📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ശ്രീ ദത്താത്രേയ സഹസ്ര നാമ സ്തോത്രമ്
Shri Dattatreya Sahasra Nama Stotram
Dattatreya Stotram Malayalam
മുനയഃ ഊചുഃ
നിഖിലാഗമതത്ത്വജ്ഞ ബ്രഹ്മധ്യാനപരായണ ।
വദാസ്മാകം മുക്ത്യുപായം സൂത സര്വോപകാരകമ് ॥ 1 ॥
സര്വദേവേഷു കോ ദേവഃ സദ്യോ മോക്ഷപ്രദോ ഭവേത് ।
കോ മനുര്വാ ഭവേത്തസ്യ സദ്യഃ പ്രീതികരോ ധ്രുവമ് ॥ 2 ॥
സൂത ഉവാച ।
നിഗമാഗമതത്ത്വജ്ഞോ ഹ്യവധൂതശ്ചിദമ്ബരഃ ।
ഭക്തവാത്സല്യപ്രവണോ ദത്ത ഏവ ഹി കേവലഃ ॥ 3 ॥
സദാ പ്രസന്നവദനോ ഭക്തചിന്തൈകതത്പരഃ ।
തസ്യ നാമാന്യനന്താനി വര്തന്തേഽഥാപ്യദഃ പരമ് ॥ 4 ॥
ദത്തസ്യ നാമസാഹസ്രം തസ്യ പ്രീതിവിവര്ധനമ് ।
യസ്ത്വിദം പഠതേ നിത്യം ദത്താത്രേയൈകമാനസഃ ॥ 5 ॥
മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യഃ സ സദ്യോ നാത്ര സംശയഃ ।
അന്തേ തദ്ധാമ സംയാതി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ് ॥ 6 ॥
അസ്യ ശ്രീമദ്ദത്താത്രേയസഹസ്രനാമസ്തോത്രമന്ത്രസ്യ അവധൂത ഋഷിഃ, അനുഷ്ടുപ് ഛന്ദഃ, ദിഗമ്ബരോ ദേവതാ, ഓം ബീജം, ഹ്രീം ശക്തിഃ, ക്രൌം കീലകം, ശ്രീദത്താത്രേയപ്രീത്യര്ഥേ ജപേ വിനിയോഗഃ ।
അഥ ധ്യാനമ്
ദിഗമ്ബരം ഭസ്മവിലേപിതാങ്ഗം
ബോധാത്മകം മുക്തികരം പ്രസന്നമ് ।
നിര്മാനസം ശ്യാമതനും ഭജേഽഹം
ദത്താത്രേയം ബ്രഹ്മസമാധിയുക്തമ് ॥
അഥ സ്തോത്രമ്
ദത്താത്രേയോ മഹായോഗീ യോഗേശശ്ചാമരപ്രഭുഃ ।
മുനിര്ദിഗമ്ബരോ ബാലോ മായാമുക്തോ മദാപഹഃ ॥ 1 ॥
അവധൂതോ മഹാനാഥഃ ശങ്കരോഽമരവല്ലഭഃ ।
മഹാദേവശ്ചാദിദേവഃ പുരാണപ്രഭുരീശ്വരഃ ॥ 2 ॥
സത്ത്വകൃത്സത്ത്വഭൃദ്ഭാവഃ സത്ത്വാത്മാ സത്ത്വസാഗരഃ ।
സത്ത്വവിത്സത്ത്വസാക്ഷീ ച സത്ത്വസാധ്യോഽമരാധിപഃ ॥ 3 ॥
ഭൂതകൃദ്ഭൂതഭൃച്ചൈവ ഭൂതാത്മാ ഭൂതസമ്ഭവഃ ।
ഭൂതഭാവോ ഭവോ ഭൂതവിത്തഥാ ഭൂതകാരണഃ ॥ 4 ॥
ഭൂതസാക്ഷീ പ്രഭൂതിശ്ച ഭൂതാനാം പരമാ ഗതിഃ ।
ഭൂതസങ്ഗവിഹീനാത്മാ ഭൂതാത്മാ ഭൂതശങ്കരഃ ॥ 5 ॥
ഭൂതനാഥോ മഹാനാഥ ആദിനാഥോ മഹേശ്വരഃ ।
സര്വഭൂതനിവാസാത്മാ ഭൂതസന്താപനാശനഃ ॥ 6 ॥
സര്വാത്മാ സര്വഭൃത്സര്വഃ സര്വജ്ഞഃ സര്വനിര്ണയഃ ।
സര്വസാക്ഷീ ബൃഹദ്ഭാനുഃ സര്വവിത് സര്വമങ്ഗലഃ ॥ 7 ॥
ശാന്തഃ സത്യഃ സമഃ പൂര്ണോ ഏകാകീ കമലാപതിഃ ।
രാമോ രാമപ്രിയശ്ചൈവ വിരാമോ രാമകാരണഃ ॥ 8 ॥
ശുദ്ധാത്മാ പാവനോഽനന്തഃ പ്രതീതഃ പരമാര്ഥഭൃത് ।
ഹംസസാക്ഷീ വിഭുശ്ചൈവ പ്രഭുഃ പ്രലയ ഇത്യപി ॥ 9 ॥
സിദ്ധാത്മാ പരമാത്മാ ച സിദ്ധാനാം പരമാ ഗതിഃ ।
സിദ്ധിസിദ്ധസ്തഥാ സാധ്യഃ സാധനോ ഹ്യുത്തമസ്തഥാ ॥ 10 ॥
സുലക്ഷണഃ സുമേധാവീ വിദ്യാവാന്വിഗതാന്തരഃ ।
വിജ്വരശ്ച മഹാബാഹുര്ബഹുലാനന്ദവര്ധനഃ ॥ 11 ॥
അവ്യക്തപുരുഷഃ പ്രാജ്ഞഃ പരജ്ഞഃ പരമാര്ഥദൃക് ।
പരാപരവിനിര്മുക്തോ യുക്തസ്തത്ത്വപ്രകാശവാന് ॥ 12 ॥
ദയാവാന് ഭഗവാന് ഭാവീ ഭാവാത്മാ ഭാവകാരണഃ ।
ഭവസന്താപനാശശ്ച പുഷ്പവാന് പണ്ഡിതോ ബുധഃ ॥ 13 ॥
പ്രത്യക്ഷവസ്തുര്വിശ്വാത്മാ പ്രത്യഗ്ബ്രഹ്മ സനാതനഃ ।
പ്രമാണവിഗതശ്ചൈവ പ്രത്യാഹാരനിയോജകഃ ॥ 14 ॥
പ്രണവഃ പ്രണവാതീതഃ പ്രമുഖഃ പ്രലയാത്മകഃ ।
മൃത്യുഞ്ജയോ വിവിക്താത്മാ ശങ്കരാത്മാ പരോ വപുഃ ॥ 15 ॥
പരമസ്തനുവിജ്ഞേയഃ പരമാത്മനി സംസ്ഥിതഃ ।
പ്രബോധകലനാധാരഃ പ്രഭാവപ്രവരോത്തമഃ ॥ 16 ॥
ചിദമ്ബരശ്ചിദ്വിലാസശ്ചിദാകാശശ്ചിദുത്തമഃ ।
ചിത്തചൈതന്യചിത്താത്മാ ദേവാനാം പരമാ ഗതിഃ ॥ 17 ॥
അചേത്യശ്ചേതനാധാരശ്ചേതനാചിത്തവിക്രമഃ ।
ചിത്താത്മാ ചേതനാരൂപോ ലസത്പങ്കജലോചനഃ ॥ 18 ॥
പരം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ പരം ധാമ പരന്തപഃ ।
പരം സൂത്രം പരം തന്ത്രം പവിത്രഃ പരമോഹവാന് ॥ 19 ॥
ക്ഷേത്രജ്ഞഃ ക്ഷേത്രഗഃ ക്ഷേത്രഃ ക്ഷേത്രാധാരഃ പുരഞ്ജനഃ ।
ക്ഷേത്രശൂന്യോ ലോകസാക്ഷീ ക്ഷേത്രവാന് ബഹുനായകഃ ॥ 20 ॥
യോഗേന്ദ്രോ യോഗപൂജ്യശ്ച യോഗ്യ ആത്മവിദാം ശുചിഃ ।
യോഗമായാധരഃ സ്ഥാണുരചലഃ കമലാപതിഃ ॥ 21 ॥
യോഗേശോ യോഗനിര്മാതാ യോഗജ്ഞാനപ്രകാശനഃ ।
യോഗപാലോ ലോകപാലഃ സംസാരതമനാശനഃ ॥ 22 ॥
ഗുഹ്യോ ഗുഹ്യതമോ ഗുപ്തോ മുക്തോ യുക്തഃ സനാതനഃ ।
ഗഹനോ ഗഗനാകാരോ ഗമ്ഭീരോ ഗണനായകഃ ॥ 23 ॥
ഗോവിന്ദോ ഗോപതിര്ഗോപ്താ ഗോഭാഗോ ഭാവസംസ്ഥിതഃ ।
ഗോസാക്ഷീ ഗോതമാരിശ്ച ഗാന്ധാരോ ഗഗനാകൃതിഃ ॥ 24 ॥
യോഗയുക്തോ ഭോഗയുക്തഃ ശങ്കാമുക്തസമാധിമാന് ।
സഹജഃ സകലേശാനഃ കാര്തവീര്യവരപ്രദഃ ॥ 25 ॥
സരജോ വിരജോ പുംസോ പാവനഃ പാപനാശനഃ ।
പരാവരവിനിര്മുക്തഃ പരം‍ജ്യോതിഃ പുരാതനഃ ॥ 26 ॥
നാനാജ്യോതിരനേകാത്മാ സ്വയം‍ജ്യോതിഃ സദാശിവഃ ।
ദിവ്യജ്യോതിര്മയശ്ചൈവ സത്യവിജ്ഞാനഭാസ്കരഃ ॥ 27 ॥
നിത്യശുദ്ധഃ പരഃ പൂര്ണഃ പ്രകാശഃ പ്രകടോദ്ഭവഃ ।
പ്രമാദവിഗതശ്ചൈവ പരേശഃ പരവിക്രമഃ ॥ 28 ॥
യോഗീ യോഗോ യോഗപശ്ച യോഗാഭ്യാസപ്രകാശനഃ ।
യോക്താ മോക്താ വിധാതാ ച ത്രാതാ പാതാ നിരായുധഃ ॥ 29 ॥
നിത്യമുക്തോ നിത്യയുക്തഃ സത്യഃ സത്യപരാക്രമഃ ।
സത്ത്വശുദ്ധികരഃ സത്ത്വസ്തഥാ സത്ത്വഭൃതാം ഗതിഃ ॥ 30 ॥
ശ്രീധരഃ ശ്രീവപുഃ ശ്രീമാന് ശ്രീനിവാസോഽമരാര്ചിതഃ ।
ശ്രീനിധിഃ ശ്രീപതിഃ ശ്രേഷ്ഠഃ ശ്രേയസ്കശ്ചരമാശ്രയഃ ॥ 31 ॥
ത്യാഗീ ത്യാഗാര്ഥസമ്പന്നസ്ത്യാഗാത്മാ ത്യാഗവിഗ്രഹഃ ।
ത്യാഗലക്ഷണസിദ്ധാത്മാ ത്യാഗജ്ഞസ്ത്യാഗകാരണഃ ॥ 32 ॥
ഭോഗോ ഭോക്താ തഥാ ഭോഗ്യോ ഭോഗസാധനകാരണഃ ।
ഭോഗീ ഭോഗാര്ഥസമ്പന്നോ ഭോഗജ്ഞാനപ്രകാശനഃ ॥ 33 ॥
കേവലഃ കേശവഃ കൃഷ്ണഃ കംവാസാഃ കമലാലയഃ ।
കമലാസനപൂജ്യശ്ച ഹരിരജ്ഞാനഖണ്ഡനഃ ॥ 34 ॥
മഹാത്മാ മഹദാദിശ്ച മഹേശോത്തമവന്ദിതഃ ।
മനോബുദ്ധിവിഹീനാത്മാ മാനാത്മാ മാനവാധിപഃ ॥ 35 ॥
ഭുവനേശോ വിഭൂതിശ്ച ധൃതിര്മേധാ സ്മൃതിര്ദയാ ।
ദുഃഖദാവാനലോ ബുദ്ധഃ പ്രബുദ്ധഃ പരമേശ്വരഃ ॥ 36 ॥
കാമഹാ ക്രോധഹാ ചൈവ ദമ്ഭദര്പമദാപഹഃ ।
അജ്ഞാനതിമിരാരിശ്ച ഭവാരിര്ഭുവനേശ്വരഃ ॥ 37 ॥
രൂപകൃദ്രൂപഭൃദ്രൂപീ രൂപാത്മാ രൂപകാരണഃ ।
രൂപജ്ഞോ രൂപസാക്ഷീ ച നാമരൂപോ ഗുണാന്തകഃ ॥ 38 ॥
അപ്രമേയഃ പ്രമേയശ്ച പ്രമാണം പ്രണവാശ്രയഃ ।
പ്രമാണരഹിതോഽചിന്ത്യശ്ചേതനാവിഗതോഽജരഃ ॥ 39 ॥
അക്ഷരോഽക്ഷരമുക്തശ്ച വിജ്വരോ ജ്വരനാശനഃ ।
വിശിഷ്ടോ വിത്തശാസ്ത്രീ ച ദൃഷ്ടോ ദൃഷ്ടാന്തവര്ജിതഃ ॥ 40 ॥
ഗുണേശോ ഗുണകായശ്ച ഗുണാത്മാ ഗുണഭാവനഃ ।
അനന്തഗുണസമ്പന്നോ ഗുണഗര്ഭോ ഗുണാധിപഃ ॥ 41 ॥
ഗണേശോ ഗുണനാഥശ്ച ഗുണാത്മാ ഗണഭാവനഃ ।
ഗണബന്ധുര്വിവേകാത്മാ ഗുണയുക്തഃ പരാക്രമീ ॥ 42 ॥
അതര്ക്യഃ ക്രതുരഗ്നിശ്ച കൃതജ്ഞഃ സഫലാശ്രയഃ ।
യജ്ഞശ്ച യജ്ഞഫലദോ യജ്ഞ ഇജ്യോഽമരോത്തമഃ ॥ 43 ॥
ഹിരണ്യഗര്ഭഃ ശ്രീഗര്ഭഃ ഖഗര്ഭഃ കുണപേശ്വരഃ ।
മായാഗര്ഭോ ലോകഗര്ഭഃ സ്വയമ്ഭൂര്ഭുവനാന്തകഃ ॥ 44 ॥
നിഷ്പാപോ നിബിഡോ നന്ദീ ബോധീ ബോധസമാശ്രയഃ ।
ബോധാത്മാ ബോധനാത്മാ ച ഭേദവൈതണ്ഡഖണ്ഡനഃ ॥ 45 ॥
സ്വാഭാവ്യോ ഭാവനിര്മുക്തോ വ്യക്തോഽവ്യക്തസമാശ്രയഃ ।
നിത്യതൃപ്തോ നിരാഭാസോ നിര്വാണഃ ശരണഃ സുഹൃത് ॥ 46 ॥
ഗുഹ്യേശോ ഗുണഗമ്ഭീരോ ഗുണദോഷനിവാരണഃ ।
ഗുണസങ്ഗവിഹീനശ്ച യോഗാരേര്ദര്പനാശനഃ ॥ 47 ॥
ആനന്ദഃ പരമാനന്ദഃ സ്വാനന്ദസുഖവര്ധനഃ ।
സത്യാനന്ദശ്ചിദാനന്ദഃ സര്വാനന്ദപരായണഃ ॥ 48 ॥
സദ്രൂപഃ സഹജഃ സത്യഃ സ്വാനന്ദഃ സുമനോഹരഃ ।
സര്വഃ സര്വാന്തരശ്ചൈവ പൂര്വാത്പൂര്വതരസ്തഥാ ॥ 49 ॥
ഖമയഃ ഖപരഃ ഖാദിഃ ഖം‍ബ്രഹ്മ ഖതനുഃ ഖഗഃ ।
ഖവാസാഃ ഖവിഹീനശ്ച ഖനിധിഃ ഖപരാശ്രയഃ ॥ 50 ॥
അനന്തശ്ചാദിരൂപശ്ച സൂര്യമണ്ഡലമധ്യഗഃ ।
അമോഘഃ പരമാമോഘഃ പരോക്ഷഃ പരദഃ കവിഃ ॥ 51 ॥
വിശ്വചക്ഷുര്വിശ്വസാക്ഷീ വിശ്വബാഹുര്ധനേശ്വരഃ ।
ധനഞ്ജയോ മഹാതേജാസ്തേജിഷ്ഠസ്തൈജസഃ സുഖീ ॥ 52 ॥
ജ്യോതിര്ജ്യോതിര്മയോ ജേതാ ജ്യോതിഷാം ജ്യോതിരാത്മകഃ ।
ജ്യോതിഷാമപി ജ്യോതിശ്ച ജനകോ ജനമോഹനഃ ॥ 53 ॥
ജിതേന്ദ്രിയോ ജിതക്രോധോ ജിതാത്മാ ജിതമാനസഃ ।
ജിതസങ്ഗോ ജിതപ്രാണോ ജിതസംസാരവാസനഃ ॥ 54 ॥
നിര്വാസനോ നിരാലമ്ബോ നിര്യോഗക്ഷേമവര്ജിതഃ ।
നിരീഹോ നിരഹങ്കാരോ നിരാശീര്നിരുപാധികഃ ॥ 55 ॥
നിത്യബോധോ വിവിക്താത്മാ വിശുദ്ധോത്തമഗൌരവഃ ।
വിദ്യാര്ഥീ പരമാര്ഥീ ച ശ്രദ്ധാര്ഥീ സാധനാത്മകഃ ॥ 56 ॥
പ്രത്യാഹാരീ നിരാഹാരീ സര്വാഹാരപരായണഃ ।
നിത്യശുദ്ധോ നിരാകാങ്ക്ഷീ പാരായണപരായണഃ ॥ 57 ॥
അണോരണുതരഃ സൂക്ഷ്മഃ സ്ഥൂലഃ സ്ഥൂലതരസ്തഥാ ।
ഏകസ്തഥാഽനേകരൂപോ വിശ്വരൂപഃ സനാതനഃ ॥ 58 ॥
നൈകരൂപോ വിരൂപാത്മാ നൈകബോധമയസ്തഥാ ।
നൈകനാമമയശ്ചൈവ നൈകവിദ്യാവിവര്ധനഃ ॥ 59 ॥
ഏകശ്ചൈകാന്തികശ്ചൈവ നാനാഭാവവിവര്ജിതഃ ।
ഏകാക്ഷരസ്തഥാ ബീജഃ പൂര്ണബിമ്ബഃ സനാതനഃ ॥ 60 ॥
മന്ത്രവീര്യോ മന്ത്രബീജഃ ശാസ്ത്രവീര്യോ ജഗത്പതിഃ ।
നാനാവീര്യധരശ്ചൈവ ശക്രേശഃ പൃഥിവീപതിഃ ॥ 61 ॥
പ്രാണേശഃ പ്രാണദഃ പ്രാണഃ പ്രാണായാമപരായണഃ ।
പ്രാണപഞ്ചകനിര്മുക്തഃ കോശപഞ്ചകവര്ജിതഃ ॥ 62 ॥
നിശ്ചലോ നിഷ്കലോഽസങ്ഗോ നിഷ്പ്രപഞ്ചോ നിരാമയഃ ।
നിരാധാരോ നിരാകാരോ നിര്വികാരോ നിരഞ്ജനഃ ॥ 63 ॥
നിഷ്പ്രതീതോ നിരാഭാസോ നിരാസക്തോ നിരാകുലഃ ।
നിഷ്ഠാസര്വഗതശ്ചൈവ നിരാരമ്ഭോ നിരാശ്രയഃ ॥ 64 ॥
നിരന്തരഃ സര്വഗോപ്താ ശാന്തോ ദാന്തോ മഹാമുനിഃ । [സത്ത്വ]
നിഃശബ്ദഃ സുകൃതഃ സ്വസ്ഥഃ സത്യവാദീ സുരേശ്വരഃ ॥ 65 ॥
ജ്ഞാനദോ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനീ ജ്ഞാനാത്മാഽഽനന്ദപൂരിതഃ ।
ജ്ഞാനയജ്ഞവിദാം ദക്ഷോ ജ്ഞാനാഗ്നിര്ജ്വലനോ ബുധഃ ॥ 66 ॥
ദയാവാന് ഭവരോഗാരിശ്ചികിത്സാചരമാഗതിഃ ।
ചന്ദ്രമണ്ഡലമധ്യസ്ഥശ്ചന്ദ്രകോടിസുശീതലഃ ॥ 67 ॥
യന്ത്രകൃത്പരമോ യന്ത്രീ യന്ത്രാരൂഢാപരാജിതഃ ।
യന്ത്രവിദ്യന്ത്രവാസശ്ച യന്ത്രാധാരോ ധരാധരഃ ॥ 68 ॥
തത്ത്വജ്ഞസ്തത്ത്വഭൂതാത്മാ മഹത്തത്ത്വപ്രകാശനഃ ।
തത്ത്വസങ്ഖ്യാനയോഗജ്ഞഃ സാങ്ഖ്യശാസ്ത്രപ്രവര്തകഃ ॥ 69 ॥
അനന്തവിക്രമോ ദേവോ മാധവശ്ച ധനേശ്വരഃ ।
സാധുഃ സാധുവരിഷ്ഠാത്മാ സാവധാനോഽമരോത്തമഃ ॥ 70 ॥
നിഃസങ്കല്പോ നിരാധാരോ ദുര്ധരോ ഹ്യാത്മവിത്പതിഃ ।
ആരോഗ്യസുഖദശ്ചൈവ പ്രവരോ വാസവസ്തഥാ ॥ 71 ॥
പരേശഃ പരമോദാരഃ പ്രത്യക്ചൈതന്യദുര്ഗമഃ ।
ദുരാധര്ഷോ ദുരാവാസോ ദൂരത്വപരിനാശനഃ ॥ 72 ॥
വേദവിദ്വേദകൃദ്വേദോ വേദാത്മാ വിമലാശയഃ ।
വിവിക്തസേവീ ച സംസാരശ്രമനാശനസ്തഥാ ॥ 73 ॥
ബ്രഹ്മയോനിര്ബൃഹദ്യോനിര്വിശ്വയോനിര്വിദേഹവാന് ।
വിശാലാക്ഷോ വിശ്വനാഥോ ഹാടകാങ്ഗദഭൂഷണഃ ॥ 74 ॥
അബാധ്യോ ജഗദാരാധ്യോ ജഗദാര്ജവപാലനഃ ।
ജനവാന് ധനവാന് ധര്മീ ധര്മഗോ ധര്മവര്ധനഃ ॥ 75 ॥
അമൃതഃ ശാശ്വതഃ സാധ്യഃ സിദ്ധിദഃ സുമനോഹരഃ ।
ഖലുബ്രഹ്മഖലുസ്ഥാനോ മുനീനാം പരമാ ഗതിഃ ॥ 76 ॥
ഉപദ്രഷ്ടാ തഥാ ശ്രേഷ്ഠഃ ശുചിഭൂതോ ഹ്യനാമയഃ ।
വേദസിദ്ധാന്തവേദ്യശ്ച മാനസാഹ്ലാദവര്ധനഃ ॥ 77 ॥
ദേഹാദന്യോ ഗുണാദന്യോ ലോകാദന്യോ വിവേകവിത് ।
ദുഷ്ടസ്വപ്നഹരശ്ചൈവ ഗുരുര്ഗുരുവരോത്തമഃ ॥ 78 ॥
കര്മീ കര്മവിനിര്മുക്തഃ സന്ന്യാസീ സാധകേശ്വരഃ ।
സര്വഭാവവിഹീനശ്ച തൃഷ്ണാസങ്ഗനിവാരകഃ ॥ 79 ॥
ത്യാഗീ ത്യാഗവപുസ്ത്യാഗസ്ത്യാഗദാനവിവര്ജിതഃ ।
ത്യാഗകാരണത്യാഗാത്മാ സദ്ഗുരുഃ സുഖദായകഃ ॥ 80 ॥
ദക്ഷോ ദക്ഷാദിവന്ദ്യശ്ച ജ്ഞാനവാദപ്രവര്തകഃ ।
ശബ്ദബ്രഹ്മമയാത്മാ ച ശബ്ദബ്രഹ്മപ്രകാശവാന് ॥ 81 ॥
ഗ്രസിഷ്ണുഃ പ്രഭവിഷ്ണുശ്ച സഹിഷ്ണുര്വിഗതാന്തരഃ ।
വിദ്വത്തമോ മഹാവന്ദ്യോ വിശാലോത്തമവാങ്മുനിഃ ॥ 82 ॥
ബ്രഹ്മവിദ്ബ്രഹ്മഭാവശ്ച ബ്രഹ്മര്ഷിര്ബ്രാഹ്മണപ്രിയഃ ।
ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മപ്രകാശാത്മാ ബ്രഹ്മവിദ്യാപ്രകാശനഃ ॥ 83 ॥
അത്രിവംശപ്രഭൂതാത്മാ താപസോത്തമവന്ദിതഃ ।
ആത്മവാസീ വിധേയാത്മാ ഹ്യത്രിവംശവിവര്ധനഃ ॥ 84 ॥
പ്രവര്തനോ നിവൃത്താത്മാ പ്രലയോദകസന്നിഭഃ ।
നാരായണോ മഹാഗര്ഭോ ഭാര്ഗവപ്രിയകൃത്തമഃ ॥ 85 ॥
സങ്കല്പദുഃഖദലനഃ സംസാരതമനാശനഃ ।
ത്രിവിക്രമസ്ത്രിധാകാരസ്ത്രിമൂര്തിസ്ത്രിഗുണാത്മകഃ ॥ 86 ॥
ഭേദത്രയഹരശ്ചൈവ താപത്രയനിവാരകഃ ।
ദോഷത്രയവിഭേദീ ച സംശയാര്ണവഖണ്ഡനഃ ॥ 87 ॥
അസംശയസ്ത്വസമ്മൂഢോ ഹ്യവാദീ രാജവന്ദിതഃ ।
രാജയോഗീ മഹായോഗീ സ്വഭാവഗലിതസ്തഥാ ॥ 88 ॥
പുണ്യശ്ലോകഃ പവിത്രാങ്ഘ്രിര്ധ്യാനയോഗപരായണഃ ।
ധ്യാനസ്ഥോ ധ്യാനഗമ്യശ്ച വിധേയാത്മാ പുരാതനഃ ॥ 89 ॥
അവിജ്ഞേയോ ഹ്യന്തരാത്മാ മുഖ്യബിമ്ബസനാതനഃ ।
ജീവസഞ്ജീവനോ ജീവശ്ചിദ്വിലാസശ്ചിദാശ്രയഃ ॥ 90 ॥
മഹേന്ദ്രോഽമരമാന്യശ്ച യോഗേന്ദ്രോ യോഗവിത്തമഃ ।
യോഗധര്മസ്തഥാ യോഗസ്തത്ത്വസ്തത്ത്വവിനിശ്ചയഃ ॥ 91 ॥
നൈകബാഹുരനന്താത്മാ നൈകനാമപരാക്രമഃ ।
നൈകാക്ഷീ നൈകപാദശ്ച നാഥനാഥോത്തമോത്തമഃ ॥ 92 ॥
സഹസ്രശീര്ഷാ പുരുഷഃ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രപാത് ।
സഹസ്രരൂപദൃക് ചൈവ സഹസ്രാരമയോദ്ധവഃ ॥ 93 ॥
ത്രിപാദപുരുഷശ്ചൈവ ത്രിപാദൂര്ധ്വസ്തഥൈവ ച ।
ത്ര്യമ്ബകശ്ച മഹാവീര്യോ യോഗവീര്യവിശാരദഃ ॥ 94 ॥
വിജയീ വിനയീ ജേതാ വീതരാഗീ വിരാജിതഃ ।
രുദ്രോ രൌദ്രോ മഹാഭീമഃ പ്രാജ്ഞമുഖ്യഃ സദാശുചിഃ ॥ 95 ॥
അന്തര്ജ്യോതിരനന്താത്മാ പ്രത്യഗാത്മാ നിരന്തരഃ ।
അരൂപശ്ചാത്മരൂപശ്ച സര്വഭാവവിനിര്വൃതഃ ॥ 96 ॥
അന്തഃശൂന്യോ ബഹിഃശൂന്യഃ ശൂന്യാത്മാ ശൂന്യഭാവനഃ ।
അന്തഃപൂര്ണോ ബഹിഃപൂര്ണഃ പൂര്ണാത്മാ പൂര്ണഭാവനഃ ॥ 97 ॥
അന്തസ്ത്യാഗീ ബഹിസ്ത്യാഗീ ത്യാഗാത്മാ സര്വയോഗവാന് ।
അന്തര്യോഗീ ബഹിര്യോഗീ സര്വയോഗപരായണഃ ॥ 98 ॥
അന്തര്ഭോഗീ ബഹിര്ഭോഗീ സര്വഭോഗവിദുത്തമഃ ।
അന്തര്നിഷ്ഠോ ബഹിര്നിഷ്ഠഃ സര്വനിഷ്ഠാമയസ്തഥാ ॥ 99 ॥
ബാഹ്യാന്തരവിമുക്തശ്ച ബാഹ്യാന്തരവിവര്ജിതഃ ।
ശാന്തഃ ശുദ്ധോ വിശുദ്ധശ്ച നിര്വാണഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ ॥ 100 ॥
അകാലഃ കാലനേമീ ച കാലകാലോ ജനേശ്വരഃ ।
കാലാത്മാ കാലകര്താ ച കാലജ്ഞഃ കാലനാശനഃ ॥ 101 ॥
കൈവല്യപദദാതാ ച കൈവല്യസുഖദായകഃ ।
കൈവല്യകലനാധാരോ നിര്ഭരോ ഹര്ഷവര്ധനഃ ॥ 102 ॥
ഹൃദയസ്ഥോ ഹൃഷീകേശോ ഗോവിന്ദോ ഗര്ഭവര്ജിതഃ ।
സകലാഗമപൂജ്യശ്ച നിഗമോ നിഗമാശ്രയഃ ॥ 103 ॥
പരാശക്തിഃ പരാകീര്തിഃ പരാവൃത്തിര്നിധിസ്മൃതിഃ ।
പരവിദ്യാ പരാക്ഷാന്തിര്വിഭക്തിര്യുക്തസദ്ഗതിഃ ॥ 104 ॥
സ്വപ്രകാശഃ പ്രകാശാത്മാ പരസംവേദനാത്മകഃ ।
സ്വസേവ്യഃ സ്വവിദാം സ്വാത്മാ സ്വസംവേദ്യോഽനഘഃ ക്ഷമീ ॥ 105 ॥
സ്വാനുസന്ധാനശീലാത്മാ സ്വാനുസന്ധാനഗോചരഃ ।
സ്വാനുസന്ധാനശൂന്യാത്മാ സ്വാനുസന്ധാനകാശ്രയഃ ॥ 106 ॥
സ്വബോധദര്പണോഽഭങ്ഗഃ കന്ദര്പകുലനാശനഃ ।
ബ്രഹ്മചാരീ ബ്രഹ്മവേത്താ ബ്രാഹ്മണോ ബ്രഹ്മവിത്തമഃ ॥ 107 ॥
തത്ത്വബോധഃ സുധാവര്ഷഃ പാവനഃ പാപപാവകഃ ।
ബ്രഹ്മസൂത്രവിധേയാത്മാ ബ്രഹ്മസൂത്രാര്ഥനിര്ണയഃ ॥ 108 ॥
ആത്യന്തികോ മഹാകല്പഃ സങ്കല്പാവര്തനാശനഃ ।
ആധിവ്യാധിഹരശ്ചൈവ സംശയാര്ണവശോഷകഃ ॥ 109 ॥
തത്ത്വാത്മജ്ഞാനസന്ദേശോ മഹാനുഭവഭാവിതഃ ।
ആത്മാനുഭവസമ്പന്നഃ സ്വാനുഭാവസുഖാശ്രയഃ ॥ 110 ॥
അചിന്ത്യശ്ച ബൃഹദ്ഭാനുഃ പ്രമദോത്കര്ഷനാശനഃ ।
അനികേത പ്രശാന്താത്മാ ശൂന്യാവാസോ ജഗദ്വപുഃ ॥ 111 ॥
ചിദ്ഗതിശ്ചിന്മയശ്ചക്രീ മായാചക്രപ്രവര്തകഃ ।
സര്വവര്ണവിദാരമ്ഭീ സര്വാരമ്ഭപരായണഃ ॥ 112 ॥
പുരാണഃ പ്രവരോ ദാതാ സുന്ദരഃ കനകാങ്ഗദീ ।
അനസൂയാത്മജോ ദത്തഃ സര്വജ്ഞഃ സര്വകാമദഃ ॥ 113 ॥
കാമജിത് കാമപാലശ്ച കാമീ കാമപ്രദാഗമഃ ।
കാമവാന് കാമപോഷശ്ച സര്വകാമനിവര്തകഃ ॥ 114 ॥
സര്വകര്മഫലോത്പത്തിഃ സര്വകാമഫലപ്രദഃ ।
സര്വകര്മഫലൈഃ പൂജ്യഃ സര്വകര്മഫലാശ്രയഃ ॥ 115 ॥
വിശ്വകര്മാ കൃതാത്മാ ച കൃതജ്ഞഃ സര്വസാക്ഷികഃ ।
സര്വാരമ്ഭപരിത്യാഗീ ജഡോന്മത്തപിശാചവാന് ॥ 116 ॥
ഭിക്ഷുര്ഭൈക്ഷാകരശ്ചൈവ ഭൈക്ഷാഹാരീ നിരാശ്രമീ ।
അകൂലശ്ചാനുകൂലശ്ച വികലോ ഹ്യകലസ്തഥാ ॥ 117 ॥
ജടിലോ വനചാരീ ച ദണ്ഡീ മുണ്ഡീ ച ഗണ്ഡവാന് ।
ദേഹധര്മവിഹീനാത്മാ ഹ്യേകാകീ സങ്ഗവര്ജിതഃ ॥ 118 ॥
ആശ്രമ്യനാശ്രമാരമ്ഭോഽനാചാരീ കര്മവര്ജിതഃ ।
അസന്ദേഹീ ച സന്ദേഹീ ന കിഞ്ചിന്ന ച കിഞ്ചനഃ ॥ 119 ॥
നൃദേഹീ ദേഹശൂന്യശ്ച നാഭാവീ ഭാവനിര്ഗതഃ ।
നാബ്രഹ്മാ ച പരബ്രഹ്മ സ്വയമേവ നിരാകുലഃ ॥ 120 ॥
അനഘശ്ചാഗുരുശ്ചൈവ നാഥനാഥോത്തമോ ഗുരുഃ ।
ദ്വിഭുജഃ പ്രാകൃതശ്ചൈവ ജനകശ്ച പിതാമഹഃ ॥ 121 ॥
അനാത്മാ ന ച നാനാത്മാ നീതിര്നീതിമതാം വരഃ ।
സഹജഃ സദൃശഃ സിദ്ധശ്ചൈകശ്ചിന്മാത്ര ഏവ ച ॥ 122 ॥
ന കര്താപി ച കര്താ ച ഭോക്താ ഭോഗവിവര്ജിതഃ ।
തുരീയസ്തുരീയാതീതഃ സ്വച്ഛഃ സര്വമയസ്തഥാ ॥ 123 ॥
സര്വാധിഷ്ഠാനരൂപശ്ച സര്വധ്യേയവിവര്ജിതഃ ।
സര്വലോകനിവാസാത്മാ സകലോത്തമവന്ദിതഃ ॥ 124 ॥
ദേഹഭൃദ്ദേഹകൃച്ചൈവ ദേഹാത്മാ ദേഹഭാവനഃ ।
ദേഹീ ദേഹവിഭക്തശ്ച ദേഹഭാവപ്രകാശനഃ ॥ 125 ॥
ലയസ്ഥോ ലയവിച്ചൈവ ലയാഭാവശ്ച ബോധവാന് ।
ലയാതീതോ ലയസ്യാന്തോ ലയഭാവനിവാരണഃ ॥ 126 ॥
വിമുഖഃ പ്രമുഖശ്ചൈവ പ്രത്യങ്മുഖവദാചരീ ।
വിശ്വഭുഗ്വിശ്വധൃഗ്വിശ്വോ വിശ്വക്ഷേമകരസ്തഥാ ॥ 127 ॥
അവിക്ഷിപ്തോഽപ്രമാദീ ച പരര്ധിഃ പരമാര്ഥദൃക് ।
സ്വാനുഭാവവിഹീനശ്ച സ്വാനുഭാവപ്രകാശനഃ ॥ 128 ॥
നിരിന്ദ്രിയശ്ച നിര്ബുദ്ധിര്നിരാഭാസോ നിരാകൃതഃ ।
നിരഹങ്കാരരൂപാത്മാ നിര്വപുഃ സകലാശ്രയഃ ॥ 129 ॥
ശോകദുഃഖഹരശ്ചൈവ ഭോഗമോക്ഷഫലപ്രദഃ ।
സുപ്രസന്നസ്തഥാ സൂക്ഷ്മഃ ശബ്ദബ്രഹ്മാര്ഥസങ്ഗ്രഹഃ ॥ 130 ॥
ആഗമാപായശൂന്യശ്ച സ്ഥാനദശ്ച സതാങ്ഗതിഃ ।
അകൃതഃ സുകൃതശ്ചൈവ കൃതകര്മാ വിനിര്വൃതഃ ॥ 131 ॥
ഭേദത്രയഹരശ്ചൈവ ദേഹത്രയവിനിര്ഗതഃ ।
സര്വകാമമയശ്ചൈവ സര്വകാമനിവര്തകഃ ॥ 132 ॥
സിദ്ധേശ്വരോഽജരഃ പഞ്ചബാണദര്പഹുതാശനഃ ।
ചതുരക്ഷരബീജാത്മാ സ്വഭൂശ്ചിത്കീര്തിഭൂഷണഃ ॥ 133 ॥
അഗാധബുദ്ധിരക്ഷുബ്ധശ്ചന്ദ്രസൂര്യാഗ്നിലോചനഃ ।
യമദംഷ്ട്രോഽതിസംഹര്താ പരമാനന്ദസാഗരഃ ॥ 134 ॥
ലീലാവിശ്വമ്ഭരോ ഭാനുര്ഭൈരവോ ഭീമലോചനഃ ।
ബ്രഹ്മചര്മാമ്ബരഃ കാലസ്ത്വചലശ്ചലനാന്തകഃ ॥ 135 ॥
ആദിദേവോ ജഗദ്യോനിര്വാസവാരിവിമര്ദനഃ ।
വികര്മകര്മകര്മജ്ഞോ അനന്യഗമകോഽഗമഃ ॥ 136 ॥
അബദ്ധകര്മശൂന്യശ്ച കാമരാഗകുലക്ഷയഃ ।
യോഗാന്ധകാരമഥനഃ പദ്മജന്മാദിവന്ദിതഃ ॥ 137 ॥
ഭക്തകാമോഽഗ്രജശ്ചക്രീ ഭാവനിര്ഭാവഭാവകഃ ।
ഭേദാന്തകോ മഹാനഗ്ര്യോ നിഗൂഹോ ഗോചരാന്തകഃ ॥ 138 ॥
കാലാഗ്നിശമനഃ ശങ്ഖചക്രപദ്മഗദാധരഃ ।
ദീപ്തോ ദീനപതിഃ ശാസ്താ സ്വച്ഛന്ദോ മുക്തിദായകഃ ॥ 139 ॥
വ്യോമധര്മാമ്ബരോ ഭേത്താ ഭസ്മധാരീ ധരാധരഃ ।
ധര്മഗുപ്തോഽന്വയാത്മാ ച വ്യതിരേകാര്ഥനിര്ണയഃ ॥ 140 ॥
ഏകാനേകഗുണാഭാസാഭാസനിര്ഭാസവര്ജിതഃ ।
ഭാവാഭാവസ്വഭാവാത്മാ ഭാവാഭാവവിഭാവവിത് ॥ 141 ॥
യോഗിഹൃദയവിശ്രാമോഽനന്തവിദ്യാവിവര്ധനഃ ।
വിഘ്നാന്തകസ്ത്രികാലജ്ഞസ്തത്ത്വാത്മാ ജ്ഞാനസാഗരഃ ॥ 142 ॥
ഇതീദം ദത്തസാഹസ്രം സായം പ്രാതഃ പഠേത്തു യഃ ।
സ ഇഹാമുത്ര ലഭതേ നിര്വാണം പരമം സുഖമ് ॥ 143 ॥
ഗുരുവാരേ ദത്തഭക്തോ ഭക്തിഭാവസമന്വിതഃ ।
പഠേത് സദൈവ യോ ഹ്യേതത് സ ലഭേച്ചിന്തിതം ധ്രുവമ് ॥ 144 ॥
ഇതി ശ്രീമദ്ദത്താത്രേയപുരാണേ ശ്രീ ദത്താത്രേയ സഹസ്രനാമ സ്തോത്രമ് ।
Roman (IAST) Transliteration
munayaḥ ūcuḥ
nikhilāgamatattvajña brahmadhyānaparāyaṇa |
vadāsmākaṃ muktyupāyaṃ sūta sarvopakārakam || 1 ||
sarvadeveṣu ko devaḥ sadyo mokṣaprado bhavet |
ko manurvā bhavettasya sadyaḥ prītikaro dhruvam || 2 ||
sūta uvāca |
nigamāgamatattvajño hyavadhūtaścidambaraḥ |
bhaktavātsalyapravaṇo datta eva hi kevalaḥ || 3 ||
sadā prasannavadano bhaktacintaikatatparaḥ |
tasya nāmānyanantāni vartante'thāpyadaḥ param || 4 ||
dattasya nāmasāhasraṃ tasya prītivivardhanam |
yastvidaṃ paṭhate nityaṃ dattātreyaikamānasaḥ || 5 ||
mucyate sarvapāpebhyaḥ sa sadyo nātra saṃśayaḥ |
ante taddhāma saṃyāti punarāvṛttidurlabham || 6 ||
asya śrīmaddattātreyasahasranāmastotramantrasya avadhūta ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, digambaro devatā, oṃ bījaṃ, hrīṃ śaktiḥ, krauṃ kīlakaṃ, śrīdattātreyaprītyarthe jape viniyogaḥ |
atha dhyānam
digambaraṃ bhasmavilepitāṅgaṃ
bodhātmakaṃ muktikaraṃ prasannam |
nirmānasaṃ śyāmatanuṃ bhaje'haṃ
dattātreyaṃ brahmasamādhiyuktam ||
atha stotram
dattātreyo mahāyogī yogeśaścāmaraprabhuḥ |
munirdigambaro bālo māyāmukto madāpahaḥ || 1 ||
avadhūto mahānāthaḥ śaṅkaro'maravallabhaḥ |
mahādevaścādidevaḥ purāṇaprabhurīśvaraḥ || 2 ||
sattvakṛtsattvabhṛdbhāvaḥ sattvātmā sattvasāgaraḥ |
sattvavitsattvasākṣī ca sattvasādhyo'marādhipaḥ || 3 ||
bhūtakṛdbhūtabhṛccaiva bhūtātmā bhūtasambhavaḥ |
bhūtabhāvo bhavo bhūtavittathā bhūtakāraṇaḥ || 4 ||
bhūtasākṣī prabhūtiśca bhūtānāṃ paramā gatiḥ |
bhūtasaṅgavihīnātmā bhūtātmā bhūtaśaṅkaraḥ || 5 ||
bhūtanātho mahānātha ādinātho maheśvaraḥ |
sarvabhūtanivāsātmā bhūtasantāpanāśanaḥ || 6 ||
sarvātmā sarvabhṛtsarvaḥ sarvajñaḥ sarvanirṇayaḥ |
sarvasākṣī bṛhadbhānuḥ sarvavit sarvamaṅgalaḥ || 7 ||
śāntaḥ satyaḥ samaḥ pūrṇo ekākī kamalāpatiḥ |
rāmo rāmapriyaścaiva virāmo rāmakāraṇaḥ || 8 ||
śuddhātmā pāvano'nantaḥ pratītaḥ paramārthabhṛt |
haṃsasākṣī vibhuścaiva prabhuḥ pralaya ityapi || 9 ||
siddhātmā paramātmā ca siddhānāṃ paramā gatiḥ |
siddhisiddhastathā sādhyaḥ sādhano hyuttamastathā || 10 ||
sulakṣaṇaḥ sumedhāvī vidyāvānvigatāntaraḥ |
vijvaraśca mahābāhurbahulānandavardhanaḥ || 11 ||
avyaktapuruṣaḥ prājñaḥ parajñaḥ paramārthadṛk |
parāparavinirmukto yuktastattvaprakāśavān || 12 ||
dayāvān bhagavān bhāvī bhāvātmā bhāvakāraṇaḥ |
bhavasantāpanāśaśca puṣpavān paṇḍito budhaḥ || 13 ||
pratyakṣavasturviśvātmā pratyagbrahma sanātanaḥ |
pramāṇavigataścaiva pratyāhāraniyojakaḥ || 14 ||
praṇavaḥ praṇavātītaḥ pramukhaḥ pralayātmakaḥ |
mṛtyuñjayo viviktātmā śaṅkarātmā paro vapuḥ || 15 ||
paramastanuvijñeyaḥ paramātmani saṃsthitaḥ |
prabodhakalanādhāraḥ prabhāvapravarottamaḥ || 16 ||
cidambaraścidvilāsaścidākāśaściduttamaḥ |
cittacaitanyacittātmā devānāṃ paramā gatiḥ || 17 ||
acetyaścetanādhāraścetanācittavikramaḥ |
cittātmā cetanārūpo lasatpaṅkajalocanaḥ || 18 ||
paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ paraṃ dhāma parantapaḥ |
paraṃ sūtraṃ paraṃ tantraṃ pavitraḥ paramohavān || 19 ||
kṣetrajñaḥ kṣetragaḥ kṣetraḥ kṣetrādhāraḥ purañjanaḥ |
kṣetraśūnyo lokasākṣī kṣetravān bahunāyakaḥ || 20 ||
yogendro yogapūjyaśca yogya ātmavidāṃ śuciḥ |
yogamāyādharaḥ sthāṇuracalaḥ kamalāpatiḥ || 21 ||
yogeśo yoganirmātā yogajñānaprakāśanaḥ |
yogapālo lokapālaḥ saṃsāratamanāśanaḥ || 22 ||
guhyo guhyatamo gupto mukto yuktaḥ sanātanaḥ |
gahano gaganākāro gambhīro gaṇanāyakaḥ || 23 ||
govindo gopatirgoptā gobhāgo bhāvasaṃsthitaḥ |
gosākṣī gotamāriśca gāndhāro gaganākṛtiḥ || 24 ||
yogayukto bhogayuktaḥ śaṅkāmuktasamādhimān |
sahajaḥ sakaleśānaḥ kārtavīryavarapradaḥ || 25 ||
sarajo virajo puṃso pāvanaḥ pāpanāśanaḥ |
parāvaravinirmuktaḥ paraṃ‍jyotiḥ purātanaḥ || 26 ||
nānājyotiranekātmā svayaṃ‍jyotiḥ sadāśivaḥ |
divyajyotirmayaścaiva satyavijñānabhāskaraḥ || 27 ||
nityaśuddhaḥ paraḥ pūrṇaḥ prakāśaḥ prakaṭodbhavaḥ |
pramādavigataścaiva pareśaḥ paravikramaḥ || 28 ||
yogī yogo yogapaśca yogābhyāsaprakāśanaḥ |
yoktā moktā vidhātā ca trātā pātā nirāyudhaḥ || 29 ||
nityamukto nityayuktaḥ satyaḥ satyaparākramaḥ |
sattvaśuddhikaraḥ sattvastathā sattvabhṛtāṃ gatiḥ || 30 ||
śrīdharaḥ śrīvapuḥ śrīmān śrīnivāso'marārcitaḥ |
śrīnidhiḥ śrīpatiḥ śreṣṭhaḥ śreyaskaścaramāśrayaḥ || 31 ||
tyāgī tyāgārthasampannastyāgātmā tyāgavigrahaḥ |
tyāgalakṣaṇasiddhātmā tyāgajñastyāgakāraṇaḥ || 32 ||
bhogo bhoktā tathā bhogyo bhogasādhanakāraṇaḥ |
bhogī bhogārthasampanno bhogajñānaprakāśanaḥ || 33 ||
kevalaḥ keśavaḥ kṛṣṇaḥ kaṃvāsāḥ kamalālayaḥ |
kamalāsanapūjyaśca harirajñānakhaṇḍanaḥ || 34 ||
mahātmā mahadādiśca maheśottamavanditaḥ |
manobuddhivihīnātmā mānātmā mānavādhipaḥ || 35 ||
bhuvaneśo vibhūtiśca dhṛtirmedhā smṛtirdayā |
duḥkhadāvānalo buddhaḥ prabuddhaḥ parameśvaraḥ || 36 ||
kāmahā krodhahā caiva dambhadarpamadāpahaḥ |
ajñānatimirāriśca bhavārirbhuvaneśvaraḥ || 37 ||
rūpakṛdrūpabhṛdrūpī rūpātmā rūpakāraṇaḥ |
rūpajño rūpasākṣī ca nāmarūpo guṇāntakaḥ || 38 ||
aprameyaḥ prameyaśca pramāṇaṃ praṇavāśrayaḥ |
pramāṇarahito'cintyaścetanāvigato'jaraḥ || 39 ||
akṣaro'kṣaramuktaśca vijvaro jvaranāśanaḥ |
viśiṣṭo vittaśāstrī ca dṛṣṭo dṛṣṭāntavarjitaḥ || 40 ||
guṇeśo guṇakāyaśca guṇātmā guṇabhāvanaḥ |
anantaguṇasampanno guṇagarbho guṇādhipaḥ || 41 ||
gaṇeśo guṇanāthaśca guṇātmā gaṇabhāvanaḥ |
gaṇabandhurvivekātmā guṇayuktaḥ parākramī || 42 ||
atarkyaḥ kraturagniśca kṛtajñaḥ saphalāśrayaḥ |
yajñaśca yajñaphalado yajña ijyo'marottamaḥ || 43 ||
hiraṇyagarbhaḥ śrīgarbhaḥ khagarbhaḥ kuṇapeśvaraḥ |
māyāgarbho lokagarbhaḥ svayambhūrbhuvanāntakaḥ || 44 ||
niṣpāpo nibiḍo nandī bodhī bodhasamāśrayaḥ |
bodhātmā bodhanātmā ca bhedavaitaṇḍakhaṇḍanaḥ || 45 ||
svābhāvyo bhāvanirmukto vyakto'vyaktasamāśrayaḥ |
nityatṛpto nirābhāso nirvāṇaḥ śaraṇaḥ suhṛt || 46 ||
guhyeśo guṇagambhīro guṇadoṣanivāraṇaḥ |
guṇasaṅgavihīnaśca yogārerdarpanāśanaḥ || 47 ||
ānandaḥ paramānandaḥ svānandasukhavardhanaḥ |
satyānandaścidānandaḥ sarvānandaparāyaṇaḥ || 48 ||
sadrūpaḥ sahajaḥ satyaḥ svānandaḥ sumanoharaḥ |
sarvaḥ sarvāntaraścaiva pūrvātpūrvatarastathā || 49 ||
khamayaḥ khaparaḥ khādiḥ khaṃ‍brahma khatanuḥ khagaḥ |
khavāsāḥ khavihīnaśca khanidhiḥ khaparāśrayaḥ || 50 ||
anantaścādirūpaśca sūryamaṇḍalamadhyagaḥ |
amoghaḥ paramāmoghaḥ parokṣaḥ paradaḥ kaviḥ || 51 ||
viśvacakṣurviśvasākṣī viśvabāhurdhaneśvaraḥ |
dhanañjayo mahātejāstejiṣṭhastaijasaḥ sukhī || 52 ||
jyotirjyotirmayo jetā jyotiṣāṃ jyotirātmakaḥ |
jyotiṣāmapi jyotiśca janako janamohanaḥ || 53 ||
jitendriyo jitakrodho jitātmā jitamānasaḥ |
jitasaṅgo jitaprāṇo jitasaṃsāravāsanaḥ || 54 ||
nirvāsano nirālambo niryogakṣemavarjitaḥ |
nirīho nirahaṅkāro nirāśīrnirupādhikaḥ || 55 ||
nityabodho viviktātmā viśuddhottamagauravaḥ |
vidyārthī paramārthī ca śraddhārthī sādhanātmakaḥ || 56 ||
pratyāhārī nirāhārī sarvāhāraparāyaṇaḥ |
nityaśuddho nirākāṅkṣī pārāyaṇaparāyaṇaḥ || 57 ||
aṇoraṇutaraḥ sūkṣmaḥ sthūlaḥ sthūlatarastathā |
ekastathā'nekarūpo viśvarūpaḥ sanātanaḥ || 58 ||
naikarūpo virūpātmā naikabodhamayastathā |
naikanāmamayaścaiva naikavidyāvivardhanaḥ || 59 ||
ekaścaikāntikaścaiva nānābhāvavivarjitaḥ |
ekākṣarastathā bījaḥ pūrṇabimbaḥ sanātanaḥ || 60 ||
mantravīryo mantrabījaḥ śāstravīryo jagatpatiḥ |
nānāvīryadharaścaiva śakreśaḥ pṛthivīpatiḥ || 61 ||
prāṇeśaḥ prāṇadaḥ prāṇaḥ prāṇāyāmaparāyaṇaḥ |
prāṇapañcakanirmuktaḥ kośapañcakavarjitaḥ || 62 ||
niścalo niṣkalo'saṅgo niṣprapañco nirāmayaḥ |
nirādhāro nirākāro nirvikāro nirañjanaḥ || 63 ||
niṣpratīto nirābhāso nirāsakto nirākulaḥ |
niṣṭhāsarvagataścaiva nirārambho nirāśrayaḥ || 64 ||
nirantaraḥ sarvagoptā śānto dānto mahāmuniḥ | [sattva]
niḥśabdaḥ sukṛtaḥ svasthaḥ satyavādī sureśvaraḥ || 65 ||
jñānado jñānavijñānī jñānātmā''nandapūritaḥ |
jñānayajñavidāṃ dakṣo jñānāgnirjvalano budhaḥ || 66 ||
dayāvān bhavarogāriścikitsācaramāgatiḥ |
candramaṇḍalamadhyasthaścandrakoṭisuśītalaḥ || 67 ||
yantrakṛtparamo yantrī yantrārūḍhāparājitaḥ |
yantravidyantravāsaśca yantrādhāro dharādharaḥ || 68 ||
tattvajñastattvabhūtātmā mahattattvaprakāśanaḥ |
tattvasaṅkhyānayogajñaḥ sāṅkhyaśāstrapravartakaḥ || 69 ||
anantavikramo devo mādhavaśca dhaneśvaraḥ |
sādhuḥ sādhuvariṣṭhātmā sāvadhāno'marottamaḥ || 70 ||
niḥsaṅkalpo nirādhāro durdharo hyātmavitpatiḥ |
ārogyasukhadaścaiva pravaro vāsavastathā || 71 ||
pareśaḥ paramodāraḥ pratyakcaitanyadurgamaḥ |
durādharṣo durāvāso dūratvaparināśanaḥ || 72 ||
vedavidvedakṛdvedo vedātmā vimalāśayaḥ |
viviktasevī ca saṃsāraśramanāśanastathā || 73 ||
brahmayonirbṛhadyonirviśvayonirvidehavān |
viśālākṣo viśvanātho hāṭakāṅgadabhūṣaṇaḥ || 74 ||
abādhyo jagadārādhyo jagadārjavapālanaḥ |
janavān dhanavān dharmī dharmago dharmavardhanaḥ || 75 ||
amṛtaḥ śāśvataḥ sādhyaḥ siddhidaḥ sumanoharaḥ |
khalubrahmakhalusthāno munīnāṃ paramā gatiḥ || 76 ||
upadraṣṭā tathā śreṣṭhaḥ śucibhūto hyanāmayaḥ |
vedasiddhāntavedyaśca mānasāhlādavardhanaḥ || 77 ||
dehādanyo guṇādanyo lokādanyo vivekavit |
duṣṭasvapnaharaścaiva gururguruvarottamaḥ || 78 ||
karmī karmavinirmuktaḥ sannyāsī sādhakeśvaraḥ |
sarvabhāvavihīnaśca tṛṣṇāsaṅganivārakaḥ || 79 ||
tyāgī tyāgavapustyāgastyāgadānavivarjitaḥ |
tyāgakāraṇatyāgātmā sadguruḥ sukhadāyakaḥ || 80 ||
dakṣo dakṣādivandyaśca jñānavādapravartakaḥ |
śabdabrahmamayātmā ca śabdabrahmaprakāśavān || 81 ||
grasiṣṇuḥ prabhaviṣṇuśca sahiṣṇurvigatāntaraḥ |
vidvattamo mahāvandyo viśālottamavāṅmuniḥ || 82 ||
brahmavidbrahmabhāvaśca brahmarṣirbrāhmaṇapriyaḥ |
brahma brahmaprakāśātmā brahmavidyāprakāśanaḥ || 83 ||
atrivaṃśaprabhūtātmā tāpasottamavanditaḥ |
ātmavāsī vidheyātmā hyatrivaṃśavivardhanaḥ || 84 ||
pravartano nivṛttātmā pralayodakasannibhaḥ |
nārāyaṇo mahāgarbho bhārgavapriyakṛttamaḥ || 85 ||
saṅkalpaduḥkhadalanaḥ saṃsāratamanāśanaḥ |
trivikramastridhākārastrimūrtistriguṇātmakaḥ || 86 ||
bhedatrayaharaścaiva tāpatrayanivārakaḥ |
doṣatrayavibhedī ca saṃśayārṇavakhaṇḍanaḥ || 87 ||
asaṃśayastvasammūḍho hyavādī rājavanditaḥ |
rājayogī mahāyogī svabhāvagalitastathā || 88 ||
puṇyaślokaḥ pavitrāṅghrirdhyānayogaparāyaṇaḥ |
dhyānastho dhyānagamyaśca vidheyātmā purātanaḥ || 89 ||
avijñeyo hyantarātmā mukhyabimbasanātanaḥ |
jīvasañjīvano jīvaścidvilāsaścidāśrayaḥ || 90 ||
mahendro'maramānyaśca yogendro yogavittamaḥ |
yogadharmastathā yogastattvastattvaviniścayaḥ || 91 ||
naikabāhuranantātmā naikanāmaparākramaḥ |
naikākṣī naikapādaśca nāthanāthottamottamaḥ || 92 ||
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |
sahasrarūpadṛk caiva sahasrāramayoddhavaḥ || 93 ||
tripādapuruṣaścaiva tripādūrdhvastathaiva ca |
tryambakaśca mahāvīryo yogavīryaviśāradaḥ || 94 ||
vijayī vinayī jetā vītarāgī virājitaḥ |
rudro raudro mahābhīmaḥ prājñamukhyaḥ sadāśuciḥ || 95 ||
antarjyotiranantātmā pratyagātmā nirantaraḥ |
arūpaścātmarūpaśca sarvabhāvavinirvṛtaḥ || 96 ||
antaḥśūnyo bahiḥśūnyaḥ śūnyātmā śūnyabhāvanaḥ |
antaḥpūrṇo bahiḥpūrṇaḥ pūrṇātmā pūrṇabhāvanaḥ || 97 ||
antastyāgī bahistyāgī tyāgātmā sarvayogavān |
antaryogī bahiryogī sarvayogaparāyaṇaḥ || 98 ||
antarbhogī bahirbhogī sarvabhogaviduttamaḥ |
antarniṣṭho bahirniṣṭhaḥ sarvaniṣṭhāmayastathā || 99 ||
bāhyāntaravimuktaśca bāhyāntaravivarjitaḥ |
śāntaḥ śuddho viśuddhaśca nirvāṇaḥ prakṛteḥ paraḥ || 100 ||
akālaḥ kālanemī ca kālakālo janeśvaraḥ |
kālātmā kālakartā ca kālajñaḥ kālanāśanaḥ || 101 ||
kaivalyapadadātā ca kaivalyasukhadāyakaḥ |
kaivalyakalanādhāro nirbharo harṣavardhanaḥ || 102 ||
hṛdayastho hṛṣīkeśo govindo garbhavarjitaḥ |
sakalāgamapūjyaśca nigamo nigamāśrayaḥ || 103 ||
parāśaktiḥ parākīrtiḥ parāvṛttirnidhismṛtiḥ |
paravidyā parākṣāntirvibhaktiryuktasadgatiḥ || 104 ||
svaprakāśaḥ prakāśātmā parasaṃvedanātmakaḥ |
svasevyaḥ svavidāṃ svātmā svasaṃvedyo'naghaḥ kṣamī || 105 ||
svānusandhānaśīlātmā svānusandhānagocaraḥ |
svānusandhānaśūnyātmā svānusandhānakāśrayaḥ || 106 ||
svabodhadarpaṇo'bhaṅgaḥ kandarpakulanāśanaḥ |
brahmacārī brahmavettā brāhmaṇo brahmavittamaḥ || 107 ||
tattvabodhaḥ sudhāvarṣaḥ pāvanaḥ pāpapāvakaḥ |
brahmasūtravidheyātmā brahmasūtrārthanirṇayaḥ || 108 ||
ātyantiko mahākalpaḥ saṅkalpāvartanāśanaḥ |
ādhivyādhiharaścaiva saṃśayārṇavaśoṣakaḥ || 109 ||
tattvātmajñānasandeśo mahānubhavabhāvitaḥ |
ātmānubhavasampannaḥ svānubhāvasukhāśrayaḥ || 110 ||
acintyaśca bṛhadbhānuḥ pramadotkarṣanāśanaḥ |
aniketa praśāntātmā śūnyāvāso jagadvapuḥ || 111 ||
cidgatiścinmayaścakrī māyācakrapravartakaḥ |
sarvavarṇavidārambhī sarvārambhaparāyaṇaḥ || 112 ||
purāṇaḥ pravaro dātā sundaraḥ kanakāṅgadī |
anasūyātmajo dattaḥ sarvajñaḥ sarvakāmadaḥ || 113 ||
kāmajit kāmapālaśca kāmī kāmapradāgamaḥ |
kāmavān kāmapoṣaśca sarvakāmanivartakaḥ || 114 ||
sarvakarmaphalotpattiḥ sarvakāmaphalapradaḥ |
sarvakarmaphalaiḥ pūjyaḥ sarvakarmaphalāśrayaḥ || 115 ||
viśvakarmā kṛtātmā ca kṛtajñaḥ sarvasākṣikaḥ |
sarvārambhaparityāgī jaḍonmattapiśācavān || 116 ||
bhikṣurbhaikṣākaraścaiva bhaikṣāhārī nirāśramī |
akūlaścānukūlaśca vikalo hyakalastathā || 117 ||
jaṭilo vanacārī ca daṇḍī muṇḍī ca gaṇḍavān |
dehadharmavihīnātmā hyekākī saṅgavarjitaḥ || 118 ||
āśramyanāśramārambho'nācārī karmavarjitaḥ |
asandehī ca sandehī na kiñcinna ca kiñcanaḥ || 119 ||
nṛdehī dehaśūnyaśca nābhāvī bhāvanirgataḥ |
nābrahmā ca parabrahma svayameva nirākulaḥ || 120 ||
anaghaścāguruścaiva nāthanāthottamo guruḥ |
dvibhujaḥ prākṛtaścaiva janakaśca pitāmahaḥ || 121 ||
anātmā na ca nānātmā nītirnītimatāṃ varaḥ |
sahajaḥ sadṛśaḥ siddhaścaikaścinmātra eva ca || 122 ||
na kartāpi ca kartā ca bhoktā bhogavivarjitaḥ |
turīyasturīyātītaḥ svacchaḥ sarvamayastathā || 123 ||
sarvādhiṣṭhānarūpaśca sarvadhyeyavivarjitaḥ |
sarvalokanivāsātmā sakalottamavanditaḥ || 124 ||
dehabhṛddehakṛccaiva dehātmā dehabhāvanaḥ |
dehī dehavibhaktaśca dehabhāvaprakāśanaḥ || 125 ||
layastho layaviccaiva layābhāvaśca bodhavān |
layātīto layasyānto layabhāvanivāraṇaḥ || 126 ||
vimukhaḥ pramukhaścaiva pratyaṅmukhavadācarī |
viśvabhugviśvadhṛgviśvo viśvakṣemakarastathā || 127 ||
avikṣipto'pramādī ca parardhiḥ paramārthadṛk |
svānubhāvavihīnaśca svānubhāvaprakāśanaḥ || 128 ||
nirindriyaśca nirbuddhirnirābhāso nirākṛtaḥ |
nirahaṅkārarūpātmā nirvapuḥ sakalāśrayaḥ || 129 ||
śokaduḥkhaharaścaiva bhogamokṣaphalapradaḥ |
suprasannastathā sūkṣmaḥ śabdabrahmārthasaṅgrahaḥ || 130 ||
āgamāpāyaśūnyaśca sthānadaśca satāṅgatiḥ |
akṛtaḥ sukṛtaścaiva kṛtakarmā vinirvṛtaḥ || 131 ||
bhedatrayaharaścaiva dehatrayavinirgataḥ |
sarvakāmamayaścaiva sarvakāmanivartakaḥ || 132 ||
siddheśvaro'jaraḥ pañcabāṇadarpahutāśanaḥ |
caturakṣarabījātmā svabhūścitkīrtibhūṣaṇaḥ || 133 ||
agādhabuddhirakṣubdhaścandrasūryāgnilocanaḥ |
yamadaṃṣṭro'tisaṃhartā paramānandasāgaraḥ || 134 ||
līlāviśvambharo bhānurbhairavo bhīmalocanaḥ |
brahmacarmāmbaraḥ kālastvacalaścalanāntakaḥ || 135 ||
ādidevo jagadyonirvāsavārivimardanaḥ |
vikarmakarmakarmajño ananyagamako'gamaḥ || 136 ||
abaddhakarmaśūnyaśca kāmarāgakulakṣayaḥ |
yogāndhakāramathanaḥ padmajanmādivanditaḥ || 137 ||
bhaktakāmo'grajaścakrī bhāvanirbhāvabhāvakaḥ |
bhedāntako mahānagryo nigūho gocarāntakaḥ || 138 ||
kālāgniśamanaḥ śaṅkhacakrapadmagadādharaḥ |
dīpto dīnapatiḥ śāstā svacchando muktidāyakaḥ || 139 ||
vyomadharmāmbaro bhettā bhasmadhārī dharādharaḥ |
dharmagupto'nvayātmā ca vyatirekārthanirṇayaḥ || 140 ||
ekānekaguṇābhāsābhāsanirbhāsavarjitaḥ |
bhāvābhāvasvabhāvātmā bhāvābhāvavibhāvavit || 141 ||
yogihṛdayaviśrāmo'nantavidyāvivardhanaḥ |
vighnāntakastrikālajñastattvātmā jñānasāgaraḥ || 142 ||
itīdaṃ dattasāhasraṃ sāyaṃ prātaḥ paṭhettu yaḥ |
sa ihāmutra labhate nirvāṇaṃ paramaṃ sukham || 143 ||
guruvāre dattabhakto bhaktibhāvasamanvitaḥ |
paṭhet sadaiva yo hyetat sa labheccintitaṃ dhruvam || 144 ||
iti śrīmaddattātreyapurāṇe śrī dattātreya sahasranāma stotram |