📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.11 ബാലകാണ്ഡ - ഏകാദശ സര്ഗഃ
1.11 Balakanda - Ekadasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഏകാദശസ്സര്ഗഃ ।
ഭൂയ ഏവ ഹി രാജേന്ദ്ര ശൃണു മേ വചനം ഹിതമ് ।
യഥാ സ ദേവപ്രവരഃ കഥായാമേവമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
ഇക്ഷ്വാകൂണാം കുലേ ജാതോ ഭവിഷ്യതി സുധാര്മികഃ ।
രാജാ ദശരഥോ നാമ്നാ ശ്രീമാന്സത്യപ്രതിശ്രവഃ ॥ 2 ॥
അങ്ഗരാജേന സഖ്യം ച തസ്യ രാജ്ഞോ ഭവിഷ്യതി ।
കന്യാ ചാസ്യ മഹാഭാഗാ ശാന്താ നാമ ഭവിഷ്യതി ॥ 3 ॥
പുത്രസ്തു സോഽങ്ഗരാജസ്യ രോമപാദ ഇതി ശ്രുതഃ ।
തം സ രാജാ ദശരഥോ ഗമിഷ്യതി മഹായശാഃ ॥ 4 ॥
അനപത്യോഽസ്മി ധര്മാത്മന് ശാന്താഭര്താ മമ ക്രതുമ് ।
ആഹരേത ത്വയാജ്ഞപ്തസ്സന്താനാര്ഥം കുലസ്യ ച ॥ 5 ॥
ശ്രുത്വാ രാജ്ഞോഽഥ തദ്വാക്യം മനസാ സ വിചിന്ത്യ ച ।
പ്രദാസ്യതേ പുത്രവന്തം ശാന്താഭര്താരമാത്മവാന് ॥ 6 ॥
പ്രതിഗൃഹ്യ ച തം വിപ്രം സ രാജാ വിഗതജ്വരഃ ।
ആഹരിഷ്യതി തം യജ്ഞം പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ ॥ 7 ॥
തം ച രാജാ ദശരഥോ യഷ്ടുകാമഃ കൃതാഞ്ജലിഃ ।
ഋശ്യശൃങ്ഗം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം വരയിഷ്യതി ധര്മവിത് ॥ 8 ॥
യജ്ഞാര്ഥം പ്രസവാര്ഥം ച സ്വര്ഗാര്ഥം ച നരേശ്വരഃ ।
ലഭതേ ച സ തം കാമം ദ്വിജമുഖ്യാദ്വിശാമ്പതിഃ ॥ 9 ॥
പുത്രാശ്ചാസ്യ ഭവിഷ്യന്തി ചത്വാരോഽമിതവിക്രമാഃ ।
വംശപ്രതിഷ്ഠാനകരാസ്സര്വലോകേഷു വിശ്രുതാഃ ॥ 10 ॥
ഏവം സ ദേവപ്രവരഃ പൂര്വം കഥിതവാന്കഥാമ് ।
സനത്കുമാരോ ഭഗവാന്പുരാ ദേവയുഗേ പ്രഭുഃ ॥ 11 ॥
സ ത്വം പുരുഷശാര്ദൂല തമാനയ സുസത്കൃതമ് ।
സ്വയമേവ മഹാരാജ ഗത്വാ സബലവാഹനഃ ॥ 12 ॥
അനുമാന്യ വസിഷ്ഠം ച സൂതവാക്യം നിശമ്യ ച ।
സാന്തഃപുരസ്സഹാമാത്യഃ പ്രയയൌ യത്ര സ ദ്വിജഃ ॥ 13 ॥
വനാനി സരിതശ്ചൈവ വ്യതിക്രമ്യ ശനൈശ്ശനൈഃ ।
അഭിചക്രാമ തം ദേശം യത്ര വൈ മുനിപുങ്ഗവഃ ॥ 14 ॥
ആസാദ്യ തം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം രോമപാദസമീപഗമ് ।
ഋഷിപുത്രം ദദര്ശാദൌ ദീപ്യമാനമിവാനലമ് ॥ 15 ॥
തതോ രാജാ യഥാന്യായം പൂജാം ചക്രേ വിശേഷതഃ ।
സഖിത്വാത്തസ്യ വൈ രാജ്ഞഃ പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ ॥ 16 ॥
രോമപാദേന ചാഖ്യാതമൃഷിപുത്രായ ധീമതേ ।
സഖ്യം സമ്ബന്ധകം ചൈവ തദാ തം പ്രത്യപൂജയത് ॥ 17 ॥
ഏവം സുസത്കൃതസ്തേന സഹോഷിത്വാ നരര്ഷഭഃ ।
സപ്താഷ്ടദിവസാന്രാജാ രാജാനമിദമബ്രവീത് ॥ 18 ॥
ശാന്താ തവ സുതാ രാജന് സഹ ഭര്ത്രാ വിശാമ്പതേ ।
മദീയനഗരം യാതു കാര്യം ഹി മഹദുദ്യതമ് ॥ 19 ॥
തഥേതി രാജാ സംശ്രുത്യ ഗമനം തസ്യ ധീമതഃ ।
ഉവാച വചനം വിപ്രം ഗച്ഛ ത്വം സഹ ഭാര്യയാ ॥ 20 ॥
ഋഷിപുത്രഃ പ്രതിശ്രുത്യ തഥേത്യാഹ നൃപം തദാ ।
സ നൃപേണാഭ്യനുജ്ഞാതഃ പ്രയയൌ സഹ ഭാര്യയാ ॥ 21 ॥
താവന്യോന്യാഞ്ജലിം കൃത്വാ സ്നേഹാത്സംശ്ലിഷ്യ ചോരസാ ।
നനന്ദതുര്ദശരഥോ രോമപാദശ്ച വീര്യവാന് ॥ 22 ॥
തതസ്സുഹൃദമാപൃച്ഛ്യ പ്രസ്ഥിതോ രഘുനന്ദനഃ ।
പൌരേഭ്യഃ പ്രേഷയാമാസ ദൂതാന്വൈ ശീഘ്രഗാമിനഃ ॥ 23 ॥
ക്രിയതാം നഗരം സര്വം ക്ഷിപ്രമേവ സ്വലങ്കൃതമ് ।
ധൂപിതം സിക്തസമ്മൃഷ്ടം പതാകാഭിരലങ്കൃതമ് ॥ 24 ॥
തതഃ പ്രഹൃഷ്ടാഃ പൌരാസ്തേ ശ്രുത്വാ രാജാനമാഗതമ് ।
തഥാ പ്രചക്രുസ്തത്സര്വം രാജ്ഞാ യത്പ്രേഷിതം തദാ ॥ 25 ॥
തതസ്സ്വലങ്കൃതം രാജാ നഗരം പ്രവിവേശ ഹ ।
ശങ്ഖദുന്ദുഭിനിര്ഘോഷൈഃ പുരസ്കൃത്യ ദ്വിജര്ഷഭമ് ॥ 26 ॥
തതഃ പ്രമുദിതാസ്സര്വേ ദൃഷ്ട്വാ തം നാഗരാ ദ്വിജമ് ।
പ്രവേശ്യമാനം സത്കൃത്യ നരേന്ദ്രേണേന്ദ്രകര്മണാ ॥ 27 ॥
അന്തഃപുരം പ്രവേശ്യൈനം പൂജാം കൃത്വാ ച ശാസ്ത്രതഃ ।
കൃതകൃത്യം തദാത്മാനം മേനേ തസ്യോപവാഹനാത് ॥ 28 ॥
അന്തഃപുരസ്ത്രിയസ്സര്വാശ്ശാന്താം ദൃഷ്ട്വാ തഥാഗതാമ് ।
സഹ ഭര്ത്രാ വിശാലാക്ഷീം പ്രീത്യാനന്ദമുപാഗമന് ॥ 29 ॥
പൂജ്യമാനാ ച താഭിസ്സാ രാജ്ഞാ ചൈവ വിശേഷതഃ ।
ഉവാസ തത്ര സുഖിതാ കഞ്ചിത്കാലം സഹര്ത്വിജാ ॥ 30 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ ഏകാദശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekādaśassargaḥ |
bhūya eva hi rājendra śṛṇu me vacanaṃ hitam |
yathā sa devapravaraḥ kathāyāmevamabravīt || 1 ||
ikṣvākūṇāṃ kule jāto bhaviṣyati sudhārmikaḥ |
rājā daśaratho nāmnā śrīmānsatyapratiśravaḥ || 2 ||
aṅgarājena sakhyaṃ ca tasya rājño bhaviṣyati |
kanyā cāsya mahābhāgā śāntā nāma bhaviṣyati || 3 ||
putrastu so'ṅgarājasya romapāda iti śrutaḥ |
taṃ sa rājā daśaratho gamiṣyati mahāyaśāḥ || 4 ||
anapatyo'smi dharmātman śāntābhartā mama kratum |
āhareta tvayājñaptassantānārthaṃ kulasya ca || 5 ||
śrutvā rājño'tha tadvākyaṃ manasā sa vicintya ca |
pradāsyate putravantaṃ śāntābhartāramātmavān || 6 ||
pratigṛhya ca taṃ vipraṃ sa rājā vigatajvaraḥ |
āhariṣyati taṃ yajñaṃ prahṛṣṭenāntarātmanā || 7 ||
taṃ ca rājā daśaratho yaṣṭukāmaḥ kṛtāñjaliḥ |
ṛśyaśṛṅgaṃ dvijaśreṣṭhaṃ varayiṣyati dharmavit || 8 ||
yajñārthaṃ prasavārthaṃ ca svargārthaṃ ca nareśvaraḥ |
labhate ca sa taṃ kāmaṃ dvijamukhyādviśāmpatiḥ || 9 ||
putrāścāsya bhaviṣyanti catvāro'mitavikramāḥ |
vaṃśapratiṣṭhānakarāssarvalokeṣu viśrutāḥ || 10 ||
evaṃ sa devapravaraḥ pūrvaṃ kathitavānkathām |
sanatkumāro bhagavānpurā devayuge prabhuḥ || 11 ||
sa tvaṃ puruṣaśārdūla tamānaya susatkṛtam |
svayameva mahārāja gatvā sabalavāhanaḥ || 12 ||
anumānya vasiṣṭhaṃ ca sūtavākyaṃ niśamya ca |
sāntaḥpurassahāmātyaḥ prayayau yatra sa dvijaḥ || 13 ||
vanāni saritaścaiva vyatikramya śanaiśśanaiḥ |
abhicakrāma taṃ deśaṃ yatra vai munipuṅgavaḥ || 14 ||
āsādya taṃ dvijaśreṣṭhaṃ romapādasamīpagam |
ṛṣiputraṃ dadarśādau dīpyamānamivānalam || 15 ||
tato rājā yathānyāyaṃ pūjāṃ cakre viśeṣataḥ |
sakhitvāttasya vai rājñaḥ prahṛṣṭenāntarātmanā || 16 ||
romapādena cākhyātamṛṣiputrāya dhīmate |
sakhyaṃ sambandhakaṃ caiva tadā taṃ pratyapūjayat || 17 ||
evaṃ susatkṛtastena sahoṣitvā nararṣabhaḥ |
saptāṣṭadivasānrājā rājānamidamabravīt || 18 ||
śāntā tava sutā rājan saha bhartrā viśāmpate |
madīyanagaraṃ yātu kāryaṃ hi mahadudyatam || 19 ||
tatheti rājā saṃśrutya gamanaṃ tasya dhīmataḥ |
uvāca vacanaṃ vipraṃ gaccha tvaṃ saha bhāryayā || 20 ||
ṛṣiputraḥ pratiśrutya tathetyāha nṛpaṃ tadā |
sa nṛpeṇābhyanujñātaḥ prayayau saha bhāryayā || 21 ||
tāvanyonyāñjaliṃ kṛtvā snehātsaṃśliṣya corasā |
nanandaturdaśaratho romapādaśca vīryavān || 22 ||
tatassuhṛdamāpṛcchya prasthito raghunandanaḥ |
paurebhyaḥ preṣayāmāsa dūtānvai śīghragāminaḥ || 23 ||
kriyatāṃ nagaraṃ sarvaṃ kṣiprameva svalaṅkṛtam |
dhūpitaṃ siktasammṛṣṭaṃ patākābhiralaṅkṛtam || 24 ||
tataḥ prahṛṣṭāḥ paurāste śrutvā rājānamāgatam |
tathā pracakrustatsarvaṃ rājñā yatpreṣitaṃ tadā || 25 ||
tatassvalaṅkṛtaṃ rājā nagaraṃ praviveśa ha |
śaṅkhadundubhinirghoṣaiḥ puraskṛtya dvijarṣabham || 26 ||
tataḥ pramuditāssarve dṛṣṭvā taṃ nāgarā dvijam |
praveśyamānaṃ satkṛtya narendreṇendrakarmaṇā || 27 ||
antaḥpuraṃ praveśyainaṃ pūjāṃ kṛtvā ca śāstrataḥ |
kṛtakṛtyaṃ tadātmānaṃ mene tasyopavāhanāt || 28 ||
antaḥpurastriyassarvāśśāntāṃ dṛṣṭvā tathāgatām |
saha bhartrā viśālākṣīṃ prītyānandamupāgaman || 29 ||
pūjyamānā ca tābhissā rājñā caiva viśeṣataḥ |
uvāsa tatra sukhitā kañcitkālaṃ sahartvijā || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekādaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever