapuṣā dhārayantaṃ mahīmimām |

samālabhya tata ssarve kṛtvā cainaṃ pradakṣiṇam || 22 ||

ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi bibhidurvasudhātalam |

tataḥ prāguttarāṃ gatvā sāgarāḥ prathitāṃ diśam || 23 ||

roṣādabhyakhanan sarve pṛthivīṃ sagarātmajāḥ |

te tu sarve mahātmāno bhīmavegā mahābalāḥ || 24 ||

dadṛśuḥ kapilaṃ tatra vāsudevaṃ sanātanam |

hayaṃ ca tasya devasya carantamavidūrataḥ || 25 ||

praharṣamatulaṃ prāptāssarve te raghunandana |

te taṃ hayavaraṃ jñātvā krodhaparyākulekṣaṇāḥ || 26 ||

khanitralāṅgaladharā nānāvṛkṣaśilādharāḥ |

abhyadhāvanta saṅkruddhāstiṣṭha tiṣṭheti cābruvan || 27 ||

asmākaṃ tvaṃ hi turagaṃ yajñīyaṃ hṛtavānasi |

durmedhastvaṃ hi samprāptān viddhi nassagarātmajān || 28 ||

śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ kapilo raghunandana |

roṣeṇa mahatā''viṣṭo huṅkāramakarottadā || 29 ||

tatastenāprameyena kapilena mahātmanā |

bhasmarāśīkṛtāssarve kākutstha sagarātmajāḥ || 30 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||