📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
വേദാന്ത ഡിണ്ഡിമഃ
Vedanta Dindimah
Malayalam
വേദാന്തഡിണ്ഡിമാസ്തത്വമേകമുദ്ധോഷയന്തി യത് ।
1
ആസ്താം പുരസ്താന്തത്തേജോ ദക്ഷിണാമൂര്തിസഞ്ജ്ഞിതമ് ॥ 1
ആത്മാഽനാത്മാ പദാര്ഥൌ ദ്വൌ ഭോക്തൃഭോഗ്യത്വലക്ഷണൌ ।
2
ബ്രഹ്മേവാഽഽത്മാന ദേഹാദിരിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 2
ജ്ഞാനാഽജ്ഞാനേ പദാര്ഥോം ദ്വാവാത്മനോ ബന്ധമുക്തിദൌ ।
3
ജ്ഞാനാന്മുക്തി നിര്ബന്ധോഽന്യദിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 3
ജ്ഞാതൃ ജ്ഞേയം പദാര്ഥൌ ദ്വൌ ഭാസ്യ ഭാസകലക്ഷണൌ ।
4
ജ്ഞാതാ ബ്രഹ്മ ജഗത് ജ്ഞേയ മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 4
സുഖദുഃഖേ പദാര്ഥൌ ദ്വൌ പ്രിയവിപ്രിയകാരകൌ ।
5
സുഖം ബ്രഹ്മ ജഗഹുഃഖ മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 5
സമഷ്ടിവ്യഷ്ടിരൂപൌ ദ്വൌ പദാര്ഥൌ സര്വസമ്മതൌ ।
6
സമഷ്ടിരീശ്വരോ വ്യഷ്ടിര്ജീവോ വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 6
ജ്ഞാനം കര്മ പദാര്ഥൌ ദ്വൌ വസ്തുകത്രാത്മ തന്ത്രകൌ ।
7
ജ്ഞാനാന്മോക്ഷോ ന കര്മഭ്യ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 7
ശ്രോതവ്യാഽശ്രവ്യരൂപീ ദ്വൌ പദാര്ഥോം സുഖദുഃഖദൌ ।
8
ശ്രോതവ്യം ബ്രഹ്മ നൈവാഽന്യ ദിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 8
ചിന്ത്യാഽചിന്ത്യേ പദാഥൌ ദ്വൌ വിശ്രാന്തി ശ്രാന്തിദായകൌ ।
9
ചിന്ത്യം ബ്രഹ്മ പരം നാഽന്യ ദിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 9
ധ്യേയാഽധ്വേയേ പദാര്ഥൌ ദ്വൌ ദ്വൌ ധീസമാധ്യസമാധിദൌ ।
10
ധ്യാതവ്യം ബ്രഹ്മ നൈവാഽന്യ ദിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 10
യോഗിനോ ഭോഗിനോ വാഽപി ത്യാഗിനോ രാഗിണോഽപി ച ।
11
ജ്ഞാനാന്മോക്ഷോ ന സന്ദേഹ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 11
ന വര്ണാശ്രമ സങ്കേതൈഃ ന കോപാസനാദിഭിഃ।
12
ബ്രഹ്മജ്ഞാനം വിനാ മോക്ഷഃ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 12
അസത്യസ്സര്വസംസാരോ രസാമാസാദിദൂഷിതഃ ।
13
ഉപേക്ഷ്യോ ബ്രഹ്മ വിജ്ഞേയ മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 13
വൃഥാ ക്രിയാം വൃഥാഽലാപാന് വൃഥാവാദാന് മനോരഥാന് ।
14
ത്യത്വൈകം ബ്രഹ്മ വിജ്ഞേയ മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 14
സ്ഥിതോ ബ്രഹ്മാത്മനാ ജീവോ ബ്രഹ്മ ജീവാത്മനാ സ്ഥിതമ് ।
15
ഇതി സമ്പശ്യതാം മുക്തി രിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 15
ജീവോ ബ്രഹ്മാത്മനാ ജ്ഞേയോ ജ്ഞേയം ജീവാത്മനാ പരമ് ।
16
മുക്തിസ്ത ദൈക്യവിജ്ഞാന മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 16
സര്വാത്മനാ പരം ബ്രഹ്മ ശ്രോതുരാത്മതയാ സ്ഥിതമ് ।
17
നാഽഽയാസ സ്തവ വിജ്ഞപ്തൌ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 17
ഐഹികം ചാഽഽമുധ്മികം ച താപാന്തം കര്മസഞ്ചയമ് ।
18
ത്യത്വാ ബ്രഹ്മൈവ വിജ്ഞേയ മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 18
അദ്വൈതദ്വൈതവാദൌ ദ്വൌ സൂക്ഷ്മസ്ഥൂലദശാം ഗതൌ ।
19
അദ്വൈതവാദാന്മോക്ഷസ്സ്യാ ദിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥19
കര്മിണോ വിനിവര്തന്തേ നിവര്തന്ത ഉപാസകാഃ।
20
ജ്ഞാനിനോ ന നിവര്തന്തേ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 20
പരോക്ഷാഽസത്ഫലം കര്മജ്ഞാനം പ്രത്യക്ഷസത്ഫലമ് ।
21
ജ്ഞാനമേവാഽഭ്യസേത്തസ്മാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥21
വൃഥാ ശ്രമോഽയം വിദുഷാ വൃഥാഽയം-കര്മിണാം ശ്രമഃ ।
22
യദി ന ബ്രഹ്മവിജ്ഞാനം ഇതി ॥ വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 22
അലം യാഗൈരലം യോഗൈരലം ഭോഗൈ രലം ധനൈഃ ।
23
പരസ്മിന്ബ്രഹ്മണി ജ്ഞാത ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥23
അലം വേദൈരലം ശാസ്ത്രൈരലമം സ്മൃതിപുരാണകൈഃ ।
24
പരമാത്മനി വിജ്ഞാതേ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 24
നര്ചാ ന യജുഷോഽര്ഥോഽസ്തി ന സാന്നര്ഥോഽതി കശ്ചന ।
25
ജാതേ ബ്രഹ്മാത്മവിജ്ഞാനേ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 25
കര്മാണി ചിത്തശുദ്ധ്യര്ഥം മൈകാഗ്ര്യാര്ഥ മുപാസനമ് ।
26
മോക്ഷാര്ഥം ബ്രഹ്മവിജ്ഞാന മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 26
സഞ്ചിതാഗാമികര്മാണി ദഹ്യന്തേ ജ്ഞാനകര്മണാ ।
27
പ്രാരബ്ധാനുഭവാന്മോക്ഷ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 27
ന പുണ്യകര്മണാ വൃദ്ധിഃ ന ഹാനിഃ പാപകര്മണാ ।
28
നിത്യാസങ്ഗാത്മനിഷ്ഠാനാമിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 28
ദൃഗ്ദൃശ്യൌ ദ്വൌ പദാര്ഥൌ തൌ പരസ്പരവിലക്ഷണൌ ।
29
ദൃഗ്ബ്രഹ്മ ദൃശ്യം മായാ സ്യാദിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 29
അവിദ്യോപാധികോ ജീവോ മായോപാധിക ഈശ്വരഃ ।
30
മായാഽവിദ്യാഗുണാതീതഃ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 30
ബുദ്ധിപൂര്വാഽബുദ്ധിപൂര്വകൃതാനാം പാപകര്മണാമ് ।
31
പ്രായശ്ചിത്തമഹോജ്ഞാന മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 31
സാകാരം ച നിരാകാരം നിര്ഗുണം ച ഗുണാത്മകമ് ।
32
തത്ത്വം തത്പരമം ബ്രഹ്മ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 32
ദ്വിജത്വം വിധ്യനുഷ്ഠാനാത് വിപ്രത്വം വേദപാഠതഃ ।
33
ബ്രാഹ്മണ്യം ബ്രഹ്മവിജ്ഞാനാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 33
സര്വാത്മനാ സ്ഥിതം ബ്രഹ്മ സര്വം ബ്രഹ്മാത്മനാ സ്ഥിതമ് ।
34
ന കാര്യം കാരണാദ്ഭിന്ന മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 34
സത്താസ്ഫുരണസൌഖ്യാനി ഭാസന്തേ സര്വവസ്തുഷു ।
35
തസ്മാദ്ബ്രഹ്മമയം സര്വ മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 35
അവസ്ഥാത്രിതയം യസ്യ ക്രീഡാഭൂമിതയാ സ്ഥിതമ് ।
36
തദേവ ബ്രഹ്മ ജാനീയാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 36
യന്നാഽഽദൌ യശ്ച നാഽസ്ത്യന്തേ തന്മധ്യേ ഭാതമപ്യസത് ।
37
അതോ മിഥ്യാ ജഗത്സര്വമിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 37
യദസ്ത്യാദൌ യദസ്ത്യന്തേ യന്മധ്യേ ഭാതി തത്സ്വയമ് ।
38
പ്രൌകമിദം സത്യ മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 38
പുരുഷാര്ഥത്രയാവിഷ്ടാഃ പുരുഷാഃ പശവോ ധൃവമ് ।
39
മോക്ഷാര്ഥീ പുരുഷഃ ശ്രേഷ്ഠഃ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 39
ഘടകുഡ്യാദികം സര്വം മൃത്തികാമാത്രമേവ ച ।
40
തഥാ ബ്രഹ്മ ജഗത്സര്വ മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 40
ഷണ്ണിഹത്യ ത്രയം ഹിത്വാ ദ്വയം ഭിസ്വാഽഖിലാഗതിമ് ।
41
ഏകം ബുദ്ധാഽഽശ്രുതേ മോക്ഷ മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 41
ഭിത്വാ ഷട് പഞ്ച ഭിത്ത്വാഽഥ ഭിശ്വാഽഥ ചതുരഖികമ് ।
42
ദ്വയം ഹിത്വാ ശ്രയേദേക മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 42
ദേഹോ നാഹ മഹം ദേഹീ ദേഹസാക്ഷീതി നിശ്ചയാത് ।
43
ജന്മമൃത്യുപഹീണോഽസൌ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 43
പ്രാണോനാഹമഹം ദേവഃ പ്രാണസ്സാക്ഷീതി നിശ്ചയാത് ।
44
ക്ഷുത്പിപാസോപശാന്തി സ്സ്യാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 44
മനോ നാഽഹ മഹം ദേവോ മനസ്സാക്ഷീതി നിശ്ചയാത് ।
45
ശോകമോഹാപഹാനിരസ്യാത് വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 45
ബുദ്ധിര്നാഽഹമഹം ദേവോ ബുദ്ധിസാക്ഷീതി നിശ്ചയാത് ।
46
കര്തൃഭാവനിര്വൃത്തിസ്സ്യാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 46
നാജ്ഞാനം സ്യാമഹം ദേവോഽജ്ഞാനസാക്ഷീതി നിശ്ചയാത് ।
47
സര്വാനര്ഥനിവൃത്തിസ്യാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 47
അഹം സാക്ഷീതി യോ വിദ്യാത് വിവിച്യൈവം പുന: പുനഃ ।
48
സ ഏവ മുക്തോഽസൌ വിദ്വാന് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 48
നാഹം മായാ ന തത്കാര്യം ന സാക്ഷീ പരമോഽസ്മ്യഹമ് ।
49
ഇതി നിസ്സംശയജ്ഞാനാത് മുക്തിര്വേ വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 49
നാഽഹം സര്വ മഹം സര്വം മയി സര്വമിതി സ്ഫുടമ് ।
50
ജ്ഞാതേ തത്വേ കുതോ ദുഃഖ മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 50
ദേഹാദിപഞ്ചകോശസ്ഥാ യാ സത്താ പ്രതിഭാസതേ ।
51
സാ സത്താസ്സ്ത്മാ ന സന്ദേഹ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 51
ദേഹാദിപഞ്ചകോശസ്ഥാ യാ സ്ഫൂര്തി രനുഭൂയതേ ।
52
സാ സ്ഫൂര്തിരാത്മാ നൈവാഽന്യ ദിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 52
ദേഹാദിപഞ്ചകോശസ്ഥാ യാ പ്രീതിരനുഭൂയതേ ।
53
സാ പ്രീതിരാത്മാ കൂടസ്ഥഃ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 53
വ്യോമാദിപഞ്ചഭൂതസ്ഥാ യാസത്താ ഭാസതേ നൃണാമ് ।
54
സാ സത്താ പരമം ബ്രഹ്മ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 54
വ്യോമാദിപഞ്ചഭൂതസ്ഥാ യാ ചിദേകാഽനുഭൂയതേ ।
55
സാ ചിദേവ പരം ബ്രഹ്മ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 55
വ്യോമാദിപഞ്ചഭൂതസ്ഥാ യാ പ്രീതിരനുഭൂയതേ ।
56
സാപ്രീതിരേവ ബ്രഹ്മ സ്യാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 56
ദേഹാദികോശഗാ സത്താ യാ സാ വ്യോമാദിഭൂതഗാ ।
57
മാനോഽഭാവാന്ന തദ്ഭേദഃ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 57
ദേഹാവികോശഗാ സ്ഫൂര്തിര്യാ സാ വ്യോമാദിഭൂതഗാ ।
58
മാനോഽഭാവാ ന തദ്ഭേദ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 58
ദേഹാദികോശഗാ പ്രീതിര്യാ സാ വ്യോമാദിഭൂതഗാ ।
59
മാനാഽഭാവാ ന്ന തദ്ഭേദ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 59
സച്ചിദാനന്ദരൂപത്വാത് ബ്രഹ്മൈവാഽത്മാ ന സംശയഃ।
60
പ്രമാണകോടിസങ്ഘാനാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥60
ന ജീവബ്രഹ്മണോര്ഭേദഃ സത്താരൂപേണ വിദ്യതേ।
61
സത്താഭേദേ ന മാനം സ്യാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥61
ന ജീവബ്രഹ്മണോര്ഭേദഃ സ്ഫൂര്തിരൂപേണ വിദ്യതേ ।
62
സ്ഫൂര്തിഭേദേ ന മാനം സ്യാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥62
ന ജീവബ്രഹ്മണോര്ഭേദഃ പ്രിയരൂപേണ വിദ്യതേ ।
63
പ്രിയഭേദേ ന മാനം സ്യാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 63
ന ജീവബ്രഹ്മണോര്ഭേദോ നാനാ രൂപേണ വിദ്യതേ ।
64
നാമ്നോ രൂപസ്യ മിഥ്യാത്വാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 64
ന ജീവബ്രഹ്മണോര്ഭേദഃ പിണ്ഡബ്രഹ്മാണ്ഡഭേദതഃ ।
65
വ്യഷ്ടേസ്സമഷ്ടേരേകത്വാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 65
ബ്രഹ്മ സത്യം ജഗന്മിഥ്യാ ജീവോ ബ്രഹ്മൈവ നാ¶ഃ ।
66
ജീവന്മുക്തസ്തു തദ്വിദ്വാന് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 66
ന നാമരൂപേ നിയതേ സര്വത്ര വ്യഭിചാരതഃ ।
67
അനാമരൂപം സര്വം സ്യാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 67
അനാമരൂപം സകലം സന്മയം ചിന്മയം പരമ് ।
68
കുതോ ഭേദഃ കുതോ ബന്ധഃ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 68
ന തത്ത്വാത്കഥ്യതേ ലോകോ നാമാദ്യൈര്വ്യഭിചാരതഃ।
69
വടുര്ജരഠ ഇത്യാദ്യൈ രിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 69
നാമരൂപാത്മകം വിശ്വമിന്ദ്രജാലം വിദുര്ബുധാഃ ।
70
അനാമത്വാദയുക്തത്വാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 70
അഭേദദര്ശനം മോക്ഷഃ സംസായേ ഭേദദര്ശനമ് ।
71
സര്വവേദാന്തസിദ്ധാന്തഃ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 71
ന മതാഭിനിവേശിത്വാത് ന ഭാഷാവേശമാത്രതഃ ।
72
മുക്തി ര്വിനാഽഽത്മവിജ്ഞാനാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 72
ന കാസ്യപ്രതിഷിദ്ധാഭിഃ ക്രിയാഭി മോക്ഷവാസനാ ।
73
ഈശ്വരാനുഗ്രഹാത്സാ സ്യാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 73
അവിജ്ഞാതേ ജന്മ നഷ്ടം വിജ്ഞാതേ ജന്മ സാര്ഥകമ് ।
74
ജ്ഞാതുരാത്മാ ന ദൂരേ സ്യാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 74
ദശമസ്യ പരിജ്ഞാനേനാഽഽയാസോഽസ്തി യഥാഃ തഥാ ।
75
സ്വസ്ഥ ബ്രഹ്മാത്മവിജ്ഞാനേ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 75
ഉപേക്ഷ്യോപാധികാന് ദോഷാന് ഗൃഹ്യന്തേ വിഷമാ യഥാ ।
76
ഉപേക്ഷ്യ ദൃശ്യം യ ദ്ബ്രഹ്മ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 76
സുഖമല്പം ബഹുഃ ക്ലേശോവിഷയമാഹിണാം നൃണാമ് ।
77
അനന്തം ബ്രഹ്മനിഷ്ഠാനാം ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 77
ധനൈര്വാ ധനദൈഃ പുത്രൈഃ ദാരാഗാരസഹോദരൈഃ ।
78
ധൃവം പ്രാണഹരൈര്ദുഃഖം ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 78
സുപ്തേ രുത്ഥായ സുപ്ത്യന്ത്യം ബ്രഹ്മൈകം പ്രവിചിന്ത്യതാമ് ।
79
നാതിദൂരേ നൃണാം മൃത്യുഃ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 79
പഞ്ചാനാമപികോശാനാം മായാഽനര്ഥാവ്യയോചിതാ ।
80
തത്സാക്ഷി ബ്രഹ്മ വിജ്ഞാന മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 80
ദശമത്വപരിജ്ഞാനേ നനജ്ഞസ്യ യഥാ സുഖമ് ।
81
തഥാ ജീവസ്യ സത്പ്രാപ്തൌ ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 81
നവഭ്യോഽസ്തി പരം പ്രത്യക്നസ വേദ പരം പരമ് ।
82
തദ്വിജ്ഞാനാദ്ഭവേത്തുര്യാ മുക്തി ര്വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 82
നവാഽഽഭാസാനവജ്ഞത്വാത് നവോപാധീന്നവാത്മനാ ।
83
മിഥ്യാ ജ്ഞാത്വാഽവശിഷ്ടേ തു മൌനം വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 83
പരമേ ബ്രഹ്മണി സ്വസ്മിന് പ്രവിലാപ്യാഽഖിലം ജഗത് ।
84
ഗായനദ്വതമാനന്ദം ആസ്തേ വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 84
പ്രതിലോമാനുലോമാഭ്യാം വിശ്വാരോപാപവാദയോഃ ।
85
ചിന്തനേ ശിഷ്യതേ തത്വം ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 85
നാമരൂപാഭിമാനസ്ഥാത് സംസാരസര്വദേഹിനാമ് ।
86
സച്ചിദാനന്ദദൃഷ്ടിസ്ത്യാത് മുക്തിര്വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 86
സചിദാനന്ദസത്യത്വേ മിഥ്യാത്വേ നാമരൂപയോഃ।
86
വിജ്ഞാതേ കിമിദം ജ്ഞേയം ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ ॥ 86
സാലമ്ബനം നിരാലമ്ബം സര്വാലമ്ബാവലമ്ബിതമ് ।
88
ആലമ്ബേനാഽഖിലാലമ്ബ മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 88
ന കുര്യാ ന്ന വിജാനീയാത് സര്വം ബ്രഹ്മേത്യനുസ്മരന് ।
89
യഥാ സുഖം തഥാ തിഷ്ഠേത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 89
സ്വകര്മപാശവശഗഃ പ്രാജ്ഞോഽന്യോ വാ ജനോ ധ്രുവമ് ।
90
പ്രാജ്ഞസ്സുഖം നയേത്കാല മിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 90
ന വിദ്വാന് സന്തപേ ചിത്തം കരണാകരണേ ധ്രുവമ് ।
91
സര്വമാത്മേതി വിജ്ഞാനാത് ഇതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ. ॥ 91
നൈവാസ്സ്ഭാസം സ്പൃശേത്കര്മമിഥ്യോപാധിമപി സ്വയമ് ।
92
കുതോഽധിഷ്ഠാനമത്യച്ഛമിതി വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥ 92
അഹോഽസ്മാക മലം മോഹൈരാത്മാ ബ്രഹ്മേതി നിര്ഭയമ് ।
93
ശ്രുതിഭേരീരവോഽദ്യാഽപി ശ്രൂയതേ ശ്രുതിരഞ്ജനഃ ॥ 93
വേദാന്തഭേരീഝവാരഃ പ്രതിവാദിഭയങ്കരഃ ।
94
ശ്രൂയതാം ബ്രാഹ്മണൈഃ ശ്രീമദ്ദക്ഷിണാമൂര്ത്യനുഗ്രഹാത് ॥ 94
ഇതി ശ്രീമത്പരമഹംസ പരിവ്രാജകാചാര്യ ശ്രീമച്ഛങ്കര-
ഭഗവത്പൂജ്യപാദകൃതിഷു വേദാന്തഡിണ്ഡിമഃ॥
Roman (IAST) Transliteration
vedāntaḍiṇḍimāstatvamekamuddhoṣayanti yat |
āstāṃ purastāntattejo dakṣiṇāmūrtisañjñitam || 1
ātmā'nātmā padārthau dvau bhoktṛbhogyatvalakṣaṇau |
brahmevā''tmāna dehādiriti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 2
jñānā'jñāne padārthoṃ dvāvātmano bandhamuktidau |
jñānānmukti nirbandho'nyaditi vedāntaḍiṇḍimaḥ || 3
jñātṛ jñeyaṃ padārthau dvau bhāsya bhāsakalakṣaṇau |
jñātā brahma jagat jñeya miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 4
sukhaduḥkhe padārthau dvau priyavipriyakārakau |
sukhaṃ brahma jagahuḥkha miti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 5
samaṣṭivyaṣṭirūpau dvau padārthau sarvasammatau |
samaṣṭirīśvaro vyaṣṭirjīvo vedāntaḍiṇḍimaḥ || 6
jñānaṃ karma padārthau dvau vastukatrātma tantrakau |
jñānānmokṣo na karmabhya iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 7
śrotavyā'śravyarūpī dvau padārthoṃ sukhaduḥkhadau |
śrotavyaṃ brahma naivā'nya diti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 8
cintyā'cintye padāthau dvau viśrānti śrāntidāyakau |
cintyaṃ brahma paraṃ nā'nya diti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 9
dhyeyā'dhveye padārthau dvau dvau dhīsamādhyasamādhidau |
dhyātavyaṃ brahma naivā'nya diti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 10
yogino bhogino vā'pi tyāgino rāgiṇo'pi ca |
jñānānmokṣo na sandeha iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 11
na varṇāśrama saṅketaiḥ na kopāsanādibhiḥ|
brahmajñānaṃ vinā mokṣaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 12
asatyassarvasaṃsāro rasāmāsādidūṣitaḥ |
upekṣyo brahma vijñeya miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 13
vṛthā kriyāṃ vṛthā'lāpān vṛthāvādān manorathān |
tyatvaikaṃ brahma vijñeya miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 14
sthito brahmātmanā jīvo brahma jīvātmanā sthitam |
iti sampaśyatāṃ mukti riti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 15
jīvo brahmātmanā jñeyo jñeyaṃ jīvātmanā param |
muktista daikyavijñāna miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 16
sarvātmanā paraṃ brahma śroturātmatayā sthitam |
nā''yāsa stava vijñaptau iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 17
aihikaṃ cā''mudhmikaṃ ca tāpāntaṃ karmasañcayam |
tyatvā brahmaiva vijñeya miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 18
advaitadvaitavādau dvau sūkṣmasthūladaśāṃ gatau |
advaitavādānmokṣassyā diti vedāntaḍiṇḍimaḥ ||19
karmiṇo vinivartante nivartanta upāsakāḥ|
jñānino na nivartante iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 20
parokṣā'satphalaṃ karmajñānaṃ pratyakṣasatphalam |
jñānamevā'bhyasettasmāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ ||21
vṛthā śramo'yaṃ viduṣā vṛthā'yaṃ-karmiṇāṃ śramaḥ |
yadi na brahmavijñānaṃ iti || vedāntaḍiṇḍimaḥ || 22
alaṃ yāgairalaṃ yogairalaṃ bhogai ralaṃ dhanaiḥ |
parasminbrahmaṇi jñāta iti vedāntaḍiṇḍimaḥ ||23
alaṃ vedairalaṃ śāstrairalamaṃ smṛtipurāṇakaiḥ |
paramātmani vijñāte iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 24
narcā na yajuṣo'rtho'sti na sānnartho'ti kaścana |
jāte brahmātmavijñāne iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 25
karmāṇi cittaśuddhyarthaṃ maikāgryārtha mupāsanam |
mokṣārthaṃ brahmavijñāna miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 26
sañcitāgāmikarmāṇi dahyante jñānakarmaṇā |
prārabdhānubhavānmokṣa iti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 27
na puṇyakarmaṇā vṛddhiḥ na hāniḥ pāpakarmaṇā |
nityāsaṅgātmaniṣṭhānāmiti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 28
dṛgdṛśyau dvau padārthau tau parasparavilakṣaṇau |
dṛgbrahma dṛśyaṃ māyā syāditi vedāntaḍiṇḍimaḥ || 29
avidyopādhiko jīvo māyopādhika īśvaraḥ |
māyā'vidyāguṇātītaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 30
buddhipūrvā'buddhipūrvakṛtānāṃ pāpakarmaṇām |
prāyaścittamahojñāna miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 31
sākāraṃ ca nirākāraṃ nirguṇaṃ ca guṇātmakam |
tattvaṃ tatparamaṃ brahma iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 32
dvijatvaṃ vidhyanuṣṭhānāt vipratvaṃ vedapāṭhataḥ |
brāhmaṇyaṃ brahmavijñānāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 33
sarvātmanā sthitaṃ brahma sarvaṃ brahmātmanā sthitam |
na kāryaṃ kāraṇādbhinna miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 34
sattāsphuraṇasaukhyāni bhāsante sarvavastuṣu |
tasmādbrahmamayaṃ sarva miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 35
avasthātritayaṃ yasya krīḍābhūmitayā sthitam |
tadeva brahma jānīyāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 36
yannā''dau yaśca nā'styante tanmadhye bhātamapyasat |
ato mithyā jagatsarvamiti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 37
yadastyādau yadastyante yanmadhye bhāti tatsvayam |
praukamidaṃ satya miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 38
puruṣārthatrayāviṣṭāḥ puruṣāḥ paśavo dhṛvam |
mokṣārthī puruṣaḥ śreṣṭhaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 39
ghaṭakuḍyādikaṃ sarvaṃ mṛttikāmātrameva ca |
tathā brahma jagatsarva miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 40
ṣaṇṇihatya trayaṃ hitvā dvayaṃ bhisvā'khilāgatim |
ekaṃ buddhā''śrute mokṣa miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 41
bhitvā ṣaṭ pañca bhittvā'tha bhiśvā'tha caturakhikam |
dvayaṃ hitvā śrayedeka miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 42
deho nāha mahaṃ dehī dehasākṣīti niścayāt |
janmamṛtyupahīṇo'sau iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 43
prāṇonāhamahaṃ devaḥ prāṇassākṣīti niścayāt |
kṣutpipāsopaśānti ssyāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 44
mano nā'ha mahaṃ devo manassākṣīti niścayāt |
śokamohāpahānirasyāt vedāntaḍiṇḍimaḥ || 45
buddhirnā'hamahaṃ devo buddhisākṣīti niścayāt |
kartṛbhāvanirvṛttissyāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 46
nājñānaṃ syāmahaṃ devo'jñānasākṣīti niścayāt |
sarvānarthanivṛttisyāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 47
ahaṃ sākṣīti yo vidyāt vivicyaivaṃ puna: punaḥ |
sa eva mukto'sau vidvān iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 48
nāhaṃ māyā na tatkāryaṃ na sākṣī paramo'smyaham |
iti nissaṃśayajñānāt muktirve vedāntaḍiṇḍimaḥ || 49
nā'haṃ sarva mahaṃ sarvaṃ mayi sarvamiti sphuṭam |
jñāte tatve kuto duḥkha miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 50
dehādipañcakośasthā yā sattā pratibhāsate |
sā sattāsstmā na sandeha iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 51
dehādipañcakośasthā yā sphūrti ranubhūyate |
sā sphūrtirātmā naivā'nya diti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 52
dehādipañcakośasthā yā prītiranubhūyate |
sā prītirātmā kūṭasthaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 53
vyomādipañcabhūtasthā yāsattā bhāsate nṛṇām |
sā sattā paramaṃ brahma iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 54
vyomādipañcabhūtasthā yā cidekā'nubhūyate |
sā cideva paraṃ brahma iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 55
vyomādipañcabhūtasthā yā prītiranubhūyate |
sāprītireva brahma syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 56
dehādikośagā sattā yā sā vyomādibhūtagā |
māno'bhāvānna tadbhedaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 57
dehāvikośagā sphūrtiryā sā vyomādibhūtagā |
māno'bhāvā na tadbheda iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 58
dehādikośagā prītiryā sā vyomādibhūtagā |
mānā'bhāvā nna tadbheda iti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 59
saccidānandarūpatvāt brahmaivā'tmā na saṃśayaḥ|
pramāṇakoṭisaṅghānāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ||60
na jīvabrahmaṇorbhedaḥ sattārūpeṇa vidyate|
sattābhede na mānaṃ syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ||61
na jīvabrahmaṇorbhedaḥ sphūrtirūpeṇa vidyate |
sphūrtibhede na mānaṃ syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ ||62
na jīvabrahmaṇorbhedaḥ priyarūpeṇa vidyate |
priyabhede na mānaṃ syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 63
na jīvabrahmaṇorbhedo nānā rūpeṇa vidyate |
nāmno rūpasya mithyātvāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 64
na jīvabrahmaṇorbhedaḥ piṇḍabrahmāṇḍabhedataḥ |
vyaṣṭessamaṣṭerekatvāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 65
brahma satyaṃ jaganmithyā jīvo brahmaiva nā¶ḥ |
jīvanmuktastu tadvidvān iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 66
na nāmarūpe niyate sarvatra vyabhicārataḥ |
anāmarūpaṃ sarvaṃ syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 67
anāmarūpaṃ sakalaṃ sanmayaṃ cinmayaṃ param |
kuto bhedaḥ kuto bandhaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 68
na tattvātkathyate loko nāmādyairvyabhicārataḥ|
vaṭurjaraṭha ityādyai riti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 69
nāmarūpātmakaṃ viśvamindrajālaṃ vidurbudhāḥ |
anāmatvādayuktatvāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 70
abhedadarśanaṃ mokṣaḥ saṃsāye bhedadarśanam |
sarvavedāntasiddhāntaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 71
na matābhiniveśitvāt na bhāṣāveśamātrataḥ |
mukti rvinā''tmavijñānāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 72
na kāsyapratiṣiddhābhiḥ kriyābhi mokṣavāsanā |
īśvarānugrahātsā syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 73
avijñāte janma naṣṭaṃ vijñāte janma sārthakam |
jñāturātmā na dūre syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 74
daśamasya parijñānenā''yāso'sti yathāḥ tathā |
svastha brahmātmavijñāne iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 75
upekṣyopādhikān doṣān gṛhyante viṣamā yathā |
upekṣya dṛśyaṃ ya dbrahma iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 76
sukhamalpaṃ bahuḥ kleśoviṣayamāhiṇāṃ nṛṇām |
anantaṃ brahmaniṣṭhānāṃ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 77
dhanairvā dhanadaiḥ putraiḥ dārāgārasahodaraiḥ |
dhṛvaṃ prāṇaharairduḥkhaṃ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 78
supte rutthāya suptyantyaṃ brahmaikaṃ pravicintyatām |
nātidūre nṛṇāṃ mṛtyuḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 79
pañcānāmapikośānāṃ māyā'narthāvyayocitā |
tatsākṣi brahma vijñāna miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 80
daśamatvaparijñāne nanajñasya yathā sukham |
tathā jīvasya satprāptau iti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 81
navabhyo'sti paraṃ pratyaknasa veda paraṃ param |
tadvijñānādbhavetturyā mukti rvedāntaḍiṇḍimaḥ || 82
navā''bhāsānavajñatvāt navopādhīnnavātmanā |
mithyā jñātvā'vaśiṣṭe tu maunaṃ vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 83
parame brahmaṇi svasmin pravilāpyā'khilaṃ jagat |
gāyanadvatamānandaṃ āste vedāntaḍiṇḍimaḥ || 84
pratilomānulomābhyāṃ viśvāropāpavādayoḥ |
cintane śiṣyate tatvaṃ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 85
nāmarūpābhimānasthāt saṃsārasarvadehinām |
saccidānandadṛṣṭistyāt muktirvedāntaḍiṇḍimaḥ || 86
sacidānandasatyatve mithyātve nāmarūpayoḥ|
vijñāte kimidaṃ jñeyaṃ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 86
sālambanaṃ nirālambaṃ sarvālambāvalambitam |
ālambenā'khilālamba miti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 88
na kuryā nna vijānīyāt sarvaṃ brahmetyanusmaran |
yathā sukhaṃ tathā tiṣṭhet iti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 89
svakarmapāśavaśagaḥ prājño'nyo vā jano dhruvam |
prājñassukhaṃ nayetkāla miti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 90
na vidvān santape cittaṃ karaṇākaraṇe dhruvam |
sarvamātmeti vijñānāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ. || 91
naivāssbhāsaṃ spṛśetkarmamithyopādhimapi svayam |
kuto'dhiṣṭhānamatyacchamiti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 92
aho'smāka malaṃ mohairātmā brahmeti nirbhayam |
śrutibherīravo'dyā'pi śrūyate śrutirañjanaḥ || 93
vedāntabherījhavāraḥ prativādibhayaṅkaraḥ |
śrūyatāṃ brāhmaṇaiḥ śrīmaddakṣiṇāmūrtyanugrahāt || 94
iti śrīmatparamahaṃsa parivrājakācārya śrīmacchaṅkara-
bhagavatpūjyapādakṛtiṣu vedāntaḍiṇḍimaḥ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever