śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha viṃśassargaḥ |
tacchrutvā rājaśārdūlo viśvāmitrasya bhāṣitam |
muhūrtamiva nissañjñassañjñāvānidamabravīt || 1 ||
ūnaṣoḍaśavarṣo me rāmo rājīvalocanaḥ |
na yuddhayogyatāmasya paśyāmi saha rākṣasaiḥ || 2 ||
iyamakṣauhiṇī pūrṇā yasyāhaṃ patirīśvaraḥ |
anayā saṃvṛto gatvā yoddhā'haṃ tairniśācaraiḥ || 3 ||
ime śūrāśca vikrāntā bhṛtyā me'straviśāradāḥ |
yogyā rakṣogaṇairyoddhuṃ na rāmaṃ netumarhasi || 4 ||
ahameva dhanuṣpāṇirgoptā samaramūrdhani |
yāvatprāṇāndhariṣyāmi tāvadyotsye niśācaraiḥ || 5 ||
nirvighnā vratacaryā sā bhaviṣyati surakṣitā |
ahaṃ tatrāgamiṣyāmi na rāmaṃ netumarhasi || 6 ||
bālo hyakṛtavidyaśca na ca vetti balābalam |
na cāstrabalasaṃyukto na ca yuddhaviśāradaḥ || 7 ||
na cāsau rakṣasāṃ yogyaḥ kūṭayuddhā hi te dhruvam |
viprayukto hi rāmeṇa muhūrtamapi notsahe || 8 ||
jīvituṃ muniśārdūla na rāmaṃ netumarhasi |
yadi vā rāghavaṃ brahmannetumicchasi suvrata || 9 ||
caturaṅgasamāyuktaṃ mayā ca sahitaṃ naya |
ṣaṣṭirvarṣasahasrāṇi jātasya mama kauśika || 10 ||
duḥkhenotpāditaścāyaṃ na rāmaṃ netumarhasi |
caturṇāmātmajānāṃ hi prītiḥparamikā mama || 11 ||
jyeṣṭhaṃ dharmapradhānaṃ ca na rāmaṃ netumarhasi |
kiṃvīryā rākṣasāste ca kasya putrāśca te ca ke || 12 ||
kathaṃ pramāṇāḥ ke caitānrakṣanti munipuṅgava |
kathaṃ ca pratikartavyaṃ teṣāṃ rāmeṇa rakṣasām || 13 ||
māmakairvā balairbrahmanmayā vā kūṭayodhinām |
3 sarvaṃ me śaṃsa bhagavankathaṃ teṣāṃ mayā raṇe || 14 ||
sthātavyaṃ duṣṭabhāvānāṃ vīryotsiktā hi rākṣasāḥ |
4 tasya tadvacanaṃ śrutvā viśvāmitro'bhyabhāṣata || 15 ||
paulastyavaṃśaprabhavo rāvaṇo nāma rākṣasaḥ |
sa brahmaṇā dattavarastrailokyaṃ bādhate bhṛśam || 16 ||
mahābalo mahāvīryo rākṣasairbahubhirvṛtaḥ |
śrūyate hi mahāvīryo rāvaṇo rākṣasādhipaḥ || 17 ||
sākṣādvaiśravaṇabhrātā putro viśravaso muneḥ |
yadā svayaṃ na yajñasya vighnakartā mahābalaḥ || 18 ||
tena sañcoditau dvau tu rākṣasau vai mahābalau |
mārīcaśca subāhuśca yajñavighnaṃ kariṣyataḥ || 19 ||
ityukto muninā tena rājovāca muniṃ tadā |
na hi śakto'smi saṅgrāme sthātuṃ tasya durātmanaḥ || 20 ||
sa tvaṃ prasādaṃ dharmajña kuruṣva mama putrake |
mama caivālpabhāgyasya daivataṃ hi bhavānguruḥ || 21 ||
devadānavagandharvā yakṣāḥpatagapannagāḥ |
na śaktā rāvaṇaṃ soḍhuṃ kiṃ punarmānavā yudhi || 22 ||
sa hi vīryavatāṃ vīryamādatte yudhi rākṣasaḥ |
tena cāhaṃ na śakto'smi saṃyoddhuṃ tasya vā balaiḥ || 23 ||
sabalo vā muniśreṣṭha sahito vā mamātmajaiḥ |
kathamapyamaraprakhyaṃ saṅgrāmāṇāmakovidam |
bālaṃ me tanayaṃ brahman naiva dāsyāmi putrakam || 24 ||
atha kālopamau yudhde sutau sundopasundayoḥ || 25 ||
yajñavighnakarau tau te naiva dāsyāmi putrakam |
mārīcaśca subāhuśca vīryavantau suśikṣitau |
tayoranyatareṇāhaṃ yodhdā syāṃ sasuhṛdgaṇaḥ || 26 ||
iti narapatijalpanāddvijendraṃ kuśikasutaṃ sumahānviveśa manyuḥ |
suhuta iva makhe'gnirājyasikta ssamabhavadujjvalito maharṣivahniḥ || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe viṃśassargaḥ ||