📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
ശ്രീ സത്യനാരായണ സ്വാമി വ്രത കഥാ
Shri Satyanarayana Svami Vrata Katha
Vishnu Malayalam
॥ ശ്രീ ഗണേശായ നമഃ ॥
॥ ശ്രീപരമാത്മനേ നമഃ ॥
അഥ കഥാ പ്രാരമ്ഭഃ ।
അഥ പ്രഥമോ-ഽധ്യായഃ
ശ്രീവ്യാസ ഉവാച ।
ഏകദാ നൈമിഷാരണ്യേ ഋഷയ-ശ്ശൌനകാദയഃ ।
പപ്രച്ഛുര്മുനയ-സ്സര്വേ സൂത-മ്പൌരാണിക-ങ്ഖലു ॥ 1॥
ഋഷയ ഊചുഃ ।
വ്രതേന തപസാ കിം-വാഁ പ്രാപ്യതേ വാഞ്ഛിത-മ്ഫലമ് ।
തത്സര്വം ശ്രോതുമിച്ഛാമഃ കഥയസ്വ മഹാമുനേ ॥ 2॥
സൂത ഉവാച ।
നാരദേനൈവ സമ്പൃഷ്ടോ ഭഗവാന് കമലാപതിഃ ।
സുരര്​ഷയേ യഥൈവാഹ തച്ഛൃണുധ്വം സമാഹിതാഃ ॥ 3॥
ഏകദാ നാരദോ യോഗീ പരാനുഗ്രഹകാങ്ക്ഷയാ ।
പര്യടന് വിവിധാ-​ല്ലോഁകാ-ന്മര്ത്യലോകമുപാഗതഃ ॥ 4॥
തതോദൃഷ്ട്വാ ജനാന്സര്വാ-ന്നാനാക്ലേശസമന്വിതാന് ।
നാനായോനിസമുത്പന്നാന് ക്ലിശ്യമാനാന് സ്വകര്മഭിഃ ॥ 5॥
കേനോപായേന ചൈതേഷാ-ന്ദുഃഖനാശോ ഭവേദ് ധ്രുവമ് ।
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ മനസാ വിഷ്ണുലോക-ങ്ഗതസ്തദാ ॥ 6॥
തത്ര നാരായണ-ന്ദേവം ശുക്ലവര്ണ-ഞ്ചതുര്ഭുജമ് ।
ശങ്ഖ-ചക്ര-ഗദാ-പദ്മ-വനമാലാ-വിഭൂഷിതമ് ॥ 7॥
ദൃഷ്ട്വാ ത-ന്ദേവദേവേശം സ്തോതും സമുപചക്രമേ ।
നാരദ ഉവാച ।
നമോ വാങ്ഗമനസാതീതരൂപായാനന്തശക്തയേ ।
ആദിമധ്യാന്തഹീനായ നിര്ഗുണായ ഗുണാത്മനേ ॥ 8॥
സര്വേഷാമാദിഭൂതായ ഭക്താനാമാര്തിനാശിനേ ।
ശ്രുത്വാ സ്തോത്ര-ന്തതോ വിഷ്ണുര്നാരദ-മ്പ്രത്യഭാഷത ॥ 9॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച ।
കിമര്ഥമാഗതോ-ഽസി ത്വ-ങ്കി-ന്തേ മനസി വര്തതേ ।
കഥയസ്വ മഹാഭാഗ തത്സര്വ-ങ്കഥായാമി തേ ॥ 10॥
നാരദ ഉവാച ।
മര്ത്യലോകേ ജനാ-സ്സര്വേ നാനാക്ലേശസമന്വിതാഃ ।
നനായോനിസമുത്പന്നാഃ പച്യന്തേ പാപകര്മഭിഃ ॥ 11॥
തത്കഥം ശമയേന്നാഥ ലഘൂപായേന തദ്വദ ।
ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്സര്വ-ങ്കൃപാസ്തി യദി തേ മയി ॥ 12॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച ।
സാധു പൃഷ്ട-ന്ത്വയാ വത്സ ലോകാനുഗ്രഹകാങ്ക്ഷയാ ।
യത്കൃത്വാ മുച്യതേ മോഹ-ത്തച്ഛൃണുഷ്വ വദാമി തേ ॥ 13॥
വ്രതമസ്തി മഹത്പുണ്യം സ്വര്ഗേ മര്ത്യേ ച ദുര്ലഭമ് ।
തവ സ്നേഹാന്മയാ വത്സ പ്രകാശഃ ക്രിയതേ-ഽധുനാ ॥ 14॥
സത്യനാരായണസ്യൈവ വ്രതം സമ്യഗ്വിധാനതഃ । (സത്യനാരായണസ്യൈവം)
കൃത്വാ സദ്യ-സ്സുഖ-മ്ഭുക്ത്വാ പരത്ര മോക്ഷമാപ്നുയാത് ।
തച്ഛ്രുത്വാ ഭഗവദ്വാക്യ-ന്നാരദോ മുനിരബ്രവീത് ॥ 15॥
നാരദ ഉവാച ।
കി-മ്ഫല-ങ്കിം-വിഁധാന-ഞ്ച കൃത-ങ്കേനൈവ തദ് വ്രതമ് ।
തത്സര്വം-വിഁസ്തരാദ് ബ്രൂഹി കദാ കാര്യം-വ്രഁത-മ്പ്രഭോ ॥ 16॥ (കാര്യംഹിതദ്വ്രതമ്)
ശ്രീഭഗവാനുവാച ।
ദുഃഖശോകാദിശമന-ന്ധനധാന്യപ്രവര്ധനമ് ॥ 17॥
സൌഭാഗ്യസന്തതികരം സര്വത്ര വിജയപ്രദമ് ।
യസ്മിന് കസ്മി-ന്ദിനേ മര്ത്യോ ഭക്തിശ്രദ്ധാസമന്വിതഃ ॥ 18॥
സത്യനാരായണ-ന്ദേവം-യഁജേച്ചൈവ നിശാമുഖേ ।
ബ്രാഹ്മണൈര്ബാന്ധവൈശ്ചൈവ സഹിതോ ധര്മതത്പരഃ ॥ 19॥
നൈവേദ്യ-മ്ഭക്തിതോ ദദ്യാ-ഥ്സപാദ-മ്ഭക്ഷ്യമുത്തമമ് ।
രമ്ഭാഫല-ങ്ഘൃത-ങ്ക്ഷീര-ങ്ഗോധൂമസ്യ ച ചൂര്ണകമ് ॥ 20॥
അഭാവേ ശാലിചൂര്ണം-വാഁ ശര്കരാ വാ ഗുഡസ്തഥാ ।
സപാദം സര്വഭക്ഷ്യാണി ചൈകീകൃത്യ നിവേദയേത് ॥ 21॥
വിപ്രായ ദക്ഷിണാ-ന്ദദ്യാ-ത്കഥാം ശ്രുത്വാ ജനൈ-സ്സഹ ।
തതശ്ച ബന്ധുഭി-സ്സാര്ധം-വിഁപ്രാംശ്ച പ്രതിഭോജയേത് ॥ 22॥
പ്രസാദ-മ്ഭക്ഷയേദ് ഭക്ത്യാ നൃത്യഗീതാദിക-ഞ്ചരേത് ।
തതശ്ച സ്വഗൃഹ-ങ്ഗച്ഛേ-ഥ്സത്യനാരായണം സ്മരന്ന് ॥ 23॥
ഏവ-ങ്കൃതേ മനുഷ്യാണാം-വാഁഞ്ഛാസിദ്ധിര്ഭവേദ് ധ്രുവമ് ।
വിശേഷതഃ കലിയുഗേ ലഘൂപായോ-ഽസ്തി ഭൂതലേ ॥ 24॥ (ലഘൂപായോസ്തി)
॥ ഇതി ശ്രീസ്കാന്ദപുരാണേ രേവാഖണ്ഡേ ശ്രീസത്യനാരായണ വ്രതകഥായാ-മ്പ്രഥമോ-ഽധ്യായഃ ॥ 1 ॥
അഥ ദ്വിതീയോ-ഽധ്യായഃ
സൂത ഉവാച ।
അഥാന്യ-ഥ്സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി കൃതം-യേഁന പുരാ ദ്വിജാഃ ।
കശ്ചി-ത്കാശീപുരേ രമ്യേ ഹ്യാസീദ്വിപ്രോ-ഽതിനിര്ധനഃ ॥ 1॥ (ഹ്യാസീദ്വിപ്രോതിനിര്ധനഃ)
ക്ഷുത്തൃഡ്ഭ്യാം-വ്യാഁകുലോഭൂത്വാ നിത്യ-മ്ബഭ്രാമ ഭൂതലേ ।
ദുഃഖിത-മ്ബ്രാഹ്മണ-ന്ദൃഷ്ട്വാ ഭഗവാ-ന്ബ്രാഹ്മണപ്രിയഃ ॥ 2॥
വൃദ്ധബ്രാഹ്മണ രൂപസ്ത-മ്പപ്രച്ഛ ദ്വിജമാദരാത് ।
കിമര്ഥ-മ്ഭ്രമസേ വിപ്ര മഹീ-ന്നിത്യം സുദുഃഖിതഃ ।
തത്സര്വം ശ്രോതുമിച്ഛാമി കഥ്യതാ-ന്ദ്വിജ സത്തമ ॥ 3॥
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച ।
ബ്രാഹ്മണോ-ഽതി ദരിദ്രോ-ഽഹ-മ്ഭിക്ഷാര്ഥം-വൈഁ ഭ്രമേ മഹീമ് ॥ 4॥ (ബ്രാഹ്മണോതി)
ഉപായം-യഁദി ജാനാസി കൃപയാ കഥയ പ്രഭോ ।
വൃദ്ധബ്രാഹ്മണ ഉവാച ।
സത്യനാരായണോ വിഷ്ണുര്വാഞ്ഛിതാര്ഥഫലപ്രദഃ ॥ 5॥
തസ്യ ത്വ-മ്പൂജനം-വിഁപ്ര കുരുഷ്വ വ്രതമുത്തമമ । (വ്രതമുത്തമമ്)
യത്കൃത്വാ സര്വദുഃഖേഭ്യോ മുക്തോ ഭവതി മാനവഃ ॥ 6॥
വിധാന-ഞ്ച വ്രതസ്യാപി വിപ്രായാഭാഷ്യ യത്നതഃ ।
സത്യനാരായണോ വൃദ്ധസ്തത്രൈവാന്തരധീയത ॥ 7॥
തദ് വ്രതം സങ്കരിഷ്യാമി യദുക്ത-മ്ബ്രാഹ്മണേന വൈ ।
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ വിപ്രോ-ഽസൌ രാത്രൌ നിദ്രാ ന ലബ്ധവാന് ॥ 8॥ (നിദ്രാം)
തതഃ പ്രാത-സ്സമുത്ഥായ സത്യനാരായണവ്രതമ് ।
കരിഷ്യ ഇതി സങ്കല്പ്യ ഭിക്ഷാര്ഥമഗമദ്വിജഃ ॥ 9॥ (ഭിക്ഷാര്ഥമഗമദ്ദ്വിജഃ)
തസ്മിന്നേവ ദിനേ വിപ്രഃ പ്രചുര-ന്ദ്രവ്യമാപ്തവാന് ।
തേനൈവ ബന്ധുഭി-സ്സാര്ധം സത്യസ്യവ്രതമാചരത് ॥ 10॥
സര്വദുഃഖവിനിര്മുക്ത-സ്സര്വസമ്പത്സമന്വിതഃ ।
ബഭൂവ സ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠോ വ്രതസ്യാസ്യ പ്രഭാവതഃ ॥ 11॥
തതഃ പ്രഭൃതി കാല-ഞ്ച മാസി മാസി വ്രത-ങ്കൃതമ് ।
ഏവ-ന്നാരായണസ്യേദം-വ്രഁത-ങ്കൃത്വാ ദ്വിജോത്തമഃ ॥ 12॥
സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ ദുര്ലഭ-മ്മോക്ഷമാപ്തവാന് ।
വ്രതമസ്യ യദാ വിപ്ര പൃഥിവ്യാം സങ്കരിഷ്യതി ॥ 13॥ (വിപ്രാഃ)
തദൈവ സര്വദുഃഖ-ന്തു മനുജസ്യ വിനശ്യതി । (ച മനുജസ്യ)
ഏവ-ന്നാരായണേനോക്ത-ന്നാരദായ മഹാത്മനേ ॥ 14॥
മയാ തത്കഥിതം-വിഁപ്രാഃ കിമന്യ-ത്കഥയാമി വഃ ।
ഋഷയ ഊചുഃ ।
തസ്മാദ് വിപ്രാച്ഛ്രുത-ങ്കേന പൃഥിവ്യാ-ഞ്ചരിത-മ്മുനേ ।
തത്സര്വം ശ്രോതുമിച്ഛാമ-ശ്ശ്രദ്ധാ-ഽസ്മാക-മ്പ്രജായതേ ॥ 15॥ (ശ്രദ്ധാസ്മാകം)
സൂത ഉവാച ।
ശൃണുധ്വ-മ്മുനയ-സ്സര്വേ വ്രതം-യേഁന കൃത-മ്ഭുവി ।
ഏകദാ സ ദ്വിജവരോ യഥാവിഭവ വിസ്തരൈഃ ॥ 16॥
ബന്ധുഭി-സ്സ്വജനൈ-സ്സാര്ധം-വ്രഁത-ങ്കര്തും സമുദ്യതഃ ।
ഏതസ്മിന്നന്തരേ കാലേ കാഷ്ഠക്രേതാ സമാഗമത് ॥ 17॥
ബഹിഃ കാഷ്ഠ-ഞ്ച സംസ്ഥാപ്യ വിപ്രസ്യ ഗൃഹമായയൌ ।
തൃഷ്ണായാ പീഡിതാത്മാ ച ദൃഷ്ട്വാ വിപ്ര-ങ്കൃതം-വ്രഁതമ് ॥ 18॥ (കൃത)
പ്രണിപത്യ ദ്വിജ-മ്പ്രാഹ കിമിദ-ങ്ക്രിയതേ ത്വയാ ।
കൃതേ കി-മ്ഫലമാപ്നോതി വിസ്തരാദ് വദ മേ പ്രഭോ ॥ 19॥ (വിസ്താരാദ്)
വിപ്ര ഉവാച ।
സത്യനാരായണേസ്യേദം-വ്രഁതം സര്വേപ്സിതപ്രദമ് ।
തസ്യ പ്രസാദാന്മേ സര്വ-ന്ധനധാന്യാദിക-മ്മഹത് ॥ 20॥
തസ്മാദേതദ് വ്രത-ഞ്ജ്ഞാത്വാ കാഷ്ഠക്രേതാ-ഽതിഹര്​ഷിതഃ ।
പപൌ ജല-മ്പ്രസാദ-ഞ്ച ഭുക്ത്വാ സ നഗരം-യഁയൌ ॥ 21॥
സത്യനാരായണ-ന്ദേവ-മ്മനസാ ഇത്യചിന്തയത് ।
കാഷ്ഠം-വിഁക്രയതോ ഗ്രാമേ പ്രാപ്യതേ ചാദ്യ യദ് ധനമ് ॥ 22॥ (പ്രാപ്യതേമേ-ഽദ്യ)
തേനൈവ സത്യദേവസ്യ കരിഷ്യേ വ്രതമുത്തമമ് ।
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ മനസാ കാഷ്ഠ-ന്ധൃത്വാ തു മസ്തകേ ॥ 23॥
ജഗാമ നഗരേ രമ്യേ ധനിനാം-യഁത്ര സംസ്ഥിതിഃ ।
തദ്ദിനേ കാഷ്ഠമൂല്യ-ഞ്ച ദ്വിഗുണ-മ്പ്രാപ്തവാനസൌ ॥ 24॥
തതഃ പ്രസന്നഹൃദയ-സ്സുപക്വ-ങ്കദലീ ഫലമ് ।
ശര്കരാഘൃതദുഗ്ധ-ഞ്ച ഗോധൂമസ്യ ച ചൂര്ണകമ് ॥ 25॥
കൃത്വൈകത്ര സപാദ-ഞ്ച ഗൃഹീത്വാ സ്വഗൃഹം-യഁയൌ ।
തതോ ബന്ധൂന് സമാഹൂയ ചകാര വിധിനാ വ്രതമ് ॥ 26॥
തദ് വ്രതസ്യ പ്രഭാവേണ ധനപുത്രാന്വിതോ-ഽഭവത് । (ധനപുത്രാന്വിതോഭവത്)
ഇഹലോകേ സുഖ-മ്ഭുക്ത്വാ ചാന്തേ സത്യപുരം-യഁയൌ ॥ 27॥
॥ ഇതി ശ്രീസ്കാന്ദപുരാണേ രേവാഖണ്ഡേ ശ്രീസത്യനാരായണ വ്രതകഥായാ-ന്ദ്വിതീയോ-ഽധ്യായഃ ॥ 2 ॥
അഥ തൃതീയോ-ഽധ്യായഃ
സൂത ഉവാച ।
പുനരഗ്രേ പ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണുധ്വ-മ്മുനി സത്തമാഃ ।
പുരാ ചോല്കാമുഖോ നാമ നൃപശ്ചാസീന്മഹാമതിഃ ॥ 1॥
ജിതേന്ദ്രിയ-സ്സത്യവാദീ യയൌ ദേവാലയ-മ്പ്രതി ।
ദിനേ ദിനേ ധന-ന്ദത്ത്വാ ദ്വിജാന് സന്തോഷയ-ഥ്സുധീഃ ॥ 2॥
ഭാര്യാ തസ്യ പ്രമുഗ്ധാ ച സരോജവദനാ സതീ ।
ഭദ്രശീലാനദീ തീരേ സത്യസ്യവ്രതമാചരത് ॥ 3॥
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര സാധുരേക-സ്സമാഗതഃ ।
വാണിജ്യാര്ഥ-മ്ബഹുധനൈരനേകൈഃ പരിപൂരിതഃ ॥ 4॥
നാവം സംസ്ഥാപ്യ തത്തീരേ ജഗാമ നൃപതി-മ്പ്രതി ।
ദൃഷ്ട്വാ സ വ്രതിന-മ്ഭൂപ-മ്പ്രപച്ഛ വിനയാന്വിതഃ ॥ 5॥
സാധുരുവാച ।
കിമിദ-ങ്കുരുഷേ രാജ-ന്ഭക്തിയുക്തേന ചേതസാ ।
പ്രകാശ-ങ്കുരു തത്സര്വം ശ്രോതുമിച്ഛാമി സാമ്പ്രതമ് ॥ 6॥
രാജോവാച ।
പൂജന-ങ്ക്രിയതേ സാധോ വിഷ്ണോരതുലതേജസഃ ।
വ്രത-ഞ്ച സ്വജനൈ-സ്സാര്ധ-മ്പുത്രാദ്യാവാപ്തി കാമ്യയാ ॥ 7॥
ഭൂപസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ സാധുഃ പ്രോവാച സാദരമ് ।
സര്വ-ങ്കഥയ മേ രാജന് കരിഷ്യേ-ഽഹ-ന്തവോദിതമ് ॥ 8॥
മമാപി സന്തതിര്നാസ്തി ഹ്യേതസ്മാജ്ജായതേ ധ്രുവമ് ।
തതോ നിവൃത്ത്യ വാണിജ്യാ-ഥ്സാനന്ദോ ഗൃഹമാഗതഃ ॥ 9॥
ഭാര്യായൈ കഥിതം സര്വം-വ്രഁതം സന്തതി ദായകമ് ।
തദാ വ്രത-ങ്കരിഷ്യാമി യദാ മേ സന്തതിര്ഭവേത് ॥ 10॥
ഇതി ലീലാവതീ-മ്പ്രാഹ പത്നീം സാധു-സ്സ സത്തമഃ ।
ഏകസ്മി-ന്ദിവസേ തസ്യ ഭാര്യാ ലീലാവതീ സതീ ॥ 11॥ (ഭാര്യാം)
ഭര്തൃയുക്താനന്ദചിത്താ-ഽഭവദ് ധര്മപരായണാ ।
ര്ഗഭിണീ സാ-ഽഭവ-ത്തസ്യ ഭാര്യാ സത്യപ്രസാദതഃ ॥ 12॥ (സാഭവത്)
ദശമേ മാസി വൈ തസ്യാഃ കന്യാരത്നമജായത ।
ദിനേ ദിനേ സാ വവൃധേ ശുക്ലപക്ഷേ യഥാ ശശീ ॥ 13॥
നാമ്നാ കലാവതീ ചേതി തന്നാമകരണ-ങ്കൃതമ് ।
തതോ ലീലാവതീ പ്രാഹ സ്വാമിന-മ്മധുരം-വഁചഃ ॥ 14॥
ന കരോഷി കിമര്ഥം-വൈഁ പുരാ സങ്കല്പിതം-വ്രഁതമ് ।
സാധുരുവാച ।
വിവാഹ സമയേ ത്വസ്യാഃ കരിഷ്യാമി വ്രത-മ്പ്രിയേ ॥ 15॥
ഇതി ഭാര്യാം സമാശ്വാസ്യ ജഗാമ നഗര-മ്പ്രതി ।
തതഃ കലാവതീ കന്യാ വവൃധേ പിതൃവേശ്മനി ॥ 16॥
ദൃഷ്ട്വാ കന്യാ-ന്തത-സ്സാധുര്നഗരേ സഖിഭി-സ്സഹ ।
മന്ത്രയിത്വാ ദ്രുത-ന്ദൂത-മ്പ്രേഷയാമാസ ധര്മവിത് ॥ 17॥
വിവാഹാര്ഥ-ഞ്ച കന്യായാ വരം ശ്രേഷ്ഠം-വിഁചാരയ ।
തേനാജ്ഞപ്തശ്ച ദൂതോ-ഽസൌ കാഞ്ചന-ന്നഗരം-യഁയൌ ॥ 18॥
തസ്മാദേകം-വഁണിക്പുത്രം സമാദായാഗതോ ഹി സഃ ।
ദൃഷ്ട്വാ തു സുന്ദര-മ്ബാലം-വഁണിക്പുത്ര-ങ്ഗുണാന്വിതമ് ॥ 19॥
ജ്ഞാതിഭിര്ബന്ധുഭി-സ്സാര്ധ-മ്പരിതുഷ്ടേന ചേതസാ ।
ദത്താവാന് സാധുപുത്രായ കന്യാം-വിഁധിവിധാനതഃ ॥ 20॥ (സാധുഃപുത്രായ)
തതോ-ഽഭാഗ്യവശാ-ത്തേന വിസ്മൃതം-വ്രഁതമുത്തമമ് । (തതോഭാഗ്യവശാത്)
വിവാഹസമയേ തസ്യാസ്തേന രുഷ്ടോ ഭവ-ത്പ്രഭുഃ ॥ 21॥ (രുഷ്ടോ-ഽഭവത്)
തതഃ കാലേന നിയതോ നിജകര്മ വിശാരദഃ ।
വാണിജ്യാര്ഥ-ന്തത-ശ്ശീഘ്ര-ഞ്ജാമാതൃ സഹിതോ വണിക് ॥ 22॥
രത്നസാരപുരേ രമ്യേ ഗത്വാ സിന്ധു സമീപതഃ ।
വാണിജ്യമകരോ-ഥ്സാധുര്ജാമാത്രാ ശ്രീമതാ സഹ ॥ 23॥
തൌ ഗതൌ നഗരേ രമ്യേ ചന്ദ്രകേതോര്നൃപസ്യ ച । (നഗരേതസ്യ)
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു സത്യനാരായണഃ പ്രഭുഃ ॥ 24॥
ഭ്രഷ്ടപ്രതിജ്ഞമാലോക്യ ശാപ-ന്തസ്മൈ പ്രദത്തവാന് ।
ദാരുണ-ങ്കഠിന-ഞ്ചാസ്യ മഹദ് ദുഃഖ-മ്ഭവിഷ്യതി ॥ 25॥
ഏകസ്മിന്ദിവസേ രാജ്ഞോ ധനമാദായ തസ്കരഃ ।
തത്രൈവ ചാഗത ശ്ചൌരോ വണിജൌ യത്ര സംസ്ഥിതൌ ॥ 26॥
തത്പശ്ചാദ് ധാവകാ-ന്ദൂതാ-ന്ദൃഷ്ടവാ ഭീതേന ചേതസാ ।
ധനം സംസ്ഥാപ്യ തത്രൈവ സ തു ശീഘ്രമലക്ഷിതഃ ॥ 27॥
തതോ ദൂതാസ്സമായാതാ യത്രാസ്തേ സജ്ജനോ വണിക് ।
ദൃഷ്ട്വാ നൃപധന-ന്തത്ര ബദ്ധ്വാ-ഽഽനീതൌ വണിക്സുതൌ ॥ 28॥ (ബദ്ധ്വാനീതൌ)
ഹര്​ഷേണ ധാവമാനാശ്ച പ്രോചുര്നൃപസമീപതഃ ।
തസ്കരൌ ദ്വൌ സമാനീതൌ വിലോക്യാജ്ഞാപയ പ്രഭോ ॥ 29॥
രാജ്ഞാ-ഽഽജ്ഞപ്താസ്തത-ശ്ശീഘ്ര-ന്ദൃഢ-മ്ബദ്ധ്വാ തു താ വുഭൌ ।
സ്ഥാപിതൌ ദ്വൌ മഹാദുര്ഗേ കാരാഗാരേ-ഽവിചാരതഃ ॥ 30॥
മായയാ സത്യദേവസ്യ ന ശ്രുത-ങ്കൈസ്തയോര്വചഃ ।
അതസ്തയോര്ധനം രാജ്ഞാ ഗൃഹീത-ഞ്ചന്ദ്രകേതുനാ ॥ 31॥
തച്ഛാപാച്ച തയോര്ഗേഹേ ഭാര്യാ ചൈവാതി ദുഃഖിതാ ।
ചൌരേണാപഹൃതം സര്വ-ങ്ഗൃഹേ യച്ച സ്ഥിത-ന്ധനമ് ॥ 32॥
ആധിവ്യാധിസമായുക്താ ക്ഷുത്പിപാശാതി ദുഃഖിതാ । (ക്ഷുത്പിപാസാതി)
അന്നചിന്താപരാ ഭൂത്വാ ബഭ്രാമ ച ഗൃഹേ ഗൃഹേ ।
കലാവതീ തു കന്യാപി ബഭ്രാമ പ്രതിവാസരമ് ॥ 33॥
ഏകസ്മി-ന്ദിവസേ യാതാ ക്ഷുധാര്താ ദ്വിജമന്ദിരമ് । (ദിവസേ ജാതാ)
ഗത്വാ-ഽപശ്യദ് വ്രത-ന്തത്ര സത്യനാരായണസ്യ ച ॥ 34॥ (ഗത്വാപശ്യദ്)
ഉപവിശ്യ കഥാം ശ്രുത്വാ വരം ര്പ്രാഥിതവത്യപി ।
പ്രസാദ ഭക്ഷണ-ങ്കൃത്വാ യയൌ രാത്രൌ ഗൃഹ-മ്പ്രതി ॥ 35॥
മാതാ കലാവതീ-ങ്കന്യാ-ങ്കഥയാമാസ പ്രേമതഃ ।
പുത്രി രാത്രൌ സ്ഥിതാ കുത്ര കി-ന്തേ മനസി വര്തതേ ॥ 36॥
കന്യാ കലാവതീ പ്രാഹ മാതര-മ്പ്രതി സത്വരമ് ।
ദ്വിജാലയേ വ്രത-മ്മാതര്ദൃഷ്ടം-വാഁഞ്ഛിതസിദ്ധിദമ് ॥ 37॥
തച്ഛ്രുത്വാ കന്യകാ വാക്യം-വ്രഁത-ങ്കര്തും സമുദ്യതാ ।
സാ മുദാ തു വണിഗ്ഭാര്യാ സത്യനാരായണസ്യ ച ॥ 38॥
വ്രത-ഞ്ചക്രേ സൈവ സാധ്വീ ബന്ധുഭി-സ്സ്വജനൈ-സ്സഹ ।
ഭര്തൃജാമാതരൌ ക്ഷിപ്രമാഗച്ഛേതാം സ്വമാശ്രമമ് ॥ 39॥
അപരാധ-ഞ്ച മേ ഭര്തുര്ജാമാതുഃ, ക്ഷന്തുമര്​ഹസി ।
വ്രതേനാനേന തുഷ്ടോ-ഽസൌ സത്യനാരായണഃ പുനഃ ॥ 40॥ (തുഷ്ടോസൌ)
ദര്​ശയാമാസ സ്വപ്നം ഹീ ചന്ദ്രകേതു-ന്നൃപോത്തമമ് ।
ബന്ദിനൌ മോചയ പ്രാതര്വണിജൌ നൃപസത്തമ ॥ 41॥
ദേയ-ന്ധന-ഞ്ച തത്സര്വ-ങ്ഗൃഹീതം-യഁ-ത്ത്വയാ-ഽധുനാ । (ത്വയാധുനാ)
നോ ചേ-ത്ത്വാ-ന്നാശയിഷ്യാമി സരാജ്യധനപുത്രകമ് ॥ 42॥
ഏവമാഭാഷ്യ രാജാന-ന്ധ്യാനഗമ്യോ-ഽഭവ-ത്പ്രഭുഃ । (ധ്യാനഗമ്യോഭവത്)
തതഃ പ്രഭാതസമയേ രാജാ ച സ്വജനൈ-സ്സഹ ॥ 43॥
ഉപവിശ്യ സഭാമധ്യേ പ്രാഹ സ്വപ്ന-ഞ്ജന-മ്പ്രതി ।
ബദ്ധൌ മഹാജനൌ ശീഘ്ര-മ്മോചയ ദ്വൌ വണിക്സുതൌ ॥ 44॥
ഇതി രാജ്ഞോ വച-ശ്ശ്രുത്വാ മോചയിത്വാ മഹാജനൌ ।
സമാനീയ നൃപസ്യാഗ്രേ പ്രാഹുസ്തേ വിനയാന്വിതാഃ ॥ 45॥
ആനീതൌ ദ്വൌ വണിക്പുത്രൌ മുക്തൌ നിഗഡബന്ധനാത് ।
തതോ മഹാജനൌ നത്വാ ചന്ദ്രകേതു-ന്നൃപോത്തമമ് ॥ 46॥
സ്മരന്തൌ പൂര്വ വൃത്താന്ത-ന്നോചതുര്ഭയവിഹ്വലൌ ।
രാജാ വണിക്സുതൌ വീക്ഷ്യ വചഃ പ്രോവാച സാദരമ് ॥ 47॥
ദേവാ-ത്പ്രാപ്ത-മ്മഹദ്ദുഃഖമിദാനീ-ന്നാസ്തി വൈ ഭയമ് ।
തദാ നിഗഡസന്ത്യാഗ-ങ്ക്ഷൌരകര്മാദ്യകാരയത് ॥ 48॥
വസ്ത്രാലങ്കാരക-ന്ദത്ത്വാ പരിതോഷ്യ നൃപശ്ച തൌ ।
പുരസ്കൃത്യ വണിക്പുത്രൌ വചസാ-ഽതോഷയദ് ഭൃശമ് ॥ 49॥ (വചസാതോഷയദ്ഭൃശമ്)
പുരാനീത-ന്തു യദ് ദ്രവ്യ-ന്ദ്വിഗുണീകൃത്യ ദത്തവാന് ।
പ്രോവാച ച തതോ രാജാ ഗച്ഛ സാധോ നിജാശ്രമമ് ॥ 50॥ (പ്രോവാചതൌ)
രാജാന-മ്പ്രണിപത്യാഹ ഗന്തവ്യ-ന്ത്വത്പ്രസാദതഃ ।
ഇത്യുക്ത്വാ തൌ മഹാവൈശ്യൌ ജഗ്മതു-സ്സ്വഗൃഹ-മ്പ്രതി ॥ 51॥ (മഹാവൈശ്യോ)
॥ ഇതി ശ്രീസ്കാന്ദ പുരാണേ രേവാഖണ്ഡേ ശ്രീസത്യനാരായണ വ്രതകഥായാ-ന്തൃതീയോ-ഽധ്യായഃ ॥ 3 ॥
അഥ ചതുര്ഥോ-ഽധ്യായഃ
സൂത ഉവാച ।
യാത്രാ-ന്തു കൃതവാന് സാധുര്മങ്ഗലായനപൂര്വികാമ് ।
ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ധന-ന്ദത്ത്വാ തദാ തു നഗരം-യഁയൌ ॥ 1॥
കിയദ് ദൂരേ ഗതേ സാധോ സത്യനാരായണഃ പ്രഭുഃ ।
ജിജ്ഞാസാ-ങ്കൃതവാന് സാധൌ കിമസ്തി തവ നൌസ്ഥിതമ് ॥ 2॥
തതോ മഹാജനൌ മത്തൌ ഹേലയാ ച പ്രഹസ്യ വൈ । (മതൌ)
കഥ-മ്പൃച്ഛസി ഭോ ദണ്ഡി-ന്മുദ്രാ-ന്നേതു-ങ്കിമിച്ഛസി ॥ 3॥
ലതാപത്രാദിക-ഞ്ചൈവ വര്തതേ തരണൌ മമ ।
നിഷ്ഠുര-ഞ്ച വച-ശ്ശ്രുത്വാ സത്യ-മ്ഭവതു തേ വചഃ ॥ 4॥
ഏവമുക്ത്വാ ഗത-ശ്ശീഘ്ര-ന്ദണ്ഡീ തസ്യ സമീപതഃ ।
കിയദ് ദൂരേ തതോ ഗത്വാ സ്ഥിത-സ്സിന്ധു സമീപതഃ ॥ 5॥
ഗതേ ദണ്ഡിനി സാധുശ്ച കൃതനിത്യക്രിയസ്തദാ ।
ഉത്ഥിതാ-ന്തരണീ-ന്ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മയ-മ്പരമം-യഁയൌ ॥ 6॥
ദൃഷ്ട്വാ ലതാദിക-ഞ്ചൈവ മൂര്ച്ഛിതോ ന്യപതദ് ഭുവി ।
ലബ്ധസഞ്ജ്ഞോ വണിക്പുത്രസ്തതശ്ചിന്താന്വിതോ-ഽഭവത് ॥ 7॥ (വണിക്പുത്രസ്തതശ്ചിന്താന്വിതോഭവത്)
തദാ തു ദുഹിതുഃ കാന്തോ വചന-ഞ്ചേദമബ്രവീത് ।
കിമര്ഥ-ങ്ക്രിയതേ ശോക-ശ്ശാപോ ദത്തശ്ച ദണ്ഡിനാ ॥ 8॥
ശക്യതേ തേന സര്വം ഹി കര്തു-ഞ്ചാത്ര ന സംശയഃ । (ശക്യതേനേ ന)
അതസ്തച്ഛരണം-യാഁമോ വാഞ്ഛതാര്ഥോ ഭവിഷ്യതി ॥ 9॥ (വാഞ്ഛിതാര്ഥോ)
ജാമാതുര്വചനം ശ്രുത്വാ തത്സകാശ-ങ്ഗതസ്തദാ ।
ദൃഷ്ട്വാ ച ദണ്ഡിന-മ്ഭക്ത്യാ നത്വാ പ്രോവാച സാദരമ് ॥ 10॥
ക്ഷമസ്വ ചാപരാധ-മ്മേ യദുക്ത-ന്തവ സന്നിധൌ ।
ഏവ-മ്പുനഃ പുനര്നത്വാ മഹാശോകാകുലോ-ഽഭവത് ॥ 11॥ (മഹാശോകാകുലോഭവത്)
പ്രോവാച വചന-ന്ദണ്ഡീ വിലപന്തം-വിഁലോക്യ ച ।
മാ രോദീ-ശ്ശൃണുമദ്വാക്യ-മ്മമ പൂജാബഹിര്മുഖഃ ॥ 12॥
മമാജ്ഞയാ ച ദുര്ബുദ്ധേ ലബ്ധ-ന്ദുഃഖ-മ്മുഹുര്മുഹുഃ ।
തച്ഛ്രുത്വാ ഭഗവദ്വാക്യം സ്തുതി-ങ്കര്തും സമുദ്യതഃ ॥ 13॥
സാധുരുവാച ।
ത്വന്മായാമോഹിതാ-സ്സര്വേ ബ്രഹ്മാദ്യാസ്ത്രിദിവൌകസഃ ।
ന ജാനന്തി ഗുണാ-ന്രൂപ-ന്തവാശ്ചര്യമിദ-മ്പ്രഭോ ॥ 14॥
മൂഢോ-ഽഹ-ന്ത്വാ-ങ്കഥ-ഞ്ജാനേ മോഹിതസ്തവമായയാ । (മൂഢോഹം)
പ്രസീദ പൂജയിഷ്യാമി യഥാവിഭവവിസ്തരൈഃ ॥ 15॥
പുരാ വിത്ത-ഞ്ച ത-ഥ്സര്വ-ന്ത്രാഹി മാം ശരണാഗതമ് ।
ശ്രുത്വാ ഭക്തിയുതം-വാഁക്യ-മ്പരിതുഷ്ടോ ജനാര്ദനഃ ॥ 16॥
വര-ഞ്ച വാഞ്ഛിത-ന്ദത്ത്വാ തത്രൈവാന്തര്ദധേ ഹരിഃ ।
തതോ നാവം സമാരൂഹ്യ ദൃഷ്ട്വാ വിത്തപ്രപൂരിതാമ് ॥ 17॥
കൃപയാ സത്യദേവസ്യ സഫലം-വാഁഞ്ഛിത-മ്മമ ।
ഇത്യുക്ത്വാ സ്വജനൈ-സ്സാര്ധ-മ്പൂജാ-ങ്കൃത്വാ യഥാവിധി ॥ 18॥
ഹര്​ഷേണ ചാഭവ-ത്പൂര്ണസ്സത്യദേവപ്രസാദതഃ ।
നാവം സം​യോഁജ്യ യത്നേന സ്വദേശഗമന-ങ്കൃതമ് ॥ 19॥
സാധുര്ജാമാതര-മ്പ്രാഹ പശ്യ രത്നപുരീ-മ്മമ ।
ദൂത-ഞ്ച പ്രേഷയാമാസ നിജവിത്തസ്യ രക്ഷകമ് ॥ 20॥
തതോ-ഽസൌ നഗര-ങ്ഗത്വാ സാധുഭാര്യാം-വിഁലോക്യ ച । (ദൂതോസൌ)
പ്രോവാച വാഞ്ഛിതം-വാഁക്യ-ന്നത്വാ ബദ്ധാഞ്ജലിസ്തദാ ॥ 21॥
നികടേ നഗരസ്യൈവ ജാമാത്രാ സഹിതോ വണിക് ।
ആഗതോ ബന്ധുവര്ഗൈശ്ച വിത്തൈശ്ച ബഹുഭിര്യുതഃ ॥ 22॥
ശ്രുത്വാ ദൂതമുഖാദ്വാക്യ-മ്മഹാഹര്​ഷവതീ സതീ ।
സത്യപൂജാ-ന്തതഃ കൃത്വാ പ്രോവാച തനുജാ-മ്പ്രതി ॥ 23॥
വ്രജാമി ശീഘ്രമാഗച്ഛ സാധുസന്ദര്​ശനായ ച ।
ഇതി മാതൃവച-ശ്ശ്രുത്വാ വ്രത-ങ്കൃത്വാ സമാപ്യ ച ॥ 24॥
പ്രസാദ-ഞ്ച പരിത്യജ്യ ഗതാ സാ-ഽപി പതി-മ്പ്രതി । (സാപി)
തേന രുഷ്ടാ-സ്സത്യദേവോ ഭര്താര-ന്തരണി-ന്തഥാ ॥ 25॥ (രുഷ്ടഃ, തരണീം)
സംഹൃത്യ ച ധനൈ-സ്സാര്ധ-ഞ്ജലേ തസ്യാവമജ്ജയത് ।
തതഃ കലാവതീ കന്യാ ന വിലോക്യ നിജ-മ്പതിമ് ॥ 26॥
ശോകേന മഹതാ തത്ര രുദന്തീ ചാപതദ് ഭുവി । (രുദതീ)
ദൃഷ്ട്വാ തഥാവിധാ-ന്നാവ-ങ്കന്യാ-ഞ്ച ബഹുദുഃഖിതാമ് ॥ 27॥
ഭീതേന മനസാ സാധുഃ കിമാശ്ചര്യമിദ-മ്ഭവേത് ।
ചിന്ത്യമാനാശ്ച തേ സര്വേ ബഭൂവുസ്തരിവാഹകാഃ ॥ 28॥
തതോ ലീലാവതീ കന്യാ-ന്ദൃഷ്ട്വാ സാ വിഹ്വലാ-ഽഭവത് ।
വിലലാപാതിദുഃഖേന ഭര്താര-ഞ്ചേദമബ്രവീത ॥ 29॥
ഇദാനീ-ന്നൌകയാ സാര്ധ-ങ്കഥം സോ-ഽഭൂദലക്ഷിതഃ ।
ന ജാനേ കസ്യ ദേവസ്യ ഹേലയാ ചൈവ സാ ഹൃതാ ॥ 30॥
സത്യദേവസ്യ മാഹാത്മ്യ-ഞ്ജ്ഞാതും-വാഁ കേന ശക്യതേ ।
ഇത്യുക്ത്വാ വിലലാപൈവ തതശ്ച സ്വജനൈ-സ്സഹ ॥ 31॥
തതോ ലീലാവതീ കന്യാ-ങ്ക്രൌഡേ കൃത്വാ രുരോദ ഹ ।
തതഃകലാവതീ കന്യാ നഷ്ടേ സ്വാമിനി ദുഃഖിതാ ॥ 32॥
ഗൃഹീത്വാ പാദുകേ തസ്യാനുഗതു-ഞ്ച മനോദധേ । (പാദുകാം)
കന്യായാശ്ചരിത-ന്ദൃഷ്ട്വാ സഭാര്യ-സ്സജ്ജനോ വണിക് ॥ 33॥
അതിശോകേന സന്തപ്തശ്ചിന്തയാമാസ ധര്മവിത് ।
ഹൃതം-വാഁ സത്യദേവേന ഭ്രാന്തോ-ഽഹം സത്യമായയാ ॥ 34॥
സത്യപൂജാ-ങ്കരിഷ്യാമി യഥാവിഭവവിസ്തരൈഃ ।
ഇതി സര്വാന് സമാഹൂയ കഥയിത്വാ മനോരഥമ് ॥ 35॥
നത്വാ ച ദണ്ഡവദ് ഭൂമൌ സത്യദേവ-മ്പുനഃ പുനഃ ।
തതസ്തുഷ്ട-സ്സത്യദേവോ ദീനാനാ-മ്പരിപാലകഃ ॥ 36॥
ജഗാദ വചന-ഞ്ചൈന-ങ്കൃപയാ ഭക്തവത്സലഃ ।
ത്യക്ത്വാ പ്രസാദ-ന്തേ കന്യാ പതി-ന്ദ്രഷ്ടും സമാഗതാ ॥ 37॥
അതോ-ഽദൃഷ്ടോ-ഽഭവത്തസ്യാഃ കന്യകായാഃ പതിര്ധ്രുവമ് ।
ഗൃഹ-ങ്ഗത്വാ പ്രസാദ-ഞ്ച ഭുക്ത്വാ സാ-ഽഽയാതി ചേത്പുനഃ ॥ 38॥ (സായാതി)
ലബ്ധഭര്ത്രീ സുതാ സാധോ ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ ।
കന്യകാ താദൃശം-വാഁക്യം ശ്രുത്വാ ഗഗനമണ്ഡലാത് ॥ 39॥
ക്ഷിപ്ര-ന്തദാ ഗൃഹ-ങ്ഗത്വാ പ്രസാദ-ഞ്ച ബുഭോജ സാ ।
പശ്ചാ-ഥ്സാ പുനരാഗത്യ ദദര്​ശ സ്വജന-മ്പതിമ് ॥ 40॥ (സാപശ്ചാത്പുനരാഗത്യ, സജനം)
തതഃ കലാവതീ കന്യാ ജഗാദ പിതര-മ്പ്രതി ।
ഇദാനീ-ഞ്ച ഗൃഹം-യാഁഹി വിലമ്ബ-ങ്കുരുഷേ കഥമ് ॥ 41॥
തച്ഛ്രുത്വാ കന്യകാവാക്യം സന്തുഷ്ടോ-ഽഭൂദ്വണിക്സുതഃ ।
പൂജനം സത്യദേവസ്യ കൃത്വാ വിധിവിധാനതഃ ॥ 42॥
ധനൈര്ബന്ധുഗണൈ-സ്സാര്ധ-ഞ്ജഗാമ നിജമന്ദിരമ് ।
പൌര്ണമാസ്യാ-ഞ്ച സങ്ക്രാന്തൌ കൃതവാന് സത്യസ്യ പൂജനമ് ॥ 43॥ (സത്യപൂജനമ്)
ഇഹലോകേ സുഖ-മ്ഭുക്ത്വാ ചാന്തേ സത്യപുരം-യഁയൌ ॥ 44॥
॥ ഇതി ശ്രീസ്കാന്ദ പുരാണേ രേവാഖണ്ഡേ ശ്രീസത്യനാരായണ വ്രതകഥായാ-ഞ്ചതുര്ഥോ-ഽധ്യായഃ ॥ 4 ॥
അഥ പഞ്ചമോ-ഽധ്യായഃ
സൂത ഉവാച ।
അഥാന്യച്ച പ്രവക്ഷ്യാമി ശ്രുണുധ്വ-മ്മുനിസത്തമാഃ ।
ആസീ-ത്തുങ്ഗധ്വജോ രാജാ പ്രജാപാലനതത്പരഃ ॥ 1॥
പ്രസാദം സത്യദേവസ്യ ത്യക്ത്വാ ദുഃഖമവാപ സഃ ।
ഏകദാ സ വന-ങ്ഗത്വാ ഹത്വാ ബഹുവിധാ-ന്പശൂന് ॥ 2॥
ആഗത്യ വടമൂല-ഞ്ച ദൃഷ്ട്വാ സത്യസ്യ പൂജനമ് । (ചാപശ്യത്)
ഗോപാഃ കുര്വന്തി സന്തുഷ്ടാ ഭക്തിയുക്താ-സ്സ ബാന്ധവാഃ ॥ 3॥
രാജാ ദൃഷ്ട്വാ തു ദര്പേണ ന ഗതോ ന നനാമ സഃ ।
തതോ ഗോപഗണാ-സ്സര്വേ പ്രസാദ-ന്നൃപസന്നിധൌ ॥ 4॥
സംസ്ഥാപ്യ പുനരാഗത്യ ഭുക്തത്വാ സര്വേ യഥേപ്സിതമ് ।
തതഃ പ്രസാദം സന്ത്യജ്യ രാജാ ദുഃഖമവാപ സഃ ॥ 5॥
തസ്യ പുത്രശത-ന്നഷ്ട-ന്ധനധാന്യാദിക-ഞ്ച യത് ।
സത്യദേവേന തത്സര്വ-ന്നാശിത-മ്മമ നിശ്ചിതമ് ॥ 6॥
അതസ്തത്രൈവ ഗച്ഛാമി യത്ര ദേവസ്യ പൂജനമ് ।
മനസാ തു വിനിശ്ചിത്യ യയൌ ഗോപാലസന്നിധൌ ॥ 7॥
തതോ-ഽസൌ സത്യദേവസ്യ പൂജാ-ങ്ഗോപഗണൈസ്സഹ ।
ഭക്തിശ്രദ്ധാന്വിതോ ഭൂത്വാ ചകാര വിധിനാ നൃപഃ ॥ 8॥
സത്യദേവപ്രസാദേന ധനപുത്രാന്വിതോ-ഽഭവത് ।
ഇഹലോകേ സുഖ-മ്ഭുക്തത്വാ ചാന്തേ സത്യപുരം-യഁയൌ ॥ 9॥
യ ഇദ-ങ്കുരുതേ സത്യവ്രത-മ്പരമദുര്ലഭമ് ।
ശൃണോതി ച കഥാ-മ്പുണ്യാ-മ്ഭക്തിയുക്തഃ ഫലപ്രദാമ് ॥ 10॥
ധനധാന്യാദിക-ന്തസ്യ ഭവേ-ഥ്സത്യപ്രസാദതഃ ।
ദരിദ്രോ ലഭതേ വിത്ത-മ്ബദ്ധോ മുച്യേത ബന്ധനാത് ॥ 11॥
ഭീതോ ഭയാ-ത്പ്രമുച്യേത സത്യമേവ ന സംശയഃ ।
ഈപ്സിത-ഞ്ച ഫല-മ്ഭുക്ത്വാ ചാന്തേ സത്യപുരം​വ്രഁജേത് ॥ 12॥
ഇതി വഃ കഥിതം-വിഁപ്രാ-സ്സത്യനാരായണവ്രതമ് ।
യ-ത്കൃത്വാ സര്വദുഃഖേഭ്യോ മുക്തോ ഭവതി മാനവഃ ॥ 13॥
വിശേഷതഃ കലിയുഗേ സത്യപൂജാ ഫലപ്രദാ ।
കേചി-ത്കാലം-വഁദിഷ്യന്തി സത്യമീശ-ന്തമേവ ച ॥ 14॥
സത്യനാരായണ-ങ്കേചി-ഥ്സത്യദേവ-ന്തഥാപരേ ।
നാനാരൂപധരോ ഭൂത്വാ സര്വേഷാമീപ്സിതപ്രദമ് ॥ 15॥ (സര്വേഷാമീപ്സിതപ്രദഃ)
ഭവിഷ്യതി കലൌ സത്യവ്രതരൂപീ സനാതനഃ ।
ശ്രീവിഷ്ണുനാ ധൃതം രൂപം സര്വേഷാമീപ്സിതപ്രദമ് ॥ 16॥
യ ഇദ-മ്പഠതേ നിത്യം ശൃണോതി മുനിസത്തമാഃ ।
തസ്യ നശ്യന്തി പാപാനി സത്യദേവപ്രസാദതഃ ॥ 17॥
വ്രതം-യൈഁസ്തു കൃത-മ്പൂര്വം സത്യനാരായണസ്യ ച ।
തേഷാ-ന്ത്വപരജന്മാനി കഥയാമി മുനീശ്വരാഃ ॥ 18॥
ശതാനന്ദോമഹാപ്രാജ്ഞസ്സുദാമാബ്രാഹ്മണോ ഹ്യഭൂത് ।
തസ്മിഞ്ജന്മനി ശ്രീകൃഷ്ണ-ന്ധ്യാത്വാ മോക്ഷമവാപ ഹ ॥ 19॥
കാഷ്ഠഭാരവഹോ ഭില്ലോ ഗുഹരാജോ ബഭൂവ ഹ ।
തസ്മിഞ്ജന്മനി ശ്രീരാമം സേവ്യ മോക്ഷ-ഞ്ജഗാമ വൈ ॥ 20॥
ഉല്കാമുഖോ മഹാരാജോ നൃപോ ദശരഥോ-ഽഭവത് ।
ശ്രീരങ്ഗനാഥം സമ്പൂജ്യ ശ്രീവൈകുണ്ഠ-ന്തദാഗമത് ॥ 21॥ (ശ്രീരാമചന്ദ്രസമ്പ്രാപ്യ)
ര്ധാമിക-സ്സത്യസന്ധശ്ച സാധുര്മോരധ്വജോ-ഽഭവത് । (സാധുര്മോരധ്വജോഭവത്)
ദേഹാര്ധ-ങ്ക്രകചൈശ്ഛിത്ത്വാ ദത്വാ മോക്ഷമവാപ ഹ ॥ 22॥
തുങ്ഗധ്വജോ മഹാരാജ-സ്സ്വായമ്ഭുവോ-ഽഭവ-ത്കില । (സ്വായമ്ഭൂരഭവത്)
സര്വാ-ന്ഭാഗവതാന് കൃത്വാ ശ്രീവൈകുണ്ഠ-ന്തദാ-ഽഗമത് ॥ 23॥ (കൃത്ത്വാ, തദാഗമത്)
ഭൂത്വാ ഗോപാശ്ച തേ സര്വേ വ്രജമണ്ഡലവാസിനഃ ।
നിഹത്യ രാക്ഷസാന് സര്വാ-ന്ഗോലോക-ന്തു തദാ യയുഃ ॥ 24॥
॥ ഇതി ശ്രീസ്കാന്ദപുരാണേ രേവാഖണ്ഡേ ശ്രീസത്യനാരായണ വ്രതകഥായാ-മ്പഞ്ചമോ-ഽധ്യായഃ ॥ 5 ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| śrī gaṇeśāya namaḥ ||
|| śrīparamātmane namaḥ ||
atha kathā prārambhaḥ |
atha prathamo-'dhyāyaḥ
śrīvyāsa uvāca |
ekadā naimiṣāraṇye ṛṣaya-śśaunakādayaḥ |
papracchurmunaya-ssarve sūta-mpaurāṇika-ṅkhalu || 1||
ṛṣaya ūcuḥ |
vratena tapasā kiṃ-vā~ prāpyate vāñchita-mphalam |
tatsarvaṃ śrotumicchāmaḥ kathayasva mahāmune || 2||
sūta uvāca |
nāradenaiva sampṛṣṭo bhagavān kamalāpatiḥ |
surar​ṣaye yathaivāha tacchṛṇudhvaṃ samāhitāḥ || 3||
ekadā nārado yogī parānugrahakāṅkṣayā |
paryaṭan vividhā-​llo~kā-nmartyalokamupāgataḥ || 4||
tatodṛṣṭvā janānsarvā-nnānākleśasamanvitān |
nānāyonisamutpannān kliśyamānān svakarmabhiḥ || 5||
kenopāyena caiteṣā-nduḥkhanāśo bhaved dhruvam |
iti sañcintya manasā viṣṇuloka-ṅgatastadā || 6||
tatra nārāyaṇa-ndevaṃ śuklavarṇa-ñcaturbhujam |
śaṅkha-cakra-gadā-padma-vanamālā-vibhūṣitam || 7||
dṛṣṭvā ta-ndevadeveśaṃ stotuṃ samupacakrame |
nārada uvāca |
namo vāṅgamanasātītarūpāyānantaśaktaye |
ādimadhyāntahīnāya nirguṇāya guṇātmane || 8||
sarveṣāmādibhūtāya bhaktānāmārtināśine |
śrutvā stotra-ntato viṣṇurnārada-mpratyabhāṣata || 9||
śrībhagavānuvāca |
kimarthamāgato-'si tva-ṅki-nte manasi vartate |
kathayasva mahābhāga tatsarva-ṅkathāyāmi te || 10||
nārada uvāca |
martyaloke janā-ssarve nānākleśasamanvitāḥ |
nanāyonisamutpannāḥ pacyante pāpakarmabhiḥ || 11||
tatkathaṃ śamayennātha laghūpāyena tadvada |
śrotumicchāmi tatsarva-ṅkṛpāsti yadi te mayi || 12||
śrībhagavānuvāca |
sādhu pṛṣṭa-ntvayā vatsa lokānugrahakāṅkṣayā |
yatkṛtvā mucyate moha-ttacchṛṇuṣva vadāmi te || 13||
vratamasti mahatpuṇyaṃ svarge martye ca durlabham |
tava snehānmayā vatsa prakāśaḥ kriyate-'dhunā || 14||
satyanārāyaṇasyaiva vrataṃ samyagvidhānataḥ | (satyanārāyaṇasyaivaṃ)
kṛtvā sadya-ssukha-mbhuktvā paratra mokṣamāpnuyāt |
tacchrutvā bhagavadvākya-nnārado munirabravīt || 15||
nārada uvāca |
ki-mphala-ṅkiṃ-vi~dhāna-ñca kṛta-ṅkenaiva tad vratam |
tatsarvaṃ-vi~starād brūhi kadā kāryaṃ-vra~ta-mprabho || 16|| (kāryaṃhitadvratam)
śrībhagavānuvāca |
duḥkhaśokādiśamana-ndhanadhānyapravardhanam || 17||
saubhāgyasantatikaraṃ sarvatra vijayapradam |
yasmin kasmi-ndine martyo bhaktiśraddhāsamanvitaḥ || 18||
satyanārāyaṇa-ndevaṃ-ya~jeccaiva niśāmukhe |
brāhmaṇairbāndhavaiścaiva sahito dharmatatparaḥ || 19||
naivedya-mbhaktito dadyā-thsapāda-mbhakṣyamuttamam |
rambhāphala-ṅghṛta-ṅkṣīra-ṅgodhūmasya ca cūrṇakam || 20||
abhāve śālicūrṇaṃ-vā~ śarkarā vā guḍastathā |
sapādaṃ sarvabhakṣyāṇi caikīkṛtya nivedayet || 21||
viprāya dakṣiṇā-ndadyā-tkathāṃ śrutvā janai-ssaha |
tataśca bandhubhi-ssārdhaṃ-vi~prāṃśca pratibhojayet || 22||
prasāda-mbhakṣayed bhaktyā nṛtyagītādika-ñcaret |
tataśca svagṛha-ṅgacche-thsatyanārāyaṇaṃ smarann || 23||
eva-ṅkṛte manuṣyāṇāṃ-vā~ñchāsiddhirbhaved dhruvam |
viśeṣataḥ kaliyuge laghūpāyo-'sti bhūtale || 24|| (laghūpāyosti)
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mprathamo-'dhyāyaḥ || 1 ||
atha dvitīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānya-thsampravakṣyāmi kṛtaṃ-ye~na purā dvijāḥ |
kaści-tkāśīpure ramye hyāsīdvipro-'tinirdhanaḥ || 1|| (hyāsīdviprotinirdhanaḥ)
kṣuttṛḍbhyāṃ-vyā~kulobhūtvā nitya-mbabhrāma bhūtale |
duḥkhita-mbrāhmaṇa-ndṛṣṭvā bhagavā-nbrāhmaṇapriyaḥ || 2||
vṛddhabrāhmaṇa rūpasta-mpapraccha dvijamādarāt |
kimartha-mbhramase vipra mahī-nnityaṃ suduḥkhitaḥ |
tatsarvaṃ śrotumicchāmi kathyatā-ndvija sattama || 3||
brāhmaṇa uvāca |
brāhmaṇo-'ti daridro-'ha-mbhikṣārthaṃ-vai~ bhrame mahīm || 4|| (brāhmaṇoti)
upāyaṃ-ya~di jānāsi kṛpayā kathaya prabho |
vṛddhabrāhmaṇa uvāca |
satyanārāyaṇo viṣṇurvāñchitārthaphalapradaḥ || 5||
tasya tva-mpūjanaṃ-vi~pra kuruṣva vratamuttamama | (vratamuttamam)
yatkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 6||
vidhāna-ñca vratasyāpi viprāyābhāṣya yatnataḥ |
satyanārāyaṇo vṛddhastatraivāntaradhīyata || 7||
tad vrataṃ saṅkariṣyāmi yadukta-mbrāhmaṇena vai |
iti sañcintya vipro-'sau rātrau nidrā na labdhavān || 8|| (nidrāṃ)
tataḥ prāta-ssamutthāya satyanārāyaṇavratam |
kariṣya iti saṅkalpya bhikṣārthamagamadvijaḥ || 9|| (bhikṣārthamagamaddvijaḥ)
tasminneva dine vipraḥ pracura-ndravyamāptavān |
tenaiva bandhubhi-ssārdhaṃ satyasyavratamācarat || 10||
sarvaduḥkhavinirmukta-ssarvasampatsamanvitaḥ |
babhūva sa dvijaśreṣṭho vratasyāsya prabhāvataḥ || 11||
tataḥ prabhṛti kāla-ñca māsi māsi vrata-ṅkṛtam |
eva-nnārāyaṇasyedaṃ-vra~ta-ṅkṛtvā dvijottamaḥ || 12||
sarvapāpavinirmukto durlabha-mmokṣamāptavān |
vratamasya yadā vipra pṛthivyāṃ saṅkariṣyati || 13|| (viprāḥ)
tadaiva sarvaduḥkha-ntu manujasya vinaśyati | (ca manujasya)
eva-nnārāyaṇenokta-nnāradāya mahātmane || 14||
mayā tatkathitaṃ-vi~prāḥ kimanya-tkathayāmi vaḥ |
ṛṣaya ūcuḥ |
tasmād viprācchruta-ṅkena pṛthivyā-ñcarita-mmune |
tatsarvaṃ śrotumicchāma-śśraddhā-'smāka-mprajāyate || 15|| (śraddhāsmākaṃ)
sūta uvāca |
śṛṇudhva-mmunaya-ssarve vrataṃ-ye~na kṛta-mbhuvi |
ekadā sa dvijavaro yathāvibhava vistaraiḥ || 16||
bandhubhi-ssvajanai-ssārdhaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyataḥ |
etasminnantare kāle kāṣṭhakretā samāgamat || 17||
bahiḥ kāṣṭha-ñca saṃsthāpya viprasya gṛhamāyayau |
tṛṣṇāyā pīḍitātmā ca dṛṣṭvā vipra-ṅkṛtaṃ-vra~tam || 18|| (kṛta)
praṇipatya dvija-mprāha kimida-ṅkriyate tvayā |
kṛte ki-mphalamāpnoti vistarād vada me prabho || 19|| (vistārād)
vipra uvāca |
satyanārāyaṇesyedaṃ-vra~taṃ sarvepsitapradam |
tasya prasādānme sarva-ndhanadhānyādika-mmahat || 20||
tasmādetad vrata-ñjñātvā kāṣṭhakretā-'tihar​ṣitaḥ |
papau jala-mprasāda-ñca bhuktvā sa nagaraṃ-ya~yau || 21||
satyanārāyaṇa-ndeva-mmanasā ityacintayat |
kāṣṭhaṃ-vi~krayato grāme prāpyate cādya yad dhanam || 22|| (prāpyateme-'dya)
tenaiva satyadevasya kariṣye vratamuttamam |
iti sañcintya manasā kāṣṭha-ndhṛtvā tu mastake || 23||
jagāma nagare ramye dhanināṃ-ya~tra saṃsthitiḥ |
taddine kāṣṭhamūlya-ñca dviguṇa-mprāptavānasau || 24||
tataḥ prasannahṛdaya-ssupakva-ṅkadalī phalam |
śarkarāghṛtadugdha-ñca godhūmasya ca cūrṇakam || 25||
kṛtvaikatra sapāda-ñca gṛhītvā svagṛhaṃ-ya~yau |
tato bandhūn samāhūya cakāra vidhinā vratam || 26||
tad vratasya prabhāveṇa dhanaputrānvito-'bhavat | (dhanaputrānvitobhavat)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 27||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ndvitīyo-'dhyāyaḥ || 2 ||
atha tṛtīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
punaragre pravakṣyāmi śṛṇudhva-mmuni sattamāḥ |
purā colkāmukho nāma nṛpaścāsīnmahāmatiḥ || 1||
jitendriya-ssatyavādī yayau devālaya-mprati |
dine dine dhana-ndattvā dvijān santoṣaya-thsudhīḥ || 2||
bhāryā tasya pramugdhā ca sarojavadanā satī |
bhadraśīlānadī tīre satyasyavratamācarat || 3||
etasminnantare tatra sādhureka-ssamāgataḥ |
vāṇijyārtha-mbahudhanairanekaiḥ paripūritaḥ || 4||
nāvaṃ saṃsthāpya tattīre jagāma nṛpati-mprati |
dṛṣṭvā sa vratina-mbhūpa-mprapaccha vinayānvitaḥ || 5||
sādhuruvāca |
kimida-ṅkuruṣe rāja-nbhaktiyuktena cetasā |
prakāśa-ṅkuru tatsarvaṃ śrotumicchāmi sāmpratam || 6||
rājovāca |
pūjana-ṅkriyate sādho viṣṇoratulatejasaḥ |
vrata-ñca svajanai-ssārdha-mputrādyāvāpti kāmyayā || 7||
bhūpasya vacanaṃ śrutvā sādhuḥ provāca sādaram |
sarva-ṅkathaya me rājan kariṣye-'ha-ntavoditam || 8||
mamāpi santatirnāsti hyetasmājjāyate dhruvam |
tato nivṛttya vāṇijyā-thsānando gṛhamāgataḥ || 9||
bhāryāyai kathitaṃ sarvaṃ-vra~taṃ santati dāyakam |
tadā vrata-ṅkariṣyāmi yadā me santatirbhavet || 10||
iti līlāvatī-mprāha patnīṃ sādhu-ssa sattamaḥ |
ekasmi-ndivase tasya bhāryā līlāvatī satī || 11|| (bhāryāṃ)
bhartṛyuktānandacittā-'bhavad dharmaparāyaṇā |
rgabhiṇī sā-'bhava-ttasya bhāryā satyaprasādataḥ || 12|| (sābhavat)
daśame māsi vai tasyāḥ kanyāratnamajāyata |
dine dine sā vavṛdhe śuklapakṣe yathā śaśī || 13||
nāmnā kalāvatī ceti tannāmakaraṇa-ṅkṛtam |
tato līlāvatī prāha svāmina-mmadhuraṃ-va~caḥ || 14||
na karoṣi kimarthaṃ-vai~ purā saṅkalpitaṃ-vra~tam |
sādhuruvāca |
vivāha samaye tvasyāḥ kariṣyāmi vrata-mpriye || 15||
iti bhāryāṃ samāśvāsya jagāma nagara-mprati |
tataḥ kalāvatī kanyā vavṛdhe pitṛveśmani || 16||
dṛṣṭvā kanyā-ntata-ssādhurnagare sakhibhi-ssaha |
mantrayitvā druta-ndūta-mpreṣayāmāsa dharmavit || 17||
vivāhārtha-ñca kanyāyā varaṃ śreṣṭhaṃ-vi~cāraya |
tenājñaptaśca dūto-'sau kāñcana-nnagaraṃ-ya~yau || 18||
tasmādekaṃ-va~ṇikputraṃ samādāyāgato hi saḥ |
dṛṣṭvā tu sundara-mbālaṃ-va~ṇikputra-ṅguṇānvitam || 19||
jñātibhirbandhubhi-ssārdha-mparituṣṭena cetasā |
dattāvān sādhuputrāya kanyāṃ-vi~dhividhānataḥ || 20|| (sādhuḥputrāya)
tato-'bhāgyavaśā-ttena vismṛtaṃ-vra~tamuttamam | (tatobhāgyavaśāt)
vivāhasamaye tasyāstena ruṣṭo bhava-tprabhuḥ || 21|| (ruṣṭo-'bhavat)
tataḥ kālena niyato nijakarma viśāradaḥ |
vāṇijyārtha-ntata-śśīghra-ñjāmātṛ sahito vaṇik || 22||
ratnasārapure ramye gatvā sindhu samīpataḥ |
vāṇijyamakaro-thsādhurjāmātrā śrīmatā saha || 23||
tau gatau nagare ramye candraketornṛpasya ca | (nagaretasya)
etasminneva kāle tu satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ || 24||
bhraṣṭapratijñamālokya śāpa-ntasmai pradattavān |
dāruṇa-ṅkaṭhina-ñcāsya mahad duḥkha-mbhaviṣyati || 25||
ekasmindivase rājño dhanamādāya taskaraḥ |
tatraiva cāgata ścauro vaṇijau yatra saṃsthitau || 26||
tatpaścād dhāvakā-ndūtā-ndṛṣṭavā bhītena cetasā |
dhanaṃ saṃsthāpya tatraiva sa tu śīghramalakṣitaḥ || 27||
tato dūtāssamāyātā yatrāste sajjano vaṇik |
dṛṣṭvā nṛpadhana-ntatra baddhvā-''nītau vaṇiksutau || 28|| (baddhvānītau)
har​ṣeṇa dhāvamānāśca procurnṛpasamīpataḥ |
taskarau dvau samānītau vilokyājñāpaya prabho || 29||
rājñā-''jñaptāstata-śśīghra-ndṛḍha-mbaddhvā tu tā vubhau |
sthāpitau dvau mahādurge kārāgāre-'vicārataḥ || 30||
māyayā satyadevasya na śruta-ṅkaistayorvacaḥ |
atastayordhanaṃ rājñā gṛhīta-ñcandraketunā || 31||
tacchāpācca tayorgehe bhāryā caivāti duḥkhitā |
caureṇāpahṛtaṃ sarva-ṅgṛhe yacca sthita-ndhanam || 32||
ādhivyādhisamāyuktā kṣutpipāśāti duḥkhitā | (kṣutpipāsāti)
annacintāparā bhūtvā babhrāma ca gṛhe gṛhe |
kalāvatī tu kanyāpi babhrāma prativāsaram || 33||
ekasmi-ndivase yātā kṣudhārtā dvijamandiram | (divase jātā)
gatvā-'paśyad vrata-ntatra satyanārāyaṇasya ca || 34|| (gatvāpaśyad)
upaviśya kathāṃ śrutvā varaṃ rprāthitavatyapi |
prasāda bhakṣaṇa-ṅkṛtvā yayau rātrau gṛha-mprati || 35||
mātā kalāvatī-ṅkanyā-ṅkathayāmāsa premataḥ |
putri rātrau sthitā kutra ki-nte manasi vartate || 36||
kanyā kalāvatī prāha mātara-mprati satvaram |
dvijālaye vrata-mmātardṛṣṭaṃ-vā~ñchitasiddhidam || 37||
tacchrutvā kanyakā vākyaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyatā |
sā mudā tu vaṇigbhāryā satyanārāyaṇasya ca || 38||
vrata-ñcakre saiva sādhvī bandhubhi-ssvajanai-ssaha |
bhartṛjāmātarau kṣipramāgacchetāṃ svamāśramam || 39||
aparādha-ñca me bharturjāmātuḥ, kṣantumar​hasi |
vratenānena tuṣṭo-'sau satyanārāyaṇaḥ punaḥ || 40|| (tuṣṭosau)
dar​śayāmāsa svapnaṃ hī candraketu-nnṛpottamam |
bandinau mocaya prātarvaṇijau nṛpasattama || 41||
deya-ndhana-ñca tatsarva-ṅgṛhītaṃ-ya~-ttvayā-'dhunā | (tvayādhunā)
no ce-ttvā-nnāśayiṣyāmi sarājyadhanaputrakam || 42||
evamābhāṣya rājāna-ndhyānagamyo-'bhava-tprabhuḥ | (dhyānagamyobhavat)
tataḥ prabhātasamaye rājā ca svajanai-ssaha || 43||
upaviśya sabhāmadhye prāha svapna-ñjana-mprati |
baddhau mahājanau śīghra-mmocaya dvau vaṇiksutau || 44||
iti rājño vaca-śśrutvā mocayitvā mahājanau |
samānīya nṛpasyāgre prāhuste vinayānvitāḥ || 45||
ānītau dvau vaṇikputrau muktau nigaḍabandhanāt |
tato mahājanau natvā candraketu-nnṛpottamam || 46||
smarantau pūrva vṛttānta-nnocaturbhayavihvalau |
rājā vaṇiksutau vīkṣya vacaḥ provāca sādaram || 47||
devā-tprāpta-mmahadduḥkhamidānī-nnāsti vai bhayam |
tadā nigaḍasantyāga-ṅkṣaurakarmādyakārayat || 48||
vastrālaṅkāraka-ndattvā paritoṣya nṛpaśca tau |
puraskṛtya vaṇikputrau vacasā-'toṣayad bhṛśam || 49|| (vacasātoṣayadbhṛśam)
purānīta-ntu yad dravya-ndviguṇīkṛtya dattavān |
provāca ca tato rājā gaccha sādho nijāśramam || 50|| (provācatau)
rājāna-mpraṇipatyāha gantavya-ntvatprasādataḥ |
ityuktvā tau mahāvaiśyau jagmatu-ssvagṛha-mprati || 51|| (mahāvaiśyo)
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ntṛtīyo-'dhyāyaḥ || 3 ||
atha caturtho-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
yātrā-ntu kṛtavān sādhurmaṅgalāyanapūrvikām |
brāhmaṇebhyo dhana-ndattvā tadā tu nagaraṃ-ya~yau || 1||
kiyad dūre gate sādho satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ |
jijñāsā-ṅkṛtavān sādhau kimasti tava nausthitam || 2||
tato mahājanau mattau helayā ca prahasya vai | (matau)
katha-mpṛcchasi bho daṇḍi-nmudrā-nnetu-ṅkimicchasi || 3||
latāpatrādika-ñcaiva vartate taraṇau mama |
niṣṭhura-ñca vaca-śśrutvā satya-mbhavatu te vacaḥ || 4||
evamuktvā gata-śśīghra-ndaṇḍī tasya samīpataḥ |
kiyad dūre tato gatvā sthita-ssindhu samīpataḥ || 5||
gate daṇḍini sādhuśca kṛtanityakriyastadā |
utthitā-ntaraṇī-ndṛṣṭvā vismaya-mparamaṃ-ya~yau || 6||
dṛṣṭvā latādika-ñcaiva mūrcchito nyapatad bhuvi |
labdhasañjño vaṇikputrastataścintānvito-'bhavat || 7|| (vaṇikputrastataścintānvitobhavat)
tadā tu duhituḥ kānto vacana-ñcedamabravīt |
kimartha-ṅkriyate śoka-śśāpo dattaśca daṇḍinā || 8||
śakyate tena sarvaṃ hi kartu-ñcātra na saṃśayaḥ | (śakyatene na)
atastaccharaṇaṃ-yā~mo vāñchatārtho bhaviṣyati || 9|| (vāñchitārtho)
jāmāturvacanaṃ śrutvā tatsakāśa-ṅgatastadā |
dṛṣṭvā ca daṇḍina-mbhaktyā natvā provāca sādaram || 10||
kṣamasva cāparādha-mme yadukta-ntava sannidhau |
eva-mpunaḥ punarnatvā mahāśokākulo-'bhavat || 11|| (mahāśokākulobhavat)
provāca vacana-ndaṇḍī vilapantaṃ-vi~lokya ca |
mā rodī-śśṛṇumadvākya-mmama pūjābahirmukhaḥ || 12||
mamājñayā ca durbuddhe labdha-nduḥkha-mmuhurmuhuḥ |
tacchrutvā bhagavadvākyaṃ stuti-ṅkartuṃ samudyataḥ || 13||
sādhuruvāca |
tvanmāyāmohitā-ssarve brahmādyāstridivaukasaḥ |
na jānanti guṇā-nrūpa-ntavāścaryamida-mprabho || 14||
mūḍho-'ha-ntvā-ṅkatha-ñjāne mohitastavamāyayā | (mūḍhohaṃ)
prasīda pūjayiṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ || 15||
purā vitta-ñca ta-thsarva-ntrāhi māṃ śaraṇāgatam |
śrutvā bhaktiyutaṃ-vā~kya-mparituṣṭo janārdanaḥ || 16||
vara-ñca vāñchita-ndattvā tatraivāntardadhe hariḥ |
tato nāvaṃ samārūhya dṛṣṭvā vittaprapūritām || 17||
kṛpayā satyadevasya saphalaṃ-vā~ñchita-mmama |
ityuktvā svajanai-ssārdha-mpūjā-ṅkṛtvā yathāvidhi || 18||
har​ṣeṇa cābhava-tpūrṇassatyadevaprasādataḥ |
nāvaṃ saṃ​yo~jya yatnena svadeśagamana-ṅkṛtam || 19||
sādhurjāmātara-mprāha paśya ratnapurī-mmama |
dūta-ñca preṣayāmāsa nijavittasya rakṣakam || 20||
tato-'sau nagara-ṅgatvā sādhubhāryāṃ-vi~lokya ca | (dūtosau)
provāca vāñchitaṃ-vā~kya-nnatvā baddhāñjalistadā || 21||
nikaṭe nagarasyaiva jāmātrā sahito vaṇik |
āgato bandhuvargaiśca vittaiśca bahubhiryutaḥ || 22||
śrutvā dūtamukhādvākya-mmahāhar​ṣavatī satī |
satyapūjā-ntataḥ kṛtvā provāca tanujā-mprati || 23||
vrajāmi śīghramāgaccha sādhusandar​śanāya ca |
iti mātṛvaca-śśrutvā vrata-ṅkṛtvā samāpya ca || 24||
prasāda-ñca parityajya gatā sā-'pi pati-mprati | (sāpi)
tena ruṣṭā-ssatyadevo bhartāra-ntaraṇi-ntathā || 25|| (ruṣṭaḥ, taraṇīṃ)
saṃhṛtya ca dhanai-ssārdha-ñjale tasyāvamajjayat |
tataḥ kalāvatī kanyā na vilokya nija-mpatim || 26||
śokena mahatā tatra rudantī cāpatad bhuvi | (rudatī)
dṛṣṭvā tathāvidhā-nnāva-ṅkanyā-ñca bahuduḥkhitām || 27||
bhītena manasā sādhuḥ kimāścaryamida-mbhavet |
cintyamānāśca te sarve babhūvustarivāhakāḥ || 28||
tato līlāvatī kanyā-ndṛṣṭvā sā vihvalā-'bhavat |
vilalāpātiduḥkhena bhartāra-ñcedamabravīta || 29||
idānī-nnaukayā sārdha-ṅkathaṃ so-'bhūdalakṣitaḥ |
na jāne kasya devasya helayā caiva sā hṛtā || 30||
satyadevasya māhātmya-ñjñātuṃ-vā~ kena śakyate |
ityuktvā vilalāpaiva tataśca svajanai-ssaha || 31||
tato līlāvatī kanyā-ṅkrauḍe kṛtvā ruroda ha |
tataḥkalāvatī kanyā naṣṭe svāmini duḥkhitā || 32||
gṛhītvā pāduke tasyānugatu-ñca manodadhe | (pādukāṃ)
kanyāyāścarita-ndṛṣṭvā sabhārya-ssajjano vaṇik || 33||
atiśokena santaptaścintayāmāsa dharmavit |
hṛtaṃ-vā~ satyadevena bhrānto-'haṃ satyamāyayā || 34||
satyapūjā-ṅkariṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ |
iti sarvān samāhūya kathayitvā manoratham || 35||
natvā ca daṇḍavad bhūmau satyadeva-mpunaḥ punaḥ |
tatastuṣṭa-ssatyadevo dīnānā-mparipālakaḥ || 36||
jagāda vacana-ñcaina-ṅkṛpayā bhaktavatsalaḥ |
tyaktvā prasāda-nte kanyā pati-ndraṣṭuṃ samāgatā || 37||
ato-'dṛṣṭo-'bhavattasyāḥ kanyakāyāḥ patirdhruvam |
gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bhuktvā sā-''yāti cetpunaḥ || 38|| (sāyāti)
labdhabhartrī sutā sādho bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
kanyakā tādṛśaṃ-vā~kyaṃ śrutvā gaganamaṇḍalāt || 39||
kṣipra-ntadā gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bubhoja sā |
paścā-thsā punarāgatya dadar​śa svajana-mpatim || 40|| (sāpaścātpunarāgatya, sajanaṃ)
tataḥ kalāvatī kanyā jagāda pitara-mprati |
idānī-ñca gṛhaṃ-yā~hi vilamba-ṅkuruṣe katham || 41||
tacchrutvā kanyakāvākyaṃ santuṣṭo-'bhūdvaṇiksutaḥ |
pūjanaṃ satyadevasya kṛtvā vidhividhānataḥ || 42||
dhanairbandhugaṇai-ssārdha-ñjagāma nijamandiram |
paurṇamāsyā-ñca saṅkrāntau kṛtavān satyasya pūjanam || 43|| (satyapūjanam)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 44||
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ñcaturtho-'dhyāyaḥ || 4 ||
atha pañcamo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānyacca pravakṣyāmi śruṇudhva-mmunisattamāḥ |
āsī-ttuṅgadhvajo rājā prajāpālanatatparaḥ || 1||
prasādaṃ satyadevasya tyaktvā duḥkhamavāpa saḥ |
ekadā sa vana-ṅgatvā hatvā bahuvidhā-npaśūn || 2||
āgatya vaṭamūla-ñca dṛṣṭvā satyasya pūjanam | (cāpaśyat)
gopāḥ kurvanti santuṣṭā bhaktiyuktā-ssa bāndhavāḥ || 3||
rājā dṛṣṭvā tu darpeṇa na gato na nanāma saḥ |
tato gopagaṇā-ssarve prasāda-nnṛpasannidhau || 4||
saṃsthāpya punarāgatya bhuktatvā sarve yathepsitam |
tataḥ prasādaṃ santyajya rājā duḥkhamavāpa saḥ || 5||
tasya putraśata-nnaṣṭa-ndhanadhānyādika-ñca yat |
satyadevena tatsarva-nnāśita-mmama niścitam || 6||
atastatraiva gacchāmi yatra devasya pūjanam |
manasā tu viniścitya yayau gopālasannidhau || 7||
tato-'sau satyadevasya pūjā-ṅgopagaṇaissaha |
bhaktiśraddhānvito bhūtvā cakāra vidhinā nṛpaḥ || 8||
satyadevaprasādena dhanaputrānvito-'bhavat |
ihaloke sukha-mbhuktatvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 9||
ya ida-ṅkurute satyavrata-mparamadurlabham |
śṛṇoti ca kathā-mpuṇyā-mbhaktiyuktaḥ phalapradām || 10||
dhanadhānyādika-ntasya bhave-thsatyaprasādataḥ |
daridro labhate vitta-mbaddho mucyeta bandhanāt || 11||
bhīto bhayā-tpramucyeta satyameva na saṃśayaḥ |
īpsita-ñca phala-mbhuktvā cānte satyapuraṃ​vra~jet || 12||
iti vaḥ kathitaṃ-vi~prā-ssatyanārāyaṇavratam |
ya-tkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 13||
viśeṣataḥ kaliyuge satyapūjā phalapradā |
keci-tkālaṃ-va~diṣyanti satyamīśa-ntameva ca || 14||
satyanārāyaṇa-ṅkeci-thsatyadeva-ntathāpare |
nānārūpadharo bhūtvā sarveṣāmīpsitapradam || 15|| (sarveṣāmīpsitapradaḥ)
bhaviṣyati kalau satyavratarūpī sanātanaḥ |
śrīviṣṇunā dhṛtaṃ rūpaṃ sarveṣāmīpsitapradam || 16||
ya ida-mpaṭhate nityaṃ śṛṇoti munisattamāḥ |
tasya naśyanti pāpāni satyadevaprasādataḥ || 17||
vrataṃ-yai~stu kṛta-mpūrvaṃ satyanārāyaṇasya ca |
teṣā-ntvaparajanmāni kathayāmi munīśvarāḥ || 18||
śatānandomahāprājñassudāmābrāhmaṇo hyabhūt |
tasmiñjanmani śrīkṛṣṇa-ndhyātvā mokṣamavāpa ha || 19||
kāṣṭhabhāravaho bhillo guharājo babhūva ha |
tasmiñjanmani śrīrāmaṃ sevya mokṣa-ñjagāma vai || 20||
ulkāmukho mahārājo nṛpo daśaratho-'bhavat |
śrīraṅganāthaṃ sampūjya śrīvaikuṇṭha-ntadāgamat || 21|| (śrīrāmacandrasamprāpya)
rdhāmika-ssatyasandhaśca sādhurmoradhvajo-'bhavat | (sādhurmoradhvajobhavat)
dehārdha-ṅkrakacaiśchittvā datvā mokṣamavāpa ha || 22||
tuṅgadhvajo mahārāja-ssvāyambhuvo-'bhava-tkila | (svāyambhūrabhavat)
sarvā-nbhāgavatān kṛtvā śrīvaikuṇṭha-ntadā-'gamat || 23|| (kṛttvā, tadāgamat)
bhūtvā gopāśca te sarve vrajamaṇḍalavāsinaḥ |
nihatya rākṣasān sarvā-ngoloka-ntu tadā yayuḥ || 24||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mpañcamo-'dhyāyaḥ || 5 ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever