📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
വിശ്വകര്മ സൂക്തമ്
Vishvakarma Suktam
Suktam Vedic Malayalam
(തൈ. സം. 1.4.6)
യ ഇ॒മാ വിശ്വാ॒ ഭുവ॑നാനി॒ ജുഹ്വ॒ദൃഷി॒ര്​ഹോതാ॑ നിഷ॒സാദാ॑ പി॒താ നഃ॑ ।
1
സ ആ॒ശിഷാ॒ ദ്രവി॑ണമി॒ച്ഛമാ॑നഃ പരമ॒ച്ഛദോ॒ വര॒ ആ വി॑വേശ ॥ 1
വി॒ശ്വക॑ര്മാ॒ മന॑സാ॒ യദ്വിഹാ॑യാ ധാ॒താ വി॑ധാ॒താ പ॑ര॒മോത സ॒ന്ദൃക് ।
2
തേഷാ॑മി॒ഷ്ടാനി॒ സമി॒ഷാ മ॑ദന്തി॒ യത്ര॑ സപ്ത॒ര്​ഷീന്പ॒ര ഏക॑മാ॒ഹുഃ ॥ 2
യോ നഃ॑ പി॒താ ജ॑നി॒താ യോ വി॑ധാ॒താ യോ നഃ॑ സ॒തോ അ॒ഭ്യാ സജ്ജ॒ജാന॑ ।
3
യോ ദേ॒വാനാ॑-ന്നാമ॒ധാ ഏക॑ ഏ॒വ തഗ്ം സ॑മ്പ്ര॒ശ്നമ്ഭുവ॑നാ യന്ത്യ॒ന്യാ ॥ 3
ത ആയ॑ജന്ത॒ ദ്രവി॑ണ॒ഗ്ം സമ॑സ്മാ॒ ഋഷ॑യഃ॒ പൂര്വേ॑ ജരി॒താരോ॒ ന ഭൂ॒നാ ।
4
അ॒സൂര്താ॒ സൂര്താ॒ രജ॑സോ വി॒മാനേ॒ യേ ഭൂ॒താനി॑ സ॒മകൃ॑ണ്വന്നി॒മാനി॑ ॥ 4
ന തം-വിഁ॑ദാഥ॒ യ ഇ॒ദ-ഞ്ജ॒ജാനാ॒ന്യദ്യു॒ഷ്മാക॒മന്ത॑രമ്ഭവാതി ।
5
നീ॒ഹാ॒രേണ॒ പ്രാവൃ॑താ ജല്പ്യാ॑ ചാസു॒തൃപ॑ ഉക്ഥ॒ശാസ॑ശ്ചരന്തി ॥ 5
പ॒രോ ദി॒വാ പ॒ര ഏ॒നാ പൃ॑ഥി॒വ്യാ പ॒രോ ദേ॒വേഭി॒രസു॑രൈ॒ര്ഗുഹാ॒ യത് ।
6
കഗ്ം സ്വി॒ദ്ഗര്ഭ॑-മ്പ്രഥ॒മ-ന്ദ॑ധ്ര॒ ആപോ॒ യത്ര॑ ദേ॒വാ-സ്സ॒മഗ॑ച്ഛന്ത॒ വിശ്വേ ॥ 6
തമിദ്ഗര്ഭ॑മ്പ്രഥ॒മ-ന്ദ॑ധ്ര॒ ആപോ॒ യത്ര॑ ദേ॒വാ-സ്സ॒മഗ॑ച്ഛന്ത॒ വിശ്വേ॑ ।
7
അ॒ജസ്യ॒ നാഭാ॒വധ്യേക॒മര്പി॑തം॒-യഁസ്മി॑ന്നി॒ദം-വിഁശ്വ॒മ്ഭുവന॒മധി॑ ശ്രി॒തമ് ॥ 7
വി॒ശ്വക॑ര്മാ॒ ഹ്യജ॑നിഷ്ട ദേ॒വ ആദിദ്ഗ॑ന്ധ॒ര്വോ അ॑ഭവദ്ദ്വി॒തീയഃ॑ ।
8
തൃ॒തീയഃ॑ പി॒താ ജ॑നി॒തൌഷ॑ധീനാമ॒പാ-ങ്ഗര്ഭം॒-വ്യഁ॑ദധാത്പുരു॒ത്രാ ॥ 8
ചക്ഷു॑ഷഃ പി॒താ മന॑സാ॒ ഹി ധീരോ॑ ഘൃ॒തമേ॑നേ അജന॒ന്നന്ന॑മാനേ ।
9
യ॒ദേദന്താ॒ അദ॑ദൃഗ്ംഹന്ത॒ പൂര്വ॒ ആദിദ്ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ അ॑പ്രഥേതാമ് ॥ 9
വി॒ശ്വത॑ശ്ചക്ഷുരു॒ത വി॒ശ്വതോ॑മുഖോ വി॒ശ്വതോ॑ഹസ്ത ഉ॒ത വി॒ശ്വത॑സ്പാത് ।
10
സമ്ബാ॒ഹുഭ്യാ॒-ന്നമ॑തി॒ സമ്പത॑ത്രൈ॒ര്ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ ജ॒നയ॑ന്ദേ॒വ ഏകഃ॑ ॥ 10
കിഗ്ം സ്വി॑ദാസീദധി॒ഷ്ഠാന॑മാ॒രമ്ഭ॑ണ-ങ്കത॒മത്സ്വി॒ത്കിമാ॑സീത് ।
11
യദീ॒ ഭൂമി॑-ഞ്ജ॒നയ॑ന്വി॒ശ്വക॑ര്മാ॒ വി ദ്യാമൌര്ണോ॑ന്മഹി॒നാ വി॒ശ്വച॑ക്ഷാഃ ॥ 11
കിഗ്ം സ്വി॒ദ്വന॒-ങ്ക ഉ॒ സ വൃ॒ക്ഷ ആ॑സീ॒ദ്യതോ॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ നി॑ഷ്ടത॒ക്ഷുഃ ।
12
മനീ॑ഷിണോ॒ മന॑സാ പൃ॒ച്ഛതേദു॒ തദ്യദ॒ധ്യതി॑ഷ്ഠ॒ദ്ഭുവ॑നാനി ധാ॒രയന്॑ ॥ 12
യാ തേ॒ ധാമാ॑നി പര॒മാണി॒ യാവ॒മാ യാ മ॑ധ്യ॒മാ വി॑ശ്വകര്മന്നു॒തേമാ ।
13
ശിക്ഷാ॒ സഖി॑ഭ്യോ ഹ॒വിഷി॑ സ്വധാവ-സ്സ്വ॒യം-യഁ॑ജസ്വ ത॒നുവ॑-ഞ്ജുഷാ॒ണഃ ॥ 13
വാ॒ചസ്പതിം॑-വിഁ॒ശ്വക॑ര്മാണമൂ॒തയേ॑ മനോ॒യുജം॒-വാഁജേ॑ അ॒ദ്യാ ഹു॑വേമ ।
14
സ നോ॒ നേദി॑ഷ്ഠാ॒ ഹവ॑നാനി ജോഷതേ വി॒ശ്വശ॑മ്ഭൂ॒രവ॑സേ സാ॒ധുക॑ര്മാ ॥ 14
വിശ്വ॑കര്മന്ഹ॒വിഷാ॑ വാവൃധാ॒ന-സ്സ്വ॒യം-യഁ॑ജസ്വ ത॒നുവ॑-ഞ്ജുഷാ॒ണഃ ।
15
മുഹ്യ॑ന്ത്വ॒ന്യേ അ॒ഭിതഃ॑ സ॒പത്നാ॑ ഇ॒ഹാസ്മാക॑മ്മ॒ഘവാ॑ സൂ॒രിര॑സ്തു ॥ 15
വിശ്വ॑കര്മന്ഹ॒വിഷാ വര്ധ॑നേന ത്രാ॒താര॒മിന്ദ്ര॑മകൃണോരവ॒ധ്യമ് ।
16
തസ്മൈ॒ വിശ॒-സ്സമ॑നമന്ത പൂ॒ര്വീര॒യമു॒ഗ്രോ വി॑ഹ॒വ്യോ॑ യഥാസ॑ത് ॥ 16
സ॒മു॒ദ്രായ॑ വ॒യുനാ॑യ॒ സിന്ധൂ॑നാ॒മ്പത॑യേ॒ നമഃ॑ ।
ന॒ദീനാ॒ഗ്ം സര്വാ॑സാമ്പി॒ത്രേ ജു॑ഹു॒താ
വി॒ശ്വക॑ര്മണേ॒ വിശ്വാഹാമ॑ര്ത്യഗ്ം ഹ॒വിഃ ।
Roman (IAST) Transliteration
(tai. saṃ. 1.4.6)
ya i॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ juhva॒dṛṣi॒r​hotā̭ niṣa॒sādā̭ pi॒tā naḥ̭ |
sa ā॒śiṣā॒ dravi̭ṇami॒cchamā̭naḥ parama॒cchado॒ vara॒ ā vi̭veśa || 1
vi॒śvaka̭rmā॒ mana̭sā॒ yadvihā̭yā dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛk |
teṣā̭mi॒ṣṭāni॒ sami॒ṣā ma̭danti॒ yatra̭ sapta॒r​ṣīnpa॒ra eka̭mā॒huḥ || 2
yo naḥ̭ pi॒tā ja̭ni॒tā yo vi̭dhā॒tā yo naḥ̭ sa॒to a॒bhyā sajja॒jāna̭ |
yo de॒vānā̭-nnāma॒dhā eka̭ e॒va tagṃ sa̭mpra॒śnambhuva̭nā yantya॒nyā || 3
ta āya̭janta॒ dravi̭ṇa॒gṃ sama̭smā॒ ṛṣa̭yaḥ॒ pūrvḙ jari॒tāro॒ na bhū॒nā |
a॒sūrtā॒ sūrtā॒ raja̭so vi॒māne॒ ye bhū॒tāni̭ sa॒makṛ̭ṇvanni॒māni̭ || 4
na taṃ-vi~̭dātha॒ ya i॒da-ñja॒jānā॒nyadyu॒ṣmāka॒manta̭rambhavāti |
nī॒hā॒reṇa॒ prāvṛ̭tā jalpyā̭ cāsu॒tṛpa̭ uktha॒śāsa̭ścaranti || 5
pa॒ro di॒vā pa॒ra e॒nā pṛ̭thi॒vyā pa॒ro de॒vebhi॒rasṷrai॒rguhā॒ yat |
kagṃ svi॒dgarbha̭-mpratha॒ma-nda̭dhra॒ āpo॒ yatra̭ de॒vā-ssa॒maga̭cchanta॒ viśve || 6
tamidgarbha̭mpratha॒ma-nda̭dhra॒ āpo॒ yatra̭ de॒vā-ssa॒maga̭cchanta॒ viśvḙ |
a॒jasya॒ nābhā॒vadhyeka॒marpi̭taṃ॒-ya~smi̭nni॒daṃ-vi~śva॒mbhuvana॒madhi̭ śri॒tam || 7
vi॒śvaka̭rmā॒ hyaja̭niṣṭa de॒va ādidga̭ndha॒rvo a̭bhavaddvi॒tīyaḥ̭ |
tṛ॒tīyaḥ̭ pi॒tā ja̭ni॒tauṣa̭dhīnāma॒pā-ṅgarbhaṃ॒-vya~̭dadhātpuru॒trā || 8
cakṣṷṣaḥ pi॒tā mana̭sā॒ hi dhīro̭ ghṛ॒tamḙne ajana॒nnanna̭māne |
ya॒dedantā॒ ada̭dṛgṃhanta॒ pūrva॒ ādiddyāvā̭pṛthi॒vī a̭prathetām || 9
vi॒śvata̭ścakṣuru॒ta vi॒śvato̭mukho vi॒śvato̭hasta u॒ta vi॒śvata̭spāt |
sambā॒hubhyā॒-nnama̭ti॒ sampata̭trai॒rdyāvā̭pṛthi॒vī ja॒naya̭nde॒va ekaḥ̭ || 10
kigṃ svi̭dāsīdadhi॒ṣṭhāna̭mā॒rambha̭ṇa-ṅkata॒matsvi॒tkimā̭sīt |
yadī॒ bhūmi̭-ñja॒naya̭nvi॒śvaka̭rmā॒ vi dyāmaurṇo̭nmahi॒nā vi॒śvaca̭kṣāḥ || 11
kigṃ svi॒dvana॒-ṅka u॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sī॒dyato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ |
manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒ tadyada॒dhyati̭ṣṭha॒dbhuva̭nāni dhā॒rayaṋ || 12
yā te॒ dhāmā̭ni para॒māṇi॒ yāva॒mā yā ma̭dhya॒mā vi̭śvakarmannu॒temā |
śikṣā॒ sakhi̭bhyo ha॒viṣi̭ svadhāva-ssva॒yaṃ-ya~̭jasva ta॒nuva̭-ñjuṣā॒ṇaḥ || 13
vā॒caspatiṃ̭-vi~॒śvaka̭rmāṇamū॒tayḙ mano॒yujaṃ॒-vā~jḙ a॒dyā hṷvema |
sa no॒ nedi̭ṣṭhā॒ hava̭nāni joṣate vi॒śvaśa̭mbhū॒rava̭se sā॒dhuka̭rmā || 14
viśva̭karmanha॒viṣā̭ vāvṛdhā॒na-ssva॒yaṃ-ya~̭jasva ta॒nuva̭-ñjuṣā॒ṇaḥ |
muhya̭ntva॒nye a॒bhitaḥ̭ sa॒patnā̭ i॒hāsmāka̭mma॒ghavā̭ sū॒rira̭stu || 15
viśva̭karmanha॒viṣā vardha̭nena trā॒tāra॒mindra̭makṛṇorava॒dhyam |
tasmai॒ viśa॒-ssama̭namanta pū॒rvīra॒yamu॒gro vi̭ha॒vyo̭ yathāsa̭t || 16
sa॒mu॒drāya̭ va॒yunā̭ya॒ sindhṷ̄nā॒mpata̭ye॒ namaḥ̭ |
na॒dīnā॒gṃ sarvā̭sāmpi॒tre jṷhu॒tā
vi॒śvaka̭rmaṇe॒ viśvāhāma̭rtyagṃ ha॒viḥ |