📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.4 ബാലകാണ്ഡ - ചതുര്ഥ സര്ഗഃ
1.4 Balakanda - Chaturtha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।
അഥ ചതുര്ഥസ്സര്ഗഃ ।
പ്രാപ്തരാജ്യസ്യ രാമസ്യ വാല്മീകിര്ഭഗവാനൃഷിഃ ।
ചകാര ചരിതം കൃത്സ്നം വിചിത്രപദമാത്മവാന് ॥ 1 ॥
ചതുര്വിംശത്സഹസ്രാണി ശ്ലോകാനാമുക്തവാനൃഷിഃ ।
തഥാ സര്ഗശതാന്പഞ്ച ഷട്കാണ്ഡാനി തഥോത്തരമ് ॥ 2 ॥
കൃത്വാപി തന്മഹാപ്രാജ്ഞസ്സഭവിഷ്യം സഹോത്തരമ് ।
ചിന്തയാമാസ കോന്വേതത്പ്രയുഞ്ജീയാദിതി പ്രഭുഃ ॥ 3 ॥
തസ്യ ചിന്തയമാനസ്യ മഹര്ഷേര്ഭാവിതാത്മനഃ ।
അഗൃഹ്ണീതാം തതഃ പാദൌ മുനിവേഷൌ കുശീലവൌ ॥ 4 ॥
കുശീലവൌ തു ധര്മജ്ഞൌ രാജപുത്രൌ യശസ്വിനൌ ।
ഭ്രാതരൌ സ്വരസമ്പന്നൌ ദദര്ശാശ്രമവാസിനൌ ॥ 5 ॥
സ തു മേധാവിനൌ ദൃഷ്ട്വാ വേദേഷു പരിനിഷ്ഠിതൌ ।
വേദോപബൃംഹണാര്ഥായ താവഗ്രാഹയത പ്രഭുഃ ॥ 6 ॥
കാവ്യം രാമായണം കൃത്സ്നം സീതായാശ്ചരിതം മഹത് ।
പൌലസ്ത്യവധമിത്യേവ ചകാര ചരിതവ്രതഃ ॥ 7 ॥
പാഠ്യേ ഗേയേ ച മധുരം പ്രമാണൈസ്ത്രിഭിരന്വിതമ് ।
ജാതിഭിസ്സപ്തഭിര്ബദ്ധം തന്ത്രീലയസമന്വിതമ് ॥ 8 ॥
രസൈശ്ശൃങ്ഗാരകാരുണ്യഹാസ്യവീരഭയാനകൈഃ ।
രൌദ്രാദിഭിശ്ച സംയുക്തം കാവ്യമേതദഗായതാമ് ॥ 9 ॥
തൌ തു ഗാന്ധര്വതത്ത്വജ്ഞൌ മൂര്ഛനാസ്ഥാനകോവിദൌ ।
ഭ്രാതരൌ സ്വരസമ്പന്നൌ ഗന്ധര്വാവിവ രൂപിണൌ ॥ 10 ॥
രൂപലക്ഷണസമ്പന്നൌ മധുരസ്വരഭാഷിണൌ ।
ബിമ്ബാദിവോദ്ധൃതൌ ബിമ്ബൌ രാമദേഹാത്തഥാ¶ഉ ॥ 11 ॥
തൌ രാജപുത്രൌ കാര്ത്സ്ന്യേന ധര്മ്യമാഖ്യാനമുത്തമമ് ।
വാചോവിധേയം തത്സര്വം കൃത്വാ കാവ്യമനിന്ദിതൌ ॥ 12 ॥
ഋഷീണാം ച ദ്വിജാതീനാം സാധൂനാം ച സമാഗമേ ।
യഥോപദേശം തത്ത്വജ്ഞൌ ജഗതുസ്സുസമാഹിതൌ ॥ 13 ॥
മഹാത്മാനൌ മഹാഭാഗൌ സര്വലക്ഷണലക്ഷിതൌ ।
തൌ കദാചിത്സമേതാനാമൃഷീണാം ഭാവിതാത്മനാമ് ।
ആസീനാനാം സമീപസ്ഥാവിദം കാവ്യമഗായതാമ് ॥ 14 ॥
തച്ഛ്രുത്വാ മുനയസ്സര്വേ ബാഷ്പപര്യാകുലേക്ഷണാഃ ।
സാധുസാധ്വിതി താവൂചുഃ പരം വിസ്മയമാഗതാഃ ॥ 15 ॥
തേ പ്രീതമനസസ്സര്വേ മുനയോ ധര്മവത്സലാഃ ।
പ്രശശംസുഃ പ്രശസ്തവ്യൌ ഗായമാനൌ കുശീലവൌ ॥ 16 ॥
അഹോ ഗീതസ്യ മാധുര്യം ശ്ലോകാനാം ച വിശേഷതഃ ।
ചിരനിര്വൃത്തമപ്യേതത്പ്രത്യക്ഷമിവ ദര്ശിതമ് ॥ 17 ॥
പ്രവിശ്യ താവുഭൌ സുഷ്ഠു ഭാവം സമ്യഗഗായതാമ് ।
സഹിതൌ മധുരം രക്തം സമ്പന്നം സ്വരസമ്പദാ ॥ 18 ॥
ഏവം പ്രശസ്യമാനൌ തൌ തപശ്ശ്ലാഘ്യൈര്മഹാത്മഭിഃ ।
സംരക്തതരമത്യര്ഥം മധുരം താവഗായതാമ് ॥ 19 ॥
പ്രീതഃ കശ്ചിന്മുനിസ്താഭ്യാം സംസ്ഥിതഃ കലശം ദദൌ ।
പ്രസന്നോ വല്കലം കശ്ചിദ്ദദൌ താഭ്യാം മഹായശാഃ ॥ 20 ॥
ആശ്ചര്യമിദമാഖ്യാനം മുനിനാ സമ്പ്രകീര്തിതമ് ।
പരം കവീനാമാധാരം സമാപ്തം ച യഥാക്രമമ് ॥ 21 ॥
അഭിഗീതമിദം ഗീതം സര്വഗീതേഷു കോവിദൌ ।
ആയുഷ്യം പുഷ്ടിജനകം സര്വശ്രുതിമനോഹരമ് ॥ 22 ॥
പ്രശസ്യമാനൌ സര്വത്ര കദാചിത്തത്ര ഗായകൌ ।
രഥ്യാസു രാജമാര്ഗേഷു ദദര്ശ ഭരതാഗ്രജഃ ॥ 23 ॥
സ്വവേശ്മ ചാനീയ തദാ ഭ്രാതരൌ സ കുശീലവൌ ।
പൂജയാമാസ പൂജാര്ഹൌ രാമശ്ശത്രുനിബര്ഹണഃ ॥ 24 ॥
ആസീനഃ കാഞ്ചനേ ദിവ്യേ സ ച സിംഹാസനേ പ്രഭുഃ ।
ഉപോപവിഷ്ടസ്സചിവൈര്ഭ്രാതൃഭിശ്ച പരന്തപഃ ॥ 25 ॥
ദൃഷ്ട്വാ തു രൂപസമ്പന്നൌ താവുഭൌ നിയതസ്തഥാ ।
ഉവാച ലക്ഷ്മണം രാമശ്ശത്രുഘ്നം ഭരതം തദാ ॥ 26 ॥
ശ്രൂയതാമിദമാഖ്യാനമനയോര്ദേവവര്ചസോഃ ।
വിചിത്രാര്ഥപദം സമ്യഗ്ഗായകൌ താവചോദയത് ॥ 27 ॥
തൌ ചാപി മധുരം രക്തം സ്വഞ്ചിതായതനിസ്വനമ് ।
തന്ത്രീലയവദത്യര്ഥം വിശ്രുതാര്ഥമഗായതാമ് ॥ 28 ॥
ഹ്ലാദയത്സര്വഗാത്രാണി മനാംസി ഹൃദയാനി ച ।
ശ്രോത്രാശ്രയസുഖം ഗേയം തദ്ബഭൌ ജനസംസദി ॥ 29 ॥
ഇമൌ മുനീ പാര്ഥിവലക്ഷണാന്വിതൌ കുശീലവൌ ചൈവ മഹാതപസ്വിനൌ ।
മമാപി തദ്ഭൂതികരം പ്രവക്ഷ്യതേ മഹാനുഭാവം ചരിതം നിബോധത ॥ 30 ॥
തതസ്തു തൌ രാമവചഃപ്രചോദിതാവഗായതാം മാര്ഗവിധാനസമ്പദാ ।
സ ചാപി രാമഃ പരിഷദ്ഗതഃ ശനൈര്ബുഭൂഷയാസക്തമനാ ബഭൂവ ॥ 31 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ ചതുര്ഥസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha caturthassargaḥ |
prāptarājyasya rāmasya vālmīkirbhagavānṛṣiḥ |
cakāra caritaṃ kṛtsnaṃ vicitrapadamātmavān || 1 ||
caturviṃśatsahasrāṇi ślokānāmuktavānṛṣiḥ |
tathā sargaśatānpañca ṣaṭkāṇḍāni tathottaram || 2 ||
kṛtvāpi tanmahāprājñassabhaviṣyaṃ sahottaram |
cintayāmāsa konvetatprayuñjīyāditi prabhuḥ || 3 ||
tasya cintayamānasya maharṣerbhāvitātmanaḥ |
agṛhṇītāṃ tataḥ pādau muniveṣau kuśīlavau || 4 ||
kuśīlavau tu dharmajñau rājaputrau yaśasvinau |
bhrātarau svarasampannau dadarśāśramavāsinau || 5 ||
sa tu medhāvinau dṛṣṭvā vedeṣu pariniṣṭhitau |
vedopabṛṃhaṇārthāya tāvagrāhayata prabhuḥ || 6 ||
kāvyaṃ rāmāyaṇaṃ kṛtsnaṃ sītāyāścaritaṃ mahat |
paulastyavadhamityeva cakāra caritavrataḥ || 7 ||
pāṭhye geye ca madhuraṃ pramāṇaistribhiranvitam |
jātibhissaptabhirbaddhaṃ tantrīlayasamanvitam || 8 ||
rasaiśśṛṅgārakāruṇyahāsyavīrabhayānakaiḥ |
raudrādibhiśca saṃyuktaṃ kāvyametadagāyatām || 9 ||
tau tu gāndharvatattvajñau mūrchanāsthānakovidau |
bhrātarau svarasampannau gandharvāviva rūpiṇau || 10 ||
rūpalakṣaṇasampannau madhurasvarabhāṣiṇau |
bimbādivoddhṛtau bimbau rāmadehāttathā¶u || 11 ||
tau rājaputrau kārtsnyena dharmyamākhyānamuttamam |
vācovidheyaṃ tatsarvaṃ kṛtvā kāvyamaninditau || 12 ||
ṛṣīṇāṃ ca dvijātīnāṃ sādhūnāṃ ca samāgame |
yathopadeśaṃ tattvajñau jagatussusamāhitau || 13 ||
mahātmānau mahābhāgau sarvalakṣaṇalakṣitau |
tau kadācitsametānāmṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām |
āsīnānāṃ samīpasthāvidaṃ kāvyamagāyatām || 14 ||
tacchrutvā munayassarve bāṣpaparyākulekṣaṇāḥ |
sādhusādhviti tāvūcuḥ paraṃ vismayamāgatāḥ || 15 ||
te prītamanasassarve munayo dharmavatsalāḥ |
praśaśaṃsuḥ praśastavyau gāyamānau kuśīlavau || 16 ||
aho gītasya mādhuryaṃ ślokānāṃ ca viśeṣataḥ |
ciranirvṛttamapyetatpratyakṣamiva darśitam || 17 ||
praviśya tāvubhau suṣṭhu bhāvaṃ samyagagāyatām |
sahitau madhuraṃ raktaṃ sampannaṃ svarasampadā || 18 ||
evaṃ praśasyamānau tau tapaśślāghyairmahātmabhiḥ |
saṃraktataramatyarthaṃ madhuraṃ tāvagāyatām || 19 ||
prītaḥ kaścinmunistābhyāṃ saṃsthitaḥ kalaśaṃ dadau |
prasanno valkalaṃ kaściddadau tābhyāṃ mahāyaśāḥ || 20 ||
āścaryamidamākhyānaṃ muninā samprakīrtitam |
paraṃ kavīnāmādhāraṃ samāptaṃ ca yathākramam || 21 ||
abhigītamidaṃ gītaṃ sarvagīteṣu kovidau |
āyuṣyaṃ puṣṭijanakaṃ sarvaśrutimanoharam || 22 ||
praśasyamānau sarvatra kadācittatra gāyakau |
rathyāsu rājamārgeṣu dadarśa bharatāgrajaḥ || 23 ||
svaveśma cānīya tadā bhrātarau sa kuśīlavau |
pūjayāmāsa pūjārhau rāmaśśatrunibarhaṇaḥ || 24 ||
āsīnaḥ kāñcane divye sa ca siṃhāsane prabhuḥ |
upopaviṣṭassacivairbhrātṛbhiśca parantapaḥ || 25 ||
dṛṣṭvā tu rūpasampannau tāvubhau niyatastathā |
uvāca lakṣmaṇaṃ rāmaśśatrughnaṃ bharataṃ tadā || 26 ||
śrūyatāmidamākhyānamanayordevavarcasoḥ |
vicitrārthapadaṃ samyaggāyakau tāvacodayat || 27 ||
tau cāpi madhuraṃ raktaṃ svañcitāyatanisvanam |
tantrīlayavadatyarthaṃ viśrutārthamagāyatām || 28 ||
hlādayatsarvagātrāṇi manāṃsi hṛdayāni ca |
śrotrāśrayasukhaṃ geyaṃ tadbabhau janasaṃsadi || 29 ||
imau munī pārthivalakṣaṇānvitau kuśīlavau caiva mahātapasvinau |
mamāpi tadbhūtikaraṃ pravakṣyate mahānubhāvaṃ caritaṃ nibodhata || 30 ||
tatastu tau rāmavacaḥpracoditāvagāyatāṃ mārgavidhānasampadā |
sa cāpi rāmaḥ pariṣadgataḥ śanairbubhūṣayāsaktamanā babhūva || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe caturthassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever